మహాభారతం · అధ్యాయం 4.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.29.1
कीचके तु हते राजा विराटः परवीरहा ।
शोकमाहारयत्तीव्रं सामात्यः सपुरोहितः ॥ ४.२९.१ ॥
కీచకుడు చంపబడినప్పుడు, శత్రువీరులను సంహరించే రాజు విరాటుడు మంత్రులు, పురోహితులతో కలిసి తీవ్ర శోకంలో మునిగిపోయాడు.
4.29.2
कीचकस्य वधं घोरं सानुजस्य विशांपते ।
अत्याहितं चिन्तयित्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.२९.२ ॥
ప్రజాపతీ, తమ్ముడితో కూడిన కీచకుని భయంకర వధను, దాని వల్ల వచ్చిన గొప్ప ఆపదను ఆలోచించి సామాన్య జనులు విస్మయం చెందారు.
4.29.3
तस्मिन्पुरे जनपदे जजल्पुश्चापि सर्वशः ।
वीर्यवान्दयितो राज्ञो दर्पोत्सिक्तश्च कीचकः ॥ ४.२९.३ ॥
ఆ పురంలో, ఆ దేశంలో అంతటా జనులు మాట్లాడుకున్నారు: వీరుడు, రాజుకు ప్రియుడు, గర్వంతో ఉప్పొంగినవాడు కీచకుడు.
4.29.4
सांपराये परिक्रुष्टो बलवान्दुर्जयो रणे ।
आसीत्प्रहर्ता शत्रूणां दारदर्शी च दुर्मतिः ।
स हतः किल गन्धर्वैः सैरन्ध्रीकारणान्निशि ॥ ४.२९.४ ॥
యుద్ధంలో ప్రసిద్ధుడు, బలవంతుడు, జయింపరానివాడు, శత్రువులను దెబ్బతీసినవాడు, పరస్త్రీలపై కన్నువేసిన దుర్బుద్ధి గల కీచకుడు సైరంధ్రి కారణంగా రాత్రి గంధర్వులచే చంపబడ్డాడని అంటారు.
4.29.5
इत्यजल्पन्महाराज कीचकस्य विनाशनम् ।
देशेदेशे मनुष्याश्च विस्मितः कीचके हते ॥ ४.२९.५ ॥
మహారాజా, ఈ విధంగా జనులు కీచకుని వినాశం గురించి మాట్లాడుకున్నారు; కీచకుడు చంపబడగా ప్రతి దేశంలోని మనుషులు విస్మయం చెందారు.
4.29.6
अथ वैः धार्तराष्ट्रेण प्रयुक्ता ये बहिश्चराः ।
मृगयित्वा बहून्देशान्ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ४.२९.६ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారునిచే పంపబడిన, బయట తిరిగే గూఢచారులు అనేక దేశాలు, గ్రామాలు, నగరాలలో వెతికి ...
4.29.7
संविधाय यथाऽऽदिष्टं यथादेशं प्रदर्शकाः ।
कृतसंकेतनाः सर्वे न्यवर्तन्त पुरं ततः ॥ ४.२९.७ ॥
ఆజ్ఞాపించినట్లుగా, ప్రతి దేశానికి తగినట్లుగా ఏర్పాట్లు చేసి, సంకేతాలు నిర్ణయించుకుని, ఆ మార్గదర్శకులందరూ అక్కడినుండి నగరానికి తిరిగి వెళ్ళారు.
4.29.8
आगम्य हास्तिनपुरं धार्तराष्ट्रमरिन्दमम् ।
तत्र दृष्ट्वा तु राजानं कौरव्यं धृतराष्ट्रजम् ॥ ४.२९.८ ॥
హాస్తినాపురం చేరి, శత్రువులను అణచే ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, కౌరవ రాజును అక్కడ చూసి.
4.29.9
द्रोणकर्णकृपैः सार्धं भीष्मेण च महात्मना ।
संगतं भ्रातृभिः सार्धं त्रिगर्तैश्च महारथैः ॥ ४.२९.९ ॥
ద్రోణ, కర్ణ, కృపులతో కూడి, మహాత్ముడైన భీష్ముడితో కలిసి, సోదరులతో, త్రిగర్తులతో, మహారథులతో కూడి.
