มหาภารตะ · อัธยายะ 4.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.58.1
तत्प्रभग्नं बलं सर्वं विपुलौघस्वनं तथा ।
भीष्ममासाद्य संतस्थौ वेलामिव महोदधिः ॥ ४.५८.१ ॥
กองทัพที่พ่ายแพ้ทั้งหมดนั้น ส่งเสียงกึกก้องดุจกระแสน้ำมหาศาล เข้ามาถึงภีษมะแล้วก็ตั้งมั่นอยู่ ดุจมหาสมุทรที่ตั้งอยู่ ณ ชายฝั่ง
4.58.2
तानि सर्वाणि गाङ्गेयः समाश्वास्य परंतपः ।
ततो व्यूह्य महाबाहुः समरेष्वपराजितः ॥ ४.५८.२ ॥
คุณาชายผู้เป็นบุตรแห่งคงคา ปลอบโยนทหารทั้งหมดนั้นให้คลายความกลัว แล้วผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ทำให้ศัตรูร้อนรน และไม่เคยพ่ายแพ้ในการรบ ก็จัดกระบวนทัพขึ้น
4.58.3
रथनागाश्वकलिकं युयुजे युद्धकोविदः ।
अभेद्यं पंरसैन्यानां शूरैरपि समीक्षितम् ॥ ४.५८.३ ॥
ภีษมะผู้ชำนาญการศึก จัดกองทัพที่คับคั่งด้วยรถรบ ช้าง และม้า ให้ไม่อาจเจาะเข้าได้จากกองทัพข้าศึก จนแม้วีรบุรุษทั้งหลายยังมองดูด้วยความลังเล
4.58.4
आचार्यदुर्योधनसूतपुत्रैः कृपेण भीष्मेण च पालितानि ।
अवध्यकल्पानि दुरासदानि रथाश्वमातङ्गसमाकुलानि च ॥ ४.५८.४ ॥
กองทัพเหล่านั้น อันได้รับการคุ้มกันจากอาจารย์โทรณะ ทุรโยธน์ บุตรของสารถี กฤปะ และภีษมะ ดูประหนึ่งไม่อาจถูกทำลาย และเข้าใกล้ได้ยาก เต็มไปด้วยรถรบ ม้า และช้าง
4.58.5
तेषामनीकानि किरीटमाली व्यूढानि दृष्ट्वा विपुलध्वजानि ।
गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता वैराटिमामन्त्र्य ततोऽभ्युवाच ॥ ४.५८.५ ॥
เมื่ออรชุนเห็นกองทัพเหล่านั้นจัดขบวนไว้ พร้อมธงใหญ่มากมาย อรชุนผู้สวมมาลัยมงกุฎ ถือคันธนูคาณฑีวะ ผู้สังหารศัตรู จึงเรียกอุตตรบุตรแห่งวิราฏ แล้วกล่าวขึ้น
4.58.6
सुसंगृहीतैरथ रश्मिभिस्त्वं हयान्नियम्य प्रसमीक्ष्य यत्तः ।
संप्रेषयाशु प्रतिवीरमेनं वैकर्तनं योधयितुं वृणोमि ॥ ४.५८.६ ॥
บัดนี้ เจ้าจงกุมบังเหียนไว้ให้มั่น ควบคุมม้าและมองดูอย่างระมัดระวัง แล้วขับรถไปโดยเร็วยังวีรบุรุษผู้เป็นปรปักษ์นี้ คือไวกรรตนะ (กรรณะ) ข้าเลือกจะต่อสู้กับเขา
4.58.7
यां हस्तिकक्ष्यां बहुधा विचित्रां स्तम्भे रथे पश्यसि दर्शनीयाम् ।
विवर्तमानां ज्वलनप्रकाशां वैकर्तनस्यैतदनीकमग्र्यम् ॥ ४.५८.७ ॥
สายรัดช้างอันวิจิตรหลากลวดลายที่เจ้าเห็นบนเสาและรถศึก น่ามองยิ่ง กำลังหมุนวนและส่องแสงดุจเปลวไฟนั้น คือกองทัพอันเลิศของไวกรรตนะ บุตรแห่งวิกรรตนะ
4.58.8
एतेन शीघ्रं प्रतिपादयेमान् श्वेतान्हयान्काञ्चनजालकक्ष्यान् ।
सर्वं जवं तत्र विदर्शयिष्ये ह्यासादयैतद्रथवीरवृन्दम् ॥ ४.५८.८ ॥
ด้วยรถศึกนี้ จงรีบนำม้าขาวเหล่านี้ที่มีสายรัดถักด้วยข่ายทองคำไปข้างหน้า ที่นั่นข้าจะแสดงความเร็วทั้งหมดของข้า จงนำเราเข้าใกล้กลุ่มวีรรถเหล่านี้
4.58.9
गजो गजनेव हि योद्धुकामो मया सदा काङ्क्षति सूतपुत्रः ।
तमेव मां प्रापय सूतपुत्रं दुर्योधनोपाश्रयजातदर्पम् ।
तं पातयिष्यामि रथस्य मध्ये सहस्रनेत्रोऽशनिनेव वृत्रम् ॥ ४.५८.९ ॥
ดุจช้างตัวหนึ่งปรารถนาจะต่อสู้กับช้างอีกตัวหนึ่ง บุตรของสารถีผู้นี้ก็ปรารถนาจะต่อสู้กับข้าเสมอ เจ้าจงนำข้าไปยังบุตรของสารถีผู้นั้น ผู้ทะนงตนเพราะพึ่งพาทุรโยธน์ ข้าจะล้มเขาลงกลางรถศึก ดุจพระผู้มีพันตาทรงทำให้วฤตรล้มลงด้วยสายฟ้า
4.58.10
स तैर्हयैर्जातजवैर्बृहद्भिः पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यै ।
विध्वंसयंस्तद्रथिनामनीकं ततोऽवहत्पाण्डवमाजिमध्ये ॥ ४.५८.१० ॥
บุตรของวิราฏผู้นั้น ขับม้าใหญ่ที่เร็วตั้งแต่เกิด พร้อมสายรัดสีทอง ทำลายกองทัพของนักรบรถศึก แล้วนำปาณฑพเข้าไปกลางสนามรบ
4.58.11
तमापतन्तं परमेण तेजसा समीक्ष्य वैकर्तनमभ्यरक्षन् ।
अभ्यद्रवंस्ते रथवीरवृन्दा व्याघ्रेण चाक्रान्तमिवर्षभं रणे ॥ ४.५८.११ ॥
เมื่อเห็นอรชุนพุ่งเข้ามาด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่ กลุ่มวีรรถทั้งหลายจึงรีบเข้าคุ้มครองไวกรรตนะ พวกเขาพุ่งเข้าหาอรชุนดุจเสือที่โจมตีโคผู้ในสนามรบ
4.58.12
चित्राङ्गदश्चित्ररथश्च वीरः संग्रामजिद्दुःसहचित्रसेनौ ।
विविंशतिर्दुर्मुखदुर्जयौ च विकर्णदुःशासनसौबलाश्च।
शोणो निषेधश्च तमन्वयुस्ते वैकर्तनं शीघ्रतरं युवानः ॥ ४.५८.१२ ॥
จิตรางคทะ จิตรรถ วีรบุรุษสังคามชิตและทุสสหะ จิตรเสนะ วิวิงศติ ทุรมุข และทุรชยะ วิกรรณะ ทุศศาสนะ และเจ้าแห่งสุพละ พร้อมด้วยโศณะและนิเษธะ บรรดาวีรบุรุษหนุ่มเหล่านี้ รีบติดตามไวกรรตนะไปอย่างรวดเร็ว
4.58.13
पुत्रा ययुस्ते सहसोदराश्च वैकर्तनं पार्थगतं समीक्ष्य ।
प्रगृह्य चापानि महाबला रणे धनंजयं पर्यकिरञ्शरार्चिभिः ॥ ४.५८.१३ ॥
บุตรเหล่านั้นพร้อมด้วยพี่น้องร่วมอุทร เห็นไวกรรตนะมุ่งไปหาปารถะ ก็รีบพุ่งเข้าไป ผู้มีกำลังมากเหล่านั้นชักคันธนูขึ้น และในสนามรบก็ระดมลูกศรดุจเปลวไฟใส่ธนัญชัย
4.58.14
तेषां धनुर्ज्याकृतनैकतन्त्रीं प्रासोपवीणां शरसङ्घकोणाम् ।
कराग्रयन्त्रां स्थिरचापदण्डां वीणामुपावादयदाशु पार्थः ॥ ४.५८.१४ ॥
ปารถะจึงรีบบรรเลงพิณชนิดหนึ่งขึ้นต่อหน้าพวกเขา พิณนั้นมีสายหลายเส้นทำจากสายธนูของพวกเขาที่ถูกตัดขาด มีหอกเป็นคอพิณ มีกลุ่มลูกศรเป็นปิ่นดีด มีลูกบิดปรับเสียงอยู่ที่ปลายนิ้ว และมีคันธนูที่มั่นคงเป็นตัวพิณ
4.58.15
तस्मिंस्तु युद्धे तुमुले प्रवृत्ते पार्थं विकर्णोऽतिरथं रथेन ।
विपाठवर्षेण कुरुप्रवीरो भीमेन भीमानुजमाससाद ॥ ४.५८.१५ ॥
เมื่อการรบอันโกลาหลนั้นเริ่มขึ้น วิกรรณะ ผู้เลิศในหมู่กุรุ ขึ้นรถศึกระดมลูกศรแทงทะลุดุจฝนตกหนัก ประจันหน้ากับปารถะผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ แล้วเข้าใกล้น้องชายของภีมะ
4.58.16
ततो विकर्णस्य धनुर्विकृत्य जाम्बुनदेनोपहितं दृढज्यम् ।
न्यपातयत्तद्ध्वजमस्य विद्ध्वा छिन्नध्वजः सोऽप्यपयाञ्जवेन ॥ ४.५८.१६ ॥
แล้วปารถะก็ตัดคันธนูของวิกรรณะ ซึ่งประดับด้วยทองชมพูนุทและขึงสายไว้แน่น แทงธงของเขาจนล้มลง เมื่อธงถูกตัด วิกรรณะก็ถอยไปอย่างรวดเร็ว
4.58.17
तं शात्रवाणां गणवाधितारं कर्माणि कुर्वाणममानुपाणि ।
शत्रुंतपो वैरममृष्यमाणः समार्पयत्कूर्मनखेन पार्थम् ॥ ४.५८.१७ ॥
วิกรรณะผู้ทรมานศัตรู ไม่อาจทนความเป็นปรปักษ์ได้ จึงยิงลูกศรปลายรูปเล็บเต่าใส่ปารถะ ผู้กำลังทำลายกองทัพศัตรูและกระทำการอันเหนือมนุษย์
4.58.18
स तेन राज्ञाऽतिरथेन विद्धो विगाहमानो ध्वजिनीं पेरपाम् ।
शत्रुंतपं पञ्चभिराशु विद्ध्वा ततोऽस्य सूतं दशभिर्जघान ॥ ४.५८.१८ ॥
เจ้าผู้ยิ่งใหญ่ในการรถศึกนั้น ถูกปารถะซึ่งบุกเข้าไปในกองทัพแทงด้วยลูกศร จึงรีบแทงปารถะด้วยลูกศรห้าดอก แล้วจึงฆ่าสารถีของปารถะด้วยลูกศรสิบดอก
4.58.19
ततः स विद्धो भरतर्षभेण बाणेन कायावरणातिगेन ।
गतासुराजौ निपपात राजन्नगो नगाग्रादिव वातरुग्णः ॥ ४.५८.१९ ॥
จากนั้น วิกรรณะถูกลูกศรของผู้เลิศแห่งภารตะแทงทะลุเกราะป้องกันกายไป ก็ล้มลงไร้ชีวิตในสนามรบ ข้าแต่พระราชา ดุจต้นไม้ที่ถูกลมพัดหักแล้วร่วงลงจากยอดเขา
4.58.20
रथर्षभास्ते तु रथर्षभेण वीरा रणे वीरतरेण भग्नाः ।
चकम्पिरे वातवशेन काले प्रकम्पितानीव महावनानि ॥ ४.५८.२० ॥
นักรบรถศึกผู้ยอดเยี่ยมเหล่านั้น ถูกนักรบรถศึกผู้ยอดเยี่ยมและกล้าหาญยิ่งกว่าทำลายลงในการรบ จึงสั่นสะท้านดุจป่าใหญ่ที่ถูกลมพัดสั่นไหวตามฤดูกาล
4.58.21
हताश्च पार्थेन नरप्रवीरा भूमौ युवानः सुष्रुषुः सुवेषाः ।
वसुप्रदा वासवतुल्यवीर्याः पराजिता वासवजेन सङ्ख्ये।
सुवर्णकार्ष्णायसवर्भनद्धा नागा यथा हैमवते प्रवृद्धाः ॥ ४.५८.२१ ॥
นักรบหนุ่มผู้ยอดเยี่ยมของมนุษย์ แต่งกายงดงาม ผู้ประทานทรัพย์ มีวีรภาพเทียบเท่าพระอินทร์ ถูกปารถะสังหาร ถูกพระโอรสของพระอินทร์พ่ายแพ้ในการรบ นอนอยู่บนพื้นดิน สวมเกราะทองคำ เหล็ก และทองแดง เหมือนช้างตัวใหญ่ในหิมาลัย
4.58.22
तथा स शत्रून्समरे विनिघ्नन् गाण्डीवधन्वा पुरुषप्रवीरः ।
चचार सङ्ख्ये विदिशो दिशश्च दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते ॥ ४.५८.२२ ॥
ฝ่ายเขา วีรบุรุษผู้ยอดเยี่ยมของมนุษย์ ผู้มีคันธนูคาณฑีวะ สังหารศัตรูในการรบ เคลื่อนไปทั่วทุกทิศและทิศรอง เผาผลาญดุจไฟในป่าเมื่อสิ้นฤดูร้อน
4.58.23
सुजीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विशातयित्वा तु रजो नुदन्खे ।
तथा सपत्नान्विकिरन्किरीटी चचार सङ्ख्येऽतिरथो रथेन ॥ ४.५८.२३ ॥
เหมือนใบไม้แห้งกรอบที่ร่วงหล่นในฤดูใบไม้ผลิ และฝุ่นที่ถูกพัดขึ้นสู่ท้องฟ้า ฉันใด ผู้สวมมงกุฎก็ฉันนั้น กระจัดกระจายศัตรูและเคลื่อนไปในสนามรบด้วยรถศึก ในฐานะนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่
4.58.24
शोणाश्ववाहस्य हयान्निहत्य वैकर्तनभ्रातुरदीनसत्वः ।
एकेन संग्रामजितः शरेण शिरो जहाराथ किरीटमाली ॥ ४.५८.२४ ॥
หลังจากสังหารม้าของผู้ขับรถม้าสีแดง ซึ่งเป็นพี่ชายของไววกรตนะผู้มีจิตใจไม่หวั่นไหว ผู้ชนะในการรบ ผู้สวมมงกุฎและพวงมาลัย ได้ใช้ลูกศรดอกเดียวตัดศีรษะของเขา
4.58.25
तस्मिन्हते भ्रातरि सूतपुत्रो वैकर्तनो वीर्यमदप्रतापी ।
प्रगृह्य दन्ताविव नागराजो महाबलः सिंहमिवाजगाम ॥ ४.५८.२५ ॥
เมื่อพี่ชายนั้นถูกสังหาร บุตรของสารถี ไววกรตนะ ผู้มีอานุภาพและความองอาจจากความภาคภูมิในกำลังของตน ผู้มีพละกำลังมหาศาล ได้ก้าวเข้ามาดุจพญาช้างยกงาขึ้น ดุจราชสีห์
4.58.26
स पाण्डवं द्वादशभिः पृषत्कैर्वैकर्तनः पार्थमुपाजघान् ।
विव्याध गात्रेषु हयांश्च सर्वान्विराटपुत्रं च शरैर्विजघ्ने ॥ ४.५८.२६ ॥
เขายิงปาณฑพ คือปารถะ ด้วยลูกศรสิบสองดอก ไววกรตนะแทงร่างกายและม้าทั้งหมด และทำให้โอรสของวิราฏะล้มลงด้วยลูกศร
4.58.27
तमापतन्तं समरे किरीटी वैकर्तनं सर्वसमृद्धतेजाः ।
प्रच्छादयामास महाधनुष्मान्न्यषेधयच्छत्रुगणांश्च वीरः ॥ ४.५८.२७ ॥
กิรีฏินผู้มีความรุ่งเรืองแห่งฤทธิ์ครบถ้วน ได้คลุมไววกรตนะที่พุ่งเข้าหาในการรบ ผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงธนูนั้น วีรบุรุษ ยังได้ขัดขวางกองทัพศัตรูไว้ด้วย
4.58.28
निहत्य कर्णस्य ततः किरीटी पुरश्चरांश्चापि च पृष्ठगोपान् ।
समीपमभ्यागमदप्रमेयो वितत्य पक्षौ गरुडो यथोरगम् ॥ ४.५८.२८ ॥
จากนั้น กิรีฏินสังหารทั้งทหารแนวหน้าและทหารแนวหลังของกรรณะ แล้วเข้ามาใกล้เขา ผู้หาที่สุดมิได้ ดุจครุฑกางปีกเข้าหางู
4.58.29
तावुत्तमौ सर्वधनुर्धराणां महाबलौ सर्वसपत्नसाहौ ।
कर्णं च पार्थं च निशम्य युद्धे दिदृक्षमाणाः कुरवोऽवतस्थुः ॥ ४.५८.२९ ॥
ทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักธนูทั้งปวง ทรงพลังยิ่ง ผู้ชนะศัตรูทั้งมวล คือกรรณะและปารถะ เมื่อได้ยินถึงทั้งสองนั้น ชาวกุรุทั้งหลายก็หยุดยืน ปรารถนาจะเห็นทั้งสองประมือกันในการรบ
4.58.30
तं पाण्डवः स्पष्टमुदीर्णकोपं कृतागसं कर्णमुदीक्ष्य कोपात् ।
क्षणेन साश्वं सरथं ससूतमन्तर्दधे मेघ इवातिवृष्ट्या ॥ ४.५८.३० ॥
ปาณฑพผู้มีความโกรธพลุ่งขึ้น มองกรรณะผู้กระทำผิดอย่างชัดแจ้งด้วยความโกรธ ในพริบตาเดียวก็ทำให้เขาหายไปพร้อมม้า รถศึก และสารถี ดุจเมฆที่หายไปเพราะฝนตกหนักเกินไป
4.58.31
ततः सयुग्याः सरथाः सनागा योधा विनेदुर्भरतर्षभाणाम् ।
अन्तर्हितं भीष्ममुखाः समीक्ष्य किरीटिना कर्णरथं पृषत्कैः ॥ ४.५८.३१ ॥
จากนั้น นักรบของวีรบุรุษแห่งภรตะ ทั้งพร้อมรถศึก ม้า และช้าง มีภีษมะนำหน้า เมื่อเห็นรถศึกของกรรณะถูกลูกศรของผู้สวมมงกุฎบดบังไว้ ก็คำรามลั่นขึ้น
4.58.32
स चापि तानर्जुनबाहुमुक्ताञ्शराञ्शरौघैः प्रतिहत्य तूर्णम् ।
बभौ महात्मा सधनुः सबाणः सविष्फुलिङ्गोऽग्निरिवाथ कर्णः ॥ ४.५८.३२ ॥
ฝ่ายกรรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ก็รีบป้องกันลูกศรเหล่านั้นที่ถูกปล่อยจากแขนของอรชุน ด้วยห่าลูกศรของตน แล้วเขาก็เปล่งรัศมีดุจไฟพร้อมประกายไฟ ทั้งธนูและลูกศรของเขา
4.58.33
ततस्तु जज्ञे करतालघोषः सशङ्खभेरीपणवाकुलस्तु ।
प्रक्ष्वेलितास्फोटितसिंहनादैर्वैकर्तनं पूजयतां कुरूणाम् ॥ ४.५८.३३ ॥
จากนั้นก็มีเสียงปรบมือดังขึ้น เต็มไปด้วยเสียงสังข์ กลอง และฉิ่งบรรเลง ชาวกุรุทั้งหลายเปล่งเสียงคำรามดุจราชสีห์ กระโดดโลดเต้นและตบแขน เพื่อถวายเกียรติแก่ไววกรตนะ (กรรณะ)
4.58.34
आधूतलाङ्गूलमहापताकं रथोत्तमं श्रेष्ठतमं कुरूणाम् ।
ततः सगाण्डीवकृतप्रणादं किरीटिनं प्रेक्ष्य ननाद कर्णः ॥ ४.५८.३४ ॥
บนรถศึกอันประเสริฐที่สุดของชาวกุรุ มีธงใหญ่โบกสะบัด เมื่อกรรณะเห็นกิรีฏินพร้อมเสียงดีดคันธนูคาณฑีวะ จึงคำรามลั่นขึ้น
4.58.35
पार्थोपि वैकर्तनमर्दयित्वा साश्वं सकेतुं सरथं ससूतम् ।
ननाद हर्षात्सहसा किरीटी पितामहं द्रोणकृपौ च दृष्ट्वा ॥ ४.५८.३५ ॥
ฝ่ายอรชุนก็ทำให้ไววกรตนะ (กรรณะ) ลำบาก ทั้งม้า ธง รถศึก และสารถี แล้วก็คำรามด้วยความยินดีโดยฉับพลัน เมื่อเห็นปู่ (ภีษมะ) โทรณะ และกฤปะ ผู้สวมมงกุฎจึงคำราม
4.58.36
सिषेच पार्थं बहुभिः शरौघैर्वैकर्तनः संयति तीक्ष्णवेगैः ।
वैकर्तनश्चापि किरीटमाली प्रच्छादयामास शितैः शरौघैः ॥ ४.५८.३६ ॥
ไววกรตนะ (กรรณะ) ในการรบ ได้ราดรดปารถะ (อรชุน) ด้วยห่าลูกศรจำนวนมากที่พุ่งไปด้วยความเร็วอันคม ฝ่ายกิรีฏามาลิน (อรชุน) ก็คลุมไววกรตนะด้วยห่าลูกศรอันคมกล้าเช่นกัน
4.58.37
तयोरमोघन्सृजतोः शरौघानस्त्रज्ञयोरास महान्विमर्दः ।
राहुप्रमुक्ताविव चन्द्रसूर्यौ क्षणान्तरेणानुददर्श लोकः ॥ ४.५८.३७ ॥
ขณะที่ทั้งสองผู้รู้วิชาอาวุธปล่อยห่าลูกศรไม่พลาดเป้า การปะทะอันใหญ่หลวงก็เกิดขึ้น ในชั่วครู่หนึ่ง ผู้คนก็เห็นทั้งสองอีกครั้ง ดุจดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่ราหูปล่อยให้เป็นอิสระ
4.58.38
हतास्तु पार्थेन रथप्रवीरा भूमौ युवानः सुपुपुः सुकेशाः ।
सुवर्णलोहायसवर्मगात्रा वृक्षा यथा हैमवते निकृत्ताः ॥ ४.५८.३८ ॥
นักรบรถศึกผู้ยอดเยี่ยมที่หนุ่มแน่น มีเส้นผมงาม ถูกปารถะสังหารและนอนอยู่บนพื้นดิน ร่างกายสวมเกราะทอง เหล็ก ดุจต้นไม้ที่ถูกโค่นในหิมาลัย
4.58.39
तथा स शत्रून्समरे विनिघ्नन्गाण्डीवधन्वा व्यधमत्सपत्नान् ।
चचार सङ्ख्ये विदिशो दिशश्च दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते ॥ ४.५८.३९ ॥
ฝ่ายผู้มีคันธนูคาณฑีวะ สังหารศัตรูในการรบเช่นนั้น ได้โค่นล้มเหล่าศัตรู ในสนามรบ เขาเคลื่อนไปทั่วทิศและทิศรอง เผาผลาญดุจไฟที่เผาป่าเมื่อสิ้นฤดูร้อน
4.58.40
सुशीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विधूनयन्वायुरिवाल्पसारान् ।
तथा सपत्नान्विधमन्किरीटी चचार सङ्ख्येऽतिरथो रथेन ॥ ४.५८.४० ॥
เหมือนลมในฤดูใบไม้ผลิพัดสั่นใบไม้แห้งกรอบและใบที่อ่อนแรงให้ร่วงไป ฉันใด ผู้สวมมงกุฎก็ฉันนั้น กวาดล้างศัตรู เคลื่อนไปในการรบด้วยรถศึกของตนดุจนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่
4.58.41
शत्रूनिवेन्द्रः समरे किरीटी विद्रावयंस्तद्रथवीरबृन्दम् ।
प्राच्छादयच्चरुकिरीटमाली वरेषुभिः शत्रुगणाननेकान् ॥ ४.५८.४१ ॥
อรชุนผู้สวมมงกุฎ เหมือนพระอินทร์ในสงคราม ขับไล่กองทหารรถศึกของข้าศึกนั้น และปกคลุมข้าศึกจำนวนมากด้วยลูกศรอันประเสริฐ
4.58.42
कर्णं तदोवाच किरीटमाली शूरः कुरूणां प्रवरोऽभिगर्जन् ॥ ४.५८.४२ ॥
ครั้งนั้น อรชุนผู้สวมมงกุฎ ผู้กล้าหาญ ผู้เลิศแห่งเการพ คำรามลั่น กล่าวแก่กรรณะ
4.58.43
कर्ण यस्त्वं सभामध्ये बह्वबद्धं प्रभाषसे ।
न मे युधि समोस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.५८.४३ ॥
กรรณะเอ๋ย ท่านได้กล่าวถ้อยคำมากมายที่ไม่สำรวม กลางที่ประชุมว่า ไม่มีผู้ใดเสมอเรารบ บัดนี้เรื่องนั้นได้มาถึงท่านแล้ว
4.58.44
सभायां पौरुषं प्रोच्य धर्ममुत्सृज्य केवलम् ।
कर्तुमिच्छसि यत्कर्म तन्मन्ये दुष्करं त्वया। ॥ ४.५८.४४ ॥
ท่านได้โอ้อวดความเป็นชายในที่ประชุม และละทิ้งธรรมเสียสิ้น ข้าเห็นว่ากิจที่ท่านปรารถนาจะทำนั้น ยากนักสำหรับท่าน
4.58.45
यत्त्वया कथितं पूर्वं नास्ति मत्सम इत्यपि ।
तत्सत्यं कुरु राधेय कुरुमध्ये मया सह ॥ ४.५८.४५ ॥
ถ้อยคำที่ท่านเคยกล่าวไว้ก่อนว่า ไม่มีผู้ใดเสมอเรา ขอให้เป็นความจริงเถิด บุตรแห่งราธา ในท่ามกลางเการพ เมื่อประลองกับข้า
4.58.46
सभायां यस्तु पाञ्चालीं क्लिश्यमानां तदा त्वया ।
दृष्टवानस्मि तस्याद्य फलमश्रुहि केवलम् ॥ ४.५८.४६ ॥
ในที่ประชุมนั้น เมื่อท่านกระทำการทรมานปาญจาลี ข้าได้เห็นมาแล้ว วันนี้ขอท่านจงรับผลนั้นให้เต็มที่เถิด
4.58.47
धर्मपाशनिबद्धेन यन्मया मर्षितं तव ।
तस्य पापस्य राधेय फलं प्राप्नुहि दुर्मते ॥ ४.५८.४७ ॥
ข้าได้อดทนต่อสิ่งที่ท่านทำ เพราะถูกบ่วงแห่งธรรมผูกไว้ บุตรแห่งราธา คนชั่วความคิด ขอท่านจงรับผลแห่งบาปนั้นเถิด
4.58.48
एहि कर्ण मया सार्धमिहाद्य कुरु वैशसम् ।
प्रेक्षका कुरवः सन्तु सर्वे ते सहसैनिकाः ॥ ४.५८.४८ ॥
มาเถิด กรรณะ จงมากับข้า วันนี้ที่นี่ จงทำการสังหารกันเถิด ขอให้เการพทั้งหลาย และทหารของท่านทั้งหมด จงเป็นผู้ดูอยู่เถิด
4.58.49
इदानीमेव तावत्त्वमपयातो रणान्मम ।
कस्माज्जीवसि राधेय निहतस्त्वनुजस्तव ॥ ४.५८.४९ ॥
เมื่อครู่นี้เอง ท่านได้หนีจากการรบต่อหน้าข้าไปแล้ว น้องชายของท่านถูกฆ่าแล้ว บุตรแห่งราธา เหตุใดท่านจึงยังมีชีวิตอยู่
4.58.50
यो भ्रातरं पातयित्वा कस्त्यक्त्वा च रणाजिरम् ।
त्वदन्यः पुरुषः सत्सु ब्रूयादेवं व्यवस्थितः ॥ ४.५८.५० ॥
ชายผู้ใดนอกจากท่าน ที่ฆ่าพี่น้องของตน และละทิ้งสนามรบ จะกล้ายืนอยู่ท่ามกลางคนดี แล้วพูดเช่นนี้เล่า
4.58.51
ब्रवीषि वाचा यत्पार्थ कर्मणा तत्समाचर ।
विशेषितो हि त्वं वाचा कर्मणाप्रतिमं भुवि ॥ ४.५८.५१ ॥
สิ่งที่ท่านพูดด้วยวาจา โอ ปารถะ จงทำด้วยการกระทำนั้นเถิด เพราะท่านโดดเด่นบนแผ่นดิน ไม่มีใครเทียบได้ทั้งในวาจาและในการกระทำ
4.58.52
यत्त्वया मर्षितं पूर्वं तदशक्तेन मर्षितम् ।
इति गृह्णीम ते पार्थ तमदृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५८.५२ ॥
สิ่งที่ท่านเคยอดทนมาก่อน เราจะยอมรับว่าเป็นการอดทนของผู้ที่ไม่อาจทำได้ โอ ปารถะ โดยที่ยังมิได้เห็นความกล้าหาญของท่าน
4.58.53
धर्मपाशनिबद्धेन यत्त्वया मर्षितं पुरा ।
तथैव बद्धमात्मानमबद्ध इति मन्यसे ॥ ४.५८.५३ ॥
สิ่งที่ท่านเคยอดทนมาก่อน ถูกบ่วงแห่งธรรมผูกไว้ เช่นนั้นเอง ทั้งที่ยังถูกผูกอยู่ ท่านกลับคิดว่าตนไม่ถูกผูก
4.58.54
न हि तावद्वने वासो यथोक्तं चरितस्त्वया ।
क्लिष्टस्त्वमर्थलोभात्तु समयं छेत्तुमिच्छसि ॥ ४.५८.५४ ॥
ท่านมิได้อยู่ในป่าตามที่กำหนดไว้ ท่านถูกความโลภในทรัพย์ทำให้เดือดร้อน จึงปรารถนาจะทำลายข้อตกลง
4.58.55
यदि चेन्द्रः स्वयं पार्थ तव युद्ध्येत कारणात् ।
तथाऽपिन व्यथा काचिन्मम स्याद्विक्रमिष्यतः ॥ ४.५८.५५ ॥
โอ ปารถะ แม้พระอินทร์เองจะรบแทนท่านด้วยเหตุใดก็ตาม เมื่อข้าสำแดงความกล้า ความทุกข์ใดๆ ก็จะไม่เกิดแก่ข้า
4.58.56
अयं कौन्तेयकामस्ते नचिरात्समुपस्थितः ।
योत्स्यसे हि मया सार्धमत्र पश्यामि ते बलम् ॥ ४.५८.५६ ॥
โอ บุตรแห่งกุนตี ความปรารถนานี้ของท่านมาถึงแล้วในไม่ช้า ท่านจะรบกับข้าที่นี่ และที่นี่ข้าจะได้เห็นกำลังของท่าน
4.58.57
इति कर्णो ब्रुवन्नेव बीभत्सुमपराजितम् ।
अभ्ययाद्विसृजन्बाणान्कायावरणभेदिनः ॥ ४.५८.५७ ॥
กรรณะกล่าวเช่นนี้แล้ว ก็เข้าหาอรชุนผู้ไม่พ่ายแพ้ ซึ่งมีนามว่าพีภัตสุ ขณะยิงลูกศรที่ทะลุเกราะป้องกันกาย
4.58.58
प्रतिजग्राह तान्पार्थः प्रीयमाणो महारथः ॥ ४.५८.५८ ॥
โอ้ ปารถะผู้เป็นมหารถ ผู้ยินดี ได้รับลูกศรเหล่านั้นไว้
4.58.59
शरवर्षेण महता पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
अभीयाय हि बीभत्सुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ॥ ४.५८.५९ ॥
เหมือนเมฆที่เต็มไปด้วยฝนตกหนัก อรชุนหรือพีภัตสุ ด้วยห่าลูกศรอันใหญ่หลวง ได้รุกเข้าไป พลางน้าวคันธนู คาณฑีวะ
4.58.60
जिघांसुः समरे कर्णं विससर्ज शरान्बहून् ।
तान्कर्णः प्रतिजग्राह वायुवेगमिवाचलः ॥ ४.५८.६० ॥
ปรารถนาจะฆ่ากรรณะในสนามรบ เขาได้ยิงลูกศรมากมาย กรรณะรับลูกศรเหล่านั้นไว้ เหมือนภูเขารับแรงแห่งลม
4.58.61
तयोर्दैवासुरसमः सन्निपातोऽभवन्महान् ।
किरतोः शरजालानि कृत्स्नं व्योम निरन्तरं ॥ ४.५८.६१ ॥
การเผชิญกันของทั้งสองนั้นยิ่งใหญ่ ดุจการรบระหว่างเทพกับอสูร ทั้งสองระดมตาข่ายลูกศรปกคลุมท้องฟ้าทั้งผืนไม่มีช่องว่าง
4.58.62
उत्पेतुर्मेघजालानि घोररूपाणि सर्वशः ।
ववर्ष च रजो भौमं कर्णपार्थसमागमे ॥ ४.५८.६२ ॥
กลุ่มเมฆรูปร่างน่าสะพรึงกลัวลอยขึ้นทุกทิศ และเมื่อกรรณกับปารถพบกัน ฝุ่นดินก็ตกลงมาดุจฝน
4.58.63
न स्म सूर्यः प्रतपति न च वाति समीरणः ।
शरप्रच्छादितं व्योम छायाभूतमिवाभवत् ॥ ४.५८.६३ ॥
ดวงอาทิตย์ไม่ส่องแสง ลมก็ไม่พัด ท้องฟ้าที่ถูกลูกศรปกคลุมกลายเป็นดุจเพียงเงา
4.58.64
गाण्डीवस्य च निर्घोषः कर्णस्य धनुषस्तथा ।
दह्यतामिव वेणूनामासीत्परमदारुणः ॥ ४.५८.६४ ॥
เสียงคำรามของคันธนู คาณฑีวะ และของคันธนูของกรรณ น่ากลัวยิ่งนัก ดุจไม้ไผ่ที่ปะทุแตกดังเมื่อถูกไฟเผา
4.58.65
अर्जुनस्तु हयान्नागान्रथांश्च विनिपातयन् ।
क्षोभयामास तत्सैन्यं कर्णं विव्याध चासकृत् ॥ ४.५८.६५ ॥
ส่วนอรชุนล้มม้า ช้าง และรถศึก ทำให้กองทัพนั้นปั่นป่วนวุ่นวาย และยิงกรรณซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.58.66
ततः पार्थो महाबाहुः कर्णस्य धनुरच्छिनत् ।
छिन्नधन्वा ततः कर्णः शक्तिं चिक्षेप वेगवान्
तां शक्तिं समरे पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ ४.५८.६६ ॥
จากนั้นปารถผู้มีแขนทรงพลังก็ตัดคันธนูของกรรณ เมื่อคันธนูขาด กรรณผู้ว่องไวจึงขว้างหอกออกไป แต่ปารถตัดหอกนั้นในสนามรบด้วยลูกศรคมกริบ
4.58.67
ततो निपेतुर्बहुशो राधेयस्य पदानुगाः ।
तांश्च गाण्डीवनिर्मुक्तैः प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ४.५८.६७ ॥
จากนั้นทหารเท้าจำนวนมากของราธะบุตรก็ล้มลง และอรชุนส่งพวกมันไปสู่ที่ของยมด้วยลูกศรที่ยิงออกจากคาณฑีวะ
4.58.68
अशेरतावृत्य महीं समग्रां पार्थेषुमार्गे निहता द्विपेन्द्राः ।
हिरण्यकक्ष्यां शरजालचित्रा यथा नगाः पावकजालनद्धाः ॥ ४.५८.६८ ॥
ช้างใหญ่ที่ถูกฆ่าด้วยลูกศรของปารถนอนปกคลุมแผ่นดินทั้งผืน ลายลูกศรสลับสีกับสายรัดทองคำ ดุจภูเขาที่ถูกตาข่ายไฟพันรัดไว้
4.58.69
तं शत्रुसेनाङ्गनिबर्हणानि कर्माणि कुर्वाणममानुषाणि ।
वैकर्तनः पूर्वममृष्यमाणः समार्पयल्लक्ष्यमिवाशु पार्थम् ॥ ४.५८.६९ ॥
วิกรรตนะบุตรกรรณ ทนไม่ได้ที่เห็นอรชุนทำการอันเหนือมนุษย์ ซึ่งทำลายอวัยวะของกองทัพศัตรู จึงรีบเล็งการโจมตีไปที่ปารถราวกับเป็นเป้าหมาย
4.58.70
ततश्चतुर्भिस्तुरगान्विकृष्य विव्याध कर्णोऽथ धनंजयस्य ।
षङ्भिश्च सूतं दशभिर्हयांश्च षष्ट्या च पार्थं त्रिभिरस्य केतुम् ॥ ४.५८.७० ॥
จากนั้นกรรณดึงม้าสี่ตัวเข้ามา แล้วยิงม้าของธนัญชัย ด้วยหกลูกยิงสารถี ด้วยสิบลูกยิงม้า ด้วยหกสิบลูกยิงปารถเอง และด้วยสามลูกยิงธงของเขา
4.58.71
सविष्फुलिङ्गोज्ज्वलभीमघोषः कोपेन्धनः केतुशिखः शरार्चिः ।
कर्णाग्निरस्त्रानिलभीमवातो बभौ दिधक्षन्निव पार्थकक्षम् ॥ ४.५८.७१ ॥
ไฟของกรรณลุกโชนด้วยประกายไฟ คำรามน่ากลัว มีความโกรธเป็นเชื้อ มีธงเป็นเปลวและมีลูกศรเป็นแสง ถูกลมพายุแห่งอาวุธพัดให้น่าพรั่นพรึง ส่องแสงดุจปรารถนาจะเผาป่าของปารถ
4.58.72
स्वनेमिशङ्खस्वनभीमघोषश्चलत्पताकोज्ज्वलभीमविद्युत् ।
पार्थाम्बुदः शस्त्रशराम्बुधारः कर्णानलं संशमयांचकार ॥ ४.५८.७२ ॥
เมฆของปารถ คำรามน่ากลัวด้วยเสียงล้อรถและสังข์ สว่างวาบด้วยสายฟ้าอันน่ากลัวของธงที่โบกสะบัด และหลั่งสายน้ำแห่งอาวุธและลูกศร ได้ดับไฟของกรรณลง
4.58.73
तेनातिविद्धः समरे किरीटी प्रबोधितः सिंह इव प्रसुप्तः ।
गाण्डीवधन्वा प्रवरः कुरूणां प्रतत्वरे कर्णवधाय जिष्णुः ॥ ४.५८.७३ ॥
ผู้มีมงกุฎถูกเขายิงอย่างรุนแรงในการรบ จึงตื่นขึ้นดุจสิงโตที่หลับใหลถูกปลุก ชิษณุผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กุรุ ถือคันธนูคาณฑีวะ รีบรุดไปข้างหน้าเพื่อสังหารกรรณ
4.58.74
स ब्राह्ममस्त्रं समरे किरीटी प्रादुश्चकाराद्भुतवीर्यकर्मा ।
सन्तापयन्कर्णरथं शरौघैर्लोकानिमान्त्सूर्य इवांशुमाली ॥ ४.५८.७४ ॥
ผู้มีมงกุฎผู้มีพลังและการกระทำอันน่าพิศวงนั้น ได้ปลุกอาวุธพรหมาขึ้นในสนามรบ ทรมานรถศึกของกรรณด้วยลูกศรนับไม่ถ้วน เผาโลกเหล่านี้ดุจพระอาทิตย์ผู้ทรงรัศมี
4.58.75
स हस्तिनेवाभिहतो गजेन्द्रः प्रगृह्य भल्लान्निशितान्निषङ्गात् ।
आकर्णपूर्णे तु धनुर्विकृष्य विव्याध बाणैरथ सूतपुत्रम् ॥ ४.५८.७५ ॥
ดุจจอมช้างที่ถูกช้างอีกเชือกชนเข้า เขาหยิบลูกศรภัลลาอันคมจากแล่ง ดึงคันธนูจนสุดถึงใบหู แล้วยิงบุตรแห่งสารถีด้วยลูกศร
4.58.76
अथास्य बाहू सशिरो ललाटं ग्रीवामुरः स्कन्धभुजान्तरं च ।
कर्णस्य पार्थो युधि निर्बिभेद वज्रैरिवाद्रिं भगवान्महेन्द्रः ॥ ४.५८.७६ ॥
จากนั้นบุตรของปฤถาได้ทะลวงแขนทั้งสองของกรรณ ศีรษะ หน้าผาก คอ อก และช่องระหว่างไหล่กับแขนในการรบ ดุจพระมเหนทรผู้ทรงพลังทะลวงภูเขาด้วยสายฟ้า
4.58.77
स पार्थमुक्तानविषह्य बाणान् गजो गजेनेव जितस्तरस्वी ।
विहाय संग्रामशिरोपयातो वैकर्तनः पार्थशराभितप्तः ॥ ४.५८.७७ ॥
เขาทนลูกศรที่ปารถยิงไม่ไหว ผู้ว่องไวและทรงพลังนั้นจึงพ่ายแพ้ ดุจช้างเชือกหนึ่งถูกอีกเชือกเอาชนะ และถอยออกจากแนวหน้าของสนามรบ วิกรรตนะ (กรรณ) ถูกลูกศรของปารถเผาไหม้ จึงเป็นเช่นนั้น