મહાભારત · અધ્યાય 3.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.44.1
कदाचित्स हि देवेन्द्रश्चित्रसेनं रहोऽब्रवीत् ।
पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासवः ॥ ३.४४.१ ॥
એક વાર દેવેન્દ્ર વાસવે પાર્થની દૃષ્ટિ ઉર્વશી પર ચોંટેલી છે એમ જાણીને એકાંતમાં ચિત્રસેનને કહ્યું.
3.44.2
गन्धर्वराज गच्छाद्य प्रहितोऽप्सरसांवराम् ।
उर्वशीं पुरुषव्याघ्रं सोपातिष्ठतु फल्गुनम् ॥ ३.४४.२ ॥
હે ગંધર્વરાજ, આજે જ જા. અપ્સરાઓમાં શ્રેષ્ઠ ઉર્વશીને મોકલવામાં આવી છે; તે પુરુષવ્યાઘ્ર ફલ્ગુનની સેવામાં ઉપસ્થિત થાય.
3.44.3
यथा न तामभिसृतां विद्यादस्मन्नियोगतः ।
तथा त्वया विधातव्यं स्त्रीसंसर्गविशारद ॥ ३.४४.३ ॥
તે અમારી આજ્ઞાથી તેની પાસે ગઈ છે એવું ન જણાય તેમ તારે કરવું, હે સ્ત્રીસંસર્ગમાં નિપુણ.
3.44.4
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुज्ञां प्राप्य वासवात् ।
गन्धर्वराजोऽप्सरसमभ्यगादुर्वशीं वराम् ॥ ३.४४.४ ॥
એમ કહેવાતાં તેણે 'તથાસ્તુ' કહીને વાસવ પાસેથી અનુમતિ મેળવી, અને ગંધર્વરાજ શ્રેષ્ઠ અપ્સરા ઉર્વશી પાસે ગયા.
3.44.5
तां दृष्ट्वा विदितो हृष्टः स्वागतेनार्चितस्तया ।
सुखासीनः सुखासीनां स्मितपूर्वं वचोऽब्रवीत् ॥ ३.४४.५ ॥
તેને જોઈને, ઓળખાઈને, હર્ષિત થઈને, તેના સ્વાગતથી સન્માનિત થઈને, સુખે બેઠેલા તેણે સુખે બેઠેલી તેને સ્મિત સાથે વચનો કહ્યાં.
3.44.6
विदितं तेऽस्तु सुश्रोणि प्रेषितोऽहमिहागतः ।
त्रिदिवस्यैकराजेन त्वत्प्रसादाभिनन्दिना ॥ ३.४४.६ ॥
હે સુંદર કટિવાળી, તને જાણ હો કે તારી કૃપાથી આનંદિત થનારા ત્રિદિવના એકમાત્ર રાજા દ્વારા હું મોકલાઈને અહીં આવ્યો છું.
3.44.7
यः स देवमनुष्येषु प्रख्यातः सहजैर्गुणैः ।
श्रिया शीलेन रूपेण श्रुतेन च बलेन च।
प्रख्यातः शौर्यवीर्याभ्यां प्रपन्नः प्रतिभानवान् ॥ ३.४४.७ ॥
દેવો અને મનુષ્યોમાં જે પોતાના સહજ ગુણોથી પ્રસિદ્ધ છે — વૈભવ, શીલ, રૂપ, વિદ્યા અને બળથી; શૌર્ય અને પરાક્રમથી પ્રખ્યાત, પ્રતિભાશાળી.
3.44.8
तेजस्वी सौम्यीलश्च क्षमावाञ्जितमत्सरः ।
साङ्गोपनिषदान्वेदांश्चतुराख्यानपञ्चमान् ॥ ३.४४.८ ॥
તેજસ્વી, સૌમ્ય સ્વભાવવાળો, ક્ષમાશીલ, ઈર્ષ્યા પર વિજય મેળવેલો; અંગો અને ઉપનિષદો સહિત વેદો તથા ચાર અને પાંચમા આખ્યાનોને જાણનારો.
3.44.9
योऽधीते गुरुशुश्रूषां मेधां चाष्टगुणाश्रयाम् ।
ब्रह्मचर्येण दाक्ष्येण प्रसवैर्वयसाऽपि च ॥ ३.४४.९ ॥
જે ગુરુસેવા અને આઠ ગુણોમાં આશ્રિત બુદ્ધિથી અધ્યયન કરે છે; બ્રહ્મચર્ય, કુશળતા, સંતાન અને વયથી પણ (સંપન્ન).
