มหาภารตะ · อัธยายะ 4.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.29.1
कीचके तु हते राजा विराटः परवीरहा ।
शोकमाहारयत्तीव्रं सामात्यः सपुरोहितः ॥ ४.२९.१ ॥
เมื่อกีจกะถูกสังหารแล้ว พระเจ้าวิราฏ ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์และปุโรหิต ก็เต็มไปด้วยความโศกอย่างรุนแรง
4.29.2
कीचकस्य वधं घोरं सानुजस्य विशांपते ।
अत्याहितं चिन्तयित्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.२९.२ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน เมื่อคิดถึงการสังหารกีจกะอันน่าสะพรึงกลัว พร้อมด้วยน้องชายของเขา และภัยพิบัติใหญ่หลวงที่ตามมา ราษฎรทั่วไปก็พากันตะลึงงัน
4.29.3
तस्मिन्पुरे जनपदे जजल्पुश्चापि सर्वशः ।
वीर्यवान्दयितो राज्ञो दर्पोत्सिक्तश्च कीचकः ॥ ४.२९.३ ॥
ทั่วทั้งเมืองและแคว้นนั้น ผู้คนต่างพูดถึงเรื่องนี้กันทุกหนแห่ง กีจกะเคยเป็นผู้กล้าหาญ เป็นที่รักของพระราชา และเย่อหยิ่งด้วยความทะนง
4.29.4
सांपराये परिक्रुष्टो बलवान्दुर्जयो रणे ।
आसीत्प्रहर्ता शत्रूणां दारदर्शी च दुर्मतिः ।
स हतः किल गन्धर्वैः सैरन्ध्रीकारणान्निशि ॥ ४.२९.४ ॥
กล่าวกันว่า กีจกะผู้โด่งดังในการรบ แข็งแกร่ง ยากที่ใครจะเอาชนะได้ เป็นผู้โจมตีศัตรู แต่มีจิตใจชั่วร้ายและหลงใหลในภรรยาของผู้อื่น ได้ถูกคนธรรพ์สังหารในยามค่ำคืนเพราะเหตุของสัยรันธรี
4.29.5
इत्यजल्पन्महाराज कीचकस्य विनाशनम् ।
देशेदेशे मनुष्याश्च विस्मितः कीचके हते ॥ ४.२९.५ ॥
ข้าแต่มหาราช ผู้คนต่างพูดถึงความพินาศของกีจกะเช่นนี้ และในทุกแคว้นทุกถิ่น ผู้คนต่างตื่นตะลึงที่กีจกะถูกสังหาร
4.29.6
अथ वैः धार्तराष्ट्रेण प्रयुक्ता ये बहिश्चराः ।
मृगयित्वा बहून्देशान्ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ४.२९.६ ॥
ครั้นแล้ว บรรดาสายลับที่โอรสของธฤตราษฎร์ส่งออกไปเที่ยวสอดแนมนอกเมือง ได้ค้นหาในแคว้นมากมาย ทั้งหมู่บ้านและนคร และ...
4.29.7
संविधाय यथाऽऽदिष्टं यथादेशं प्रदर्शकाः ।
कृतसंकेतनाः सर्वे न्यवर्तन्त पुरं ततः ॥ ४.२९.७ ॥
เมื่อจัดการตามที่ได้รับคำสั่ง แคว้นแล้วแคว้นเล่า และนัดหมายสัญญาณกันเรียบร้อยแล้ว ผู้นำทางทั้งหมดก็กลับเข้าสู่เมือง
4.29.8
आगम्य हास्तिनपुरं धार्तराष्ट्रमरिन्दमम् ।
तत्र दृष्ट्वा तु राजानं कौरव्यं धृतराष्ट्रजम् ॥ ४.२९.८ ॥
เมื่อมาถึงหัสตินาปุระ และได้พบพระราชาผู้เป็นกุรุ โอรสของธฤตราษฎร์ ผู้ปราบศัตรูทั้งปวง
4.29.9
द्रोणकर्णकृपैः सार्धं भीष्मेण च महात्मना ।
संगतं भ्रातृभिः सार्धं त्रिगर्तैश्च महारथैः ॥ ४.२९.९ ॥
โดยมีโทรณะ กรรณะ และกฤปะ พร้อมด้วยภีษมะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ตลอดจนพี่น้องและมหารถทั้งหลายแห่งตริคารตะ ติดตามไปด้วย
4.29.10
प्रणम्य शिरसा भूमौ वर्धयित्वा जयाशिषा ।
आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने ॥ ४.२९.१० ॥
เมื่อก้มศีรษะลงกราบถึงพื้น และถวายพรแห่งชัยชนะ แด่พระองค์ผู้ประทับบนบัลลังก์ทองอันสูงส่ง เปล่งรัศมีดุจดวงอาทิตย์
4.29.11
उपास्यमानं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम् ।
विद्वद्भिर्गायकैः सार्धं कविभिः स्तुतिपाठकैः ॥ ४.२९.११ ॥
ซึ่งมีเหล่าอำมาตย์ห้อมล้อมรับใช้ ดุจพระวาสวะที่มีมรุตเป็นบริวาร พร้อมด้วยผู้มีปัญญา นักขับร้อง กวี และผู้สรรเสริญ
4.29.12
अनेकैरपि राजन्यैः सेवितं सपरिच्छदैः ।
दुर्योधनं सभामध्ये आसीनमिदमब्रुवन् ॥ ४.२९.१२ ॥
ซึ่งมีกษัตริย์มากมายพร้อมบริวารคอยรับใช้ ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระทุรโยธน์ที่ประทับอยู่กลางท้องพระโรง
4.29.13
कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा ।
पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन्महति कानने ॥ ४.२९.१३ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ พวกข้าพระองค์ได้พยายามอย่างยิ่งเสมอมาในการค้นหาเหล่าปาณฑพ ในป่าใหญ่แห่งนั้น
4.29.14
निर्जने व्यालसंकीर्णे नानाभ्रमरसंकुले ।
लताप्रतानगहने नानागुल्मसमावृते ॥ ४.२९.१४ ॥
ในป่ารกร้างที่เต็มไปด้วยสัตว์ร้าย อึงคะนึงด้วยผึ้งนานาชนิด หนาทึบด้วยเถาวัลย์เลื้อยพัน และปกคลุมด้วยพุ่มไม้มากมาย
4.29.15
न च विद्मो गता येन पार्थाः सुदृढविक्रमाः ।
मार्गमाणाः पदन्यासमाश्रमेषु वनेषु च ॥ ४.२९.१५ ॥
และพวกข้าพระองค์ก็ไม่รู้ว่าบรรดาโอรสของปฤถาผู้มีความกล้าหาญมั่นคงนั้น ได้ไปทางไหน แม้จะค้นหาร่องรอยฝีเท้าในอาศรมและในป่าแล้วก็ตาม
4.29.16
गिरिकूटेषु तुङ्गेषु नानाजनपदेषु च ।
जनाकीर्णेषु देशेषु चत्वरेषु पुरेषु च ॥ ४.२९.१६ ॥
ทั้งบนยอดเขาสูง ในแคว้นต่าง ๆ หลายแห่ง ในถิ่นที่คนหนาแน่น บนทางแยก และในนครทั้งหลาย
4.29.17
नरेन्द्र सहसा नष्टान्नैव विद्म च पाण्डवान् ।
अत्यन्तादर्शनान्नष्टा भद्रं तुभ्यं नरर्षभ ॥ ४.२९.१७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ เหล่าปาณฑพที่หายไปโดยฉับพลัน พวกข้าพระองค์ก็ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน เมื่อลับตาไปโดยสิ้นเชิงแล้ว ก็ถือว่าสูญหายไป ขอให้โชคดีจงมีแด่พระองค์ ข้าแต่วีรบุรุษผู้ประเสริฐ
4.29.18
गिरीणां कूटकुञ्जेषु कन्दरोदरसानुषु ।
नदीप्रस्रवणेष्वेव ह्रदेषु च सरस्सु च ॥ ४.२९.१८ ॥
บนยอดและพงไม้ของภูเขา ในถ้ำ ซอกเขา และเชิงลาด ที่ต้นน้ำของแม่น้ำ ในทะเลสาบและสระน้ำทั้งหลายด้วยเช่นกัน
4.29.19
गह्वरेषु च दुर्गेषु ग्रामेषू पवनेषु च ।
दुर्विज्ञेया गतिस्तेषां मृग्यतेऽस्माभिरेव च
गजव्याघ्रसमीपेषु सिंहान्ते शरभान्तरे ॥ ४.२९.१९ ॥
