મહાભારત · અધ્યાય 4.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.28.1
ते दृष्ट्वा निहतान्सूतान्भीमसेनेन भारत ।
पौराश्च सहिताः सर्वे राज्ञे गत्वा न्यवेदयन् ।
गन्धर्वेण हता राजन्सूतपुत्राः परश्शतम् ॥ ४.२८.१ ॥
હે ભારત, ભીમસેન દ્વારા મારાયેલા સૂતોને જોઈને બધા નગરજનો એકત્ર થઈ રાજા પાસે જઈ કહ્યું: હે રાજન, સો કરતાં વધુ સૂતપુત્રો એક ગંધર્વે મારી નાખ્યા છે.
4.28.2
यथा वज्रेण दीर्णं वै पर्वतस्य महच्छिरः ।
विनिकार्णाः प्रदृश्यन्ते तथा सूता महीतले ॥ ४.२८.२ ॥
વજ્રથી ભેદાયેલા પર્વતના મોટા શિખરની જેમ, ભૂમિ પર સૂતો વિખરાયેલા દેખાય છે.
4.28.3
सैरन्ध्री चापि मुक्ता सा पुनरायाति ते गृहम् ।
सर्वं संशयितं राजन्नगरं ते भविष्यति ॥ ४.२८.३ ॥
સૈરંધ્રી પણ મુક્ત થઈને ફરી તારા ઘરે આવશે. હે રાજન, તારું આખું નગર સંશયમાં પડશે.
4.28.4
तथारूपा हि सैरन्ध्री गन्धर्वाश्च महाबलाः ।
पुंसामिष्टश्च विषयो मैथुनाय न संशयः ॥ ४.२८.४ ॥
એવી રૂપવતી સૈરંધ્રી છે, અને ગંધર્વો મહાબલશાળી છે. પુરુષોને તે મૈથુન માટે ઇચ્છિત વિષય છે, એમાં સંશય નથી.
4.28.5
यथा सैरन्ध्रिदोषेण नेदं राजन्पुरं तव ।
विनाशमेति वै क्षिप्रं तथा साधु विधीयताम् ॥ ४.२८.५ ॥
હે રાજન, સૈરંધ્રીના દોષથી તારું આ નગર જલદી નાશ ન પામે, તેમ સારી રીતે વ્યવસ્થા કરવી.
4.28.6
सर्वाङ्गसौष्ठवयुतां रूपलावण्यशालिनीम् ।
पश्यतामनिमेषेण चक्षुषा वनितां शुभाम्।
मनसश्चक्षुषश्चैव प्रतिबन्धो न विद्यते ॥ ४.२८.६ ॥
સર્વાંગ સૌષ્ઠવથી યુક્ત, રૂપલાવણ્યથી શોભતી તે શુભ સ્ત્રીને જોનારા અનિમેષ નજરે જુએ છે; મન અને આંખને રોકનાર કોઈ અડચણ રહેતી નથી.
4.28.7
तस्मात्तां यः पुमान्दृष्ट्वा रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गच्छेत्कामवशं मूढो गन्धर्वैः स निहन्यते ॥ ४.२८.७ ॥
તેથી પૃથ્વી પર અપ્રતિમ રૂપવાળી તેને જોઈને કામવશ થઈ જનાર મૂઢ પુરુષ ગંધર્વો દ્વારા માર્યો જાય છે.
4.28.8
निष्कासयैनां भवनात्पुराच्चैव विशेषतः ।
कालः प्रविश्य सैरन्ध्रीं पुरं नाशयते ध्रुवम् ॥ ४.२८.८ ॥
આને ભવનમાંથી અને ખાસ કરીને નગરમાંથી કાઢી મૂકો; સૈરંધ્રીમાં પ્રવેશેલો કાળ ચોક્કસ નગરનો નાશ કરશે.
4.28.9
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विराटो वाहिनीपतिः ।
अब्रवीत्क्रियतामेषां सूतानामपरक्रिया ॥ ४.२८.९ ॥
તેમની એ વાત સાંભળીને સેનાપતિ વિરાટે કહ્યું, "આ સૂતોની અંતિમ ક્રિયા કરવામાં આવે."
4.28.10
एकस्मिन्नेव ते सर्वे सुसमिद्धे हुताशने ।
दह्यन्तां कीचकाः सर्वे सर्वगन्धैश्च सर्वशः ॥ ४.२८.१० ॥
"તે બધા કીચકો એક જ પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં સર્વ પ્રકારની સુગંધ સાથે સંપૂર્ણપણે બાળવામાં આવે."
4.28.11
इत्युक्त्वा परमोद्वग्निः प्रविश्यान्तःपुरं शुभम् ।
सुदेष्णां चाब्रवीद्राजा महिषीं जातसाध्वसः ॥ ४.२८.११ ॥
આમ કહીને અત્યંત ઉદ્વિગ્ન રાજા શુભ અંતઃપુરમાં પ્રવેશીને ભયભીત થઈને રાણી સુદેષ્ણાને બોલ્યા.
4.28.12
सैरन्ध्रीमागतां ब्रूया ममैव वचनादिह ।
गच्छ सैरन्ध्रि भद्रं ते यथाकामं चराधुना ।
बिभेति राजा सैरन्धि गन्धर्वेभ्यः पराभवात् ॥ ४.२८.१२ ॥
અહીં આવેલી સૈરંધ્રીને મારા વતી કહેજે: "હે સૈરંધ્રી, તારું કલ્યાણ થાઓ; હવે તને ગમે ત્યાં જા; ગંધર્વોના પરાભવના ભયથી રાજા ડરે છે."
4.28.13
न हि तामुत्सहे वक्तुं स्वयं गन्धर्वरक्षिताम् ।
स्त्रियास्त्वदोषस्तां वक्तुमतस्त्वां प्रब्रवीम्यहम् ॥ ४.२८.१३ ॥
ગંધર્વો દ્વારા રક્ષિત એની સાથે હું પોતે બોલવાનું સાહસ કરી શકતો નથી. સ્ત્રીનો દોષ નથી; તેથી હું તને કહું છું.
4.28.14
एकस्मिन्नेव ते सर्वे सुसमिद्धे हुताशने ।
अदहन्कीचकान्सर्वान्संस्कारैश्चैव सर्वशः ॥ ४.२८.१४ ॥
તે બધાએ એક જ પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં સર્વ કીચકોને બાળ્યા અને અંત્યસંસ્કારો પણ સંપૂર્ણપણે કર્યા.
4.28.15
अथ मुक्ता भयात्कृष्णा सूतपुत्रान्निरस्य च ।
मोक्षिता भीमसेनेन जगाम नगरं प्रति ॥ ४.२८.१५ ॥
પછી ભયથી મુક્ત થયેલી કૃષ્ણા, સૂતપુત્રોને હાંકી કાઢીને, ભીમસેન દ્વારા છોડાવાઈને નગર તરફ ગઈ.
4.28.16
त्रासितेव मृगी बाला शार्दूलेन मनस्विनी ।
सा तु गात्राणि वासश्च प्रक्षाल्य प्रविवेश ह ॥ ४.२८.१६ ॥
વાઘથી ભયભીત થયેલી યુવાન હરણી જેવી તે મનસ્વિની, અંગો અને વસ્ત્ર ધોઈને અંદર પ્રવેશી.
4.28.17
तां दृष्ट्वा पुरुषा राजन्प्राद्रवन्त दिशो दश ।
गन्धर्वाणां भयत्रस्ताः केचिद्दृष्टिं न्यमीलयन् ॥ ४.२८.१७ ॥
હે રાજન્, તેને જોઈને લોકો દસ દિશાઓમાં ભાગ્યા. ગંધર્વોના ભયથી ત્રસ્ત કેટલાકે પોતાની દૃષ્ટિ બંધ કરી દીધી.
4.28.18
प्रदुद्रुवुश्चाप्यपरे तथा जना हस्तैश्च चक्षूंषि पिधाय मोहिताः ।
मा पश्यत स्मेति च तां ब्रुवन्तस्तथा जनाश्चुक्रुशुरार्तरूपाः ॥ ४.२८.१८ ॥
બીજા લોકો પણ ભાગ્યા; મોહિત થયેલા લોકોએ હાથથી આંખો ઢાંકીને, 'તેને ન જુઓ' એમ કહેતાં દુઃખી અવાજે પોકાર કર્યો.
4.28.19
तामद्य यः पश्यति रूपशालिनीं शयीत भग्नोऽत्र यथैव कीचकाः ।
इति ब्रुवन्तो भयविग्नचेतसो भयेन गन्धर्वगतेन मोहिताः ॥ ४.२८.१९ ॥
આજે જે તેને જોશે તે કીચકોની જેમ અહીં જ ભાંગી પડશે એમ કહેતા, ભયથી ચિત્ત વિચલિત થયેલા, ગંધર્વના પ્રભાવે મોહિત લોકો.
4.28.20
ततो महानसद्वारे भीमसेनमवस्थितम् ।
ददर्श राजन्पाञ्चाली यथा मत्तं महाद्विपम् ॥ ४.२८.२० ॥
પછી, હે રાજન્, પાંચાલીએ રસોડાના દરવાજે ઊભેલા ભીમસેનને મદમસ્ત મહાગજની જેમ જોયો.
4.28.21
सोपहासं तु शनकैः संज्ञाभिरिदमब्रवीत् ।
नमो गन्धर्वराजाय येनास्मि परिमोक्षिता ॥ ४.२८.२१ ॥
પણ હસીને, ધીમેથી ઇશારાઓથી તેણે આ કહ્યું — "ગંધર્વરાજને નમસ્કાર, જેણે મને છોડાવી."
4.28.22
कीचकेभ्यो विनिर्दोषामनाथां वसतीं गृहे ।
यो मां रक्षति सन्त्रस्तां गन्धर्वाय नमोस्तु ते ॥ ४.२८.२२ ॥
કીચકોથી ઘરમાં નિર્દોષ અને અનાથ રહેતી, ડરેલી મારું રક્ષણ કરનાર ગંધર્વને નમસ્કાર.
4.28.23
ये यस्या विचरन्तीह पुरुषा वशवर्तिनः ।
तेषां च वशगा नित्यं विचर त्वं यथेष्टतः ॥ ४.२८.२३ ॥
અહીં જેના વશમાં પુરુષો ફરે છે, અને તેમના પણ જે હંમેશાં વશમાં રહે છે — તું તારી ઇચ્છા મુજબ ફર.
4.28.24
ये पुरा विचरन्तीह पुरुषा वशवर्तिनः ।
तस्यास्ते वचनं श्रुत्वा ह्यनृणा विहरन्त्वितः ॥ ४.२८.२४ ॥
પહેલાં અહીં જેઓ તેના વશમાં ફરતા હતા, તેઓ તેની વાત સાંભળીને, ઋણમુક્ત થઈને અહીંથી ફરે.
4.28.25
तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा जझिरे नेतरे जनाः ।
ततः पाञ्चालराजस्य सुता चापि जगाम ह ॥ ४.२८.२५ ॥
તે બંનેનાં એ વચન સાંભળીને બીજા લોકો વિસ્મિત ન થયા. પછી પાંચાલ રાજાની પુત્રી પણ ચાલી ગઈ.
4.28.26
ततः सा नर्तनागारे धनंजयमपश्यत ।
राज्ञः कन्या विराटस्य नर्तयन्तं महाभुजम् ॥ ४.२८.२६ ॥
પછી તેણીએ નૃત્યગૃહમાં ધનંજયને જોયા, જે વિરાટ રાજાની કન્યાને નૃત્ય શીખવતા હતા, એ મહાબાહુને.
4.28.27
ततस्ता नर्तनागाराद्विनिष्क्रम्य सहार्जुनाः ।
कन्या ददृशुरायान्तीं कृष्णां क्लिष्टामनागसम् ॥ ४.२८.२७ ॥
પછી તે કન્યાઓ નૃત્યગૃહથી અર્જુન સાથે બહાર નીકળી, દુઃખી અને નિર્દોષ કૃષ્ણાને આવતી જોઈ.
4.28.28
दिष्ट्या सैरन्ध्रि मुक्ताऽसि दिष्ट्याऽसि पुनरागता ।
दिष्ट्या च निहताः सूता ये त्वां क्लिश्यन्त्यनागसम् ॥ ४.२८.२८ ॥
સદ્ભાગ્યે, હે સૈરંધ્રી, તું મુક્ત થઈ; સદ્ભાગ્યે તું પાછી આવી; સદ્ભાગ્યે નિર્દોષ એવી તને પીડનારા સારથિઓ માર્યા ગયા.
4.28.29
कथं सैरन्ध्रि मुक्ताऽसि कथं पापाश्च ते हताः ।
इच्छामि ते कथां श्रोतुं कथयस्व यथातथम् ॥ ४.२८.२९ ॥
હે સૈરંધ્રી, તું કેવી રીતે મુક્ત થઈ અને તે પાપીઓ કેવી રીતે માર્યા ગયા? તારી પાસેથી વાર્તા સાંભળવા ઇચ્છું છું; યથાતથ કહે.