4.29.10
प्रणम्य शिरसा भूमौ वर्धयित्वा जयाशिषा ।
आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने ॥ ४.२९.१० ॥
తలతో నేలకు నమస్కరించి, విజయాశీస్సులతో అభివృద్ధి కోరి, సూర్యునితో సమానమైన బంగారు శ్రేష్ఠ ఆసనంపై ఆసీనుడైనవానికి.
4.29.11
उपास्यमानं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम् ।
विद्वद्भिर्गायकैः सार्धं कविभिः स्तुतिपाठकैः ॥ ४.२९.११ ॥
మరుత్తులచే ఇంద్రుడు సేవింపబడినట్లు మంత్రులచే సేవింపబడుతూ, విద్వాంసులు, గాయకులు, కవులు, స్తుతిపాఠకులతో కూడి.
4.29.12
अनेकैरपि राजन्यैः सेवितं सपरिच्छदैः ।
दुर्योधनं सभामध्ये आसीनमिदमब्रुवन् ॥ ४.२९.१२ ॥
అనేకమంది రాజులచే, వారి పరివారంతో సేవింపబడుతూ, సభామధ్యంలో కూర్చున్న దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నారు.
4.29.13
कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदा ।
पाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन्महति कानने ॥ ४.२९.१३ ॥
మనుష్యేంద్రా, ఆ మహారణ్యంలో పాండవులను వెతకడానికి మేము ఎల్లప్పుడూ గొప్ప ప్రయత్నం చేశాము.
4.29.14
निर्जने व्यालसंकीर्णे नानाभ्रमरसंकुले ।
लताप्रतानगहने नानागुल्मसमावृते ॥ ४.२९.१४ ॥
నిర్జనమైన, క్రూర మృగాలతో నిండిన, అనేక తుమ్మెదలతో కూడిన, లతల దట్టమైన, అనేక పొదలతో కప్పబడిన ఆ వనంలో.
4.29.15
न च विद्मो गता येन पार्थाः सुदृढविक्रमाः ।
मार्गमाणाः पदन्यासमाश्रमेषु वनेषु च ॥ ४.२९.१५ ॥
అత్యంత దృఢ పరాక్రమం గల పృథ కుమారులు ఏ మార్గంలో వెళ్లారో మాకు తెలియదు; ఆశ్రమాలలోనూ అడవులలోనూ వారి పాదముద్రలను వెతికినా.
4.29.16
गिरिकूटेषु तुङ्गेषु नानाजनपदेषु च ।
जनाकीर्णेषु देशेषु चत्वरेषु पुरेषु च ॥ ४.२९.१६ ॥
ఎత్తైన పర్వత శిఖరాలపై, అనేక జనపదాలలో, జనాకీర్ణ ప్రాంతాలలో, కూడళ్లలో, నగరాలలోనూ.
4.29.17
नरेन्द्र सहसा नष्टान्नैव विद्म च पाण्डवान् ।
अत्यन्तादर्शनान्नष्टा भद्रं तुभ्यं नरर्षभ ॥ ४.२९.१७ ॥
నరేంద్రా, అకస్మాత్తుగా కనబడకుండా పోయిన పాండవులను మేము ఎరుగము; పూర్తిగా కనబడకపోవడంతో వారు నశించారు. నరశ్రేష్ఠా, నీకు శుభం కలుగుగాక.
4.29.18
गिरीणां कूटकुञ्जेषु कन्दरोदरसानुषु ।
नदीप्रस्रवणेष्वेव ह्रदेषु च सरस्सु च ॥ ४.२९.१८ ॥
పర్వత శిఖరాలలోను కుంజాలలోను, గుహలలోను, లోయలలోను, వాలులలోను, నదుల ఊటలలోను, సరస్సులలోను, కొలనులలోను కూడా.
4.29.19
गह्वरेषु च दुर्गेषु ग्रामेषू पवनेषु च ।
दुर्विज्ञेया गतिस्तेषां मृग्यतेऽस्माभिरेव च
गजव्याघ्रसमीपेषु सिंहान्ते शरभान्तरे ॥ ४.२९.१९ ॥
గుహలలో, దుర్గాలలో, గ్రామాలలో, ఉపవనాలలో కూడా వారి గతి తెలుసుకోవడం కష్టం; మేము వారిని వెతుకుతున్నాము. ఏనుగులు, పులులు సమీపంగా ఉన్న చోట్లలో, సింహాల అంచున, శరభాల మధ్యలో కూడా.
4.29.20
वत्मन्यन्विच्छमानास्तु रथानां रथिसत्तम ।
कंचित्कालं मनुष्येन्द्र सूताननुगता वयम् ॥ ४.२९.२० ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడా, రథాల మార్గాలలో వెతుకుతూ, కొంతకాలం మేము సారథులను అనుసరించాము, నరేంద్రా.
4.29.21
मृगयित्वा यथान्यायं विदितार्थाश्च तत्वतः ।
प्राप्ता द्वारवतीं सूता विना पार्थैः परंतप ॥ ४.२९.२१ ॥
యథావిధిగా వెతికి, సత్యాన్ని తెలుసుకుని, శత్రుసంతాపకా, పార్థులు లేకుండా సారథులు ద్వారవతికి చేరారు.
4.29.22
न तत्र कृष्णा राजेन्द्र पाण्डवाश्च महाव्रताः ।
नरदेव यथोद्दिष्टं न च विद्मात्र पाण्डवान् ॥ ४.२९.२२ ॥
అక్కడ కృష్ణ లేదు, మహావ్రతులైన పాండవులూ లేరు; నరదేవా, చెప్పినట్లు ఇక్కడ పాండవులను మేము ఎరుగము.
4.29.23
निर्वृतो भव नष्टास्ते स्वस्थो भव परंतप ।
सर्वथैव प्रनष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ ॥ ४.२९.२३ ॥
ప్రశాంతంగా ఉండు; వారు నశించారు. స్థిరంగా ఉండు, శత్రుసంతాపకా. వారు పూర్తిగా నశించారు. భరతర్షభా, నీకు నమస్కారం.
4.29.24
सर्वा च पृथिवी कृत्स्ना सशैलवनकानना ।
सराष्ट्रनगरग्रामा पत्तनैश्च समन्विता ।
अन्वेषिता च सर्वत्र न च पश्यामा पाण्डवान् ॥ ४.२९.२४ ॥
పర్వతాలు, అరణ్యాలు, ఉపవనాలతో, రాష్ట్రాలు, నగరాలు, గ్రామాలు, పట్టణాలతో కూడిన సమస్త భూమినీ అన్నిచోట్లా వెతికాము; అయినా పాండవులను మేము చూడలేదు.
4.29.25
पुनः शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्वं विशांपते ।
अन्वेषणे पाण्डवानां भूयः किं करवामहे ॥ ४.२९.२५ ॥
మనుష్యేంద్రా, ప్రజాపతీ, ఇక ముందు మళ్ళీ చెప్పు. పాండవులను వెతకడంలో ఇంకా మేము ఏమి చేయాలి?
4.29.26
इमां च नः प्रियां वीर वाचं भद्रवतीं शृणु ॥ ४.२९.२६ ॥
వీరుడా, మా ఈ ప్రియమైన, శుభకరమైన మాటను వినుము.
4.29.27
येन त्रिगर्ता निहता बलेन बहुशो नृप ।
सूतेन राज्ञो मत्स्यस्य कीचकेन बलीयसा।
स हतः पतितः शेते गन्धर्वैर्निशि भारत ॥ ४.२९.२७ ॥
రాజా, మత్స్యరాజు సారథి, బలవంతుడైన కీచకుడు అనేకసార్లు త్రిగర్తులను చంపాడు; అతడు హతుడై పడి ఉన్నాడు; భారతా, రాత్రివేళ గంధర్వులు అతడిని చంపారు.
4.29.28
स्यालो राज्ञो विराटस्य सेनापतिरुदारधीः ।
सुदेष्णायानुजः क्रूरः शूरो वीरो गतव्यथः ॥ ४.२९.२८ ॥
విరాట రాజు బావమరిది, సేనాపతి, ఉదారబుద్ధి గలవాడు, సుదేష్ణ తమ్ముడు, క్రూరుడు, శూరుడు, వీరుడు, భయరహితుడు.