ในถ้ำลึก ในป้อมปราการ ในหมู่บ้านและในป่าไม้ การเดินทางของพวกเขาเป็นสิ่งที่ยากจะสืบรู้ และพวกข้าพระองค์ก็กำลังค้นหาพวกเขา แม้ใกล้ช้างและเสือ ที่ชายป่าสิงโต และท่ามกลางสัตว์ศรภะทั้งหลาย
4.29.20
वत्मन्यन्विच्छमानास्तु रथानां रथिसत्तम ।
कंचित्कालं मनुष्येन्द्र सूताननुगता वयम् ॥ ४.२९.२० ॥
ข้าแต่รถีผู้ประเสริฐ พวกข้าพระองค์ได้ค้นตามรอยล้อรถศึกอยู่ระยะหนึ่ง และติดตามเหล่าสารถีไป ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
4.29.21
मृगयित्वा यथान्यायं विदितार्थाश्च तत्वतः ।
प्राप्ता द्वारवतीं सूता विना पार्थैः परंतप ॥ ४.२९.२१ ॥
ทูตเหล่านั้นค้นหาตามธรรมเนียมและรู้ความจริงแล้ว ก็กลับมาถึงทวารกา โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู โดยปราศจากปาณฑพ
4.29.22
न तत्र कृष्णा राजेन्द्र पाण्डवाश्च महाव्रताः ।
नरदेव यथोद्दिष्टं न च विद्मात्र पाण्डवान् ॥ ४.२९.२२ ॥
ที่นั่นไม่มีพระกฤษณา และไม่มีปาณฑพผู้ถือวรตอันยิ่งใหญ่ โอ้เทพในหมู่มนุษย์ ตามที่ได้รับแจ้งมา พวกเราไม่รู้ว่าปาณฑพอยู่ที่ใด
4.29.23
निर्वृतो भव नष्टास्ते स्वस्थो भव परंतप ।
सर्वथैव प्रनष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ ॥ ४.२९.२३ ॥
จงสงบใจเถิด พวกเขาหายสาบสูญไปแล้ว จงมั่นคงและสงบ โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู พวกเขาสูญสิ้นไปโดยสิ้นเชิง ขอนอบน้อมแด่พระองค์ โอ้ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภรต
4.29.24
सर्वा च पृथिवी कृत्स्ना सशैलवनकानना ।
सराष्ट्रनगरग्रामा पत्तनैश्च समन्विता ।
अन्वेषिता च सर्वत्र न च पश्यामा पाण्डवान् ॥ ४.२९.२४ ॥
ได้ค้นหาทั่วทั้งแผ่นดินทั้งหมด พร้อมทั้งภูเขา ป่า และสวนป่า พร้อมทั้งแว่นแคว้น เมือง หมู่บ้าน และนครท่าเรือทั้งปวง ค้นหาไปทุกแห่ง แต่พวกเราก็ยังไม่เห็นปาณฑพ
4.29.25
पुनः शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्वं विशांपते ।
अन्वेषणे पाण्डवानां भूयः किं करवामहे ॥ ४.२९.२५ ॥
โปรดบอกพวกเราอีกครั้ง โอ้จอมมนุษย์ โอ้เจ้าแห่งประชาชน จากนี้ไปเราจะต้องทำอย่างไรต่อไปในการค้นหาปาณฑพ
4.29.26
इमां च नः प्रियां वीर वाचं भद्रवतीं शृणु ॥ ४.२९.२६ ॥
และโปรดฟังถ้อยคำที่เป็นที่รักและเป็นมงคลของพวกเรานี้ โอ้วีรบุรุษ
4.29.27
येन त्रिगर्ता निहता बलेन बहुशो नृप ।
सूतेन राज्ञो मत्स्यस्य कीचकेन बलीयसा।
स हतः पतितः शेते गन्धर्वैर्निशि भारत ॥ ४.२९.२७ ॥
โอ้กษัตริย์ เพราะกีจกะผู้เป็นนายสารถีอันทรงพลัง ผู้เคยสังหารตริการตะจำนวนมากหลายครั้งเพื่อพระราชามัตสยะ บัดนี้นอนล้มตายอยู่ โอ้ทายาทแห่งภรต เขาถูกคนธรรพ์สังหารในยามค่ำคืน
4.29.28
स्यालो राज्ञो विराटस्य सेनापतिरुदारधीः ।
सुदेष्णायानुजः क्रूरः शूरो वीरो गतव्यथः ॥ ४.२९.२८ ॥
เขาเป็นพระอนุชาเขยของพระราชาวิราฏ เป็นแม่ทัพผู้มีจิตใจสูงส่ง เป็นน้องชายของสุเทษณา เป็นคนดุร้าย กล้าหาญ เป็นวีรบุรุษ และไม่หวั่นไหวต่อความทุกข์