3.44.10
एको वै रक्षिता चैव त्रिदिवं मघवानिव ।
अकत्थनो मानयिता स्थूललक्ष्यः प्रियंवदः ॥ ३.४४.१० ॥
ઇન્દ્ર ત્રિદિવનું રક્ષણ કરે તેમ એકલો જ રક્ષક; આત્મપ્રશંસા ન કરનાર, માન આપનાર, વિશાળ લક્ષ્યવાળો, પ્રિયભાષી.
3.44.11
सुहृदश्चान्नपानेन विविधेनाभिवर्षति ।
सत्यवागूर्जितो वक्ता रूपवाननहंकृतः ॥ ३.४४.११ ॥
મિત્રોને વિવિધ અન્નપાનથી સીંચે છે; સત્યવાદી, ઓજસ્વી વક્તા, રૂપવાન, અહંકારરહિત.
3.44.12
भक्तानुकम्पी कान्तश्च प्रियश्च स्थिरसंगरः ।
प्रार्थनीयैर्गुणगणैर्महेन्द्रवरुणोपमः ॥ ३.४४.१२ ॥
ભક્તો પર દયા કરનાર, મનોહર, પ્રિય, સ્થિર પ્રતિજ્ઞાવાળો; પ્રાર્થનીય ગુણસમૂહથી મહેન્દ્ર અને વરુણ સમાન.
3.44.13
विदितस्तेऽर्जुनो वीरः स स्वर्गफलमाप्तवान् ।
तव शक्राभ्यनुज्ञातः पादावद्यप्रपद्यताम्। ॥ ३.४४.१३ ॥
વીર અર્જુને સ્વર્ગફળ પ્રાપ્ત કર્યું છે એ તું જાણે છે. ઇન્દ્રની અનુમતિથી આજે તે તારા ચરણોનો આશ્રય લે.
3.44.14
एवमुक्ता स्मितं कृत्वा स्वात्मानं बहुमान्य च ।
प्रत्युवाचोर्वशी प्रीता चित्रसेनमनिन्दिता ॥ ३.४४.१४ ॥
આમ કહેવાતાં સ્મિત કરીને, પોતાનું ખૂબ સન્માન કરીને, પ્રસન્ન નિર્દોષ ઉર્વશીએ ચિત્રસેનને ઉત્તર આપ્યો.
3.44.15
यत्त्वस्य कथितः सत्यो गुणोद्देशस्त्वयाऽनघ ।
तं श्रुत्वाऽन्यं प्रियं नारी वृणुयात्किमतोऽर्जुनं ॥ ३.४४.१५ ॥
હે નિષ્પાપ, તેં તેના સાચા ગુણોનું જે વર્ણન કર્યું તે સાંભળીને અર્જુન સિવાય બીજા કયા પ્રિયને સ્ત્રી પસંદ કરે?
3.44.16
तस्य चाहं गुणौघेन फल्गुने जातमन्मथा ।
गच्छत्वं हि याथाकाममागमिष्याम्यहं सुखम् ॥ ३.४४.१६ ॥
તેના ગુણોના પ્રવાહથી ફાલ્ગુન પ્રત્યે મારા મનમાં કામ ઊપજ્યો છે. તું ઇચ્છા મુજબ જા; હું સુખેથી આવીશ.
3.44.17
ततो विसृज्यगन्धर्वं कृतकृत्या शुचिस्मिता ।
उर्वशी चाकरोत्स्नानं पार्थप्रार्थनलालसा ॥ ३.४४.१७ ॥
પછી ગંધર્વને વિદાય આપીને, કૃતકૃત્ય અને શુચિસ્મિત ઉર્વશીએ પાર્થની પ્રાર્થનાની લાલસાથી સ્નાન કર્યું.
3.44.18
स्नानालङ्कारनेपथ्यैर्गन्धमाल्यैश्च शौभनैः ।
धनंजयस्य रूपेण शरैर्मन्मथचोदितैः ॥ ३.४४.१८ ॥
સ્નાન, અલંકાર, વસ્ત્ર, સુગંધ અને માળાઓથી, ધનંજયના રૂપથી અને મન્મથે પ્રેરેલા બાણોથી (તે સજી).
3.44.19
अतिविद्धेन मनसा मन्मथेन प्रदीपिता ।
दिव्यास्तरणसंस्तीर्णे विस्तीर्णे शयनोत्तमे ॥ ३.४४.१९ ॥
મન્મથથી ઊંડે વીંધાયેલા મનથી, મન્મથથી પ્રજ્વલિત થઈને, દિવ્ય પાથરણાંથી પથરાયેલી વિશાળ ઉત્તમ શય્યા પર.
3.44.20
चित्तसंकल्पभावेन सुचित्ताऽनन्यमानसा ।
मनोरथेन संप्राप्तं रमयन्तीव फल्गुनम् ॥ ३.४४.२० ॥
મનના સંકલ્પ અને ભાવથી, સુચિત્તા અનન્ય મનવાળી, મનોરથથી પ્રાપ્ત ફલ્ગુનને જાણે રમાડતી.
3.44.21
निशाम्य चन्द्रोदयनं विगाढे रजनीमुखे ।
प्रस्थिता सा पृथुश्रोणी पार्थस्य भवनं महत् ॥ ३.४४.२१ ॥
ચંદ્રોદય જોઈને, રાત્રિનો આરંભ ગાઢ થતાં, પૃથુશ્રોણી તે પાર્થના મહાન ભવન તરફ ચાલી નીકળી.
3.44.22
मृदुकुञ्चितदीर्घेण कुसुमोत्तमधारिणा ।
केशपाशेन ललना गच्छमाना व्यराजत ॥ ३.४४.२२ ॥
કોમળ, વાંકડિયા, લાંબા, ઉત્તમ ફૂલો ધારણ કરેલા કેશપાશથી તે લલના ચાલતી શોભી ઊઠી.
3.44.23
भ्रूक्षेपालापमाधुर्यैः कान्त्या सौम्यतयाऽपि च ।
शशिनं वक्रचन्द्रेण साऽऽह्वयन्तीव गच्छती ॥ ३.४४.२३ ॥
ભ્રમરના ઇશારા, વાણીની મીઠાશ, કાંતિ અને સૌમ્યતાથી, મુખચંદ્રથી જાણે ચંદ્રને આહ્વાન કરતી તે ચાલી.
3.44.24
दिव्याङ्गरागौ सुमुखौ दिव्यचन्दनरूषितौ ।
गच्छन्त्या हाररुचिरौ स्तनौ तस्या ववल्गतुः ॥ ३.४४.२४ ॥
દિવ્ય અંગરાગથી લેપાયેલા, સુંદર મુખવાળા, દિવ્ય ચંદનથી ચર્ચિત, હારથી સુંદર તેના બંને સ્તનો ચાલતાં ડોલી ઊઠ્યા.
3.44.25
स्तनोद्वहनसंक्षोभात्ताम्यमाना पदेपदे ।
त्रिवलीदामचित्रेण मध्येनातीव शेभिना ॥ ३.४४.२५ ॥
સ્તનોનો ભાર ઉઠાવવાના કંપનથી પગલે પગલે થાકેલી તે, કમર પર ત્રણ વળોની ચિત્રિત માળાથી અત્યંત શોભતી હતી.
3.44.26
रथकूबरविस्तीर्णं नितम्बोन्नतपीवरम् ।
मन्मथायतनं शुभ्रं रशनादामभूषितम् ॥ ३.४४.२६ ॥
રથના કૂબર જેવું વિસ્તૃત, નિતંબ પર ઊંચું અને પુષ્ટ, કામદેવનું નિવાસ, શુભ્ર, કમરબંધની દોરીથી અલંકૃત.
3.44.27
ऋषीणामपि दिव्यानां मनोव्याघातकारणम् ।
सूक्ष्मवस्त्रधरं भाति जघनं निरवद्यवत् ॥ ३.४४.२७ ॥
દિવ્ય ઋષિઓનું મન પણ ડગાવનારું કારણ, ઝીણાં વસ્ત્ર પહેરેલું તેનું જઘન નિર્દોષ રીતે શોભતું હતું.
3.44.28
गूडगुल्फधरौ पादौ ताम्रायततलाङ्गुली ।
कूर्मपृष्ठोन्तौ चास्याः शोभेते किङ्किणीकिणौ ॥ ३.४४.२८ ॥
છુપાયેલી ઘૂંટીઓવાળા તેના પગ, તાંબા જેવા લાલ લાંબા તળિયા અને આંગળીઓવાળા, કાચબાની પીઠ જેવા ઊંચા, ઘૂઘરીઓના અવાજે શોભતા હતા.
3.44.29
शीधुपानेन चाल्पेन तुष्टा च मदनेन च ।
विलासितैश्च विविधैः प्रेक्षणीयतराऽभवत् ॥ ३.४४.२९ ॥
થોડો દારૂ પીવાથી, મદનથી અને વિવિધ વિલાસોથી પ્રસન્ન થઈ તે વધુ દર્શનીય બની.
3.44.30
सिद्धचारणगन्धर्वैः साध्यैर्याति विलासिनी ।
बब्वाश्चर्येऽपि वै स्वर्गे दर्शनीयतमाकृतिः ॥ ३.४४.३० ॥
સિદ્ધ, ચારણ, ગંધર્વ અને સાધ્યો સાથે તે વિલાસિની ચાલે છે; સ્વર્ગમાં પણ આશ્ચર્યથી જોવા યોગ્ય અતિ સુંદર આકૃતિ ધરાવે છે.
3.44.31
सुमूक्ष्मेणोत्तरीयेण मेघवर्णेन राजता ।
तन्वभ्रप्रावृता व्योम्नि चन्द्रलेखेन गच्छति ॥ ३.४४.३१ ॥
અતિ સૂક્ષ્મ, મેઘવર્ણનું, ચમકતું ઉત્તરીય ધારણ કરીને, પાતળા વાદળોથી ઢંકાયેલી તે આકાશમાં ચંદ્રરેખા સમાન જાય છે.
3.44.32
ततः प्राप्तातिदुष्प्रापा मनसाऽपि विकर्मभिः ।
भवनं पाण्डुपुत्रस्य फल्गुनस्य शुचिस्मिता ॥ ३.४४.३२ ॥
પછી, દુષ્કર્મીઓ મનથી પણ પહોંચી ન શકે એવી તે, પાંડુપુત્ર ફાલ્ગુન (અર્જુન)ના ભવને પહોંચી; પવિત્ર સ્મિતવાળી.
3.44.33
तत्र द्वारमनुप्राप्ता द्वारस्थैश्च निवेदिता ।
अर्जुनस्य नरश्रेष्ठ उर्वशी शुभलोचना ॥ ३.४४.३३ ॥
ત્યાં દ્વાર સુધી પહોંચીને, દ્વારપાલો દ્વારા જાણ થતાં, હે નરશ્રેષ્ઠ, શુભનેત્રા ઉર્વશી અર્જુન પાસે આવી.
3.44.34
उपातिष्ठत तद्वेश्म निर्मलं सुमनोहरम् ।
स शङ्कितमना राजन्प्रत्यगच्छत तां निशि ॥ ३.४४.३४ ॥
તે નિર્મળ અને અતિ મનોહર ભવન તેની પાસે આવ્યું; હે રાજન્, શંકિત મનવાળો તે રાત્રે તેને સામે જવા ગયો.
3.44.35
दृष्ट्वैव चोर्वशीं पार्थो लज्जासंवृलोचनः ।
तदाऽभिवादनं कृत्वा गुरुपूजां प्रयुक्तवान् ॥ ३.४४.३५ ॥
ઉર્વશીને જોતાં જ લજ્જાથી નેત્ર ઢાંકેલા પાર્થે ત્યારે અભિવાદન કરીને ગુરુપૂજા અર્પી.
3.44.36
अभिवादये त्वां शिरसा प्रवराप्सरसांवरे ।
किं चागमनकृत्यं ते ब्रूहि सर्वं यथातथम्।
किमाज्ञापयसे देवि प्रेष्यस्तेऽहमुपस्थितः ॥ ३.४४.३६ ॥
અપ્સરાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવી તને હું મસ્તક નમાવી પ્રણામ કરું છું. તારા આવવાનું પ્રયોજન શું છે, તે સર્વ યથાર્થ કહે. હે દેવી, તું શું આજ્ઞા કરે છે? તારો સેવક હું હાજર છું.
3.44.37
अकामं फल्गुनं ज्ञात्वा इङ्गितज्ञा तदोर्वशी ।
गन्धर्ववचनं सर्वं श्रावयामास फल्गुनम् ॥ ३.४४.३७ ॥
અર્જુનને અનિચ્છુક જાણીને, ઇશારા સમજનારી ઉર્વશીએ ત્યારે ગંધર્વના બધા વચનો ફાલ્ગુનને સંભળાવ્યા.
3.44.38
यथा मे चित्रसेनेन कथितं मनुजोत्तम ।
नत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यथा चाहमिहागता ॥ ३.४४.३८ ॥
હે મનુજોત્તમ, ચિત્રસેને મને જેમ કહ્યું હતું અને હું જેમ અહીં આવી છું, તે બધું હું તને સંપૂર્ણ કહીશ.
3.44.39
उपस्ताने महेन्द्रस् वर्तमाने मनोरमे ।
तवागमनतुष्ट्या च स्वर्गस्य परमोत्सवे ॥ ३.४४.३९ ॥
ઇન્દ્રની સભામાં મનોહર ઉત્સવ ચાલતો હતો ત્યારે, તારા આગમનથી સંતુષ્ટ થઈને, સ્વર્ગના પરમ ઉત્સવમાં.
