ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.67.1
मां चेदिच्छसि जीवन्तीं मातः सत्यं ब्रवीमिते ।
नलस्य नरवीरस्य यतस्वानयने पुनः ॥ ३.६७.१ ॥
ମାଆ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଜୀବିତ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ସତ କହୁଛି — ନରବୀର ନଳଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
3.67.2
दमयन्त्या तथोक्ता तु सा देवी भृशदुःखिता ।
बाष्पेणापिहिता राज्ञी नोत्तरं किंचिदब्रवीत् ॥ ३.६७.२ ॥
ଦମୟନ୍ତୀ ଏହିପରି କହିବାରୁ ସେହି ଦେବୀ (ରାଣୀ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଲୁହରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
3.67.3
तदवस्थां तु तां दृष्ट्वा सर्वमन्तःपुरं तदा ।
हाहाभूतमतीवासीद्भृशं च प्ररुरोद ह ॥ ३.६७.३ ॥
ତା'ର ସେହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର 'ହାୟ ହାୟ' ଶବ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଅତ୍ୟନ୍ତ କାନ୍ଦି ଛାତି ଫାଟି ରୋଇଲା।
3.67.4
ततो भीमं महाराजं भार्या वचनामब्रवीत् ।
दमयन्ती नृप भृशं भर्तारमनुशोचति ॥ ३.६७.४ ॥
ସେତେବେଳେ ପତ୍ନୀ ଦମୟନ୍ତୀ ମହାରାଜ ଭୀମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — ହେ ରାଜନ୍! ଦମୟନ୍ତୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି।
3.67.5
अपकृष्य च लज्जां सा स्वयमुक्तवती विभो ।
प्रयतन्तु तवप्रेष्याः पुण्यश्लोकस्य दर्शने ॥ ३.६७.५ ॥
ଲଜ୍ଜା ଦୂରେଇ ଦେଇ ସେ ନିଜେ କହିଲେ — ହେ ବିଭୋ! ତୁମ ଦାସମାନେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ (ନଳ)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
3.67.6
तयाप्रयोदितो राजा ब्राह्मणान्वशवर्तिनः ।
प्राश्थापयद्दिशः सर्वा यतध्वं नलदर्शने ॥ ३.६७.६ ॥
ତା'ର ପ୍ରେରଣାରେ ରାଜା ନିଜ ଆଜ୍ଞାବହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ — 'ନଳଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।'
3.67.7
ततो विदर्भाधिपतेर्नियोगाद्ब्राह्मणास्तदा ।
दमयन्तीमथापृच्छ्य प्रस्थितास्ते तथाऽव्रुवन् ॥ ३.६७.७ ॥
ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କହିଲେ।
3.67.8
अथ तानब्रवीद्भैमी सर्वराष्ट्रेष्विदं वचः ।
ब्रूत वै जनसंसत्सु तत्रतत्र पुनः पुनः ॥ ३.६७.८ ॥
ତେବେ ଭୀମଙ୍କ ଝିଅ ଦମୟନ୍ତୀ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ, ଜନସଭାରେ, ସେଠାସେଠି ବାରମ୍ବାର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିବ।"
3.67.9
क्वनु त्वं कितव च्छित्त्वा वस्त्रार्धं प्रस्थितो मम ।
उत्सृज्य वपिने सुप्तामनुरक्तां प्रियां प्रिय ॥ ३.६७.९ ॥
ହେ ଜୁଆଡ଼ିଆ! ମୋ ଲୁଗାର ଅଧା କାଟି ନେଇ ତୁମେ କେଉଁଠି ଗଲ? ବନରେ ଶୋଇଥିବା, ତୁମ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ପ୍ରିୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ପ୍ରିୟ!
3.67.10
सा वै यथा त्वया दृष्टा तथाऽऽस्ते त्वत्प्रतीक्षिणी ।
दह्यमाना भृशं बाला वस्त्रार्धेनाभिसंवृता ॥ ३.६७.१० ॥
ତୁମେ ଯେପରି ତାକୁ ଦେଖିଥିଲ, ସେପରି ସେ ତୁମ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଅଛି। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦହି ହେଉଥିବା, ଅଧା ଲୁଗାରେ ଆବୃତା ସେହି ବାଳିକା।
3.67.11
तस्या रुदन्त्याः सततं तेन शोकेन पार्थिव ।
प्रसादं कुरु वै देव प्रतिवाक्यं वदस्व च ॥ ३.६७.११ ॥
ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର କାନ୍ଦିବା ଓ ସେହି ଶୋକ ଯୋଗୁ, ହେ ରାଜନ୍! ହେ ଦେବ, କୃପା କରି ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ।
3.67.12
एवमन्यच्च वक्तव्यं कृपां कुर्याद्यथा मयि ।
वायुना धूयमानो हि वनं दहति पावकः ॥ ३.६७.१२ ॥
ଏହିପରି ଆଉ କିଛି କହିବା ଉଚିତ, ଯାହା ମୋ ପ୍ରତି କୃପା ହୁଏ। ପବନରେ ଉଡ଼ା ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବନକୁ ଦହନ କରେ।
3.67.13
भर्तव्या रक्षणीया त्व पत्नी पत्या हि नित्यदा ।
तन्नष्टमुभयं कस्माद्धर्मज्ञस्य सतस्तव ॥ ३.६७.१३ ॥
ସ୍ୱାମୀ ସର୍ବଦା ପତ୍ନୀର ଭରଣ ଓ ରକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ। ତେବେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସତ୍ପୁରୁଷ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଉଭୟ କାହିଁକି ନଷ୍ଟ ହେଲେ?
3.67.14
ख्यातः प्राज्ञः कुलीनश् सानुक्रोशो भवान्सदा ।
संवृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ३.६७.१४ ॥
ଆପଣ ସର୍ବଦା ଖ୍ୟାତ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, କୁଳୀନ ଓ କରୁଣାମୟ ଥିଲେ। ମୋ ଭାଗ୍ୟ କ୍ଷୟରୁ ଆପଣ ନିର୍ଦୟ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି।
3.67.15
तत्कुरुष्व नरव्याघ्र दयां मयि नरर्पभ ।
आनृशंस्यं परो धर्मस्त्वत्त एव हि मे श्रुतः ॥ ३.६७.१५ ॥
ତେଣୁ ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଦୟା ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ ବୋଲି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଶୁଣିଛି।
3.67.16
एवंब्रुवाणान्यदि वः प्रतिब्रूयाद्धि कश्चन ।
स नरः सर्वथा ज्ञेयः कश्चासौ क्वनु वर्तते ॥ ३.६७.१६ ॥
ଏହିପରି କହୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଯଦି କେହି ଉତ୍ତର ଦିଏ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟକୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସେ କିଏ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଅଛି?
3.67.17
यश्चैवं वचनं श्रुत्य्वा बूयात्प्रतिवचो नरः ।
तदादाय वचस्तस्य ममावेद्यं द्विजोत्तमाः ॥ ३.६७.१७ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦିଏ, ହେ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ତାହାର ସେହି କଥା ଆଣି ମୋତେ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।
3.67.18
यथा च वो न जानीयाच्चरतो भीमशासनात् ।
पुनरागमनं चेह तथा कार्यमतन्द्रितैः ॥ ३.६७.१८ ॥
ଭୟଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରୁ ବୁଲିବା ବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ କେହି ଚିହ୍ନି ନ ପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠାକୁ ପୁନର୍ବାର ଆସିବା ମଧ୍ୟ ସତର୍କତାରେ ସେପରି କରିବା ଉଚିତ।
3.67.19
यदि वाऽसौ समृद्धः स्याद्यदि वाऽप्यधनो भवेत् ।
यदिऽवाप्यसमर्थः स्याज्ज्ञेयमस्य चिकीर्षितम् ॥ ३.६७.१९ ॥
ସେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଉ, କିମ୍ବା ନିର୍ଧନ ହେଉ, କିମ୍ବା ଅସମର୍ଥ ହେଉ, ତାର ଇଚ୍ଛା ଏହା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।
3.67.20
एवमुक्तास्त्वगच्छंस्ते ब्राह्मणाः सर्वतो दिशम् ।
नलं मृगयितुं राजंस्तदा व्यसनिनं तथा ॥ ३.६७.२० ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ନଳଙ୍କୁ ଏବଂ ସେହି ବ୍ୟସନଗ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ସବୁ ଦିଗକୁ ଗଲେ।
3.67.21
ते पुराणि सराष्ट्राणि ग्रामान्धोपांस्तथाऽऽश्रमान् ।
अन्वेषन्तो नलं राजन्नाधिजग्मुर्दविजातयः ॥ ३.६७.२१ ॥
ନଗର, ରାଷ୍ଟ୍ର, ଗ୍ରାମ, ବନ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ନଳଙ୍କୁ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ, ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
3.67.22
तच्च वाक्यं तथा सर्वेतत्रतत्र विशांपते ।
श्रावयांचक्रिरे विप्रा दमयन्त्या यथेरितम् ॥ ३.६७.२२ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଦମୟନ୍ତୀ କହିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଶୁଣାଇଲେ।