Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.66.1

विदर्भराजो धर्मात्मा भीमो भीमपराक्रमः ।
सुतेयं तस्य कल्याणी दमयन्तीति विश्रुता ॥ ३.६६.१ ॥

ବିଦର୍ଭ ରାଜା ଧର୍ମାତ୍ମା ଭୀମ, ଭୀମପରାକ୍ରମୀ। ତାଙ୍କ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

3.66.2

राजा तु नैषधो नाम वीरसेनसुतो नलः ।
भार्येयं तस्य कल्याणी पुण्यश्लोकस्य धीमतः ॥ ३.६६.२ ॥

ବୀରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଳ ନାମକ ନୈଷଧ ରାଜା। ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ସେଇ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା।

3.66.3

स द्यूतेन जितो भ्रात्रा हृतराज्यो महामनाः ।
दमयन्त्या गतः सार्धं न प्राज्ञायत कस्यचित् ॥ ३.६६.३ ॥

ସେ ପାଶାଖେଳରେ ଭାଇଙ୍କଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଲା, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଲା। ସେ ମହାମନା ଦମୟନ୍ତୀ ସହ ଚାଲିଗଲା; କେହି ତାର ଖବର ପାଇଲେ ନାହିଁ।

3.66.4

ते वयं दमयन्त्यर्थे चरामः पृथिवीमिमाम् ।
सेयमासादिता बाला तव देवि निवेशने ॥ ३.६६.४ ॥

ଆମେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲୁ। ହେ ଦେବୀ, ସେହି ବାଳିକା ତୁମ ଗୃହରେ ମିଳିଛି।

3.66.5

अस्या रूपेण सदृशी मानुषी न हि विद्यते ।
अस्या ह्येष भ्रुवोर्मध्ये सहजः पिप्लुरुत्तमः ॥ ३.६६.५ ॥

ତାଙ୍କ ରୂପ ସହ ସମାନ କୌଣସି ମାନୁଷୀ ମିଳେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭ୍ରୁ ମଝିରେ ଏହି ସହଜ, ଉତ୍ତମ ତିଳ ଅଛି।

3.66.6

श्यामायाः पद्मसंकाशो लक्षितोऽन्तर्हितो मया ।
मलेन संवृतोह्यस्याश्छन्नोऽभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.६६.६ ॥

ସେହି ଶ୍ୟାମାଙ୍କ ପଦ୍ମସଦୃଶ ତିଳ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ଲୁଚାଯାଇଥିଲା। ମଇଳାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ତାହା ମେଘରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।

3.66.7

चिह्नभूतो विभूत्यर्थमयं धात्रा विनिर्मितः ।
प्रतिपत्कलुषेवेन्दोर्लेखा नातिविराजते ॥ ३.६६.७ ॥

ଏହି ଚିହ୍ନ ଶୋଭା ପାଇଁ ବିଧାତା ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରତିପଦାର ମଳିନ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ପରି ଏହା ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୁହେଁ।

3.66.8

न चास्या नश्यते रूपं वपुर्मलसमाचितम् ।
असंस्कृतमपि व्यक्तं भाति काञ्चनसन्निभम् ॥ ३.६६.८ ॥

ମଇଳାରେ ଆବୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶରୀରର ରୂପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ସଜ୍ଜିତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସୁନା ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଚମକେ।

3.66.9

अनेन वपुषा बाला पिप्लुनाऽनेन सूचिता ।
लक्षितेयं मया देवी पिहितोऽग्निरिवोष्मणा ॥ ३.६६.९ ॥

ଏହି ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୁବତୀ ଏହି ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ। ମୁଁ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲି, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଉଷ୍ଣତାରେ ଆବୃତ।

3.66.10

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सुदेवस्य विशांपते ।
सुनन्दा शोधयामास पिप्लुप्रच्छादनं मलम् ॥ ३.६६.१० ॥

ହେ ରାଜା! ସୁଦେବଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସୁନନ୍ଦା ତିଳକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ମଇଳା ଧୋଇ ଦେଲେ।

3.66.11

स मलेनापकृष्टन पिप्लुस्तस्या व्यरोचत ।
दमयन्त्या यथा व्यभ्रे नभसीव निशाकरः ॥ ३.६६.११ ॥

ମଇଳା ଅପସାରିତ ହେଲେ ତାଙ୍କ ତିଳ ଝଲସି ଉଠିଲା; ମେଘହୀନ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଝଲସିବା ପରି, ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି।

3.66.12

पिप्लुं दृष्ट्वा सुनन्दा च राजमाता च भारत ।
रुदन्त्यौ तां परिष्वज्यमुहूर्तमिव तस्थतुः ॥ ३.६६.१२ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଧର! ତିଳ ଦେଖି ସୁନନ୍ଦା ଓ ରାଜମାତା ଉଭୟ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସ୍ଥିର ରହିଲେ।

3.66.13

उत्सृज्य बाष्पं शनकै राजमातेदमब्रवीत् ।
भगिन्या दुहिता मेऽसि पिप्लुनानेन सूचिता ॥ ३.६६.१३ ॥

ଲୁହ ଢାଳି ଧୀରେ ରାଜମାତା ଏହା କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋ ଭଉଣୀର ଝିଅ; ପିପ୍ଲୁ ଏହା ଜଣାଇଛି।"

3.66.14

अहं च तव माता च राजन्यस्य महात्मनः ।
सुते दशार्णाधिपतेः सुदाम्नश्चारुदर्शने ॥ ३.६६.१४ ॥