3.44.40
रुद्राणां चैव सान्निध्यमादित्यानां च सर्वशः ।
समागमेऽश्विनोश्चैव वसूनां च नरोत्तम ॥ ३.४४.४० ॥
હે નરોત્તમ, રુદ્રોની હાજરીમાં અને આદિત્યોના સર્વ સમાગમમાં, અશ્વિનો અને વસુઓના મિલનમાં પણ.
3.44.41
महर्षीणां च सङ्घेषु राजर्षिप्रवरेषु च ।
सिद्धचारणयक्षेषु महोरगगणेषु च ॥ ३.४४.४१ ॥
મહર્ષિઓના સમૂહોમાં, શ્રેષ્ઠ રાજર્ષિઓમાં, સિદ્ધ, ચારણ અને યક્ષોમાં, તથા મહોરગગણોમાં પણ.
3.44.42
उपविष्टेषु सर्वेषु स्थानमानप्रभावतः ।
ऋद्ध्या प्रज्वलमानेषु अग्निसोमार्कवर्ष्मसु ॥ ३.४४.४२ ॥
સર્વ બેઠા હતા ત્યારે, પોતાના સ્થાન અને માનના પ્રભાવથી, ઋદ્ધિથી પ્રકાશતા, અગ્નિ, સોમ અને સૂર્ય સમાન રૂપવાળાઓના.
3.44.43
वीणासु वाद्यमानासु गन्धर्वैः शक्रनन्दन ।
दिव्ये मनोरमे गीते प्रवृत्ते पृथुलोचन ॥ ३.४४.४३ ॥
હે શક્રપુત્ર, ગંધર્વો વીણા વગાડી રહ્યા હતા અને દિવ્ય, મનોહર ગીતો શરૂ થયાં ત્યારે, હે વિશાળ નેત્રવાળા!
3.44.44
सर्वाप्सरःसु मुख्यासु प्रनृत्तासु कुरूद्वह ।
त्वं किलानिमिषः पार्थ मामेकां तत्र दृष्टवान् ॥ ३.४४.४४ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, બધી મુખ્ય અપ્સરાઓ નૃત્ય કરતી હતી ત્યારે, હે પાર્થ, તેં ત્યાં ફક્ત મને જ અપલક નજરે જોઈ હતી.
3.44.45
तत्र चावभृथे तस्मिन्नुपस्थाने दिवौकसाम् ।
तव पित्राऽभ्यनुज्ञाता गताः स्वनिलयान्सुराः ॥ ३.४४.४५ ॥
ત્યાં તે અવભૃથ સ્નાન વખતે, દેવોની તે સભામાં, તારા પિતાની અનુમતિ લઈને દેવો પોતપોતાના ધામમાં ગયા.
3.44.46
तथैवाप्सरसः सर्वाविशिष्टाः स्वगृहं गताः ।
अपि चान्याश्च शत्रुघ्न तव पित्रा विसर्जिताः ॥ ३.४४.४६ ॥
એ જ રીતે સામાન્ય અને વિશિષ્ટ બધી અપ્સરાઓ પોતાને ઘેર ગઈ; હે શત્રુઘ્ન, તારા પિતાએ બીજી અપ્સરાઓને પણ વિદાય આપી.
3.44.47
ततः शक्रेण संदिष्टश्चित्रसेनो ममान्तिकम् ।
प्राप्तः कमलपत्राक्ष स च मामब्रवीत्स्वयम् ॥ ३.४४.४७ ॥
પછી શક્રે મોકલેલ ચિત્રસેન મારી પાસે આવ્યો, હે કમળપાંખડી જેવા નેત્રવાળા; અને તેણે પોતે મને કહ્યું.
3.44.48
त्वत्कृतेऽहं सुरेशेन प्रेषितो वरवर्णिनि ।
प्रियं कुरु महेन्द्रस्य मम चैवात्मनश्च ह ॥ ३.४४.४८ ॥
તારા માટે જ દેવાધિપતિએ મને મોકલ્યો છે, હે સુંદરવર્ણી! મહેન્દ્રને, મને અને તને પણ જે પ્રિય હોય તે કર.
3.44.49
शक्रतुल्यं रणे शूरं रूपौदार्यगुणान्वितम् ।
पार्थं प्रार्थय सुश्रोणि त्वमित्येवं तदाऽब्रवीत् ॥ ३.४४.४९ ॥
ઇન્દ્ર સમાન, યુદ્ધમાં શૂર, રૂપ-ઔદાર્ય-ગુણોથી યુક્ત પાર્થને, હે સુશ્રોણિ, તું પ્રાર્થના કર — એમ ત્યારે તેણે કહ્યું.
3.44.50
ततोऽहं समनुज्ञाता तेन पित्रा च तेऽनघ ।
तवान्तिकमनुप्राप्ता शुश्रूषितुमरिंदम ॥ ३.४४.५० ॥
ત્યારે તેમની અને તમારા પિતાની અનુમતિ મેળવીને, હે અનઘ, હે અરિંદમ, સેવા કરવા હું તમારી પાસે આવી છું.
3.44.51
न केवलं हि चक्रेण प्रेषिता चाहमागता ।
चिराभिलषितो वीर ममाप्येष मनोरथः ॥ ३.४४.५१ ॥
માત્ર ચક્ર દ્વારા મોકલાયેલી હોવાથી હું આવી નથી; હે વીર, આ મારી પણ લાંબા સમયથી ઇચ્છિત મનોકામના છે.
3.44.52
तां तथा ब्रुवतीं श्रुत्वा भृशं लज्जान्वितोऽर्जुनः ।
उवाच कर्णौ हस्ताभ्यां पिधाय त्रिदशोपमः ॥ ३.४४.५२ ॥
તેને આ રીતે બોલતી સાંભળીને અર્જુન અત્યંત લજ્જિત થયો; દેવ સમાન અર્જુને બંને હાથે કાન ઢાંકીને કહ્યું.
3.44.53
दुःश्रुतं मेऽस्तु सुभगे यन्मां वदसि भामिनि ।
गुरुदारैः समाना मे निश्चयेन वरानने ॥ ३.४४.५३ ॥
હે સુભગે, હે ભામિની, તમે મને જે કહો છો તે મારા માટે અશ્રુત રહે; હે વરાનને, નિશ્ચયે તમે મારા માટે ગુરુપત્નીઓ સમાન છો.
3.44.54
यथा कुन्तीमहाभागा यथेन्राणी शची मम ।
तथा त्वमपि कल्याणीनात्र कार्या विचारणा ॥ ३.४४.५४ ॥
મહાભાગા કુંતી મારા માટે જેવી છે, ઇન્દ્રાણી શચી મારા માટે જેવી છે, તેવી જ તમે પણ છો; હે કલ્યાણી, એમાં વિચાર કરવાનો નથી.
3.44.55
यच्चेक्षिताऽसि विस्पष्टं विशेषेण मया शुभे ।
तच्च मे कारणं सर्वं शृणु सत्येन सुस्मिते ॥ ३.४४.५५ ॥
હે શુભે, મેં તને સ્પષ્ટ અને વિશેષ રીતે જોઈ તેનું બધું કારણ સત્યપૂર્વક સાંભળ, હે સુસ્મિતે.
3.44.56
इयं पौरववंशस् जननी सुदतीति ह ।
त्वामहं दृष्टवांस्तत्र विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥ ३.४४.५६ ॥
આ પૌરવ વંશની માતા સુદતી છે. ત્યાં મેં વિસ્મયથી પહોળી આંખોએ તને જોઈ.
3.44.57
न मामर्हसि कल्याणि अन्यथा ध्यात्रमप्सरः ।
गुरोर्गरुतरा मे त्वं मम त्वं वंशवर्धिनी ॥ ३.४४.५७ ॥
હે કલ્યાણી, મારા વિશે બીજી રીતે ન વિચારીશ, હે અપ્સરા. તું મારા માટે ગુરુ કરતાં પણ મહાન છે; તું મારા વંશને વધારનારી છે.
3.44.58
अनावृताश्च सर्वाः स्म देवराजाभिनन्दन ।
गुरुस्थाने न मां वीर नियोक्तुं त्वमिहार्हसि ॥ ३.४४.५८ ॥
હે દેવરાજને આનંદ આપનાર, અમે બધી સ્વતંત્ર છીએ. હે વીર, અહીં મને ગુરુના સ્થાને નિયુક્ત કરવું તને યોગ્ય નથી.
3.44.59
पितरः सोदराः पुत्रा नप्तारो वा त्विहागताः ।
तपसा रमयन्त्यस्मान्न च तेषां व्यतिक्रमः ॥ ३.४४.५९ ॥
અહીં આવેલા પિતૃઓ, ભાઈઓ, પુત્રો કે પૌત્રો તપથી અમને આનંદિત કરે છે; તેમનામાં કોઈ ઉલ્લંઘન નથી.
3.44.60
तत्प्रसीद न मामार्तां विसर्जयितुमर्हसि ।
हृच्छयेन च संतप्तां भक्तां च भज मानद ॥ ३.४४.६० ॥
તેથી કૃપા કર; દુઃખી એવી મને વિદાય આપવી તને યોગ્ય નથી. હે માનદ, હૃદયમાં વસેલા કામથી સંતપ્ત અને ભક્ત એવી મને સ્વીકાર.
3.44.61
शृणु सत्यंवरारोहे यत्त्वां वक्ष्याम्यनिन्दिते ।
शृण्वन्तु मे दिशश्चैव विदिशश्च सदेवताः ॥ ३.४४.६१ ॥
હે સત્યવ્રતા, સુંદર કટિવાળી, નિર્દોષ, હું તને જે કહું છું તે સાંભળ. દિશાઓ, ઉપદિશાઓ અને દેવતાઓ મારી વાત સાંભળે.
3.44.62
यथा कुन्ती च माद्री च शची चैव समा इह ।
तथा च वंशजननी त्वं हि मेऽद्य गरीयसी ॥ ३.४४.६२ ॥
અહીં કુંતી, માદ્રી અને શચી જેમ મારા માટે સમાન છે, તેમ વંશને જન્મ આપનારી તું આજે મારા માટે વધુ પૂજનીય છે.
3.44.63
गच्छ मूर्ध्ना प्रपन्नोस्मि पादौ ते वरवर्णिनि ।
त्वं हि मे मातृवत्पूज्या रक्ष्योऽहं पुत्रवत्त्वया ॥ ३.४४.६३ ॥
હે સુંદર વર્ણવાળી, જા — માથું નમાવીને હું તારા ચરણોમાં શરણે આવ્યો છું. તું મારા માટે માતા સમાન પૂજનીય છે; અને હું તારા દ્વારા પુત્રની જેમ રક્ષણ પામવા યોગ્ય છું.
3.44.64
ततोऽवधूता पार्थेन उर्वशी क्रोधमूर्च्छिता ।
वेपन्ती भ्रुकुटीकक्रा शशापाथ धनंजयम् ॥ ३.४४.६४ ॥
ત્યારે પાર્થ વડે ત્યજાયેલી ઉર્વશી ક્રોધથી મૂર્છિત થઈ, કંપતી, ભ્રમર ચડાવીને ધનંજયને શાપ આપવા લાગી.
3.44.65
तव पित्राऽभ्यनुज्ञातां स्वयं च गृहमागताम् ।
यस्मान्मां नाभिनन्देथाः कामबाणवशंगताम् ॥ ३.४४.६५ ॥
તારા પિતાએ અનુમતિ આપેલી અને પોતે તારા ઘરે આવેલી મને, કામબાણોને વશ થયેલી હોવા છતાં, તેં સ્વીકારી નહીં.
3.44.66
तस्मात्त्वं नर्तकः पार्थ स्त्रीमध्ये मानवर्जितः ।
अपुंस्त्वेन च विख्यातः पण्ढवद्विचरिष्यसि ॥ ३.४४.६६ ॥
તેથી, હે પાર્થ, તું સ્ત્રીઓ વચ્ચે નર્તક બનીશ, માન વગરનો. નપુંસકતાથી પ્રસિદ્ધ થઈને તું પંઢની જેમ ફરીશ.
3.44.67
एवं दत्त्वाऽर्जुने शापं स्फुरितोष्ठी श्वसन्त्यथ ।
पुनः प्रत्यागता क्षिप्रमुर्वशी स्वं निवेशनम् ॥ ३.४४.६७ ॥
આ રીતે અર્જુનને શાપ આપીને, ધ્રૂજતા હોઠ અને ઝડપી શ્વાસ સાથે ઉર્વશી તરત જ પોતાના નિવાસે પાછી ફરી.
3.44.68
पार्थोपि लब्ध्वा शापं तं तां निशां दुःखितोऽवसम् ।
विवक्षुश्चित्रसेनाय प्रातः सर्वमहृष्टवत् ॥ ३.४४.६८ ॥
પાર્થે પણ તે શાપ મેળવીને તે રાત્રિ દુઃખમાં વિતાવી; સવારે ચિત્રસેનને બધું કહેવાની ઇચ્છા હોવા છતાં તે જાણે અપ્રસન્ન રહ્યો.
3.44.69
ततः प्रभाते विमले गन्धर्वाय यथातथम् ।
निवेदयामास तदा चित्रसेनाय पाण्डवः ॥ ३.४४.६९ ॥
પછી નિર્મળ પ્રભાતે પાંડવે ગંધર્વ ચિત્રસેનને જેમ બન્યું હતું તેમ બધું નિવેદન કર્યું.
