మహాభారతం · అధ్యాయం 4.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.58.1
तत्प्रभग्नं बलं सर्वं विपुलौघस्वनं तथा ।
भीष्ममासाद्य संतस्थौ वेलामिव महोदधिः ॥ ४.५८.१ ॥
ఆ మొత్తం చెదిరిపోయిన సేన, గొప్ప ప్రవాహంలా గర్జిస్తూ, భీష్ముని చేరి, మహాసముద్రం తీరాన్ని ఆగినట్లు నిలిచింది.
4.58.2
तानि सर्वाणि गाङ्गेयः समाश्वास्य परंतपः ।
ततो व्यूह्य महाबाहुः समरेष्वपराजितः ॥ ४.५८.२ ॥
గంగా కుమారుడు భీష్ముడు వారందరినీ ఓదార్చి, శత్రువులను దహించే, మహాబాహువైన, యుద్ధాల్లో అపరాజితుడైన ఆయన సేనను వ్యూహంగా అమర్చాడు.
4.58.3
रथनागाश्वकलिकं युयुजे युद्धकोविदः ।
अभेद्यं पंरसैन्यानां शूरैरपि समीक्षितम् ॥ ४.५८.३ ॥
యుద్ధనిపుణుడైన ఆయన రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో నిండిన సేనను ఏర్పరిచాడు; శత్రుసేనకు భేదించలేనిదిగా, శూరులు సైతం చూసి వెనుకంజ వేసేలా చేశాడు.
4.58.4
आचार्यदुर्योधनसूतपुत्रैः कृपेण भीष्मेण च पालितानि ।
अवध्यकल्पानि दुरासदानि रथाश्वमातङ्गसमाकुलानि च ॥ ४.५८.४ ॥
ఆచార్యుడు, దుర్యోధనుడు, సూతపుత్రుడు, కృపుడు, భీష్ముడు రక్షించిన ఆ సేనలు అవధ్యంగా, సమీపించరానివిగా, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండి ఉన్నాయి.
4.58.5
तेषामनीकानि किरीटमाली व्यूढानि दृष्ट्वा विपुलध्वजानि ।
गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता वैराटिमामन्त्र्य ततोऽभ्युवाच ॥ ४.५८.५ ॥
వారి గొప్ప ధ్వజాలతో వ్యూహంగా నిలిచిన సేనలను చూసి, కిరీటమాలి, గాండీవ ధనుర్ధారి, శత్రువులను హతమార్చేవాడైన అర్జునుడు విరాట కుమారుడైన ఉత్తరుడిని పిలిచి అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
4.58.6
सुसंगृहीतैरथ रश्मिभिस्त्वं हयान्नियम्य प्रसमीक्ष्य यत्तः ।
संप्रेषयाशु प्रतिवीरमेनं वैकर्तनं योधयितुं वृणोमि ॥ ४.५८.६ ॥
ఇప్పుడు కళ్లెములను గట్టిగా పట్టుకుని, గుర్రాలను అదుపులో ఉంచి, జాగ్రత్తగా చూస్తూ, త్వరగా ఈ ప్రతివీరుడైన వైకర్తనుడిని (కర్ణుడిని) వైపు రథాన్ని నడుపు; అతనితోనే పోరాడాలని నేను ఎంచుకుంటున్నాను.
4.58.7
यां हस्तिकक्ष्यां बहुधा विचित्रां स्तम्भे रथे पश्यसि दर्शनीयाम् ।
विवर्तमानां ज्वलनप्रकाशां वैकर्तनस्यैतदनीकमग्र्यम् ॥ ४.५८.७ ॥
ఏనుగు నడికట్టులా అనేక విధాలుగా విచిత్రమైనది, స్తంభంపై, రథంపై కనిపించే అందమైనది, తిరుగుతూ అగ్నికాంతిలా మెరిసేది ఇది వైకర్తనుడి (కర్ణుడి) శ్రేష్ఠమైన సైన్యం.
4.58.8
एतेन शीघ्रं प्रतिपादयेमान् श्वेतान्हयान्काञ्चनजालकक्ष्यान् ।
सर्वं जवं तत्र विदर्शयिष्ये ह्यासादयैतद्रथवीरवृन्दम् ॥ ४.५८.८ ॥
ఈ రథంతో వెంటనే ఈ బంగారు వలల నడికట్టు గల తెల్ల గుర్రాలను ముందుకు నడిపించు. అక్కడ నా వేగమంతా చూపిస్తాను; ఈ రథవీరుల గుంపు దగ్గరికి తీసుకెళ్ళు.
4.58.9
गजो गजनेव हि योद्धुकामो मया सदा काङ्क्षति सूतपुत्रः ।
तमेव मां प्रापय सूतपुत्रं दुर्योधनोपाश्रयजातदर्पम् ।
तं पातयिष्यामि रथस्य मध्ये सहस्रनेत्रोऽशनिनेव वृत्रम् ॥ ४.५८.९ ॥
ఒక ఏనుగు మరో ఏనుగుతో పోరాడాలని కోరినట్లు, సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు) ఎల్లప్పుడూ నాతో యుద్ధం చేయాలని కోరుతున్నాడు. దుర్యోధనుడి ఆశ్రయంతో గర్వించిన ఆ సూతపుత్రుడి దగ్గరికే నన్ను తీసుకెళ్ళు. సహస్రనేత్రుడైన ఇంద్రుడు వజ్రంతో వృత్రుడిని కూల్చినట్లు, నేను అతడిని రథ మధ్యలో కూల్చుతాను.
