Mahābhārata · Adhyāya 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
जितं वैकर्तनं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
स्थिरो भव त्वं संग्रामे जयोऽस्माकं नृपात्मजः ॥ ४.५९.१ ॥
Al ver derrotado a Vaikartana (Karṇa), Pārtha dijo al hijo de Virāṭa: «Permanece firme en la batalla, príncipe; la victoria será nuestra.»
4.59.2
यावच्छङ्खमुपाध्यास्ये द्विषतां रोमहर्षणम् ।
अविक्लबमसंभ्रान्तमव्यक्तहृदयेक्षणम्। ॥ ४.५९.२ ॥
Hasta que haga sonar la concha que eriza el cabello de los enemigos — sin temblar, sin turbarme, ocultando el corazón y la mirada.
4.59.3
याहि शीघ्रं यतो द्रोणो ममाचार्यो रणे स्थितः ।
तथा संक्रीडमानस्य अर्जुनस्य रणाजिरे। ॥ ४.५९.३ ॥
Ve rápidamente adonde se halla mi maestro Droṇa en la batalla, donde Arjuna combate en el campo como jugando.
4.59.4
बलं सत्वं च तेजश्च लाघवं च व्यवर्धत ।
तच्चाद्भुतमभिप्रेक्ष्य भयमुत्तरमाविशत् ॥ ४.५९.४ ॥
Su fuerza, valor, brillo y agilidad crecieron; al ver aquella maravilla, el temor entró en Uttara.
4.59.5
अस्त्राणां तव दिव्यानां शरौघान्क्षिपतः शितान् ।
मनो मे मुह्यतेऽत्यर्थं तव दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५९.५ ॥
Al lanzar tú torrentes de flechas afiladas con tus armas divinas, mi mente se confunde en extremo al ver tu proeza.
4.59.6
द्वैधीभूतं मनो मह्यं भयाद्भरतसत्तम ।
अदृष्टपूर्वं पश्यामि तव गाण्डीवनिस्वनम् ॥ ४.५९.६ ॥
Mejor de los Bharatas, por el miedo mi mente está dividida en dos; jamás antes había visto el estruendo de tu Gāṇḍīva.
4.59.7
तव बाहुबलं चैव धनुः कर्षयतो बहु ।
तव तेजो दुराधर्षं यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे ॥ ४.५९.७ ॥
Tu fuerza de brazos y tu poder al tensar el arco con tanta intensidad; tu esplendor es invencible, como el de Viṣṇu en los tres pasos.
4.59.8
तमुत्तरश्चित्रमवेक्ष्य गाण्डिवं शरांश्च मुक्तान्सहसा किरीटिना ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.५९.८ ॥
Al ver el Gāṇḍīva y las flechas lanzadas de repente por el de la diadema, Uttara, asombrado y temeroso, dijo a Arjuna en medio de la batalla: "No puedo controlar tus caballos."
4.59.9
तमब्रवीत्किंचिदिव प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतोऽस्ति ते भयं प्रेह्युत्तराश्वाननुमन्त्र्य वाहय ॥ ४.५९.९ ॥
Arjuna, el arquero del Gāṇḍīva y matador de enemigos, le dijo con una leve sonrisa: "Con-migo como aliado, ¿por qué habrías de temer? Adelante, Uttara; anima a los caballos y conduce."
4.59.10
आश्वासितस्तेन धनंजयेन वैराटिरश्वान्प्रतुतोदय शीघ्रम् ।
धनंजयश्चापि विकृष्य चापं विष्फारयामास महेन्द्रकल्पः ॥ ४.५९.१० ॥
Tranquilizado por Dhanaṃjaya, Uttara, hijo de Virāṭa, espoleó rápidamente a los caballos; y Dhanaṃjaya, semejante a Indra, tensó su arco e hizo vibrar la cuerda.
4.59.11
उत्तरं चैव बीभत्सुरब्रवीत्पुनरर्जुनः ।
न भेतव्यं मया सार्धं तात संग्राममूर्धनि ॥ ४.५९.११ ॥
Y Bībhatsu Arjuna volvió a decir a Uttara: "Querido hijo, estando yo contigo, no debes temer en la primera línea de batalla."
