મહાભારત · અધ્યાય 3.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.66.1
विदर्भराजो धर्मात्मा भीमो भीमपराक्रमः ।
सुतेयं तस्य कल्याणी दमयन्तीति विश्रुता ॥ ३.६६.१ ॥
વિદર્ભનો રાજા ધર્માત્મા ભીમ, ભીમપરાક્રમી. તેની આ સુંદર પુત્રી દમયંતી નામે વિખ્યાત છે.
3.66.2
राजा तु नैषधो नाम वीरसेनसुतो नलः ।
भार्येयं तस्य कल्याणी पुण्यश्लोकस्य धीमतः ॥ ३.६६.२ ॥
વીરસેનનો પુત્ર નલ નામનો નૈષધ રાજા છે. આ સુંદરી તે પુણ્યશ્લોક, બુદ્ધિમાન પુરુષની પત્ની છે.
3.66.3
स द्यूतेन जितो भ्रात्रा हृतराज्यो महामनाः ।
दमयन्त्या गतः सार्धं न प्राज्ञायत कस्यचित् ॥ ३.६६.३ ॥
તે જુગારમાં ભાઈથી હાર્યો, રાજ્ય ગુમાવ્યું. તે મહામનાઃ દમયંતી સાથે ચાલ્યો ગયો; તેનો પત્તો કોઈને ન લાગ્યો.
3.66.4
ते वयं दमयन्त्यर्थे चरामः पृथिवीमिमाम् ।
सेयमासादिता बाला तव देवि निवेशने ॥ ३.६६.४ ॥
અમે દમયંતી માટે આ પૃથ્વી પર ભટક્યા. હે દેવી, એ બાળા તમારા નિવાસમાં મળી આવી છે.
3.66.5
अस्या रूपेण सदृशी मानुषी न हि विद्यते ।
अस्या ह्येष भ्रुवोर्मध्ये सहजः पिप्लुरुत्तमः ॥ ३.६६.५ ॥
તેના રૂપ સમાન કોઈ માનુષી જોવા મળતી નથી. તેની બે ભ્રમરની વચ્ચે આ સહજ, ઉત્તમ તલ છે.
3.66.6
श्यामायाः पद्मसंकाशो लक्षितोऽन्तर्हितो मया ।
मलेन संवृतोह्यस्याश्छन्नोऽभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.६६.६ ॥
તે શ્યામાનો કમળ સમાન તલ મેં જોયો હતો, જે મારાથી છુપાવાયેલો હતો. મેલથી ઢંકાયેલો હોવાથી તે વાદળથી ઢંકાયેલા ચંદ્ર જેવો છે.
3.66.7
चिह्नभूतो विभूत्यर्थमयं धात्रा विनिर्मितः ।
प्रतिपत्कलुषेवेन्दोर्लेखा नातिविराजते ॥ ३.६६.७ ॥
આ ચિહ્ન શોભા માટે વિધાતાએ બનાવ્યું છે. પ્રતિપદાની કલુષિત ચંદ્રરેખાની જેમ તે બહુ ચમકતું નથી.
3.66.8
न चास्या नश्यते रूपं वपुर्मलसमाचितम् ।
असंस्कृतमपि व्यक्तं भाति काञ्चनसन्निभम् ॥ ३.६६.८ ॥
મેલથી ઢંકાયેલું હોવા છતાં તેના શરીરનું રૂપ નાશ પામતું નથી. શણગાર્યા વિના પણ તે સોના જેવું સ્પષ્ટ ઝળકે છે.
3.66.9
अनेन वपुषा बाला पिप्लुनाऽनेन सूचिता ।
लक्षितेयं मया देवी पिहितोऽग्निरिवोष्मणा ॥ ३.६६.९ ॥
આ શરીરથી આ યુવતી આ તલથી સૂચિત થાય છે. મેં આ દેવીને ઓળખી, જેમ અગ્નિ ગરમીથી ઢંકાયેલો હોય.
3.66.10
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सुदेवस्य विशांपते ।
सुनन्दा शोधयामास पिप्लुप्रच्छादनं मलम् ॥ ३.६६.१० ॥
હે રાજન્! સુદેવના તે વચન સાંભળીને સુનંદાએ તલને ઢાંકતો મેલ ધોઈ નાખ્યો.
3.66.11
स मलेनापकृष्टन पिप्लुस्तस्या व्यरोचत ।
दमयन्त्या यथा व्यभ्रे नभसीव निशाकरः ॥ ३.६६.११ ॥
મેલ દૂર થતાં તેનું તલ ઝળકી ઊઠ્યું; વાદળ વિનાના આકાશમાં ચંદ્ર ઝળકે તેમ, દમયંતીના ચંદ્રની જેમ.
3.66.12
पिप्लुं दृष्ट्वा सुनन्दा च राजमाता च भारत ।
रुदन्त्यौ तां परिष्वज्यमुहूर्तमिव तस्थतुः ॥ ३.६६.१२ ॥
હે ભરતવંશી! તલ જોઈને સુનંદા અને રાજમાતા બંને રડતાં તેને ભેટી એક ક્ષણ સ્તબ્ધ ઊભાં રહ્યાં.
3.66.13
उत्सृज्य बाष्पं शनकै राजमातेदमब्रवीत् ।
भगिन्या दुहिता मेऽसि पिप्लुनानेन सूचिता ॥ ३.६६.१३ ॥
આંસુ વહાવીને ધીરેથી રાજમાતા બોલી, "તું મારી બહેનની દીકરી છે; પિપ્લુએ આ જણાવ્યું છે."
3.66.14
अहं च तव माता च राजन्यस्य महात्मनः ।
सुते दशार्णाधिपतेः सुदाम्नश्चारुदर्शने ॥ ३.६६.१४ ॥
હું અને તારી માતા, હે સુંદર મુખી, મહાત્મા દશાર્ણાધિપતિ સુદામાની પુત્રીઓ છીએ.
3.66.15
भीमस्य राज्ञः सा दत्ता वीरबाहोरहं पुनः ।
त्वं तु जाता मया दृष्टा दशार्णेषु पितुर्गृहे ॥ ३.६६.१५ ॥
રાજા ભીમને તે આપવામાં આવી; હું ફરી વીરબાહુને આપવામાં આવી; પણ તું દશાર્ણોમાં પિતાના ઘરે જન્મી અને મારાથી જોવાઈ.
3.66.16
यथैव ते पितुर्गेहं तथेदमपि भामिति ।
यथैव च ममैश्वर्यं दमयन्ति तथा तव ॥ ३.६६.१६ ॥
તારા પિતાનું ઘર જેવું છે, તેવું જ આ પણ છે, હે ભામિની; મારું ઐશ્વર્ય જેવું છે, હે દમયંતી, તેવું જ તારું પણ છે.
3.66.17
तां प्रहृष्टेन मनसा दमयन्ती विशांपते ।
प्रणम्य मातुर्भगिनीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.१७ ॥
હે પ્રજાપતિ! પ્રસન્ન મનથી દમયંતીએ માતાની બહેનને પ્રણામ કરીને આ વચન કહ્યું.
3.66.18
अज्ञायमानाऽपिसती सुखमस्म्युषिता त्वयि ।
सर्वकामैः सुविहिता रक्ष्यमाणा सदा त्वया ॥ ३.६६.१८ ॥
અજ્ઞાત હોવા છતાં, સતી તરીકે હું તારી પાસે સુખેથી રહી; સર્વ ઇચ્છાઓથી સારી રીતે સંભાળાઈને અને સદા તારા વડે રક્ષાયેલી.
3.66.19
सुखात्सुखतरो वासो भविष्यति न संशयः ।
चिरविप्रोषितां मातर्मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ३.६६.१९ ॥
આ સુખ કરતાં પણ વધુ સુખદ નિવાસ થશે, એમાં સંશય નથી. હે માતા, લાંબા સમયથી વિખૂટી પડેલી મને જવાની અનુમતિ આપો.