ମୁଁ ଓ ତୁମ ମାତା, ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀ, ମହାତ୍ମା ଦଶାର୍ଣାଧିପତି ସୁଦାମାଙ୍କ କନ୍ୟା।

3.66.15

भीमस्य राज्ञः सा दत्ता वीरबाहोरहं पुनः ।
त्वं तु जाता मया दृष्टा दशार्णेषु पितुर्गृहे ॥ ३.६६.१५ ॥

ରାଜା ଭୀମଙ୍କୁ ସେ ଦିଆଗଲା; ମୁଁ ପୁଣି ବୀରବାହୁଙ୍କୁ ଦିଆଗଲି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଦଶାର୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଜନ୍ମି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଗଲ।

3.66.16

यथैव ते पितुर्गेहं तथेदमपि भामिति ।
यथैव च ममैश्वर्यं दमयन्ति तथा तव ॥ ३.६६.१६ ॥

ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଗୃହ ଯେପରି, ସେପରି ଏହା ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାମିନୀ; ମୋ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି, ହେ ଦମୟନ୍ତୀ, ସେପରି ତୁମର ମଧ୍ୟ।

3.66.17

तां प्रहृष्टेन मनसा दमयन्ती विशांपते ।
प्रणम्य मातुर्भगिनीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.१७ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି! ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଦମୟନ୍ତୀ ମାତୃଭଗିନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.66.18

अज्ञायमानाऽपिसती सुखमस्म्युषिता त्वयि ।
सर्वकामैः सुविहिता रक्ष्यमाणा सदा त्वया ॥ ३.६६.१८ ॥

ଅଜଣା ଥାଇ ମଧ୍ୟ, ସତୀ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମ ନିକଟରେ ସୁଖରେ ରହିଲି; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ଭଲଭାବେ ପାଳିତ ହୋଇ ଓ ସଦା ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ।

3.66.19

सुखात्सुखतरो वासो भविष्यति न संशयः ।
चिरविप्रोषितां मातर्मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ३.६६.१९ ॥

ଏହା ସୁଖ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁଖକର ବାସ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ମାତା, ଦୀର୍ଘକାଳ ବିୟୋଗରେ ଥିବା ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।

3.66.20

दारकौ च हि मे नीतौ वसतस्तत्र बालकौ ।
पित्रा विहीनौ शोकार्तौ मया चैव कथं नु तौ ॥ ३.६६.२० ॥

ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମୋ ଦୁଇ ଶିଶୁ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇଥିଲା। ପିତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଶୋକାର୍ତ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଜେ କେମିତି (ଛାଡ଼ିବି)?

3.66.21

यदि चापि प्रियं किंचिन्मयि कर्तुमिहेच्छसि ।
विदर्भान्यातुमिच्छामि शीघ्रं मे यानमादिश ॥ ३.६६.२१ ॥

ଯଦି ଆପଣ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ବିଦର୍ଭକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଯାନ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.66.22

बाढमित्येव तामुक्त्वा हृष्ट्वा मातृष्वसा नृप ।
गुप्तां बलेन महता पुत्रस्यानुमते ततः ॥ ३.६६.२२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, "ଠିକ୍ ଅଛି" ବୋଲି ତାକୁ କହି ଆନନ୍ଦିତ ମାଉସୀ, ପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ବିରାଟ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ତାକୁ (ପଠାଇବାକୁ) ତା'ପରେ...

3.66.23

प्रास्थापयद्राजमाता श्रीमतीं नरवाहिना ।
यानेन भरतश्रेष्ठ स्वन्नपानपरिच्छदाम् ॥ ३.६६.२३ ॥

ରାଜମାତା ସେଇ ତେଜସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ନ-ପାନ ଓ ସାମଗ୍ରୀରେ ସଜ୍ଜିତ, ମଣିଷ ବହିଥିବା ଯାନରେ ପଠାଇଲେ।

3.66.24

ततः सा नचिरादेव विदर्भानगमच्छुभा ।
तां तु बन्धुजनः सर्वः प्रहृष्टः समपूजयत् ॥ ३.६६.२४ ॥

ତା'ପରେ ସେଇ ଶୁଭା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନ ବିତି ବିଦର୍ଭରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁଜନ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଭଲରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।

3.66.25

सर्वान्कुशलिनो दृष्ट्वा बान्धवान्दारकौ च तौ ।
मातरं पितरं चोभौ सर्वं चैव सखीजनम् ॥ ३.६६.२५ ॥

ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୁଶଳରେ ଦେଖି, ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ, ସେହି ଦୁଇ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ, ମାତା ଓ ପିତା ଉଭୟଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଖୀଜନଙ୍କୁ ଦେଖି।

3.66.26

देवताः पूजयामास ब्राह्मणांश्च यशस्विनी ।
परेण विधिना देवी दमयन्ती विशांपते ॥ ३.६६.२६ ॥

ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦେବୀ ଦମୟନ୍ତୀ ପରମ ବିଧିରେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।

3.66.27

अतर्पयत्सुदेवं च गोसहस्रेण पार्थिवः ।
प्रीतो दृष्ट्वैव तनयां ग्रामेण द्रविणेन च ॥ ३.६६.२७ ॥

ରାଜା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୁଦେବଙ୍କୁ ସହସ୍ର ଗାଈ, ଏକ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଧନ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କଲେ।

3.66.28

सा व्युष्टा रजनीं तत्रपितुर्वेश्मनि भामिनी ।
विश्रान्ता मातरं राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.२८ ॥

ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ ରାତି ପାହିବା ପରେ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ହେ ରାଜନ୍, ମାତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।