4.59.12
राजपुत्रोऽसि ते भद्रं कुले महति मात्स्यके ।
जातस्त्वं क्षत्रियकुले न विषीदितुमर्हसि ॥ ४.५९.१२ ॥
Eres un príncipe; que la fortuna te acompañe. Nacido en la gran estirpe de los Matsya, en una familia guerrera, no debes desfallecer.
4.59.13
धृतिं कृत्वा सुविपुलां राजपुत्र रथं मम ।
युध्यमानस्य संग्रामे राजभिः सह वाहय ॥ ४.५९.१३ ॥
Oh príncipe, con gran firmeza, conduce mi carro allí donde lucharé en la batalla junto a los reyes.
4.59.14
उक्त्वा तमेवं बीभत्सुरर्जुनः पुनरब्रवीत् ।
पाण्डवो रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजं समीक्ष्य तु ॥ ४.५९.१४ ॥
Habiéndole dicho esto, Arjuna, el pāṇḍava, el mejor de los aurigas, mirando a Bhāradvāja (Droṇa), volvió a hablar.
4.59.15
यत्रैषा काञ्चनी वेदिर्दृश्यतेऽग्निशिखोपमा ।
उच्छ्रिता काञ्चने दण्डे पताकाभिरलंकृता ॥ ४.५९.१५ ॥
Allí donde se ve este altar dorado, semejante a una lengua de fuego, alzado sobre un mástil dorado y adornado con banderas.
4.59.16
तत्र मां वह भद्रं ते द्रोणं योत्स्यामि सत्तमम् ।
भारद्वाजेन योत्स्येऽहमाचार्येण महात्मना ॥ ४.५९.१६ ॥
Llévame allí, que te vaya bien. Lucharé con Droṇa, el mejor de los hombres buenos; lucharé con el magnánimo maestro, hijo de Bharadvāja.
4.59.17
अमी शोणाः प्रकाशन्ते तुरगाः साधुवाहिनः ।
मुक्ता रथवरे तस्य सर्वशिक्षाविशारदाः ॥ ४.५९.१७ ॥
Aquellos caballos de color rojizo brillan, buenos para tirar, uncidos a su excelente carro, diestros en todo adiestramiento.
4.59.18
यतो रथवरे शूरः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
स्निग्धवैडूर्यसंकाशस्ताम्राक्षः प्रियदर्शनः ॥ ४.५९.१८ ॥
Allí donde está, en aquel excelente carro, el héroe, el mejor de todos los portadores de armas, semejante al lapislázuli pulido, de ojos rojizos, agradable de contemplar.
4.59.19
आदित्य इव तेजस्वी बलवीर्यसमन्वितः ।
सर्वलोकधनुःश्रेष्ठः सर्वलोकेषु पूजितः।
अङ्गिरोशनसोस्तुल्यो नये बुद्धिमतांवरः ॥ ४.५९.१९ ॥
Resplandeciente como el sol, dotado de fuerza y valor, el mejor de los arqueros en todos los mundos, honrado en todos los mundos; igual a Aṅgiras y Uśanas en la política, el mejor de los sabios.
4.59.20
चत्वारो निखिला वेदाः साङ्गोपाङ्गाः सलक्षणाः ।
धनुर्वेदश्च कार्त्स्न्येन ब्राह्मं चास्त्रं प्रतिष्ठितम् ॥ ४.५९.२० ॥
Los cuatro Vedas completos, con sus miembros y subsidiarios y sus características; el Dhanurveda en su totalidad; y el arma de Brahmā está establecida en él.
4.59.21
पुराणमितिहासश्च अर्थविद्या च मानवम् ।
भारद्वाजे समस्तानि सर्वाण्येतानि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२१ ॥
Los Purāṇas y los itihāsas, la ciencia de la política y la enseñanza de Manu; en Bhāradvāja todos ellos, en su totalidad, están presentes ahora.