4.28.30
बृहन्नले किंनु तव सैरन्ध्र्या कार्यमद्य वै ।
या त्वं रंस्यसि कल्याणि सदा कन्यापुरे सुखं ॥ ४.२८.३० ॥
હે બૃહન્નલા, આજે તને સૈરંધ્રી સાથે શું કામ? હે કલ્યાણી, તું કન્યાપુરમાં સદા સુખેથી રમીશ.
4.28.31
न हि दुःख समाप्नोषि सैरन्ध्री यदुपाश्रुते ।
सुखेन वर्तसे येह न तद्दुःखमवाप्यते।
तेन मां दुःखितामेवं पृच्छसि प्रहसन्त्यपि ॥ ४.२८.३१ ॥
સૈરંધ્રી, તને દુઃખ પ્રાપ્ત થતું નથી, કારણ કે તું અહીં સુખેથી રહે છે, તેથી તે દુઃખ તને મળતું નથી. છતાં દુઃખી એવી મને તું હસતાં હસતાં આમ પૂછે છે.
4.28.32
बृहन्नलाऽपि कल्याणि दुःखमाप्नोत्यनन्तकम् ।
तिर्यग्योनिगतेवेयं न चैनामवबुध्यसे ॥ ४.२८.३२ ॥
હે કલ્યાણી, બૃહન્નલાને પણ અનંત દુઃખ પ્રાપ્ત થાય છે. તિર્યગ્યોનિમાં પડેલી આ સ્થિતિને તું સમજતી નથી.
4.28.33
त्वया सहोषिता चास्मि त्वं च सर्वैः सहोषिता ।
त्वत्तः कृच्छ्रतरं वासं वसेयमहमङ्गने ।
क्लिश्यन्त्यां त्वयि सुश्रोणि कोनु दुःखं न चिन्तयेत्॥। ॥ ४.२८.३३ ॥
હું તારી સાથે રહી છું અને તું બધાની સાથે રહી છે. હે અંગને, તારા કરતાં કઠિન વાસ હું વસીશ. હે સુશ્રોણી, તું ક્લેશમાં હોય ત્યારે કોણ દુઃખનો વિચાર નહીં કરે?
4.28.34
न तु केनचिदन्यन्तं कस्यचिद्धृदयं क्वचित् ।
वेदितुं शक्यते नूनं तेन मां नावबुध्यसे ॥ ४.२८.३४ ॥
કોઈના હૃદયનો અંતરંગ ભાગ ક્યાંય કોઈ નિશ્ચિતપણે જાણી શકાતો નથી. તેથી તું મને સમજતી નથી.
4.28.35
ततः सहैव कन्याभिर्द्रौपदी राजवेश्म तत् ।
प्रविवेश सुदेष्णायाः समीपमनसूयिनी ॥ ४.२८.३५ ॥
ત્યારે કન્યાઓ સાથે દ્રૌપદી તે રાજમહેલમાં, સુદેષ્ણાની સમીપ, ઈર્ષ્યારહિત થઈને પ્રવેશી.
4.28.36
तामब्रवीद्राजपत्नी विराटवचनादिदम् ।
सैरन्ध्रि गम्यतां शीघ्रं यत्र कामयसे गतिम् ।
राजा बिभेति सैरन्ध्रि गन्धर्वेभ्यः पराभवात् ॥ ४.२८.३६ ॥
વિરાટના વચન પ્રમાણે રાણીએ તેને આ કહ્યું: હે સૈરન્ધ્રી, જ્યાં તું જવા ઇચ્છે ત્યાં જલદી જા; હે સૈરન્ધ્રી, ગંધર્વોથી થયેલા પરાજયને કારણે રાજા ડરે છે.
4.28.37
त्वं चापि तरुणी सुभ्रू रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
चित्तानि च नृणां भद्रे रक्तानि स्पर्शजे सुखे ॥ ४.२८.३७ ॥
તું પણ યુવતી, સુંદર ભ્રમરોવાળી અને પૃથ્વી પર રૂપમાં અપ્રતિમ છે; હે ભદ્રે, પુરુષોનાં મન સ્પર્શથી જન્મેલા સુખમાં આસક્ત થાય છે.
4.28.38
तस्मात्त्वत्तो भयं मह्यं राष्ट्रस्य नगरस्य च ।
गच्छाद्यैव यथेष्टं त्वं नगराद्यत्र रंस्यसे ॥ ४.२८.३८ ॥
તેથી તારાથી મને, રાષ્ટ્રને અને નગરને ભય છે; આજે જ જ્યાં તને ઇચ્છા હોય ત્યાં જા, નગરમાંથી જ્યાં તું આનંદ પામશે ત્યાં જા.
