มหาภารตะ · อัธยายะ 3.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.66.1
विदर्भराजो धर्मात्मा भीमो भीमपराक्रमः ।
सुतेयं तस्य कल्याणी दमयन्तीति विश्रुता ॥ ३.६६.१ ॥
พระราชาแห่งวิทรรภ คือพระเจ้าภีมะผู้ทรงธรรม มีพระปรากรมอันน่าสะพรึงกลัว พระธิดาองค์งามนี้มีพระนามว่าทมยันตี เป็นที่เลื่องลือ
3.66.2
राजा तु नैषधो नाम वीरसेनसुतो नलः ।
भार्येयं तस्य कल्याणी पुण्यश्लोकस्य धीमतः ॥ ३.६६.२ ॥
พระราชาพระนามว่านล ผู้เป็นชาวนิษธะ พระโอรสของวีรเสนะ เป็นพระสวามีของสตรีผู้งามนี้ ผู้เป็นปราชญ์ที่มีเกียรติคุณอันบริสุทธิ์
3.66.3
स द्यूतेन जितो भ्रात्रा हृतराज्यो महामनाः ।
दमयन्त्या गतः सार्धं न प्राज्ञायत कस्यचित् ॥ ३.६६.३ ॥
พระองค์ทรงพ่ายแพ้ในการเล่นพนันลูกเต๋าแก่พระอนุชา จึงทรงเสียราชสมบัติ ผู้มีใจยิ่งใหญ่นั้นได้เสด็จจากไปพร้อมกับทมยันตี และไม่มีผู้ใดรู้เรื่องนี้
3.66.4
ते वयं दमयन्त्यर्थे चरामः पृथिवीमिमाम् ।
सेयमासादिता बाला तव देवि निवेशने ॥ ३.६६.४ ॥
พวกเราได้ท่องไปทั่วแผ่นดินนี้เพื่อตามหาทมยันตี และบัดนี้หญิงสาวผู้นี้ได้มาพบในพระตำหนักของพระองค์แล้ว ข้าแต่พระราชินี
3.66.5
अस्या रूपेण सदृशी मानुषी न हि विद्यते ।
अस्या ह्येष भ्रुवोर्मध्ये सहजः पिप्लुरुत्तमः ॥ ३.६६.५ ॥
ไม่มีสตรีมนุษย์ใดในโลกที่เทียบเท่าความงามของนาง ระหว่างคิ้วทั้งสองของนางมีไฝธรรมชาติอันงดงามเลิศนี้อยู่
3.66.6
श्यामायाः पद्मसंकाशो लक्षितोऽन्तर्हितो मया ।
मलेन संवृतोह्यस्याश्छन्नोऽभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.६६.६ ॥
ข้าพเจ้าเคยเห็นเครื่องหมายรูปดอกบัวของหญิงผิวคล้ำนางนั้น แม้จะถูกปิดบังไม่ให้ข้าพเจ้าเห็น เครื่องหมายนั้นถูกคราบมลทินปกคลุม ดุจพระจันทร์ที่ถูกเมฆบดบัง
3.66.7
चिह्नभूतो विभूत्यर्थमयं धात्रा विनिर्मितः ।
प्रतिपत्कलुषेवेन्दोर्लेखा नातिविराजते ॥ ३.६६.७ ॥
เครื่องหมายนี้พระผู้สร้างทรงกำหนดไว้เพื่อความงามประดับ เปรียบดังเส้นจันทร์เสี้ยวของพระจันทร์ในวันแรมคํ่าที่มัวหมอง มันจึงไม่ส่องประกายเจิดจ้านัก
3.66.8
न चास्या नश्यते रूपं वपुर्मलसमाचितम् ।
असंस्कृतमपि व्यक्तं भाति काञ्चनसन्निभम् ॥ ३.६६.८ ॥
รูปงามของนางมิได้เสื่อมสลาย แม้กายของนางจะเปรอะเปื้อนด้วยมลทิน แม้ไม่ได้ประดับประดา รูปนั้นก็ยังเปล่งประกายชัดเจนดุจทองคำ
3.66.9
अनेन वपुषा बाला पिप्लुनाऽनेन सूचिता ।
लक्षितेयं मया देवी पिहितोऽग्निरिवोष्मणा ॥ ३.६६.९ ॥
ด้วยกายนี้ หญิงสาวผู้นี้ถูกบ่งบอกด้วยไฝนี้ข้าพเจ้าได้จำเทวีองค์นี้ได้ ดุจไฟที่ถูกปิดบังด้วยความร้อน
3.66.10
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सुदेवस्य विशांपते ।
सुनन्दा शोधयामास पिप्लुप्रच्छादनं मलम् ॥ ३.६६.१० ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ เมื่อสุนันทาได้ฟังถ้อยคำของพระสุเทวะนั้นแล้ว นางจึงชำระคราบมลทินที่ปกปิดไฝออกไป
3.66.11
स मलेनापकृष्टन पिप्लुस्तस्या व्यरोचत ।
दमयन्त्या यथा व्यभ्रे नभसीव निशाकरः ॥ ३.६६.११ ॥
เมื่อคราบมลทินถูกขจัดออก ไฝของนางจึงเปล่งประกาย ดุจพระจันทร์ที่ส่องแสงบนท้องฟ้าปราศจากเมฆ ดังพระจันทร์ของทมยันตี
3.66.12
पिप्लुं दृष्ट्वा सुनन्दा च राजमाता च भारत ।
रुदन्त्यौ तां परिष्वज्यमुहूर्तमिव तस्थतुः ॥ ३.६६.१२ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ เมื่อสุนันทาและพระมารดาของพระราชาเห็นไฝนั้น ทั้งสองต่างร้องไห้ โอบกอดนาง และยืนนิ่งอยู่ชั่วขณะ
3.66.13
उत्सृज्य बाष्पं शनकै राजमातेदमब्रवीत् ।
भगिन्या दुहिता मेऽसि पिप्लुनानेन सूचिता ॥ ३.६६.१३ ॥
พระมารดาของพระราชาหลั่งน้ำตาแล้วค่อย ๆ กล่าวถ้อยคำนี้ว่า "เจ้าเป็นบุตรีของน้องสาวข้า ไฝนี้ได้แสดงให้รู้"
3.66.14
अहं च तव माता च राजन्यस्य महात्मनः ।
सुते दशार्णाधिपतेः सुदाम्नश्चारुदर्शने ॥ ३.६६.१४ ॥
ข้าและมารดาของเจ้า ข้าแต่ผู้มีโฉมงาม เป็นธิดาของกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ คือพระสุทามัน เจ้าแห่งทศารรณะ
3.66.15
भीमस्य राज्ञः सा दत्ता वीरबाहोरहं पुनः ।
त्वं तु जाता मया दृष्टा दशार्णेषु पितुर्गृहे ॥ ३.६६.१५ ॥
นางถูกยกให้แก่พระเจ้าภีมะ และข้าก็ถูกยกให้แก่วีรพาหุอีกครั้ง แต่เจ้าเกิดในเรือนของบิดาในแคว้นทศารรณะ และข้าได้เห็นเจ้าที่นั่น
3.66.16
यथैव ते पितुर्गेहं तथेदमपि भामिति ।
यथैव च ममैश्वर्यं दमयन्ति तथा तव ॥ ३.६६.१६ ॥
เรือนของบิดาเจ้าเป็นเช่นใด เรือนนี้ก็เป็นเช่นนั้น ข้าแต่ผู้งดงาม และอำนาจกับความยิ่งใหญ่ของข้าเป็นเช่นใด ของเจ้าก็เป็นเช่นนั้น ข้าแต่ทมยันตี
3.66.17
तां प्रहृष्टेन मनसा दमयन्ती विशांपते ।
प्रणम्य मातुर्भगिनीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.१७ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ด้วยใจอันชื่นบาน ทมยันตีได้กราบไหว้น้องสาวของมารดา แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
3.66.18
अज्ञायमानाऽपिसती सुखमस्म्युषिता त्वयि ।
सर्वकामैः सुविहिता रक्ष्यमाणा सदा त्वया ॥ ३.६६.१८ ॥
แม้ข้าพระองค์ไม่เป็นที่รู้จัก ข้าพระองค์ก็ได้อยู่อย่างมีความสุขในฐานะภรรยาผู้ซื่อสัตย์ในความดูแลของท่าน ท่านได้จัดหาทุกสิ่งที่ปรารถนา และคอยคุ้มครองข้าพระองค์เสมอ
3.66.19
सुखात्सुखतरो वासो भविष्यति न संशयः ।
चिरविप्रोषितां मातर्मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ३.६६.१९ ॥