4.29.29
उत्साहवान्महावीर्यो नीतिमान्बलवानपि ।
युद्धज्ञो रिपुवीर्यघ्नःक सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ४.२९.२९ ॥
เขาเต็มไปด้วยความกระตือรือร้น มีพลังยิ่งใหญ่ ฉลาดในการปกครอง แข็งแรง ชำนาญการรบ เป็นผู้ทำลายกำลังของข้าศึก และมีความกล้าหาญดุจราชสีห์
4.29.30
प्रजारक्षणदक्षश्च शत्रुग्रहणशक्तिमान् ।
विजितारिर्महायुद्धे प्रचण्डो मानतत्परः ॥ ४.२९.३० ॥
เขาเชี่ยวชาญในการคุ้มครองประชาชน สามารถจับกุมศัตรูได้ เป็นผู้พิชิตข้าศึกในมหาสงคราม ดุดัน และทุ่มเทให้แก่เกียรติยศ
4.29.31
नरनारीमनोह्लादी धीरो वाग्मी रणप्रियः ।
पुण्यकर्माऽर्थकामानां भाजनं मनुजोत्तमः ॥ ४.२९.३१ ॥
เขาเป็นผู้ทำให้จิตใจของชายและหญิงชื่นบาน มั่นคงและคมคาย รักการรบ ผู้กระทำกรรมดีอันเป็นบุญ เป็นภาชนะแห่งทรัพย์และความสุข เป็นยอดแห่งมนุษย์
4.29.32
स हतो निशि गन्धैर्वः स्त्रीनिमित्तं नराधिप ।
अमृष्यमाणो दुष्टात्मा निशीथे सह सोदरैः ।
सुहृदश्चास्य निहता योधाश्च प्रहरैर्हताः ॥ ४.२९.३२ ॥
โอ้จอมมนุษย์ เขาถูกคนธรรพ์สังหารในยามค่ำคืนด้วยเหตุแห่งสตรีผู้หนึ่ง ชายผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นทนไม่ได้ จึงถูกสังหารในยามเที่ยงคืนพร้อมกับพี่น้องของเขา และมิตรสหายกับนักรบของเขาก็ถูกสังหารด้วยการโจมตี
4.29.33
गन्धर्वाणां च महिषी काचिदस्ति नितम्बिनी ।
सैरन्ध्री नाम तां दृप्तो दुष्टात्माऽकामयद्बली ॥ ४.२९.३३ ॥
มีสตรีผู้หนึ่งชื่อสัยรันธรี เป็นมเหสีเอกของคนธรรพ์ มีสะโพกผึ่งผาย ผู้ทรงพลังและจิตใจชั่วร้ายนั้นอันเป็นผู้หยิ่งยโส ได้ปรารถนาสตรีนางนั้น
4.29.34
इत्येवं श्रुतमस्माभिर्गन्धर्वैर्निहतो निशि ॥ ४.२९.३४ ॥
ดังนี้ พวกเราได้ยินมาว่า เขาถูกคนธรรพ์สังหารในยามค่ำคืน
4.29.35
बान्धवैर्बहुभिः सार्धं कीचको निहतो यतः ।
अद्यप्रभृति राजेन्द्र पाण्डवान्वेषणं प्रति।
चारांश्च सर्वतश्चर्तुं प्रेषयेति मतिर्हि नः ॥ ४.२९.३५ ॥
เพราะกีจกะถูกสังหารพร้อมกับญาติพี่น้องจำนวนมาก โอ้จอมกษัตริย์ ความเห็นของพวกเราคือ นับแต่วันนี้เป็นต้นไปควรส่งสายลับไปทั่วทุกทิศ เพื่อท่องไปค้นหาปาณฑพ
4.29.36
निहतो निशि गन्धर्वैर्दुष्टात्मा भ्रातृभिः सह ।
एतावच्छ्रुतमस्माभिर्भद्रं तेऽस्तु नराधिप ॥ ४.२९.३६ ॥
เขาผู้มีจิตชั่วร้ายถูกคนธรรพ์สังหารในยามค่ำคืนพร้อมกับพี่น้องของเขา เพียงเท่านี้พวกเราได้ยินมา ขอให้พระองค์โชคดี โอ้จอมมนุษย์
4.29.37
प्रियमेतदुपश्रुत्य शत्रूणां च पराभवम् ।
कृतकृत्यश्च कौरव्य विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ४.२९.३७ ॥
โอ้ทายาทแห่งกุรุ เมื่อได้ฟังข่าวที่น่ายินดีนี้ คือความพ่ายแพ้ของศัตรูทั้งหลาย พระองค์ก็สำเร็จสิ่งที่ปรารถนาแล้ว บัดนี้จงจัดการสิ่งที่ควรทำต่อไปเถิด