มหาภารตะ · อัธยายะ 4.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.28.1
ते दृष्ट्वा निहतान्सूतान्भीमसेनेन भारत ।
पौराश्च सहिताः सर्वे राज्ञे गत्वा न्यवेदयन् ।
गन्धर्वेण हता राजन्सूतपुत्राः परश्शतम् ॥ ४.२८.१ ॥
ภารตะ เมื่อเหล่าสารถีถูกภีมเสนสังหารแล้ว ชาวนครทั้งปวงพร้อมกันไปทูลพระราชาว่า ข้าแต่พระราชา บุตรของสารถีกว่าร้อยคนถูกคนธรรพ์สังหารแล้ว
4.28.2
यथा वज्रेण दीर्णं वै पर्वतस्य महच्छिरः ।
विनिकार्णाः प्रदृश्यन्ते तथा सूता महीतले ॥ ४.२८.२ ॥
ดังศีรษะอันใหญ่ของภูเขาที่ถูกสายฟ้าผ่าแตกกระจาย ก็เห็นสารถีเหล่านั้นกระจัดกระจายอยู่บนพื้นดิน
4.28.3
सैरन्ध्री चापि मुक्ता सा पुनरायाति ते गृहम् ।
सर्वं संशयितं राजन्नगरं ते भविष्यति ॥ ४.२८.३ ॥
ส่วนไสรันธรี เมื่อได้รับการปล่อยแล้ว ก็จะกลับมายังเรือนของพระองค์อีก ข้าแต่พระราชา นครทั้งหมดของพระองค์จะตกอยู่ในความสงสัย
4.28.4
तथारूपा हि सैरन्ध्री गन्धर्वाश्च महाबलाः ।
पुंसामिष्टश्च विषयो मैथुनाय न संशयः ॥ ४.२८.४ ॥
ไสรันธรีมีรูปงามเช่นนั้น และคนธรรพ์ทั้งหลายก็มีกำลังมาก สำหรับบุรุษแล้วนางเป็นวัตถุแห่งความปรารถนาเพื่อการร่วมรัก ไม่มีข้อสงสัยเลย
4.28.5
यथा सैरन्ध्रिदोषेण नेदं राजन्पुरं तव ।
विनाशमेति वै क्षिप्रं तथा साधु विधीयताम् ॥ ४.२८.५ ॥
ข้าแต่พระราชา เพื่อมิให้นครนี้ของพระองค์พินาศลงอย่างรวดเร็วเพราะโทษของไสรันธรี ขอให้จัดการให้เหมาะสมเถิด
4.28.6
सर्वाङ्गसौष्ठवयुतां रूपलावण्यशालिनीम् ।
पश्यतामनिमेषेण चक्षुषा वनितां शुभाम्।
मनसश्चक्षुषश्चैव प्रतिबन्धो न विद्यते ॥ ४.२८.६ ॥
ผู้ใดเพ่งมองหญิงงามผู้พร้อมด้วยความงามทุกส่วนของร่างกาย มีรูปโฉมและความงดงามนั้น โดยไม่กะพริบตา ย่อมไม่มีการยับยั้งทั้งแก่ใจและแก่ดวงตา
4.28.7
तस्मात्तां यः पुमान्दृष्ट्वा रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गच्छेत्कामवशं मूढो गन्धर्वैः स निहन्यते ॥ ४.२८.७ ॥
เพราะเหตุนั้น บุรุษผู้หลงงมงายคนใดที่ได้เห็นนางผู้มีรูปงามหาที่เปรียบมิได้บนโลกนี้ แล้วตกอยู่ในอำนาจของกามารมณ์ ผู้นั้นย่อมถูกคนธรรพ์สังหาร
4.28.8
निष्कासयैनां भवनात्पुराच्चैव विशेषतः ।
कालः प्रविश्य सैरन्ध्रीं पुरं नाशयते ध्रुवम् ॥ ४.२८.८ ॥
จงขับนางออกไปจากเรือน และโดยเฉพาะจากนครเถิด เพราะความตายเข้าสิงไสรันธรีนี้แล้วย่อมทำลายนครแน่นอน