3.44.70
तच्च सर्वं यथावृत्तं शापं चैव यथातथम् ।
अवेदयच्च शक्रस्य चित्रसेनोऽपि सर्वशः ॥ ३.४४.७० ॥
ચિત્રસેને પણ બનેલું બધું અને તે શાપ જેમ હતો તેમ ઇન્દ્રને સંપૂર્ણ રીતે જણાવ્યો.
3.44.71
तदा त्वानाय्य तनयं विविक्ते हरिवाहनः ।
सान्त्वयित्वा शुभैर्वाक्यैः स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ३.४४.७१ ॥
ત્યારે હરિવાહન (ઇન્દ્ર)એ પુત્રને એકાંતમાં બોલાવી, શુભ વચનોથી સાંત્વન આપી, હસતાં હસતાં તેને કહ્યું.
3.44.72
सुपुत्राद्यपृथा तात त्वया पुत्रेण सत्तम ।
ऋषयोपि हि धैर्येण जिता वै ते महाभुज ॥ ३.४४.७२ ॥
હે સત્તમ, હે તાત, તારા જેવા સુપુત્રથી પૃથા (કુંતી) ધન્ય બની છે; હે મહાબાહુ, ધીરજથી તેં ઋષિઓને પણ જીતી લીધા છે.
3.44.73
यं च दत्तवती शापमुर्वशी तव मानद ।
स चापि तेऽर्थकृत्तात साधकश्च भविष्यति ॥ ३.४४.७३ ॥
હે માનદ, ઉર્વશીએ તને જે શાપ આપ્યો હતો, હે તાત, તે પણ તારું પ્રયોજન સિદ્ધ કરનારો બનશે.
3.44.74
अज्ञातवासो वस्तव्यो भवद्भिर्भूतलेऽनघ ।
वर्पे त्रयोदशे वीर तत्र त्वं गमयिष्यसि ॥ ३.४४.७४ ॥
હે નિષ્પાપ, તમારે પૃથ્વી પર અજ્ઞાત રહીને વસવું પડશે; હે વીર, તેરમા વર્ષે તું ત્યાં સમય વિતાવીશ.
3.44.75
तेन नर्तकवेपेण अपुंस्त्वेन तथैव च ।
वर्षमेकं विहृत्यैव ततः पुंस्त्वमवाप्स्यसि ॥ ३.४४.७५ ॥
તે નર્તકના વેશમાં અને તેમ જ નપુંસકત્વમાં એક વર્ષ વિતાવીને પછી તું પુરુષત્વ પામીશ.
3.44.76
एवमुक्तस्तु शक्रेण फल्गुनः परवीरहा ।
मुदं परमिकां लेभे न च शापं व्यचिन्तयत् ॥ ३.४४.७६ ॥
ઇન્દ્રે આમ કહેતાં, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર ફાલ્ગુને અત્યંત આનંદ પામ્યો; તેણે શાપનો વિચાર કર્યો નહીં.
3.44.77
चित्रसेनेन सहितो गन्धर्वेण यशस्विना ।
रेमे स स्वर्गभवने पाण्डुपुत्रो धनंजयः ॥ ३.४४.७७ ॥
યશસ્વી ગંધર્વ ચિત્રસેન સાથે પાંડુપુત્ર ધનંજય સ્વર્ગભવનમાં આનંદ માણવા લાગ્યો.
3.44.78
य इमां शृणुयान्नित्यं धृतिं पाण्डुसुतस्य वै ।
न तस्य कामः कामेषु पापकेषु प्रवर्तते ॥ ३.४४.७८ ॥
જે કોઈ પાંડુપુત્રની આ ધૃતિ નિત્ય સાંભળે છે, તેની કામના પાપમય કામનાઓમાં પ્રવૃત્ત થતી નથી.
3.44.79
इदममरवरात्मजस्य घोरं ।
सुचि चरितं विनिशाम्य फल्गुनस्य।
व्यपगतमददम्भरागदोषा-
स्त्रिदिवगताऽभिरमन्ति मानवेन्द्राः ॥ ३.४४.७९ ॥
દેવશ્રેષ્ઠના પુત્ર (અર્જુન)નું આ ઘોર અને પવિત્ર ચરિત્ર સાંભળીને, મદ, દર્પ, રાગ અને દોષથી મુક્ત થયેલા, સ્વર્ગે ગયેલા માનવેન્દ્રો આનંદ પામે છે.