మహాభారతం · అధ్యాయం 3.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.67.1
मां चेदिच्छसि जीवन्तीं मातः सत्यं ब्रवीमिते ।
नलस्य नरवीरस्य यतस्वानयने पुनः ॥ ३.६७.१ ॥
అమ్మా, నేను జీవించి ఉండాలని నీవు కోరుకుంటే, సత్యమే చెబుతున్నాను — నరవీరుడైన నలుని తిరిగి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించు.
3.67.2
दमयन्त्या तथोक्ता तु सा देवी भृशदुःखिता ।
बाष्पेणापिहिता राज्ञी नोत्तरं किंचिदब्रवीत् ॥ ३.६७.२ ॥
దమయంతి ఈ విధంగా చెప్పగా ఆ దేవి (రాణి) అత్యంత దుఃఖితురాలైంది; కన్నీళ్లతో కప్పబడిన ఆ రాణి ఏమీ సమాధానం చెప్పలేదు.
3.67.3
तदवस्थां तु तां दृष्ट्वा सर्वमन्तःपुरं तदा ।
हाहाभूतमतीवासीद्भृशं च प्ररुरोद ह ॥ ३.६७.३ ॥
ఆమె ఆ స్థితిని చూసి, అప్పుడు అంతఃపురమంతా 'అయ్యో, అయ్యో' అనే ఆర్తనాదాలతో నిండిపోయింది; అత్యంతంగా ఏడ్చి విలపించింది.
3.67.4
ततो भीमं महाराजं भार्या वचनामब्रवीत् ।
दमयन्ती नृप भृशं भर्तारमनुशोचति ॥ ३.६७.४ ॥
అప్పుడు భార్య దమయంతి మహారాజు భీముడితో ఈ మాటలు చెప్పింది — ఓ రాజా! దమయంతి తన భర్త కోసం అత్యంతంగా శోకిస్తోంది.
3.67.5
अपकृष्य च लज्जां सा स्वयमुक्तवती विभो ।
प्रयतन्तु तवप्रेष्याः पुण्यश्लोकस्य दर्शने ॥ ३.६७.५ ॥
సిగ్గును పక్కనపెట్టి ఆమె స్వయంగా చెప్పింది — ఓ విభు! మీ సేవకులు పుణ్యశ్లోకుడు (నలుడు) దర్శనం కోసం ప్రయత్నించాలి.
3.67.6
तयाप्रयोदितो राजा ब्राह्मणान्वशवर्तिनः ।
प्राश्थापयद्दिशः सर्वा यतध्वं नलदर्शने ॥ ३.६७.६ ॥
ఆమె ప్రేరణతో రాజు తన ఆజ్ఞానువర్తులైన బ్రాహ్మణులను అన్ని దిక్కులకు పంపాడు — 'నలుని దర్శనం కోసం ప్రయత్నించండి.'
3.67.7
ततो विदर्भाधिपतेर्नियोगाद्ब्राह्मणास्तदा ।
दमयन्तीमथापृच्छ्य प्रस्थितास्ते तथाऽव्रुवन् ॥ ३.६७.७ ॥
అప్పుడు విదర్భాధిపతి ఆజ్ఞ మేరకు ఆ బ్రాహ్మణులు దమయంతిని అడిగి వెళ్లిపోయారు; అలా పలికారు.
3.67.8
अथ तानब्रवीद्भैमी सर्वराष्ट्रेष्विदं वचः ।
ब्रूत वै जनसंसत्सु तत्रतत्र पुनः पुनः ॥ ३.६७.८ ॥
అప్పుడు భీమపుత్రి దమయంతి వారితో ఇలా అంది: "అన్ని రాజ్యాలలో, జనసభలలో, అక్కడక్కడ మళ్లీ మళ్లీ ఈ మాట చెప్పండి."
3.67.9
क्वनु त्वं कितव च्छित्त्वा वस्त्रार्धं प्रस्थितो मम ।
उत्सृज्य वपिने सुप्तामनुरक्तां प्रियां प्रिय ॥ ३.६७.९ ॥
ఓ జూదగాడా! నా చీరలో సగం చింపుకొని నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్లావు? అడవిలో నిద్రిస్తున్న, నిన్ను అనురాగించిన నీ ప్రియురాలిని విడిచి, ఓ ప్రియా!
3.67.10
सा वै यथा त्वया दृष्टा तथाऽऽस्ते त्वत्प्रतीक्षिणी ।
दह्यमाना भृशं बाला वस्त्रार्धेनाभिसंवृता ॥ ३.६७.१० ॥
నువ్వు చూసినట్లుగానే ఆమె ఇప్పటికీ నీ కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉంది. తీవ్రంగా దహించుకుపోతూ, చీర సగంతో కప్పుకున్న ఆ బాల.
3.67.11
तस्या रुदन्त्याः सततं तेन शोकेन पार्थिव ।
प्रसादं कुरु वै देव प्रतिवाक्यं वदस्व च ॥ ३.६७.११ ॥
ఆమె నిరంతరం ఏడుస్తూ ఆ శోకంలో ఉంది. ఓ రాజా! ఓ దేవా, దయ చూపి సమాధానం చెప్పు.
3.67.12
एवमन्यच्च वक्तव्यं कृपां कुर्याद्यथा मयि ।
वायुना धूयमानो हि वनं दहति पावकः ॥ ३.६७.१२ ॥
ఇలాగే ఇంకా కొన్ని చెప్పాలి, నాపై దయ చూపేలా. గాలికి ఊగిన అగ్ని అడవిని దహించినట్లు.
3.67.13
भर्तव्या रक्षणीया त्व पत्नी पत्या हि नित्यदा ।
तन्नष्टमुभयं कस्माद्धर्मज्ञस्य सतस्तव ॥ ३.६७.१३ ॥
భర్త ఎల్లప్పుడూ భార్యను పోషించి రక్షించాలి. మరి ధర్మజ్ఞుడవైన సత్పురుషుడవైన నీలో ఆ ఇద్దరూ ఎందుకు నశించారు?
3.67.14
ख्यातः प्राज्ञः कुलीनश् सानुक्रोशो भवान्सदा ।
संवृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ ३.६७.१४ ॥
నువ్వు ఎల్లప్పుడూ ప్రసిద్ధుడవు, ప్రాజ్ఞుడవు, కులీనుడవు, దయగలవాడవు. నా దురదృష్టం వల్ల నువ్వు దయలేనివాడవయ్యావని అనుమానిస్తున్నాను.
3.67.15
तत्कुरुष्व नरव्याघ्र दयां मयि नरर्पभ ।
आनृशंस्यं परो धर्मस्त्वत्त एव हि मे श्रुतः ॥ ३.६७.१५ ॥
కాబట్టి నరశ్రేష్ఠుడా, నాపై దయ చూపు. దయే పరమ ధర్మమని నీ నుండే నేను విన్నాను.
3.67.16
एवंब्रुवाणान्यदि वः प्रतिब्रूयाद्धि कश्चन ।
स नरः सर्वथा ज्ञेयः कश्चासौ क्वनु वर्तते ॥ ३.६७.१६ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న మీకు ఎవరైనా సమాధానం ఇస్తే, ఆ మనిషిని అన్ని విధాలుగా తెలుసుకోవాలి. అతడు ఎవరు, ఎక్కడ ఉన్నాడు?
3.67.17
यश्चैवं वचनं श्रुत्य्वा बूयात्प्रतिवचो नरः ।
तदादाय वचस्तस्य ममावेद्यं द्विजोत्तमाः ॥ ३.६७.१७ ॥
ఇలాంటి మాటలు విని ప్రతిగా మాట్లాడే మనిషి ఎవరో, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, అతని మాటను గ్రహించి నాకు తెలియజేయాలి.
3.67.18
यथा च वो न जानीयाच्चरतो भीमशासनात् ।
पुनरागमनं चेह तथा कार्यमतन्द्रितैः ॥ ३.६७.१८ ॥
భయంకరమైన ఆజ్ఞవల్ల తిరుగుతున్నప్పుడు మీరు గుర్తించబడకుండా, ఇక్కడికి తిరిగి రావడం కూడా అప్రమత్తంగా అలాగే చేయాలి.
3.67.19
यदि वाऽसौ समृद्धः स्याद्यदि वाऽप्यधनो भवेत् ।
यदिऽवाप्यसमर्थः स्याज्ज्ञेयमस्य चिकीर्षितम् ॥ ३.६७.१९ ॥
అతడు సంపన్నుడైనా, లేదా దరిద్రుడైనా, లేదా అసమర్థుడైనా, అతని ఉద్దేశ్యం ఇదే అని తెలుసుకోవాలి.
3.67.20
एवमुक्तास्त्वगच्छंस्ते ब्राह्मणाः सर्वतो दिशम् ।
नलं मृगयितुं राजंस्तदा व्यसनिनं तथा ॥ ३.६७.२० ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఆ బ్రాహ్మణులు, ఓ రాజా, నలుడిని, కష్టాల్లో ఉన్న అతడిని వెతకడానికి అన్ని దిక్కులకు వెళ్లారు.
3.67.21
ते पुराणि सराष्ट्राणि ग्रामान्धोपांस्तथाऽऽश्रमान् ।
अन्वेषन्तो नलं राजन्नाधिजग्मुर्दविजातयः ॥ ३.६७.२१ ॥
పట్టణాలు, రాష్ట్రాలు, గ్రామాలు, అడవులు, ఆశ్రమాలు అన్నింటిలో నలుడిని వెతికిన ఆ ద్విజులు, ఓ రాజా, అతడిని కనుగొనలేకపోయారు.
3.67.22
तच्च वाक्यं तथा सर्वेतत्रतत्र विशांपते ।
श्रावयांचक्रिरे विप्रा दमयन्त्या यथेरितम् ॥ ३.६७.२२ ॥
ఓ నరాధిపా, దమయంతి పలికిన ఆ మాటలన్నింటినీ అక్కడక్కడ ఆ బ్రాహ్మణులు వినిపింపజేశారు.