4.58.10
स तैर्हयैर्जातजवैर्बृहद्भिः पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यै ।
विध्वंसयंस्तद्रथिनामनीकं ततोऽवहत्पाण्डवमाजिमध्ये ॥ ४.५८.१० ॥
ఆ విరాటుడి కుమారుడు, పుట్టుకతోనే వేగంగల ఆ పెద్ద గుర్రాలతో, బంగారు నడికట్లు గల వాటితో, రథవీరుల ఆ సైన్యాన్ని చెల్లాచెదురు చేస్తూ, యుద్ధం మధ్యలోకి పాండవుడిని తీసుకెళ్ళాడు.
4.58.11
तमापतन्तं परमेण तेजसा समीक्ष्य वैकर्तनमभ्यरक्षन् ।
अभ्यद्रवंस्ते रथवीरवृन्दा व्याघ्रेण चाक्रान्तमिवर्षभं रणे ॥ ४.५८.११ ॥
అతడు మహాతేజస్సుతో దూసుకురావడం చూసి, ఆ రథవీరుల సమూహం వైకర్తనుడిని (కర్ణుడిని) రక్షించడానికి పరుగెత్తింది. రణంలో పులి ఒక ఎద్దును ఆక్రమించినట్లు వారు అతనిపై దూకారు.
4.58.12
चित्राङ्गदश्चित्ररथश्च वीरः संग्रामजिद्दुःसहचित्रसेनौ ।
विविंशतिर्दुर्मुखदुर्जयौ च विकर्णदुःशासनसौबलाश्च।
शोणो निषेधश्च तमन्वयुस्ते वैकर्तनं शीघ्रतरं युवानः ॥ ४.५८.१२ ॥
చిత్రాంగదుడు, చిత్రరథుడు, వీరుడు సంగ్రామజిత్, దుస్సహ, చిత్రసేనుడు, వివింశతి, దుర్ముఖ, దుర్జయ, వికర్ణ, దుశ్శాసన, సౌబలులు, శోణుడు, నిషేధుడు — ఈ యువవీరులు అత్యంత వేగంగా వైకర్తనుని వెంట పరుగెత్తారు.
4.58.13
पुत्रा ययुस्ते सहसोदराश्च वैकर्तनं पार्थगतं समीक्ष्य ।
प्रगृह्य चापानि महाबला रणे धनंजयं पर्यकिरञ्शरार्चिभिः ॥ ४.५८.१३ ॥
పార్థుని వైపు వెళ్తున్న వైకర్తనుడిని చూసి కుమారులు తమ సోదరులతో కలిసి పరుగెత్తారు. మహాబలులు విల్లులు ఎత్తి, రణంలో ధనంజయునిపై బాణాగ్నిజ్వాలలను కురిపించారు.
4.58.14
तेषां धनुर्ज्याकृतनैकतन्त्रीं प्रासोपवीणां शरसङ्घकोणाम् ।
कराग्रयन्त्रां स्थिरचापदण्डां वीणामुपावादयदाशु पार्थः ॥ ४.५८.१४ ॥
వారి వింటినారులచే చేయబడిన అనేక తంతువుల, ఈటెల మెడ కలిగిన, బాణసమూహాలనే కోణం కలిగిన, చేతివేళ్లతో బిగించే, స్థిరమైన విల్లుదండం కలిగిన వీణను పార్థుడు శీఘ్రంగా వాయించాడు.
4.58.15
तस्मिंस्तु युद्धे तुमुले प्रवृत्ते पार्थं विकर्णोऽतिरथं रथेन ।
विपाठवर्षेण कुरुप्रवीरो भीमेन भीमानुजमाससाद ॥ ४.५८.१५ ॥
ఆ తుములమైన యుద్ధం ప్రవర్తించగా, కురువీరులలో ముఖ్యుడైన వికర్ణుడు తన రథంతో, చీల్చే బాణవర్షం కురిపిస్తూ అతిరథుడైన పార్థుని ఎదుర్కొన్నాడు; భీముని తమ్ముడి వద్దకు చేరాడు.
4.58.16
ततो विकर्णस्य धनुर्विकृत्य जाम्बुनदेनोपहितं दृढज्यम् ।
न्यपातयत्तद्ध्वजमस्य विद्ध्वा छिन्नध्वजः सोऽप्यपयाञ्जवेन ॥ ४.५८.१६ ॥
అప్పుడు వికర్ణుని బంగారంతో అలంకరించిన, దృఢమైన నారి గల ధనుస్సును ఖండించి, అతని ధ్వజాన్ని బాణంతో కొట్టి పడగొట్టాడు; ధ్వజం తెగిన అతడూ వేగంగా వెనుదిరిగాడు.
4.58.17
तं शात्रवाणां गणवाधितारं कर्माणि कुर्वाणममानुपाणि ।
शत्रुंतपो वैरममृष्यमाणः समार्पयत्कूर्मनखेन पार्थम् ॥ ४.५८.१७ ॥
శత్రుసైన్యాలను నాశనం చేసేవాడూ, అమానుష కార్యాలు చేస్తున్నవాడూ అయిన పార్థుని, శత్రువులను దహించే అతడు వైరాన్ని సహించలేక కూర్మనఖ బాణంతో కొట్టాడు.
4.58.18
स तेन राज्ञाऽतिरथेन विद्धो विगाहमानो ध्वजिनीं पेरपाम् ।
शत्रुंतपं पञ्चभिराशु विद्ध्वा ततोऽस्य सूतं दशभिर्जघान ॥ ४.५८.१८ ॥
ఆ రాజు, మహారథుడైన అతనిచే గాయపడి, శత్రుసేనలోకి చొచ్చుకుపోతూ, శత్రువులను దహించే అతనిని వెంటనే ఐదు బాణాలతో కొట్టి, తరువాత అతని సారథిని పది బాణాలతో హతమార్చాడు.
4.58.19
ततः स विद्धो भरतर्षभेण बाणेन कायावरणातिगेन ।
गतासुराजौ निपपात राजन्नगो नगाग्रादिव वातरुग्णः ॥ ४.५८.१९ ॥
అప్పుడు భరతశ్రేష్ఠుని బాణంతో, కవచాన్ని కూడా చీల్చుకుపోయిన ఆ బాణంతో కొట్టబడి, ప్రాణం పోయి యుద్ధంలో పడిపోయాడు; ఓ రాజా, గాలికి విరిగిన చెట్టు పర్వత శిఖరం నుండి పడినట్లు.
4.58.20
रथर्षभास्ते तु रथर्षभेण वीरा रणे वीरतरेण भग्नाः ।
चकम्पिरे वातवशेन काले प्रकम्पितानीव महावनानि ॥ ४.५८.२० ॥
ఆ రథశ్రేష్ఠ వీరులు, ఆ మహావీరుడైన రథశ్రేష్ఠునిచే యుద్ధంలో ఓడించబడి, గాలి వశమై కంపించే విశాల అరణ్యాల వలె కంపించారు.
4.58.21
हताश्च पार्थेन नरप्रवीरा भूमौ युवानः सुष्रुषुः सुवेषाः ।
वसुप्रदा वासवतुल्यवीर्याः पराजिता वासवजेन सङ्ख्ये।
सुवर्णकार्ष्णायसवर्भनद्धा नागा यथा हैमवते प्रवृद्धाः ॥ ४.५८.२१ ॥
పార్థునిచే చంపబడిన, నరశ్రేష్ఠులైన యువ వీరులు, అందమైన వస్త్రాలు ధరించి ధనం ఇచ్చువారు, ఇంద్రునితో సమాన పరాక్రమం కలవారు, ఇంద్రపుత్రునిచే యుద్ధంలో ఓడిపోయి నేలపై పడి ఉన్నారు, బంగారం, ఇనుము, కంచు కవచాలతో కట్టబడిన ఏనుగుల వలె, హిమాలయంలో పెరిగిన వాటిలా.
4.58.22
तथा स शत्रून्समरे विनिघ्नन् गाण्डीवधन्वा पुरुषप्रवीरः ।
चचार सङ्ख्ये विदिशो दिशश्च दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते ॥ ४.५८.२२ ॥
అలాగే ఆ గాండీవధన్వి, పురుషవీరుడు, యుద్ధంలో శత్రువులను చంపుతూ, దిక్కులు, ఉపదిక్కులలో సంచరించాడు; వేసవి చివరలో అగ్ని అడవిని దహించినట్లు.
4.58.23
सुजीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विशातयित्वा तु रजो नुदन्खे ।
तथा सपत्नान्विकिरन्किरीटी चचार सङ्ख्येऽतिरथो रथेन ॥ ४.५८.२३ ॥
వసంతంలో పూర్తిగా ఎండిన ఆకులను రాల్చి ధూళిని ఆకాశంలోకి ఎగరవేసినట్లు, కిరీటి అయిన ఆయన శత్రువులను చెదరగొడుతూ, అతిరథుడై తన రథంతో యుద్ధంలో సంచరించాడు.
4.58.24
शोणाश्ववाहस्य हयान्निहत्य वैकर्तनभ्रातुरदीनसत्वः ।
एकेन संग्रामजितः शरेण शिरो जहाराथ किरीटमाली ॥ ४.५८.२४ ॥
శోణాశ్వుని గుర్రాలను చంపి, వైకర్తనుని సోదరుని, దీనత్వం లేని సత్త్వం కలవాని, యుద్ధజయుడైన కిరీటమాలి ఒకే బాణంతో అతని తలను నరికాడు.
4.58.25
तस्मिन्हते भ्रातरि सूतपुत्रो वैकर्तनो वीर्यमदप्रतापी ।
प्रगृह्य दन्ताविव नागराजो महाबलः सिंहमिवाजगाम ॥ ४.५८.२५ ॥
ఆ సోదరుడు చంపబడగా, పరాక్రమ గర్వంతో ప్రతాపవంతుడైన సూతపుత్రుడు వైకర్తనుడు, మహాబలుడు, ఏనుగుల రాజు దంతాలను ఎత్తినట్లు, సింహంలా ముందుకు వచ్చాడు.
4.58.26
स पाण्डवं द्वादशभिः पृषत्कैर्वैकर्तनः पार्थमुपाजघान् ।
विव्याध गात्रेषु हयांश्च सर्वान्विराटपुत्रं च शरैर्विजघ्ने ॥ ४.५८.२६ ॥
అతడు పన్నెండు బాణాలతో పాండవుడు పార్థుడిని కొట్టాడు. వైకర్తనుడు (కర్ణుడు) అతని అవయవాలలో గుచ్చాడు, గుర్రాలన్నింటినీ కూడా, విరాటుని కుమారుడిని బాణాలతో పడగొట్టాడు.
4.58.27
तमापतन्तं समरे किरीटी वैकर्तनं सर्वसमृद्धतेजाः ।
प्रच्छादयामास महाधनुष्मान्न्यषेधयच्छत्रुगणांश्च वीरः ॥ ४.५८.२७ ॥
యుద్ధంలో తన వైపు దూసుకొస్తున్న వైకర్తనుడిని, పూర్ణ తేజస్సుతో ఉన్న కిరీటి (అర్జునుడు) కప్పివేశాడు; ఆ మహాధనుర్ధారి వీరుడు శత్రుగణాలను కూడా అడ్డుకున్నాడు.
4.58.28
निहत्य कर्णस्य ततः किरीटी पुरश्चरांश्चापि च पृष्ठगोपान् ।
समीपमभ्यागमदप्रमेयो वितत्य पक्षौ गरुडो यथोरगम् ॥ ४.५८.२८ ॥
కర్ణుని ముందు మరియు వెనుక రక్షకులను చంపి, అపరిమిత వీరుడైన కిరీటి (అర్జునుడు) రెక్కలు విప్పిన గరుడుడు పామును సమీపించినట్లు అతని దగ్గరకు వచ్చాడు.
4.58.29
तावुत्तमौ सर्वधनुर्धराणां महाबलौ सर्वसपत्नसाहौ ।
कर्णं च पार्थं च निशम्य युद्धे दिदृक्षमाणाः कुरवोऽवतस्थुः ॥ ४.५८.२९ ॥
అన్ని ధనుర్ధారులలో ఉత్తములైన, మహాబలులైన, సమస్త శత్రువులను జయించిన ఆ ఇద్దరు, కర్ణుడు మరియు పార్థుడు, గురించి విని, యుద్ధంలో వారిని చూడాలనే కోరికతో కురువులు నిలిచారు.
4.58.30
तं पाण्डवः स्पष्टमुदीर्णकोपं कृतागसं कर्णमुदीक्ष्य कोपात् ।
क्षणेन साश्वं सरथं ससूतमन्तर्दधे मेघ इवातिवृष्ट्या ॥ ४.५८.३० ॥
పాండవుడు ఎగసిపడుతున్న కోపంతో, స్పష్టంగా తప్పు చేసిన కర్ణుని కోపంగా చూసి, క్షణంలో గుర్రాలు, రథం, సారథితో సహా అతడిని అదృశ్యం చేశాడు; అతివృష్టితో మేఘం మాయమైనట్లు.
4.58.31
ततः सयुग्याः सरथाः सनागा योधा विनेदुर्भरतर्षभाणाम् ।
अन्तर्हितं भीष्ममुखाः समीक्ष्य किरीटिना कर्णरथं पृषत्कैः ॥ ४.५८.३१ ॥
అప్పుడు రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో కూడిన భరతవంశ వీరులు భీష్ముని ముందుంచుకొని, కిరీటి (అర్జునుడు) బాణాలతో కర్ణుని రథాన్ని అదృశ్యం చేయడాన్ని చూసి గర్జించారు.
4.58.32
स चापि तानर्जुनबाहुमुक्ताञ्शराञ्शरौघैः प्रतिहत्य तूर्णम् ।
बभौ महात्मा सधनुः सबाणः सविष्फुलिङ्गोऽग्निरिवाथ कर्णः ॥ ४.५८.३२ ॥
ఆ మహాత్ముడైన కర్ణుడు కూడా అర్జునుని బాహువులనుండి విడువబడిన ఆ బాణాలను బాణవర్షంతో వెంటనే అడ్డగించి, ధనుస్సు బాణాలతో నిప్పురవ్వలతో కూడిన అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
4.58.33
ततस्तु जज्ञे करतालघोषः सशङ्खभेरीपणवाकुलस्तु ।
प्रक्ष्वेलितास्फोटितसिंहनादैर्वैकर्तनं पूजयतां कुरूणाम् ॥ ४.५८.३३ ॥
అప్పుడు శంఖ, భేరి, పణవ ధ్వనులతో నిండిన చప్పట్ల ధ్వని పుట్టింది; వైకర్తనుని (కర్ణుని) పూజిస్తున్న కురువీరులు సింహనాదాలు, దూకడాలు, చప్పట్లతో మార్మోగించారు.
4.58.34
आधूतलाङ्गूलमहापताकं रथोत्तमं श्रेष्ठतमं कुरूणाम् ।
ततः सगाण्डीवकृतप्रणादं किरीटिनं प्रेक्ष्य ननाद कर्णः ॥ ४.५८.३४ ॥
కురువుల అత్యుత్తమ రథంపై, మహా ధ్వజం ఊగుతుండగా, గాండీవ ధనుస్సు నాదంతో కిరీటిని (అర్జునుని) చూసి కర్ణుడు గర్జించాడు.
4.58.35
पार्थोपि वैकर्तनमर्दयित्वा साश्वं सकेतुं सरथं ससूतम् ।
ननाद हर्षात्सहसा किरीटी पितामहं द्रोणकृपौ च दृष्ट्वा ॥ ४.५८.३५ ॥
పార్థుడు కూడా వైకర్తనుని (కర్ణుని) బాధించి, అతని గుర్రాలు, ధ్వజం, రథం, సారథితో సహా, హర్షంతో హఠాత్తుగా గర్జించాడు; పితామహుడు (భీష్ముడు), ద్రోణుడు, కృపుడులను చూసి కిరీటి గర్జించాడు.
4.58.36
सिषेच पार्थं बहुभिः शरौघैर्वैकर्तनः संयति तीक्ष्णवेगैः ।
वैकर्तनश्चापि किरीटमाली प्रच्छादयामास शितैः शरौघैः ॥ ४.५८.३६ ॥
యుద్ధంలో వైకర్తనుడు (కర్ణుడు) తీక్ష్ణ వేగం గల అనేక బాణపరంపరలతో పార్థుని (అర్జునుని) కప్పాడు. కిరీటమాలి (అర్జునుడు) కూడా వాడి బాణపరంపరలతో వైకర్తనుని కప్పివేశాడు.
4.58.37
तयोरमोघन्सृजतोः शरौघानस्त्रज्ञयोरास महान्विमर्दः ।
राहुप्रमुक्ताविव चन्द्रसूर्यौ क्षणान्तरेणानुददर्श लोकः ॥ ४.५८.३७ ॥
ఆ ఇద్దరు అస్త్రజ్ఞులు తప్పని బాణపరంపరలను ప్రయోగించగా పెద్ద ఘర్షణ జరిగింది. క్షణకాలం తర్వాత ప్రజలు వారిని రాహువు విడిచిపెట్టిన చంద్రసూర్యులవలె చూశారు.
4.58.38
हतास्तु पार्थेन रथप्रवीरा भूमौ युवानः सुपुपुः सुकेशाः ।
सुवर्णलोहायसवर्मगात्रा वृक्षा यथा हैमवते निकृत्ताः ॥ ४.५८.३८ ॥
పార్థునిచే చంపబడిన రథవీరులైన యువకులు అందమైన జుట్టుతో, బంగారం మరియు ఇనుప కవచం ధరించిన దేహాలతో భూమిపై పడిఉన్నారు—హిమాలయంలో నరికివేయబడిన చెట్లవలె.
4.58.39
तथा स शत्रून्समरे विनिघ्नन्गाण्डीवधन्वा व्यधमत्सपत्नान् ।
चचार सङ्ख्ये विदिशो दिशश्च दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते ॥ ४.५८.३९ ॥
ఆ విధంగా గాండీవ ధనుస్సు ధరించినవాడు యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరిస్తూ ప్రత్యర్థులను నాశనం చేశాడు. వేసవి చివరలో అగ్ని అడవిని దహించినట్లు, దిక్కుల్లో ఉపదిక్కుల్లో యుద్ధంలో సంచరించాడు.
4.58.40
सुशीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विधूनयन्वायुरिवाल्पसारान् ।
तथा सपत्नान्विधमन्किरीटी चचार सङ्ख्येऽतिरथो रथेन ॥ ४.५८.४० ॥
వసంతకాలంలో గాలి ఎండిన ఆకులను, బలహీనమైన వాటిని రాల్చినట్లు, కిరీటి శత్రువులను చెదరగొడుతూ యుద్ధంలో తన రథంపై అతిరథునిలా సంచరించాడు.
4.58.41
शत्रूनिवेन्द्रः समरे किरीटी विद्रावयंस्तद्रथवीरबृन्दम् ।
प्राच्छादयच्चरुकिरीटमाली वरेषुभिः शत्रुगणाननेकान् ॥ ४.५८.४१ ॥
యుద్ధంలో ఇంద్రునిలా, కిరీటధారి అర్జునుడు ఆ రథవీరుల సమూహాన్ని పారద్రోలుతూ, శ్రేష్ఠమైన బాణాలతో అనేక శత్రుగణాలను కప్పివేశాడు.
4.58.42
कर्णं तदोवाच किरीटमाली शूरः कुरूणां प्रवरोऽभिगर्जन् ॥ ४.५८.४२ ॥
అప్పుడు కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడైన కిరీటధారి అర్జునుడు గర్జిస్తూ కర్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
4.58.43
कर्ण यस्त्वं सभामध्ये बह्वबद्धं प्रभाषसे ।
न मे युधि समोस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.५८.४३ ॥
కర్ణా! సభ మధ్యలో నీవు 'యుద్ధంలో నాకు సమానుడు లేడు' అని అదుపులేని మాటలు పలికావు; ఇప్పుడు అది నీ ముందుకు వచ్చింది.
4.58.44
सभायां पौरुषं प्रोच्य धर्ममुत्सृज्य केवलम् ।
कर्तुमिच्छसि यत्कर्म तन्मन्ये दुष्करं त्वया। ॥ ४.५८.४४ ॥
సభలో పరాక్రమం గురించి గొప్పలు చెప్పి, ధర్మాన్ని పూర్తిగా వదిలి నీవు చేయాలనుకునే పనిని నీకు కష్టమైనదిగా నేను భావిస్తున్నాను.
4.58.45
यत्त्वया कथितं पूर्वं नास्ति मत्सम इत्यपि ।
तत्सत्यं कुरु राधेय कुरुमध्ये मया सह ॥ ४.५८.४५ ॥
'నాకు సమానుడు లేడు' అని నీవు ముందు చెప్పినది, రాధేయా, కురువుల మధ్యలో నాతో కలిసి దానిని నిజం చేసి చూపు.
4.58.46
सभायां यस्तु पाञ्चालीं क्लिश्यमानां तदा त्वया ।
दृष्टवानस्मि तस्याद्य फलमश्रुहि केवलम् ॥ ४.५८.४६ ॥
ఆ సభలో నీచేత బాధింపబడుతున్న పాంచాలిని నేను అప్పుడు చూశాను; ఈరోజు దాని ఫలాన్ని పూర్తిగా అనుభవించు.
4.58.47
धर्मपाशनिबद्धेन यन्मया मर्षितं तव ।
तस्य पापस्य राधेय फलं प्राप्नुहि दुर्मते ॥ ४.५८.४७ ॥
ధర్మపాశంతో బంధించబడి నేను నీ అపరాధాలను సహించాను; రాధేయా, దుర్మతీ, ఆ పాపానికి ఫలితాన్ని ఇప్పుడు పొందు.
4.58.48
एहि कर्ण मया सार्धमिहाद्य कुरु वैशसम् ।
प्रेक्षका कुरवः सन्तु सर्वे ते सहसैनिकाः ॥ ४.५८.४८ ॥
రా కర్ణా, నాతో కలిసి ఇక్కడ ఈ రోజు సంహారం జరుపు; కౌరవులు, నీ సైనికులందరూ ప్రేక్షకులుగా ఉండనీ.
4.58.49
इदानीमेव तावत्त्वमपयातो रणान्मम ।
कस्माज्जीवसि राधेय निहतस्त्वनुजस्तव ॥ ४.५८.४९ ॥
ఇప్పుడే నువ్వు నా ఎదుట నుండి యుద్ధం వదిలి పారిపోయావు; రాధేయా, నీ తమ్ముడు హతుడయ్యాడు, నువ్వు ఎందుకు ఇంకా బ్రతికి ఉన్నావు?
4.58.50
यो भ्रातरं पातयित्वा कस्त्यक्त्वा च रणाजिरम् ।
त्वदन्यः पुरुषः सत्सु ब्रूयादेवं व्यवस्थितः ॥ ४.५८.५० ॥
సోదరుడిని పడగొట్టి యుద్ధభూమిని వదిలిపెట్టిన వాడు, నీవు తప్ప ఇంకెవరు సజ్జనుల మధ్య ఇలా నిలిచి మాట్లాడగలడు?
4.58.51
ब्रवीषि वाचा यत्पार्थ कर्मणा तत्समाचर ।
विशेषितो हि त्वं वाचा कर्मणाप्रतिमं भुवि ॥ ४.५८.५१ ॥
పార్థా, నువ్వు మాటతో చెప్పేది కర్మతో నెరవేర్చు; నువ్వు మాటలోనూ కర్మలోనూ భూమిపై సాటిలేనివాడివి.
4.58.52
यत्त्वया मर्षितं पूर्वं तदशक्तेन मर्षितम् ।
इति गृह्णीम ते पार्थ तमदृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५८.५२ ॥
ముందు నువ్వు సహించినదాన్ని అశక్తుడిగా సహించావని మేము అంగీకరిస్తున్నాము; పార్థా, నీ పరాక్రమాన్ని చూడకుండానే.
4.58.53
धर्मपाशनिबद्धेन यत्त्वया मर्षितं पुरा ।
तथैव बद्धमात्मानमबद्ध इति मन्यसे ॥ ४.५८.५३ ॥
ధర్మపాశంలో బంధించబడి నీవు పూర్వం ఏది సహించావో, అదే విధంగా బద్ధుడవైనా నిన్ను నీవు బంధరహితుడని భావిస్తున్నావు.
4.58.54
न हि तावद्वने वासो यथोक्तं चरितस्त्वया ।
क्लिष्टस्त्वमर्थलोभात्तु समयं छेत्तुमिच्छसि ॥ ४.५८.५४ ॥
అడవిలో నివాసం చెప్పిన విధంగా నీవు గడపలేదు; ధనలోభంతో బాధపడుతూ నీవు ఒప్పందాన్ని భంగం చేయాలనుకుంటున్నావు.
4.58.55
यदि चेन्द्रः स्वयं पार्थ तव युद्ध्येत कारणात् ।
तथाऽपिन व्यथा काचिन्मम स्याद्विक्रमिष्यतः ॥ ४.५८.५५ ॥
ఓ పార్థా, ఇంద్రుడే నీ కోసం స్వయంగా యుద్ధం చేసినా, పరాక్రమం చూపే నాకు ఏమాత్రం బాధ కలగదు.
4.58.56
अयं कौन्तेयकामस्ते नचिरात्समुपस्थितः ।
योत्स्यसे हि मया सार्धमत्र पश्यामि ते बलम् ॥ ४.५८.५६ ॥
ఓ కౌంతేయా, నీ ఈ కోరిక ఇక ఎంతో కాలం లేకుండా నెరవేరే సమయం వచ్చింది; ఇక్కడ నాతో నీవు యుద్ధం చేస్తావు, నీ బలాన్ని ఇక్కడే చూస్తాను.
4.58.57
इति कर्णो ब्रुवन्नेव बीभत्सुमपराजितम् ।
अभ्ययाद्विसृजन्बाणान्कायावरणभेदिनः ॥ ४.५८.५७ ॥
ఇలా పలుకుతూనే కర్ణుడు అజేయుడైన బీభత్సుని (అర్జునుని) వైపు వెళ్ళి, శరీర కవచాన్ని చీల్చే బాణాలను ప్రయోగించాడు.
4.58.58
प्रतिजग्राह तान्पार्थः प्रीयमाणो महारथः ॥ ४.५८.५८ ॥
సంతోషిస్తూ మహారథుడైన పార్థుడు (అర్జునుడు) ఆ బాణాలను స్వీకరించాడు.
4.58.59
शरवर्षेण महता पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
अभीयाय हि बीभत्सुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ॥ ४.५८.५९ ॥
మేఘం వర్షం కురిపించినట్లు గొప్ప బాణవర్షంతో, గాండీవ ధనువును ఊపుతూ బీభత్సుడు (అర్జునుడు) ముందుకు వచ్చాడు.
4.58.60
जिघांसुः समरे कर्णं विससर्ज शरान्बहून् ।
तान्कर्णः प्रतिजग्राह वायुवेगमिवाचलः ॥ ४.५८.६० ॥
యుద్ధంలో కర్ణుడిని చంపాలనే కోరికతో అతడు అనేక బాణాలు ప్రయోగించాడు; కర్ణుడు వాటిని గాలి వేగాన్ని పర్వతం తట్టుకున్నట్లు ఎదుర్కొన్నాడు.
4.58.61
तयोर्दैवासुरसमः सन्निपातोऽभवन्महान् ।
किरतोः शरजालानि कृत्स्नं व्योम निरन्तरं ॥ ४.५८.६१ ॥
వారిద్దరి ఆ ఘర్షణ దేవాసుర యుద్ధంలా మహాఘోరంగా సాగింది; బాణజాలాలను వెదజల్లుతూ వారు ఆకాశమంతా నిరంతరం కప్పేశారు.
4.58.62
उत्पेतुर्मेघजालानि घोररूपाणि सर्वशः ।
ववर्ष च रजो भौमं कर्णपार्थसमागमे ॥ ४.५८.६२ ॥
భయంకర రూపాల మేఘ సమూహాలు నలువైపులా లేచాయి; కర్ణుడు, పార్థుడు కలిసిన చోట భూమి ధూళి వర్షించింది.
4.58.63
न स्म सूर्यः प्रतपति न च वाति समीरणः ।
शरप्रच्छादितं व्योम छायाभूतमिवाभवत् ॥ ४.५८.६३ ॥
సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గాలి వీయలేదు; బాణాలతో కప్పబడిన ఆకాశం నీడలా అయింది.
4.58.64
गाण्डीवस्य च निर्घोषः कर्णस्य धनुषस्तथा ।
दह्यतामिव वेणूनामासीत्परमदारुणः ॥ ४.५८.६४ ॥
గాండీవం ధ్వని, కర్ణుని ధనువు ధ్వని, కాలుతున్న వెదురు చీలుతున్నట్లు అత్యంత భయంకరంగా ఉంది.
4.58.65
अर्जुनस्तु हयान्नागान्रथांश्च विनिपातयन् ।
क्षोभयामास तत्सैन्यं कर्णं विव्याध चासकृत् ॥ ४.५८.६५ ॥
అయితే అర్జునుడు గుర్రాలను, ఏనుగులను, రథాలను కూలదోస్తూ ఆ సైన్యాన్ని కలవరపెట్టాడు; కర్ణుడిని పదే పదే బాణాలతో కొట్టాడు.
4.58.66
ततः पार्थो महाबाहुः कर्णस्य धनुरच्छिनत् ।
छिन्नधन्वा ततः कर्णः शक्तिं चिक्षेप वेगवान्
तां शक्तिं समरे पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ ४.५८.६६ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన పార్థుడు కర్ణుని ధనుస్సును ఖండించాడు. ధనుస్సు తెగిపోగా వేగవంతుడైన కర్ణుడు శక్తిని విసిరాడు; పార్థుడు యుద్ధంలో వాడి బాణాలతో ఆ శక్తిని ఛేదించాడు.
4.58.67
ततो निपेतुर्बहुशो राधेयस्य पदानुगाः ।
तांश्च गाण्डीवनिर्मुक्तैः प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ४.५८.६७ ॥
అప్పుడు రాధేయుడైన కర్ణుని అనేక పదాతి అనుచరులు నేలకూలారు; గాండీవం నుండి విడువబడిన బాణాలతో వారిని యమలోకానికి పంపాడు.
4.58.68
अशेरतावृत्य महीं समग्रां पार्थेषुमार्गे निहता द्विपेन्द्राः ।
हिरण्यकक्ष्यां शरजालचित्रा यथा नगाः पावकजालनद्धाः ॥ ४.५८.६८ ॥
పార్థుని బాణాల మార్గంలో చంపబడిన శ్రేష్ఠ గజాలు భూమినంతా కప్పి పడి ఉన్నాయి; బంగారు పట్టీలతో, బాణజాలంతో చిత్రితమై, అగ్నిజాలంలో బంధించిన పర్వతాల వలె ఉన్నాయి.
4.58.69
तं शत्रुसेनाङ्गनिबर्हणानि कर्माणि कुर्वाणममानुषाणि ।
वैकर्तनः पूर्वममृष्यमाणः समार्पयल्लक्ष्यमिवाशु पार्थम् ॥ ४.५८.६९ ॥
శత్రుసేన అవయవాలను నాశనం చేస్తూ అమానుష కార్యాలు చేస్తున్న అతనిని వైకర్తనుడైన కర్ణుడు సహించలేకపోయాడు; లక్ష్యంవైపు వలె వేగంగా పార్థుని వైపు తన రథాన్ని నడిపించాడు.
4.58.70
ततश्चतुर्भिस्तुरगान्विकृष्य विव्याध कर्णोऽथ धनंजयस्य ।
षङ्भिश्च सूतं दशभिर्हयांश्च षष्ट्या च पार्थं त्रिभिरस्य केतुम् ॥ ४.५८.७० ॥
అప్పుడు కర్ణుడు నాలుగు గుర్రాలను లాగి ధనంజయుని గుర్రాలను కొట్టాడు; ఆరింటితో సారథిని, పదింటితో గుర్రాలను, అరవైతో పార్థుని, మూడింటితో అతని ధ్వజాన్ని కొట్టాడు.
4.58.71
सविष्फुलिङ्गोज्ज्वलभीमघोषः कोपेन्धनः केतुशिखः शरार्चिः ।
कर्णाग्निरस्त्रानिलभीमवातो बभौ दिधक्षन्निव पार्थकक्षम् ॥ ४.५८.७१ ॥
నిప్పురవ్వలతో ప్రకాశిస్తూ, భయంకర ధ్వనితో, కోపమే ఇంధనంగా, ధ్వజమే జ్వాలగా, బాణాల కాంతిగా, అస్త్రాల భయంకర గాలితో కర్ణుడనే అగ్ని పార్థుని అడవిని దహించాలనుకున్నట్లు ప్రకాశించింది.
4.58.72
स्वनेमिशङ्खस्वनभीमघोषश्चलत्पताकोज्ज्वलभीमविद्युत् ।
पार्थाम्बुदः शस्त्रशराम्बुधारः कर्णानलं संशमयांचकार ॥ ४.५८.७२ ॥
తన రథచక్రాల ధ్వని, శంఖధ్వనితో భయంకరంగా గర్జిస్తూ, ఎగిరే ధ్వజాల కాంతితో భయంకర మెరుపుగా, అస్త్రాలు బాణాల జలధారను కురిపించే పార్థుడనే మేఘం కర్ణాగ్నిని ఆర్పివేసింది.
4.58.73
तेनातिविद्धः समरे किरीटी प्रबोधितः सिंह इव प्रसुप्तः ।
गाण्डीवधन्वा प्रवरः कुरूणां प्रतत्वरे कर्णवधाय जिष्णुः ॥ ४.५८.७३ ॥
యుద్ధంలో అతనిచేత తీవ్రంగా కొట్టబడిన కిరీటి, నిద్రిస్తున్న సింహం మేల్కొన్నట్లుగా మేల్కొన్నాడు; గాండీవ ధనువును ధరించిన, కురువులలో శ్రేష్ఠుడైన జిష్ణువు కర్ణుని వధకు త్వరపడ్డాడు.
4.58.74
स ब्राह्ममस्त्रं समरे किरीटी प्रादुश्चकाराद्भुतवीर्यकर्मा ।
सन्तापयन्कर्णरथं शरौघैर्लोकानिमान्त्सूर्य इवांशुमाली ॥ ४.५८.७४ ॥
అద్భుత పరాక్రమం, కర్మలు కలవాడైన ఆ కిరీటి యుద్ధంలో బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రకటించాడు; బాణాల ప్రవాహంతో కర్ణుని రథాన్ని తపింపజేస్తూ, కిరణమాలి అయిన సూర్యుడిలా ఈ లోకాలను తపింపజేశాడు.
4.58.75
स हस्तिनेवाभिहतो गजेन्द्रः प्रगृह्य भल्लान्निशितान्निषङ्गात् ।
आकर्णपूर्णे तु धनुर्विकृष्य विव्याध बाणैरथ सूतपुत्रम् ॥ ४.५८.७५ ॥
ఏనుగుచే కొట్టబడిన గజేంద్రునిలా, అతడు అంబుల పొది నుండి వాడి భల్లాలను తీసి, చెవి వరకు ధనుస్సును లాగి, సూతపుత్రుడిని బాణాలతో గుచ్చాడు.
4.58.76
अथास्य बाहू सशिरो ललाटं ग्रीवामुरः स्कन्धभुजान्तरं च ।
कर्णस्य पार्थो युधि निर्बिभेद वज्रैरिवाद्रिं भगवान्महेन्द्रः ॥ ४.५८.७६ ॥
అప్పుడు పార్థుడు యుద్ధంలో కర్ణుని రెండు బాహువులను, శిరస్సును, నుదుటిని, మెడను, రొమ్మును, భుజాల మధ్య ప్రదేశాన్ని వజ్రాలతో పర్వతాన్ని పగలగొట్టే భగవాన్ మహేంద్రునిలా గుచ్చాడు.
4.58.77
स पार्थमुक्तानविषह्य बाणान् गजो गजेनेव जितस्तरस्वी ।
विहाय संग्रामशिरोपयातो वैकर्तनः पार्थशराभितप्तः ॥ ४.५८.७७ ॥
పార్థుడు విడిచిన బాణాలను సహించలేక, ఒక ఏనుగు మరొక ఏనుగుచే ఓడినట్లు, ఆ వేగవంతుడు యుద్ధముఖం వదిలి వెనుదిరిగాడు; పార్థుని బాణాలచే తపించిన వైకర్తనుడు (కర్ణుడు) అలాగే అయ్యాడు.