4.28.39
त्वन्निमित्तं शुभे मह्यं सर्वो बन्धुजनो हतः ।
नृशंसा खलु ते बुद्धिर्भ्रातॄणां मे कृतो वधः ॥ ४.२८.३९ ॥
હે શુભે, તારે કારણે મારા બધા સ્વજનો માર્યા ગયા; ખરેખર તારી બુદ્ધિ નિર્દય છે; મારા ભાઈઓનો વધ કરવામાં આવ્યો.
4.28.40
तस्माद्गन्धर्वराजेभ्यो भयमद्य प्रवर्तते ।
यथेष्टं गच्छ सैरन्ध्रि स्वस्ति चेह यथा भवेत् ॥ ४.२८.४० ॥
તેથી હવે ગંધર્વરાજોથી ભય ઉત્પન્ન થાય છે; હે સૈરન્ધ્રી, જેમ તું ઇચ્છે તેમ જા, જેથી અહીં કલ્યાણ રહે.
4.28.41
सुदेष्णाया वचः श्रुत्वा सैरन्ध्री चेदमब्रवीत् ।
त्रयोदशाहमात्रं तु राजा क्षाम्यतु भामिनि ॥ ४.२८.४१ ॥
સુદેષ્ણાનું વચન સાંભળીને સૈરન્ધ્રીએ આ કહ્યું: હે ભામિની, માત્ર તેર દિવસ; રાજા ક્ષમા કરે.
4.28.42
कृतकृत्या अविष्यन्ति गन्धर्वास्ते न संशयः ।
ततो मामुपनेष्यन्ति करिष्यन्ति च ते प्रियम् ॥ ४.२८.४२ ॥
ગંધર્વો પોતાનું કાર્ય પૂરું કરશે, એમાં સંશય નથી. પછી તેઓ મને પાછી લાવશે અને તમારું પ્રિય કાર્ય કરશે.
4.28.43
ध्रुवं च श्रेयसा राजा योक्ष्यते सह बान्धवैः ।
राज्ञः कृतोपकाराश्च कृतज्ञाश्च सदा शुभे।
साधवश्च बलोत्सिक्ताः कृतप्रतिकृतेप्सवः ॥ ४.२८.४३ ॥
ખરેખર રાજા પોતાના બંધુઓ સાથે કલ્યાણ પામશે. હે શુભે, રાજાના ઉપકાર પામેલા, સદા કૃતજ્ઞ અને સજ્જનો, બળથી ઉત્સાહિત થયેલા, ઉપકારનો બદલો વાળવા ઇચ્છુક છે.
4.28.44
अर्थिनी मा ब्रवीत्येषा यद्वातद्वेति चिन्तय ।
भरस्व तदहर्मात्रं तत्ते श्रेयो भविष्यति ॥ ४.२८.४४ ॥
આ મને વિનંતી કરે છે — 'જે હોય તે, વિચાર.' એક દિવસ માટે તે સહન કર, તે જ તારું કલ્યાણ થશે.
4.28.45
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कैकेयी दुःखमोहिता ।
उवाच द्रौपदीमार्ता भ्रातृव्यसनकर्शिता ॥ ४.२८.४५ ॥
તેની એ વાત સાંભળીને દુઃખથી મોહિત કૈકેયી, ભાઈના સંકટથી ક્ષીણ અને પીડિત થઈને દ્રૌપદીને બોલી.
4.28.46
वस भद्रे यथेष्टं त्वं त्वामहं शरणं गता ।
त्रायस्व मम भर्तारं पुत्रांश्चैव विशेषतः ॥ ४.२८.४६ ॥
હે ભદ્રે, તને ગમે તેમ રહે; હું તારું શરણ લઈને આવી છું. મારા પતિનું, ખાસ કરીને મારા પુત્રોનું રક્ષણ કર.
4.28.47
इत्युक्तवा राजशार्दूल राज्ञे सर्वं न्यवेदयत् ।
त्रिंशद्रात्रिमिमां भीरुः कृतकृत्या निवासये ॥ ४.२८.४७ ॥
આમ કહીને, હે રાજશાર્દૂલ, તેણીએ રાજાને બધું જણાવ્યું. ભયભીત દ્રૌપદી બોલી, 'મારું કાર્ય પૂરું કરીને આ ત્રીસ રાત્રિઓ હું રહીશ.'