3.66.20
दारकौ च हि मे नीतौ वसतस्तत्र बालकौ ।
पित्रा विहीनौ शोकार्तौ मया चैव कथं नु तौ ॥ ३.६६.२० ॥
ત્યાં રહેતી વખતે મારા બે નાના પુત્રોને પણ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. પિતા વિનાના અને શોકથી પીડાતા તેમને હું પોતે કેવી રીતે (છોડું)?
3.66.21
यदि चापि प्रियं किंचिन्मयि कर्तुमिहेच्छसि ।
विदर्भान्यातुमिच्छामि शीघ्रं मे यानमादिश ॥ ३.६६.२१ ॥
અહીં મારા માટે કોઈ પ્રિય કાર્ય કરવાની જો તમારી ઇચ્છા હોય, તો હું વિદર્ભ જવા ઇચ્છું છું; ઝડપથી મારા માટે વાહનનો આદેશ આપો.
3.66.22
बाढमित्येव तामुक्त्वा हृष्ट्वा मातृष्वसा नृप ।
गुप्तां बलेन महता पुत्रस्यानुमते ततः ॥ ३.६६.२२ ॥
હે રાજા, "ઠીક છે" એમ તેને કહીને આનંદિત થયેલી માસીએ, પુત્રની અનુમતિથી, મોટા સૈન્યથી રક્ષિત તેને (મોકલવા) ત્યારે...
3.66.23
प्रास्थापयद्राजमाता श्रीमतीं नरवाहिना ।
यानेन भरतश्रेष्ठ स्वन्नपानपरिच्छदाम् ॥ ३.६६.२३ ॥
રાજમાતાએ તે તેજસ્વિનીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અન્ન-પાન અને સામગ્રીથી સજ્જ, મનુષ્યો દ્વારા વહન થતા વાહનમાં મોકલી.
3.66.24
ततः सा नचिरादेव विदर्भानगमच्छुभा ।
तां तु बन्धुजनः सर्वः प्रहृष्टः समपूजयत् ॥ ३.६६.२४ ॥
પછી તે શુભા લાંબો સમય વીત્યા વિના જ વિદર્ભ પહોંચી. સર્વ બંધુજનોએ આનંદથી તેનો સારો સત્કાર કર્યો.
3.66.25
सर्वान्कुशलिनो दृष्ट्वा बान्धवान्दारकौ च तौ ।
मातरं पितरं चोभौ सर्वं चैव सखीजनम् ॥ ३.६६.२५ ॥
બધાને કુશળ જોઈને, બાંધવોને, તે બે બાળકોને, માતા અને પિતા બંનેને અને સર્વ સખીજનોને જોઈને.
3.66.26
देवताः पूजयामास ब्राह्मणांश्च यशस्विनी ।
परेण विधिना देवी दमयन्ती विशांपते ॥ ३.६६.२६ ॥
યશસ્વી દેવી દમયંતીએ પરમ વિધિથી દેવતાઓની અને બ્રાહ્મણોની પૂજા કરી, હે પ્રજાપતિ.
3.66.27
अतर्पयत्सुदेवं च गोसहस्रेण पार्थिवः ।
प्रीतो दृष्ट्वैव तनयां ग्रामेण द्रविणेन च ॥ ३.६६.२७ ॥
રાજાએ પુત્રીને જોઈને પ્રસન્ન થઈ સુદેવને હજાર ગાયો, એક ગામ અને ધનથી તૃપ્ત કર્યો.
3.66.28
सा व्युष्टा रजनीं तत्रपितुर्वेश्मनि भामिनी ।
विश्रान्ता मातरं राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.२८ ॥
તે સુંદરી રાત્રિ વીત્યા પછી પિતાના ઘરમાં વિશ્રામ લઈને, હે રાજન, માતાને આ વચન બોલી.