4.28.9
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विराटो वाहिनीपतिः ।
अब्रवीत्क्रियतामेषां सूतानामपरक्रिया ॥ ४.२८.९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพวกเขาแล้ว วิราฏ ผู้เป็นใหญ่แห่งกองทัพ จึงตรัสว่า ขอให้ทำพิธีศพแก่สารถีเหล่านี้เถิด
4.28.10
एकस्मिन्नेव ते सर्वे सुसमिद्धे हुताशने ।
दह्यन्तां कीचकाः सर्वे सर्वगन्धैश्च सर्वशः ॥ ४.२८.१० ॥
ขอให้เหล่ากีจกะทั้งปวงถูกเผาพร้อมกันในกองไฟที่ลุกโชนเพียงกองเดียว พร้อมด้วยเครื่องหอมทุกชนิด
4.28.11
इत्युक्त्वा परमोद्वग्निः प्रविश्यान्तःपुरं शुभम् ।
सुदेष्णां चाब्रवीद्राजा महिषीं जातसाध्वसः ॥ ४.२८.११ ॥
ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระราชาผู้ทรงมีพระทัยวุ่นวายยิ่งนัก จึงเสด็จเข้าไปในอันตะปุระอันงดงาม และด้วยความหวาดกลัว ตรัสกับพระมเหสีสุเทษณาว่า
4.28.12
सैरन्ध्रीमागतां ब्रूया ममैव वचनादिह ।
गच्छ सैरन्ध्रि भद्रं ते यथाकामं चराधुना ।
बिभेति राजा सैरन्धि गन्धर्वेभ्यः पराभवात् ॥ ४.२८.१२ ॥
จงกล่าวแก่ไสรันธรีผู้มาที่นี่ในนามของเราว่า ไสรันธรีเอ๋ย ขอให้เจ้าได้รับความเจริญ บัดนี้จงไปตามที่เจ้าปรารถนาเถิด เพราะพระราชาทรงกลัวความพ่ายแพ้ต่อคนธรรพ์ ไสรันธรีเอ๋ย
4.28.13
न हि तामुत्सहे वक्तुं स्वयं गन्धर्वरक्षिताम् ।
स्त्रियास्त्वदोषस्तां वक्तुमतस्त्वां प्रब्रवीम्यहम् ॥ ४.२८.१३ ॥
ข้าพเจ้าไม่กล้าพูดกับนางด้วยตนเอง นางได้รับความคุ้มครองจากคนธรรพ์ สตรีไม่มีโทษ เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงพูดกับเจ้า
4.28.14
एकस्मिन्नेव ते सर्वे सुसमिद्धे हुताशने ।
अदहन्कीचकान्सर्वान्संस्कारैश्चैव सर्वशः ॥ ४.२८.१४ ॥
ทั้งหมดนั้น ในกองไฟที่ลุกโชนเพียงกองเดียว ได้เผาเหล่ากีจกะทั้งปวงและประกอบพิธีศพอย่างครบถ้วน
4.28.15
अथ मुक्ता भयात्कृष्णा सूतपुत्रान्निरस्य च ।
मोक्षिता भीमसेनेन जगाम नगरं प्रति ॥ ४.२८.१५ ॥
ลำดับนั้น กฤษณาพ้นจากความกลัว เมื่อขับไล่บุตรของสารถีไปแล้ว และได้รับการช่วยเหลือโดยภีมเสน ก็เดินไปยังนคร
4.28.16
त्रासितेव मृगी बाला शार्दूलेन मनस्विनी ।
सा तु गात्राणि वासश्च प्रक्षाल्य प्रविवेश ह ॥ ४.२८.१६ ॥
ดังกวางสาววัยเยาว์ที่หวาดกลัวเสือ หญิงผู้มีจิตใจเข้มแข็งนั้นล้างร่างกายและผ้าของตนแล้วจึงเข้าไป
4.28.17
तां दृष्ट्वा पुरुषा राजन्प्राद्रवन्त दिशो दश ।
गन्धर्वाणां भयत्रस्ताः केचिद्दृष्टिं न्यमीलयन् ॥ ४.२८.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อเห็นนาง บุรุษทั้งหลายก็วิ่งหนีไปยังทิศทั้งสิบ บางคนหวาดกลัวคนธรรพ์จนต้องหลับตา
4.28.18
प्रदुद्रुवुश्चाप्यपरे तथा जना हस्तैश्च चक्षूंषि पिधाय मोहिताः ।
मा पश्यत स्मेति च तां ब्रुवन्तस्तथा जनाश्चुक्रुशुरार्तरूपाः ॥ ४.२८.१८ ॥
คนอื่นๆ ก็วิ่งหนีเช่นกัน ผู้คนงุนงงปิดตาด้วยมือ และร้องว่า อย่ามองนางเลย พร้อมทั้งร้องครวญครางด้วยความทุกข์ทรมาน
4.28.19
तामद्य यः पश्यति रूपशालिनीं शयीत भग्नोऽत्र यथैव कीचकाः ।
इति ब्रुवन्तो भयविग्नचेतसो भयेन गन्धर्वगतेन मोहिताः ॥ ४.२८.१९ ॥
ผู้ใดจะมองนางผู้งดงามนี้ในวันนี้ ผู้นั้นจะต้องนอนแหลกลาญอยู่ที่นี่ ดังเช่นกีจกะทั้งหลาย ผู้คนกล่าวอย่างนี้ด้วยจิตใจที่สั่นสะท้านเพราะความกลัว และงุนงงด้วยอำนาจของคนธรรพ์ที่เข้าครอบงำ
4.28.20
ततो महानसद्वारे भीमसेनमवस्थितम् ।
ददर्श राजन्पाञ्चाली यथा मत्तं महाद्विपम् ॥ ४.२८.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ครั้งนั้น ปาญจาลีทอดพระเนตรเห็นภีมเสนยืนอยู่ที่ประตูโรงครัว ดังช้างตัวใหญ่ที่คลั่ง
4.28.21
सोपहासं तु शनकैः संज्ञाभिरिदमब्रवीत् ।
नमो गन्धर्वराजाय येनास्मि परिमोक्षिता ॥ ४.२८.२१ ॥
เธอกล่าวสิ่งนี้อย่างเยาะเย้ยและค่อย ๆ ด้วยสัญญาณว่า "ขอนอบน้อมแด่กษัตริย์แห่งคนธรรพ์ ผู้ทำให้ข้าพเจ้าพ้นจากภัยนั้น"
4.28.22
कीचकेभ्यो विनिर्दोषामनाथां वसतीं गृहे ।
यो मां रक्षति सन्त्रस्तां गन्धर्वाय नमोस्तु ते ॥ ४.२८.२२ ॥
ขอนอบน้อมแด่คนธรรพ์ผู้คุ้มครองข้าพเจ้าซึ่งหวาดกลัวและไร้ความผิด ผู้ไม่มีที่พึ่ง ในเรือนจากพวกกีจกะ
4.28.23
ये यस्या विचरन्तीह पुरुषा वशवर्तिनः ।
तेषां च वशगा नित्यं विचर त्वं यथेष्टतः ॥ ४.२८.२३ ॥
บุรุษเหล่าใดที่เดินไปมาในที่นี้ภายใต้อำนาจของนาง และบุรุษเหล่าที่อยู่ใต้อำนาจของคนเหล่านั้นเสมอ ท่านจงเดินไปตามที่ปรารถนาเถิด
4.28.24
ये पुरा विचरन्तीह पुरुषा वशवर्तिनः ।
तस्यास्ते वचनं श्रुत्वा ह्यनृणा विहरन्त्वितः ॥ ४.२८.२४ ॥
บุรุษเหล่าใดที่เคยเดินไปมาในที่นี้ภายใต้อำนาจของนางมาก่อน ขอให้เขาเหล่านั้นฟังคำของนางแล้วไปจากที่นี้โดยไม่มีหนี้สินเถิด
4.28.25
तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा जझिरे नेतरे जनाः ।
ततः पाञ्चालराजस्य सुता चापि जगाम ह ॥ ४.२८.२५ ॥
เมื่อได้ฟังคำของทั้งสองนั้น ผู้คนอื่นนอกนั้นมิได้ตกตะลึง จากนั้นธิดาของกษัตริย์แห่งปัญจาละก็เดินจากไปเช่นกัน
4.28.26
ततः सा नर्तनागारे धनंजयमपश्यत ।
राज्ञः कन्या विराटस्य नर्तयन्तं महाभुजम् ॥ ४.२८.२६ ॥
ต่อมา นางได้เห็นธนัญชัยในโรงระบำ กำลังสอนการร่ายรำแก่ธิดาของกษัตริย์วิราฏ ผู้มีแขนทรงพลังยิ่ง
4.28.27
ततस्ता नर्तनागाराद्विनिष्क्रम्य सहार्जुनाः ।
कन्या ददृशुरायान्तीं कृष्णां क्लिष्टामनागसम् ॥ ४.२८.२७ ॥
ต่อจากนั้น บรรดานางกำนัลเหล่านั้นออกจากโรงระบำพร้อมกับอรชุน แล้วเห็นกฤษณาเดินเข้ามา ทุกข์ระทมและไร้ความผิด
4.28.28
दिष्ट्या सैरन्ध्रि मुक्ताऽसि दिष्ट्याऽसि पुनरागता ।
दिष्ट्या च निहताः सूता ये त्वां क्लिश्यन्त्यनागसम् ॥ ४.२८.२८ ॥
โชคดีแล้ว ไสรันธรี เจ้าได้พ้นภัยแล้ว โชคดีแล้วที่เจ้ากลับมาได้ และโชคดีที่พวกสารถีผู้ข่มเหงเจ้า ผู้ไร้ความผิดเช่นนี้ ถูกสังหารแล้ว
4.28.29
कथं सैरन्ध्रि मुक्ताऽसि कथं पापाश्च ते हताः ।
इच्छामि ते कथां श्रोतुं कथयस्व यथातथम् ॥ ४.२८.२९ ॥
ไสรันธรี เจ้าพ้นภัยได้อย่างไร และคนบาปเหล่านั้นถูกสังหารได้อย่างไร ข้าอยากฟังเรื่องราวจากเจ้า จงเล่าให้ตรงตามที่เป็นจริง
4.28.30
बृहन्नले किंनु तव सैरन्ध्र्या कार्यमद्य वै ।
या त्वं रंस्यसि कल्याणि सदा कन्यापुरे सुखं ॥ ४.२८.३० ॥
พฤหันนฬา วันนี้เจ้ามีธุระอะไรกับไสรันธรีหรือ ดูก่อนผู้เป็นมงคล เจ้าจะได้รื่นรมย์อย่างมีความสุขอยู่เสมอในเมืองของหญิงสาว
4.28.31
न हि दुःख समाप्नोषि सैरन्ध्री यदुपाश्रुते ।
सुखेन वर्तसे येह न तद्दुःखमवाप्यते।
तेन मां दुःखितामेवं पृच्छसि प्रहसन्त्यपि ॥ ४.२८.३१ ॥
ไสรันธรี เจ้าไม่ได้ประสบทุกข์ เพราะเจ้าอยู่ที่นี่อย่างมีความสุข ทุกข์นั้นจึงไม่มาถึงเจ้า แต่เจ้ากลับถามข้าเช่นนี้ พลางหัวเราะ ทั้งที่ข้าเต็มไปด้วยความทุกข์
4.28.32
बृहन्नलाऽपि कल्याणि दुःखमाप्नोत्यनन्तकम् ।
तिर्यग्योनिगतेवेयं न चैनामवबुध्यसे ॥ ४.२८.३२ ॥
ดูก่อนผู้เป็นมงคล แม้พฤหันนฬาก็ประสบทุกข์อันไม่มีที่สิ้นสุด เจ้าไม่เข้าใจสภาพที่ตกอยู่ในฐานะของสัตว์เดรัจฉานนี้
4.28.33
त्वया सहोषिता चास्मि त्वं च सर्वैः सहोषिता ।
त्वत्तः कृच्छ्रतरं वासं वसेयमहमङ्गने ।
क्लिश्यन्त्यां त्वयि सुश्रोणि कोनु दुःखं न चिन्तयेत्॥। ॥ ४.२८.३३ ॥
ข้าได้อยู่ร่วมกับเจ้า และเจ้าก็อยู่ร่วมกับทุกคนนั้น ดูก่อนหญิงผู้เจริญ ข้าจะยอมอยู่ชีวิตที่ลำบากยิ่งกว่าของเจ้า ดูก่อนหญิงผู้มีสะโพกงาม ขณะที่เจ้ากำลังทุกข์ระทม ใครเล่าจะไม่คิดถึงความทุกข์
4.28.34
न तु केनचिदन्यन्तं कस्यचिद्धृदयं क्वचित् ।
वेदितुं शक्यते नूनं तेन मां नावबुध्यसे ॥ ४.२८.३४ ॥
ไม่มีผู้ใดจะรู้ได้อย่างแท้จริงถึงส่วนลึกในใจของผู้อื่น ณ ที่ใดเลย เพราะเหตุนั้นเจ้าจึงไม่เข้าใจข้า
4.28.35
ततः सहैव कन्याभिर्द्रौपदी राजवेश्म तत् ।
प्रविवेश सुदेष्णायाः समीपमनसूयिनी ॥ ४.२८.३५ ॥
ต่อจากนั้น ทราวปที พร้อมด้วยบรรดานางกำนัล ได้เข้าไปในวังของกษัตริย์นั้น เข้าใกล้สุเทษณา โดยไม่มีความริษยา
4.28.36
तामब्रवीद्राजपत्नी विराटवचनादिदम् ।
सैरन्ध्रि गम्यतां शीघ्रं यत्र कामयसे गतिम् ।
राजा बिभेति सैरन्ध्रि गन्धर्वेभ्यः पराभवात् ॥ ४.२८.३६ ॥
ตามคำสั่งของวิราฏ พระมเหสีได้ตรัสกับนางว่า "ไสรันธรี จงไปเสียโดยเร็วตามที่เจ้าปรารถนาจะไป ไสรันธรี พระราชาทรงหวาดกลัวพวกคนธรรพ์ เพราะความพ่ายแพ้"
4.28.37
त्वं चापि तरुणी सुभ्रू रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
चित्तानि च नृणां भद्रे रक्तानि स्पर्शजे सुखे ॥ ४.२८.३७ ॥
เจ้าเองก็ยังสาว มีคิ้วงาม และงามไม่มีใครเทียบได้บนแผ่นดิน ดูก่อนผู้เป็นมงคล จิตใจของบุรุษทั้งหลายย่อมติดพันอยู่กับความสุขที่เกิดจากการสัมผัส
4.28.38
तस्मात्त्वत्तो भयं मह्यं राष्ट्रस्य नगरस्य च ।
गच्छाद्यैव यथेष्टं त्वं नगराद्यत्र रंस्यसे ॥ ४.२८.३८ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าและอาณาจักรและนครนี้ จึงหวาดกลัวเจ้า บัดนี้เจ้าจงไปตามที่ปรารถนาเถิด จงออกจากนครไปยังที่ที่เจ้าจะพบความสุข
4.28.39
त्वन्निमित्तं शुभे मह्यं सर्वो बन्धुजनो हतः ।
नृशंसा खलु ते बुद्धिर्भ्रातॄणां मे कृतो वधः ॥ ४.२८.३९ ॥
ดูก่อนหญิงผู้เป็นมงคล เพราะเจ้า ญาติทั้งหมดของข้าถูกสังหารแล้ว ความคิดของเจ้าช่างโหดร้ายแน่นอน และการสังหารพี่น้องของข้าก็ได้เกิดขึ้นแล้ว
4.28.40
तस्माद्गन्धर्वराजेभ्यो भयमद्य प्रवर्तते ।
यथेष्टं गच्छ सैरन्ध्रि स्वस्ति चेह यथा भवेत् ॥ ४.२८.४० ॥
เพราะเหตุนั้น ความหวาดกลัวต่อกษัตริย์แห่งคนธรรพ์จึงเกิดขึ้นในบัดนี้ ไสรันธรี จงไปตามที่ปรารถนาเถิด เพื่อให้เกิดความปลอดภัยที่นี่
4.28.41
सुदेष्णाया वचः श्रुत्वा सैरन्ध्री चेदमब्रवीत् ।
त्रयोदशाहमात्रं तु राजा क्षाम्यतु भामिनि ॥ ४.२८.४१ ॥
เมื่อได้ฟังคำของสุเทษณา นางเซรันธรีจึงกล่าวว่า เพียงสิบสามวันเท่านั้น ข้าแต่ผู้มีรัศมี ขอพระราชาทรงอดทนต่อข้าพเจ้าด้วยเถิด
4.28.42
कृतकृत्या अविष्यन्ति गन्धर्वास्ते न संशयः ।
ततो मामुपनेष्यन्ति करिष्यन्ति च ते प्रियम् ॥ ४.२८.४२ ॥
คนธรรพ์เหล่านั้นจะบรรลุจุดหมายของตน ไม่มีข้อสงสัยเลย จากนั้นพวกเขาจะพาข้าพเจ้ากลับมาและกระทำสิ่งที่พระนางปรารถนา
4.28.43
ध्रुवं च श्रेयसा राजा योक्ष्यते सह बान्धवैः ।
राज्ञः कृतोपकाराश्च कृतज्ञाश्च सदा शुभे।
साधवश्च बलोत्सिक्ताः कृतप्रतिकृतेप्सवः ॥ ४.२८.४३ ॥
พระราชาจะได้รับความเจริญรุ่งเรืองและได้กลับมารวมกับญาติมิตรแน่นอน ข้าแต่ผู้เป็นมงคล ผู้ที่เคยได้รับความกรุณาจากพระราชา ผู้กตัญญูและดีงามเสมอ ผู้มีกำลังเข้มแข็ง ย่อมปรารถนาจะตอบแทนความดีด้วยความดี
4.28.44
अर्थिनी मा ब्रवीत्येषा यद्वातद्वेति चिन्तय ।
भरस्व तदहर्मात्रं तत्ते श्रेयो भविष्यति ॥ ४.२८.४४ ॥
นางขอร้องข้าพเจ้าว่า จะเป็นอย่างไรก็ตาม จงพิจารณาเถิด จงอดทนเพียงวันเดียว นั่นจะเป็นความโชคดีของพระนาง
4.28.45
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कैकेयी दुःखमोहिता ।
उवाच द्रौपदीमार्ता भ्रातृव्यसनकर्शिता ॥ ४.२८.४५ ॥
เมื่อได้ฟังคำของนาง ไกเกยีผู้ถูกความโศกและความหลงครอบงำ ด้วยความทุกข์ระทมเพราะความเดือดร้อนของพี่ชาย จึงกล่าวกับเทราปทีด้วยความทุกข์ใจ
4.28.46
वस भद्रे यथेष्टं त्वं त्वामहं शरणं गता ।
त्रायस्व मम भर्तारं पुत्रांश्चैव विशेषतः ॥ ४.२८.४६ ॥
เชิญพำนักตามความปรารถนาเถิด ข้าแต่ผู้มีความเจริญ ข้าพเจ้ามาพึ่งพระนางเป็นที่พำนัก ขอพระนางโปรดคุ้มครองสามีของข้าพเจ้า และบุตรทั้งหลายของข้าพเจ้าเป็นพิเศษด้วยเถิด
4.28.47
इत्युक्तवा राजशार्दूल राज्ञे सर्वं न्यवेदयत् ।
त्रिंशद्रात्रिमिमां भीरुः कृतकृत्या निवासये ॥ ४.२८.४७ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ข้าแต่ผู้เป็นเสือในหมู่กษัตริย์ นางจึงได้เล่าทุกอย่างแก่พระราชา เทราปทีผู้หวาดกลัวกล่าวว่า เมื่อข้าพเจ้าสำเร็จจุดหมายแล้ว ข้าพเจ้าจะพำนักอยู่ที่นี่อีกสามสิบคืน