การพำนักที่สบายยิ่งกว่าความสุขจะมีขึ้น ไม่ต้องสงสัยเลย ข้าแต่มารดา ข้าพระองค์ได้พลัดพรากจากกันมานาน ขอท่านโปรดอนุญาตให้ข้าพระองค์ไปเถิด
3.66.20
दारकौ च हि मे नीतौ वसतस्तत्र बालकौ ।
पित्रा विहीनौ शोकार्तौ मया चैव कथं नु तौ ॥ ३.६६.२० ॥
บุตรชายสองคนของข้าพระองค์ก็ถูกพาไปด้วย ขณะที่ข้าพระองค์อาศัยอยู่ที่นั่น ทั้งสองยังเป็นเด็ก ขาดบิดา และเศร้าโศก แล้วข้าพระองค์จะทิ้งพวกเขาไปได้อย่างไร
3.66.21
यदि चापि प्रियं किंचिन्मयि कर्तुमिहेच्छसि ।
विदर्भान्यातुमिच्छामि शीघ्रं मे यानमादिश ॥ ३.६६.२१ ॥
ถ้าท่านประสงค์จะทำสิ่งใดที่ทำให้ข้าพเจ้าพอใจในที่นี้ ข้าพเจ้าปรารถนาจะไปยังวิทรรภ ขอให้จัดยานพาหนะให้ข้าพเจ้าโดยเร็ว
3.66.22
बाढमित्येव तामुक्त्वा हृष्ट्वा मातृष्वसा नृप ।
गुप्तां बलेन महता पुत्रस्यानुमते ततः ॥ ३.६६.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา พระมารดาของนางตอบนางว่า "ดีแล้ว" แล้วทรงยินดี และด้วยความเห็นชอบของพระโอรส จึงส่งนางไปพร้อมกองทัพใหญ่คุ้มกัน
3.66.23
प्रास्थापयद्राजमाता श्रीमतीं नरवाहिना ।
यानेन भरतश्रेष्ठ स्वन्नपानपरिच्छदाम् ॥ ३.६६.२३ ॥
พระราชมารดาส่งสตรีผู้งดงามนางนั้นไปด้วยยานที่มีคนแบกหาม ข้าแต่ผู้เลิศแห่งพงศ์ภารตะ พร้อมด้วยอาหาร เครื่องดื่ม และเครื่องใช้ที่จำเป็น
3.66.24
ततः सा नचिरादेव विदर्भानगमच्छुभा ।
तां तु बन्धुजनः सर्वः प्रहृष्टः समपूजयत् ॥ ३.६६.२४ ॥
จากนั้น นางผู้เป็นมงคลก็เดินทางถึงวิทรรภไม่นานนัก ญาติทั้งปวงต่างปีติยินดีและต้อนรับนางอย่างดี
3.66.25
सर्वान्कुशलिनो दृष्ट्वा बान्धवान्दारकौ च तौ ।
मातरं पितरं चोभौ सर्वं चैव सखीजनम् ॥ ३.६६.२५ ॥
เมื่อเห็นญาติพี่น้องทุกคนสบายดี และเห็นบุตรทั้งสองคน ทั้งมารดาและบิดาของนาง และบรรดาสหายหญิงทั้งปวง
3.66.26
देवताः पूजयामास ब्राह्मणांश्च यशस्विनी ।
परेण विधिना देवी दमयन्ती विशांपते ॥ ३.६६.२६ ॥
พระนางทมยันตีผู้มีเกียรติยศได้บูชาเหล่าเทพและพราหมณ์ ด้วยพิธีอันสูงสุด ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน
3.66.27
अतर्पयत्सुदेवं च गोसहस्रेण पार्थिवः ।
प्रीतो दृष्ट्वैव तनयां ग्रामेण द्रविणेन च ॥ ३.६६.२७ ॥
พระราชาทรงปีติเมื่อเห็นพระธิดา จึงทรงเลี้ยงดูท่านสุเทวะด้วยโคหนึ่งพันตัว ด้วยหมู่บ้านและทรัพย์สมบัติ
3.66.28
सा व्युष्टा रजनीं तत्रपितुर्वेश्मनि भामिनी ।
विश्रान्ता मातरं राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६६.२८ ॥
เมื่อราตรีผ่านพ้นไปและนางพักผ่อนแล้วในเรือนของบิดา ข้าแต่พระราชา หญิงผู้รุ่งโรจน์นางนั้นจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระมารดา