ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.29.1
कीचके तु हते राजा विराटः परवीरहा ।
शोकमाहारयत्तीव्रं सामात्यः सपुरोहितः ॥ ४.२९.१ ॥
କୀଚକ ନିହତ ହେବାରୁ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ରାଜା ବିରାଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ତୀବ୍ର ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ।
4.29.2
कीचकस्य वधं घोरं सानुजस्य विशांपते ।
अत्याहितं चिन्तयित्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.२९.२ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ଅନୁଜ ସହିତ କୀଚକଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବଧ ଓ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିବା ମହାବିପଦ ଭାବି ସାଧାରଣ ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
4.29.3
तस्मिन्पुरे जनपदे जजल्पुश्चापि सर्वशः ।
वीर्यवान्दयितो राज्ञो दर्पोत्सिक्तश्च कीचकः ॥ ४.२९.३ ॥
ସେହି ନଗର ଓ ଦେଶରେ ସର୍ବତ୍ର ଲୋକେ କହିଲେ: କୀଚକ ବୀର, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଦର୍ପରେ ଫୁଲିଥିଲେ।
4.29.4
सांपराये परिक्रुष्टो बलवान्दुर्जयो रणे ।
आसीत्प्रहर्ता शत्रूणां दारदर्शी च दुर्मतिः ।
स हतः किल गन्धर्वैः सैरन्ध्रीकारणान्निशि ॥ ४.२९.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଳବାନ, ଅଜେୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରହାରକାରୀ, ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କାମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିବା ଦୁର୍ମତି କୀଚକ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ପାଇଁ ରାତ୍ରିରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
4.29.5
इत्यजल्पन्महाराज कीचकस्य विनाशनम् ।
देशेदेशे मनुष्याश्च विस्मितः कीचके हते ॥ ४.२९.५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ଲୋକେ କୀଚକଙ୍କ ବିନାଶ ବିଷୟରେ କହିଲେ; କୀଚକ ନିହତ ହେବାରୁ ପ୍ରତି ଦେଶର ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
4.29.6
अथ वैः धार्तराष्ट्रेण प्रयुक्ता ये बहिश्चराः ।
मृगयित्वा बहून्देशान्ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ४.२९.६ ॥
ତା'ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଯେଉଁ ବହିଶ୍ଚର ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଅନେକ ଦେଶ, ଗ୍ରାମ ଓ ନଗରରେ ଖୋଜି ...
4.29.7
संविधाय यथाऽऽदिष्टं यथादेशं प्रदर्शकाः ।
कृतसंकेतनाः सर्वे न्यवर्तन्त पुरं ततः ॥ ४.२९.७ ॥
ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସଙ୍କେତ ସ୍ଥିର କରି, ସେ ସମସ୍ତ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ସେଠାରୁ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
4.29.8
आगम्य हास्तिनपुरं धार्तराष्ट्रमरिन्दमम् ।
तत्र दृष्ट्वा तु राजानं कौरव्यं धृतराष्ट्रजम् ॥ ४.२९.८ ॥
ହସ୍ତିନାପୁରରେ ପହଞ୍ଚି, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର କୌରବ ରାଜାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖି।
4.29.9
द्रोणकर्णकृपैः सार्धं भीष्मेण च महात्मना ।
संगतं भ्रातृभिः सार्धं त्रिगर्तैश्च महारथैः ॥ ४.२९.९ ॥
ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପଙ୍କ ସହିତ, ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଓ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଗତ।
4.29.10
प्रणम्य शिरसा भूमौ वर्धयित्वा जयाशिषा ।
आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने ॥ ४.२९.१० ॥
ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ରଖି ପ୍ରଣାମ କରି, ଜୟାଶୀର୍ବାଦରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରମାସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ।
4.29.11
उपास्यमानं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम् ।
विद्वद्भिर्गायकैः सार्धं कविभिः स्तुतिपाठकैः ॥ ४.२९.११ ॥
ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେବା ପରି ସଚିବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ବିଦ୍ୱାନ, ଗାୟକ, କବି ଓ ସ୍ତୁତିପାଠକଙ୍କ ସହିତ।
4.29.12
अनेकैरपि राजन्यैः सेवितं सपरिच्छदैः ।
दुर्योधनं सभामध्ये आसीनमिदमब्रुवन् ॥ ४.२९.१२ ॥
ଅନେକ ରାଜା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସଭାମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଏହା କହିଲେ।
4.29.13
कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा ।
पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन्महति कानने ॥ ४.२९.१३ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମହାବନରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଆମେ ସର୍ବଦା ବଡ଼ ଉଦ୍ୟମ କରିଛୁ।
4.29.14
निर्जने व्यालसंकीर्णे नानाभ्रमरसंकुले ।
लताप्रतानगहने नानागुल्मसमावृते ॥ ४.२९.१४ ॥
ନିର୍ଜନ, ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନେକ ଭ୍ରମରରେ ଭରା, ଲତାଜାଲରେ ଘନ ଏବଂ ବିବିଧ ଗୁଳ୍ମରେ ଆବୃତ ସେହି ବନରେ।
4.29.15
न च विद्मो गता येन पार्थाः सुदृढविक्रमाः ।
मार्गमाणाः पदन्यासमाश्रमेषु वनेषु च ॥ ४.२९.१५ ॥
ଅତି ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ କେଉଁ ପଥରେ ଗଲେ ତାହା ଆମେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ; ଆଶ୍ରମ ଓ ବନରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ।
4.29.16
गिरिकूटेषु तुङ्गेषु नानाजनपदेषु च ।
जनाकीर्णेषु देशेषु चत्वरेषु पुरेषु च ॥ ४.२९.१६ ॥
ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ, ବିବିଧ ଜନପଦରେ, ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଚଉରାସ୍ତାରେ ଏବଂ ନଗରରେ ମଧ୍ୟ।
4.29.17
नरेन्द्र सहसा नष्टान्नैव विद्म च पाण्डवान् ।
अत्यन्तादर्शनान्नष्टा भद्रं तुभ्यं नरर्षभ ॥ ४.२९.१७ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ହଠାତ୍ ହଜିଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାରୁ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
4.29.18
गिरीणां कूटकुञ्जेषु कन्दरोदरसानुषु ।
नदीप्रस्रवणेष्वेव ह्रदेषु च सरस्सु च ॥ ४.२९.१८ ॥
ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ କୁଞ୍ଜରେ, ଗୁମ୍ଫା, ଗହ୍ୱର ଓ ଢାଲରେ, ନଦୀ ଉତ୍ସରେ, ହ୍ରଦ ଓ ସରୋବରରେ ମଧ୍ୟ।
4.29.19
गह्वरेषु च दुर्गेषु ग्रामेषू पवनेषु च ।
दुर्विज्ञेया गतिस्तेषां मृग्यतेऽस्माभिरेव च
गजव्याघ्रसमीपेषु सिंहान्ते शरभान्तरे ॥ ४.२९.१९ ॥
ଗୁମ୍ଫା, ଦୁର୍ଗ, ଗ୍ରାମ ଓ ଉପବନରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଜାଣିବା କଷ୍ଟକର; ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛୁ। ହାତୀ ଓ ବାଘ ନିକଟରେ, ସିଂହର ପ୍ରାନ୍ତରେ, ଶରଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।
4.29.20
वत्मन्यन्विच्छमानास्तु रथानां रथिसत्तम ।
कंचित्कालं मनुष्येन्द्र सूताननुगता वयम् ॥ ४.२९.२० ॥
ହେ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଥର ପଥରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ କିଛି ସମୟ ଆମେ ସାରଥିମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲୁ, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର।
4.29.21
मृगयित्वा यथान्यायं विदितार्थाश्च तत्वतः ।
प्राप्ता द्वारवतीं सूता विना पार्थैः परंतप ॥ ४.२९.२१ ॥
ଯଥାବିଧି ଖୋଜି, ତତ୍ତ୍ୱତଃ ସତ୍ୟ ଜାଣି, ହେ ପରନ୍ତପ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିନା ସାରଥିମାନେ ଦ୍ୱାରବତୀ ପହଞ୍ଚିଲେ।
4.29.22
न तत्र कृष्णा राजेन्द्र पाण्डवाश्च महाव्रताः ।
नरदेव यथोद्दिष्टं न च विद्मात्र पाण्डवान् ॥ ४.२९.२२ ॥
ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣା ନାହାଁନ୍ତି, ମହାବ୍ରତୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ନାହାଁନ୍ତି; ହେ ନରଦେବ, କହିଥିବା ପରି ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ।
4.29.23
निर्वृतो भव नष्टास्ते स्वस्थो भव परंतप ।
सर्वथैव प्रनष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ ॥ ४.२९.२३ ॥
ଶାନ୍ତ ହୁଅ; ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ସ୍ଥିର ହୁଅ, ହେ ପରନ୍ତପ। ସେମାନେ ସର୍ବଥା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
4.29.24
सर्वा च पृथिवी कृत्स्ना सशैलवनकानना ।
सराष्ट्रनगरग्रामा पत्तनैश्च समन्विता ।
अन्वेषिता च सर्वत्र न च पश्यामा पाण्डवान् ॥ ४.२९.२४ ॥
ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ରାଷ୍ଟ୍ର, ନଗର, ଗ୍ରାମ ଓ ପତ୍ତନ ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ଖୋଜାଗଲା; ତଥାପି ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହୁଁ।
4.29.25
पुनः शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्वं विशांपते ।
अन्वेषणे पाण्डवानां भूयः किं करवामहे ॥ ४.२९.२५ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଏବେ ଆଗକୁ ପୁଣି କୁହନ୍ତୁ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅନ୍ବେଷଣରେ ଆମେ ଆଉ କ'ଣ କରିବା?
4.29.26
इमां च नः प्रियां वीर वाचं भद्रवतीं शृणु ॥ ४.२९.२६ ॥
ହେ ବୀର, ଆମର ଏହି ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ବାଣୀ ଶୁଣନ୍ତୁ।
4.29.27
येन त्रिगर्ता निहता बलेन बहुशो नृप ।
सूतेन राज्ञो मत्स्यस्य कीचकेन बलीयसा।
स हतः पतितः शेते गन्धर्वैर्निशि भारत ॥ ४.२९.२७ ॥
ହେ ନୃପ, ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ସାରଥି ବଳଶାଳୀ କୀଚକ ଅନେକ ଥର ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲା; ସେ ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି; ହେ ଭାରତ, ରାତିରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାକୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି।
4.29.28
स्यालो राज्ञो विराटस्य सेनापतिरुदारधीः ।
सुदेष्णायानुजः क्रूरः शूरो वीरो गतव्यथः ॥ ४.२९.२८ ॥
ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ଶାଳକ, ସେନାପତି, ଉଦାରବୁଦ୍ଧି, ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, କ୍ରୂର, ଶୂର, ବୀର ଓ ନିର୍ଭୟ ଥିଲା।
4.29.29
उत्साहवान्महावीर्यो नीतिमान्बलवानपि ।
युद्धज्ञो रिपुवीर्यघ्नःक सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ४.२९.२९ ॥
ସେ ଉତ୍ସାହୀ, ମହାପରାକ୍ରମୀ, ନୀତିମାନ, ବଳବାନ, ଯୁଦ୍ଧକଳାରେ ଦକ୍ଷ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଳ ନଷ୍ଟକାରୀ ଓ ସିଂହତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲା।
4.29.30
प्रजारक्षणदक्षश्च शत्रुग्रहणशक्तिमान् ।
विजितारिर्महायुद्धे प्रचण्डो मानतत्परः ॥ ४.२९.३० ॥
ସେ ପ୍ରଜାରକ୍ଷଣରେ ଦକ୍ଷ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଧରିବାର ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଓ ମାନରେ ତତ୍ପର ଥିଲା।
4.29.31
नरनारीमनोह्लादी धीरो वाग्मी रणप्रियः ।
पुण्यकर्माऽर्थकामानां भाजनं मनुजोत्तमः ॥ ४.२९.३१ ॥
ସେ ନର ଓ ନାରୀଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ଧୀର, ବାଗ୍ମୀ, ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଏବଂ ଅର୍ଥ ଓ କାମର ଆଧାର ମନୁଷ୍ୟୋତ୍ତମ ଥିଲା।
4.29.32
स हतो निशि गन्धैर्वः स्त्रीनिमित्तं नराधिप ।
अमृष्यमाणो दुष्टात्मा निशीथे सह सोदरैः ।
सुहृदश्चास्य निहता योधाश्च प्रहरैर्हताः ॥ ४.२९.३२ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ରାତିରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲା। ତାର ସୁହୃଦ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାରରେ ନିହତ ହେଲେ।
4.29.33
गन्धर्वाणां च महिषी काचिदस्ति नितम्बिनी ।
सैरन्ध्री नाम तां दृप्तो दुष्टात्माऽकामयद्बली ॥ ४.२९.३३ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମହିଷୀ, ବିଶାଳ ନିତମ୍ବା ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ନାମରେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି। ଦୃପ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା, ବଳବାନ ତାଙ୍କୁ କାମନା କଲା।
4.29.34
इत्येवं श्रुतमस्माभिर्गन्धर्वैर्निहतो निशि ॥ ४.२९.३४ ॥
ଏହିପରି ଆମେ ଶୁଣିଲୁ ଯେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାତିରେ ନିହତ ହେଲା।
4.29.35
बान्धवैर्बहुभिः सार्धं कीचको निहतो यतः ।
अद्यप्रभृति राजेन्द्र पाण्डवान्वेषणं प्रति।
चारांश्च सर्वतश्चर्तुं प्रेषयेति मतिर्हि नः ॥ ४.२९.३५ ॥
ଅନେକ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ କୀଚକ ନିହତ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆଜିଠାରୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ସବୁଠାରେ ଗୁପ୍ତଚର ପଠାଯାଉ, ଏହା ଆମର ମତ।
4.29.36
निहतो निशि गन्धर्वैर्दुष्टात्मा भ्रातृभिः सह ।
एतावच्छ्रुतमस्माभिर्भद्रं तेऽस्तु नराधिप ॥ ४.२९.३६ ॥
ରାତିରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲା, ଏତିକି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ହେ ନରାଧିପ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
4.29.37
प्रियमेतदुपश्रुत्य शत्रूणां च पराभवम् ।
कृतकृत्यश्च कौरव्य विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ४.२९.३७ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପରାଭବର ଏହି ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଆପଣ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବେ ପରେ ଯାହା କରଣୀୟ ତାହା କରନ୍ତୁ।