ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.49.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नीतिशास्त्रविशारदः ।
आचार्यः कुरुवीराणां कृपः शारद्वतोऽब्रवीत् ॥ ४.४९.१ ॥
ତାର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ କହିଲେ।
4.49.2
सदैव तव राधेय युद्धे क्रूरतरा मतिः ।
नार्थानां प्रकृतिं वेत्सि नानुबन्धमवेक्षसे ॥ ४.४९.२ ॥
ହେ ରାଧେୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ସର୍ବଦା ଅତି କ୍ରୂର; ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱଭାବ ଜାଣୁ ନାହଁ, ଏବଂ ତାର ପରିଣାମ ବିଚାର କରୁ ନାହଁ।
4.49.3
नया हि बहवः सन्ति शास्त्राण्याश्रित्य चिन्तिताः ।
तेषां युद्धं सुपापिष्ठं वेदयन्ति पुराविदः ॥ ४.४९.३ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅନେକ ନୀତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଛି; ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅତି ପାପମୟ କୁହାଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।
4.49.4
देशकालेन संयुक्तं युद्धं विजयदं भवेत् ।
हीनकालं तदेवेह अनर्थायोपकल्पते ॥ ४.४९.४ ॥
ଦେଶ ଓ କାଳ ସହ ମିଶିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ବିଜୟ ଦିଏ; କିନ୍ତୁ ଅସମୟର ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଏଠାରେ ଅନର୍ଥ ପାଇଁ ଘଟେ।
4.49.5
देशे काले च विक्रान्तं कल्याणाय विधीयते ।
आनुकूल्येन कार्याणामुत्तरं तु विधीयते ॥ ४.४९.५ ॥
ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶ ଓ କାଳରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରାକ୍ରମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବିଧାନ ହୁଏ; କାର୍ଯ୍ୟର ଅନୁକୂଳତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
4.49.6
भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिताः ।
परिचिन्त्य तु पार्थेन संनिपातो न नः क्षमः ॥ ४.४९.६ ॥
ପଣ୍ଡିତମାନେ ରଥକାରଙ୍କ ଭାର ବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର ନ କରି ଆମର ସଂଘର୍ଷ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.49.7
एको हि शत्रून्समरे समर्थः प्रतिबाधितुम् ।
एकः कुरूनभ्यरक्षदेकश्चाग्निमतर्पयत् ॥ ४.४९.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ସେ ଏକା ଥିଲେ। ଏକାକୀ ସେ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏକାକୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।
4.49.8
एकश्च पञ्च वर्षाणि ब्रह्मचर्यमधारयत् ।
एकः सुभद्रामारोप्य द्वैरथे कृष्णमाह्वयम् ॥ ४.४९.८ ॥
ସେ ଏକାକୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କଲେ। ଏକାକୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ଦ୍ୱୈରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
4.49.9
सैन्धवं वनवासे तु जित्वा कृष्णामथानयत् ।
एकश्च पञ्च वर्षाणि शक्रादस्राण्यशिक्षत ॥ ४.४९.९ ॥
ବନବାସ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ଜିଣି ସେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ। ଏକାକୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ।
4.49.10
एकः सपत्नाञ्जित्वा तु कुरूणामकरोद्यशः ।
एको गन्धर्वराजानं चित्रसेनमरिन्दमः ।
विजिग्ये तरसा सङ्ख्ये सेनां चास्य सुदुर्जयाम् ॥ ४.४९.१० ॥
ଏକାକୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିଣି ସେ କୁରୁମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାଇଲେ। ଶତ୍ରୁଦମନ ସେ ଏକାକୀ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଜିଣିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଜୟ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଜିଣିଲେ।
4.49.11
पाञ्चाली श्रीमती प्राप्ता क्षत्रं जित्वा स्वयंवरे ।
आदाय गतवान्पार्थो भवान्क्वनु गतस्तदा ॥ ४.४९.११ ॥
ସ୍ୱୟଂବରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଜିଣି ପାର୍ଥ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଶ୍ରୀମତୀଙ୍କୁ ପାଇ ନେଇଗଲେ। ସେତେବେଳେ ଆପଣ କୁଆଡ଼େ ଯାଇଥିଲେ?
4.49.12
तथा निवातकवचाः कालकेयाश्च दानवाः ।
दैवतैरप्यवध्यास्ते एकेन युधि पातिताः ॥ ४.४९.१२ ॥
ସେହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ନିବାତକବଚ ଓ କାଳକେୟ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ପାତିତ ହେଲେ।
4.49.13
एकेन हि त्वया कर्ण किं नामेह कृतं पुरा ।
एकैकेन यथा तेषां भूमिपाला वशे कृताः ॥ ४.४९.१३ ॥
ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନଙ୍କ ଭୂପାଳମାନଙ୍କୁ ଏକ ଏକ କରି ଯେପରି ବଶ କରାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ଏକାକୀ ତୁମେ ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ କ'ଣ କରିଛ?
4.49.14
इन्द्रोपि हि न पार्थेन संयुगे योद्धुमर्हति ।
यस्तेनाशंसते योद्धुं कर्तव्यं तस्य भेषजम् ॥ ४.४९.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; ଯେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତା ପାଇଁ ଔଷଧ ହିଁ କରିବା ଉଚିତ।
4.49.15
आशीविषस्य क्रुद्धस्य पाणिमुद्यम्य दक्षिणम् ।
अवमुच्य प्रदेशिन्या दंष्ट्रामादातुमिच्छसि ॥ ४.४९.१५ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ବିଷଧର ସର୍ପର ଡାହାଣ ହାତ ଉଠାଇ, ତର୍ଜନୀ ଦ୍ୱାରା ତାର ଦାଢ଼ ଛଡ଼ାଇ ନେବାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
4.49.16
अथवा कुञ्जरं मत्तमेकमेकचरं वने ।
निरङ्कुशं समारुह्य नगरं यातुमिच्छसि ॥ ४.४९.१६ ॥
କିମ୍ବା ବନରେ ଏକାକୀ ବୁଲୁଥିବା ମଦମତ୍ତ ଏକ ହାତୀ ଉପରେ, ଅଙ୍କୁଶ ବିନା ଚଢ଼ି ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
4.49.17
समिद्धं पावकं चापि घृतमेदोवसाहुतम् ।
घृताक्तश्चीरवासास्त्वं मध्येनोत्सर्तुमिच्छसि ॥ ४.४९.१७ ॥
ଘିଅ, ମେଦ ଓ ବସା ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଥିବା ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରୁ, ଘିଅ ଲେପି ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ତୁମେ ଗଡ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
4.49.18
आत्मानं यः समाबध्य कण्ठे बद्ध्वा तथा शिलाम् ।
समुद्रं प्रतरेद्दोर्भ्यां तत्र किं कर्ण पौरुषम् ॥ ४.४९.१८ ॥
ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି, ଗଳାରେ ପଥର ବାନ୍ଧି, ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୁଏ, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ସେଥିରେ କ'ଣ ପୌରୁଷ ଅଛି?
4.49.19
अकृतास्त्रः कृतास्त्रं वै बलवन्तं सुदुर्बलः ।
तादृशं कर्ण यः पार्थं योद्धुमिच्छेत्स दुर्मतिः ॥ ४.४९.१९ ॥
ଯେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଅଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅତି ଦୁର୍ବଳ, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଓ ବଳବାନ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଦୁର୍ମତି।
4.49.20
अस्माभिरेव निकृतो वर्षाणीह त्रयोदश ।
सिंहः पाशविनिर्मुक्तो न नः शेषं करिष्यति ॥ ४.४९.२० ॥
ଆମେ ହିଁ ଏଠାରେ ତେର ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କର ଅପକାର କରିଛୁ। ପାଶମୁକ୍ତ ସିଂହ ଆମ ପାଇଁ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖିବ ନାହିଁ।
4.49.21
एकान्ते पार्थमासीनं कूपेऽग्निमिव संवृतम् ।
अज्ञानादभ्यवस्कन्द्य प्राप्ताः स्मो भयमुत्तमम् ॥ ४.४९.२१ ॥
ଏକାନ୍ତରେ ବସିଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ, ଯିଏ କୂଅରେ ଲୁଚିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲେ, ଅଜ୍ଞାନତାବଶତଃ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆମେ ମହାଭୟ ପାଇଛୁ।
4.49.22
उत्सृष्टं तूलराशौ तु एकोऽग्निं शमयेत्कथम् ।
सह युद्ध्यामहे पार्थमागतं युद्धदुर्मदम् ॥ ४.४९.२२ ॥
ତୁଳା ଗଦାରେ ପକାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଜଣେ ଏକା କିପରି ଲିଭାଇ ପାରିବ? ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଆସିଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।
4.49.23
यत्ता वयं पराक्रान्ता व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
युद्धायावस्थितं पार्थमागतं पाकशासनिम् ॥ ४.४९.२३ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ସାବଧାନ, ପରାକ୍ରମୀ, ସେନାବ୍ୟୂହ ରଚି ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧା। ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଆସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆମେ ସାମ୍ନା କରିବା।
4.49.24
यत्ताः सर्वे रथश्रेष्ठं परिवार्य समन्ततः ।
षड्रथाः परिकीर्यन्तां वज्रपाणिमिवासुराः ॥ ४.४९.२४ ॥
ସମସ୍ତେ ସାବଧାନ ରହି ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ରହନ୍ତୁ। ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅସୁରମାନେ ଘେରିଥିବା ପରି ଛଅ ରଥୀ ତାଙ୍କୁ ଘେରନ୍ତୁ।
4.49.25
द्रोणो दुर्योधनो भीष्मो भवान्द्रौणिस्तथा वयम् ।
सर्वे युद्ध्यामहे पार्थं कर्ण मा साहसं कृथाः ॥ ४.४९.२५ ॥
ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଭୀଷ୍ମ, ତୁମ୍ଭେ, ଦ୍ରୌଣି ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା। ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃସାହସ କର ନାହିଁ।
4.49.26
न ह्यसंगत्य समरे पार्थं जेष्यामहे वयम् ।
संगत्य समरे पार्थं सर्वे जेष्यमाहे वयम् ॥ ४.४९.२६ ॥
ଆମେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଜିତି ପାରିବା ନାହିଁ; ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଜିତିବା।