महाभारत · अध्याय 3.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.87.1
अवन्तीषु प्रतीच्यां वै कीर्तयिष्यामि ते दिशि ।
यानि तत्रपवित्राणि पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.८७.१ ॥
अवंती प्रदेशांत, पश्चिम दिशेला, तेथील पवित्र आणि पुण्य स्थानांचे वर्णन मी तुला सांगेन.
3.87.2
प्रियङ्ग्वाम्रवणोपेता वानीरफलमालिनी ।
प्रत्यक्स्रोता नदी पुण्या नर्मदा तत्र भारत ॥ ३.८७.२ ॥
प्रियंगु, आंबे, वण वृक्षांनी युक्त, वानीर फळांची माळ धारण केलेली, पश्चिमेकडे वाहणारी पुण्य नदी नर्मदा तेथे आहे, हे भारता.
3.87.3
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
सरिद्वनानि शैलेन्द्रा देवाश्च सपितामहाः ॥ ३.८७.३ ॥
त्रिलोकात जे तीर्थ, पुण्य स्थाने आणि मंदिरे आहेत, नद्या, अरण्ये, श्रेष्ठ पर्वत, देव आणि पितामहासह सर्व.
3.87.4
नर्मदायां कुरुश्रेष्ठ सहसिद्धर्षिचारणैः ।
स्नातुमायान्ति पुण्यौधैः सदा वारिषु भारत ॥ ३.८७.४ ॥
हे कुरुश्रेष्ठा, नर्मदेत सिद्ध, ऋषी आणि चारणांसह पुण्यात्मे स्नानासाठी नेहमी पाण्यात येतात, हे भारता.
3.87.5
निरेतः श्रूयते पुण्यो यत्र विश्रवसो मुनेः ।
जज्ञे धनपतिर्यत्र कुबेरो नरवाहनः ॥ ३.८७.५ ॥
निरेत नावाचे पुण्य स्थान ऐकले जाते, जेथे मुनी विश्रवसाचा पुत्र धनपती कुबेर जन्मला, ज्याचे वाहन नर आहे.
3.87.6
वैढूर्यशिखरो नाम पुण्यो गिरिवरः शिवः ।
नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः ॥ ३.८७.६ ॥
वैडूर्यशिखर नावाचा पुण्य, शुभ श्रेष्ठ पर्वत आहे; तेथील वृक्ष नेहमी फुले आणि फळे देतात, हिरव्या पानांचे.
3.87.7
तस्य शैलस्य शिखरे सरः पुण्यं महीपते ।
फुल्लपद्मं महाराज देवगन्धर्वसेवितम् ॥ ३.८७.७ ॥
त्या पर्वताच्या शिखरावर एक पवित्र सरोवर आहे, हे भूपती; त्यात उमललेली कमळे आहेत, हे महाराज; ते देव आणि गंधर्वांनी सेविलेले आहे.
3.87.8
बह्वाश्चर्यं महाराज दृश्यते तत्र पर्वते ।
पुण्ये स्वर्गोपमे चैव देवर्षिगणसेविते ॥ ३.८७.८ ॥
हे महाराज, त्या पर्वतावर तेथे अनेक आश्चर्ये दिसतात; ते पवित्र, स्वर्गासारखे, देवर्षिगणांनी सेविलेले आहे.
3.87.9
ह्रदिनी पुण्यतीर्था च राजर्षेस्तत्र वै सरित् ।
विश्चामित्रेण तपसा निर्मिता सर्वपावनी ॥ ३.८७.९ ॥
तेथे राजर्षी विश्वामित्राने तपाने एक नदी निर्माण केली; ती सरोवरातून वाहणारी, पवित्र तीर्थे असलेली आणि सर्वांना पावन करणारी आहे.
3.87.10
यस्यास्तीरे सतां मध्ये ययातिर्नहुषात्मजः ।
पपात स पुनर्लोकाँल्लेभे धर्मान्सनातनान् ॥ ३.८७.१० ॥
ज्या तीरावर सज्जनांमध्ये नहुषपुत्र ययाती पडला, त्याने पुन्हा लोक आणि सनातन धर्म प्राप्त केले.
3.87.11
तत्रपुण्यो ह्रदः ख्यातो मैनाकश्चैव पर्वतः ।
बहुमूलफलोपेतस्त्वमितो नाम पर्वतः ॥ ३.८७.११ ॥
तेथे पवित्र सरोवर प्रसिद्ध आहे, आणि मैनाक पर्वतही; अनेक मुळे आणि फळांनी युक्त; येथून पुढे अमित नावाचा पर्वतही आहे.
3.87.12
आश्रमः कक्षसेनस्य पुण्यस्तत्रयुधिष्ठिरः ।
च्यवनस्याश्रमश्चैव विख्यातस्तत्रपाण्डव।
तत्राल्पेनैव सिद्ध्यन्ति मानवास्तपसा विभो ॥ ३.८७.१२ ॥
तेथे कक्षसेनाचा पवित्र आश्रम आहे, हे युधिष्ठिरा; च्यवनाचा आश्रमही तेथे प्रसिद्ध आहे, हे पांडवा. तेथे थोड्या तपानेच मानव सिद्धी मिळवतात, हे विभो.
3.87.13
जम्बूमार्गो महाराज ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
आश्रम शाम्यतां श्रेष्ठ मृगद्विजनिषेवितः ॥ ३.८७.१३ ॥
हे महाराज, जम्बूमार्ग हा भावितात्मा ऋषींचा आश्रम आहे; हे श्रेष्ठा, शांत तपस्व्यांचा आश्रम, मृग व पक्ष्यांनी सेवित.
3.87.14
ततः पुण्यतमा राजन्सततं तापसैर्युता ।
केतुमाला च मेध्या च गङ्गाद्वारं च भूमिप।
ख्यातं च सैन्धवारण्यं पुण्यं द्विजनिषेवितम् ॥ ३.८७.१४ ॥
नंतर, राजा, सदैव तापसांनी युक्त असे अत्यंत पवित्र केतुमाला व मेध्य आणि गंगाद्वार, हे भूमिपती; आणि प्रसिद्ध पवित्र सैंधवारण्य, द्विजांनी सेवित.
3.87.15
पितामहसरः पुण्यं पुष्करं नाम नामतः ।
वैखानसानां सिद्धानामृषीणामाश्रमः प्रियः ॥ ३.८७.१५ ॥
पितामहांचे पवित्र सरोवर, नावाने पुष्कर; वैखानस सिद्ध व ऋषींचा प्रिय आश्रम.
3.87.16
अप्यत्र संश्रयार्थाय प्रजापतिरथो जगौ ।
पुष्करेषु कुरुश्रेष्ठ गाथां सुकृतिनांवर ॥ ३.८७.१६ ॥
येथेही, आश्रयासाठी, प्रजापतीने पुष्करांमध्ये एक गाथा गायली; हे कुरुश्रेष्ठा, सुकृतींमधील श्रेष्ठा.
3.87.17
मनसाऽप्यभिकामस्य पुष्कराणि मनखिनः ।
विप्रणश्यन्ति पापानि नाकपृष्ठे च मोदते ॥ ३.८७.१७ ॥
मनानेही इच्छिणाऱ्या मनस्वीचे पाप पुष्करांमुळे पूर्णपणे नष्ट होते, आणि तो स्वर्गाच्या पृष्ठभागावर आनंद पावतो.