4.29.29
उत्साहवान्महावीर्यो नीतिमान्बलवानपि ।
युद्धज्ञो रिपुवीर्यघ्नःक सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ४.२९.२९ ॥
అతడు ఉత్సాహవంతుడు, మహాపరాక్రమశాలి, నీతిమంతుడు, బలవంతుడు, యుద్ధ విద్యలో నిపుణుడు, శత్రువుల బలాన్ని నాశనం చేసేవాడు, సింహంలాంటి పరాక్రమం గలవాడు.
4.29.30
प्रजारक्षणदक्षश्च शत्रुग्रहणशक्तिमान् ।
विजितारिर्महायुद्धे प्रचण्डो मानतत्परः ॥ ४.२९.३० ॥
అతడు ప్రజల రక్షణలో నైపుణ్యం గలవాడు, శత్రువులను బంధించగల శక్తి గలవాడు, మహాయుద్ధంలో శత్రువులను జయించినవాడు, ప్రచండుడు, గౌరవానికి అంకితుడు.
4.29.31
नरनारीमनोह्लादी धीरो वाग्मी रणप्रियः ।
पुण्यकर्माऽर्थकामानां भाजनं मनुजोत्तमः ॥ ४.२९.३१ ॥
అతడు స్త్రీ పురుషుల మనసులను ఆనందింపజేసేవాడు, ధీరుడు, వాక్చాతుర్యం కలవాడు, యుద్ధప్రియుడు, పుణ్యకర్మలు చేసేవాడు, అర్థకామాలకు పాత్రుడైన మనుష్యోత్తముడు.
4.29.32
स हतो निशि गन्धैर्वः स्त्रीनिमित्तं नराधिप ।
अमृष्यमाणो दुष्टात्मा निशीथे सह सोदरैः ।
सुहृदश्चास्य निहता योधाश्च प्रहरैर्हताः ॥ ४.२९.३२ ॥
ఓ నరాధిపా, ఒక స్త్రీ కారణంగా ఆ దుష్టాత్ముడు సహించలేక రాత్రి గంధర్వులచేత తన సోదరులతో సహా చంపబడ్డాడు. అతని మిత్రులు, యోధులు కూడా దెబ్బలతో చంపబడ్డారు.
4.29.33
गन्धर्वाणां च महिषी काचिदस्ति नितम्बिनी ।
सैरन्ध्री नाम तां दृप्तो दुष्टात्माऽकामयद्बली ॥ ४.२९.३३ ॥
గంధర్వుల మహిషి అయిన సైరంధ్రి అనే విశాలమైన నడుము గల ఒక స్త్రీ ఉంది. గర్వి, దుష్టాత్ముడు, బలవంతుడు ఆమెను కోరాడు.
4.29.34
इत्येवं श्रुतमस्माभिर्गन्धर्वैर्निहतो निशि ॥ ४.२९.३४ ॥
ఈ విధంగా గంధర్వులచేత రాత్రి అతడు చంపబడ్డాడని మేము విన్నాము.
4.29.35
बान्धवैर्बहुभिः सार्धं कीचको निहतो यतः ।
अद्यप्रभृति राजेन्द्र पाण्डवान्वेषणं प्रति।
चारांश्च सर्वतश्चर्तुं प्रेषयेति मतिर्हि नः ॥ ४.२९.३५ ॥
అనేక బంధువులతో కలిసి కీచకుడు చంపబడ్డాడు కాబట్టి, రాజేంద్రా, ఈ రోజు నుండి పాండవులను వెతకడానికి అన్నివైపులా గూఢచారులను పంపాలని మా అభిప్రాయం.
4.29.36
निहतो निशि गन्धर्वैर्दुष्टात्मा भ्रातृभिः सह ।
एतावच्छ्रुतमस्माभिर्भद्रं तेऽस्तु नराधिप ॥ ४.२९.३६ ॥
రాత్రి గంధర్వులచేత దుష్టాత్ముడు సోదరులతో సహా చంపబడ్డాడని ఇంతవరకే మేము విన్నాము. నరాధిపా, నీకు శుభం కలుగుగాక.
4.29.37
प्रियमेतदुपश्रुत्य शत्रूणां च पराभवम् ।
कृतकृत्यश्च कौरव्य विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ४.२९.३७ ॥
ఓ కౌరవ్యా, శత్రువుల పరాభవమనే ఈ ప్రియమైన వార్త విని నీవు కృతకృత్యుడవైనావు; ఇక తరువాత ఏది కర్తవ్యమో దానిని చేయుము.