4.59.22
क्षमा दमश्च सत्यं च तेजो मार्दवमार्जवम् ।
प्रतिष्ठिता गुणा यस्मिन्बहवो द्विजसत्तमे ॥ ४.५९.२२ ॥
La paciencia, el dominio de sí, la veracidad, el brillo, la mansedumbre y la rectitud, y muchas otras virtudes están establecidas en él, el mejor de los dos veces nacidos.
4.59.23
यस्याहमिष्टः सततं मम चेष्टः सदा च सः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य तेन योत्स्ये हि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२३ ॥
Con aquel que siempre me ha sido querido y siempre me ha sido benévolo, ahora, poniendo el deber del guerrero ante mí, ciertamente lucharé.
4.59.24
आचार्यं प्रापयेदानीं ममोत्तर महारथम् ।
अपरं पश्य संग्राममद्भुतं मम तस्य च ॥ ४.५९.२४ ॥
Ahora lleva a mi gran auriga ante el maestro, Uttara. Mira otra batalla maravillosa entre él y yo.
4.59.25
उत्तरस्त्वेवमुक्तोऽश्वांश्चोदयामास तं प्रति ।
आजगामार्जुनरथो भारद्वाजरथं प्रति ॥ ४.५९.२५ ॥
Uttara, así instruido, hizo avanzar los caballos hacia allí. El carro de Arjuna llegó hacia el carro de Bhāradvāja (Droṇa).
4.59.26
तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं सरथं रणे ।
द्रोणोप्यभ्यद्रवत्पार्थं मतो मत्तमिव द्विपम् ॥ ४.५९.२६ ॥
En la batalla, Droṇa también se lanzó contra Pārtha, el Pāṇḍava que avanzaba rápidamente con su carro, como un elefante enloquecido.
4.59.27
स तु रुक्मरथं दृष्ट्वा कौन्तेयः समभिद्रुतम् ।
आचार्यं तं महाबाहुः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५९.२७ ॥
Al ver que aquel maestro se le acercaba corriendo en su carro dorado, el de grandes brazos, hijo de Kuntī, juntó las manos y pronunció estas palabras.
4.59.28
उषिताः स्मो वने वासं प्रतिकर्मचिकीर्षवः ।
कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय ॥ ४.५९.२८ ॥
Hemos vivido en el bosque y deseamos devolver el agravio. Tú, que en la batalla eres siempre invencible, no debes encolerizarte contra nosotros.
4.59.29
अहं तु ताडितः पूर्वं प्रहरेयं तवानघ ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति ॥ ४.५९.२९ ॥
Oh sin mancha, tú me heriste primero, y mi intención es golpearte a mi vez; por eso debes perdonarme.
4.59.30
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीपटहवादितम् ।
व्यक्षोभत बलं सर्वमुद्धूतमिव सागरम् ॥ ४.५९.३० ॥
Entonces hizo soplar la caracola, acompañada de tambores y timbales, y todo el ejército se agitó como el océano revuelto.
4.59.31
ततस्तु प्राहिणोद्द्रोणः शरानथ स विंशतिम् ।
अप्राप्तानेव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवान् ॥ ४.५९.३१ ॥
Entonces Droṇa lanzó veinte flechas. Pārtha, diestro de manos, las cortó antes de que llegaran.
4.59.32
ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रहस्तं प्रदर्शयन् ॥ ४.५९.३२ ॥
Entonces el poderoso Droṇa, mostrando su mano veloz, cubrió el carro de Pārtha con mil flechas.
4.59.33
एवं प्रववृते युद्धं भारज्वाजकिरीटिनोः ॥ ४.५९.३३ ॥
Así comenzó el combate entre el hijo de Bharadvāja y el portador de la diadema.
4.59.34
अश्वाञ्शोणान्महावेगान्हंसवर्णैस्तु वाजिभिः ।
मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.५९.३४ ॥
Al ver en la batalla los caballos rojos y muy veloces mezclados con corceles color cisne, la gente común quedó asombrada.
4.59.35
रथं रथेन पार्थस्य समाहत्य परंतपः ।
हर्षयुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्यगृह्णात्स पाण्डवम् ॥ ४.५९.३५ ॥
Droṇa, el maestro que abrasa a los enemigos, golpeó el carro de Pārtha con el suyo y, lleno de alegría, salió al encuentro de aquel Pāṇḍava.
4.59.36
समाश्लिष्टाविवान्योन्यं द्रोणपाण्डवयोर्ध्वजौ ।
दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भारतानां महाचमूः ॥ ४.५९.३६ ॥
Al ver los estandartes de Droṇa y del Pāṇḍava, como si se abrazaran, el gran ejército de los Bhāratas tembló una y otra vez.
4.59.37
तत्तु युद्धं प्रववृते ह्याचार्यस्यार्जुनस्य च ।
विमुञ्चतोः शरानुग्रान्विशिखान्दीप्ततेजसः ॥ ४.५९.३७ ॥
Entonces comenzó aquel combate entre el maestro y Arjuna; ambos, de esplendor ardiente, disparaban flechas feroces y dardos.
4.59.38
तौ वीरौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा समरमूर्धनि ।
आचार्यशिष्यौ रथिनौ कृतवीर्यौ तरस्विनौ ॥ ४.५९.३८ ॥
Al ver a aquellos dos héroes, dotados de valor, en la vanguardia de la batalla —maestro y discípulo, guerreros de carro que mostraban pericia, veloces y poderosos—...
4.59.39
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ श्रमगतौ जये ।
उभावतिरथौ लोके ह्युभौ परपुंरजयौ।
क्षिपन्तौ शरजालानि क्षत्रियान्मोह आविशत् ॥ ४.५९.३९ ॥
Ambos de hazañas célebres, ambos fatigados en la lucha por la victoria, ambos grandes guerreros de carro en el mundo, ambos vencedores de hombres enemigos, lanzando redes de flechas; entonces la confusión se apoderó de los guerreros.
4.59.40
व्यस्मयन्त नराः सर्वे द्रोणार्जुनसमागमे ।
नराणां ब्रुवतां वाक्यं श्रूयते स महास्वनः ॥ ४.५९.४० ॥
En el encuentro de Droṇa y Arjuna, todos los hombres quedaron asombrados; se oían las palabras de los hombres que hablaban — aquel gran clamor.
4.59.41
द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हत्यथार्जुनात् ।
रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरं वै यदयोधयत् ॥ ४.५९.४१ ॥
En la batalla, ¿quién más que Arjuna es apto para combatir contra Droṇa? Este deber de guerrero es terrible: hizo que luchara incluso contra su maestro.
4.59.42
इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः ।
तौ समीक्ष्य तु संरब्धौ सन्निकृष्टौ महारथौ ॥ ४.५९.४२ ॥
Así hablaban las gentes que estaban allí, en la vanguardia de la batalla, al ver a aquellos dos grandes guerreros de carro, airados y cercanos entre sí...
4.59.43
छाद्येतां शरौघैस्तावन्योन्यमुपराजितौ ।
संयुगे संचकाशेतां कालसूर्याविवोदितौ ॥ ४.५९.४३ ॥
Los dos invencibles se cubrieron mutuamente con oleadas de flechas, y en la batalla resplandecieron como dos soles de la destrucción que se alzan.
4.59.44
विष्फार्य च महाचापं हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
संरब्धस्तु तदा द्रोणः प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.५९.४४ ॥
Entonces Droṇa, encolerizado, tensó su gran arco de espalda dorada, difícil de acercarse, y combatió contra Phalguna.
4.59.45
स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति ।
भानुमद्भिः शिलाधौतैर्बाणैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.५९.४५ ॥
Hacia el carro de Arjuna tendió redes de flechas, y con flechas brillantes afiladas en piedra cubrió todas las direcciones.
4.59.46
अर्जुनस्तु तदा द्रोणं महावेगैर्महारथः ।
विव्याध शतशो बाणैर्धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.५९.४६ ॥
Entonces Arjuna, gran guerrero de carro, atravesó a Droṇa con cientos de flechas veloces, como torrentes de lluvia golpean una montaña.
4.59.47
कालमेघ इवोष्णान्ते फल्गुनः समवाकिरत् ॥ ४.५९.४७ ॥
Como una nube negra de la muerte descarga al final del verano, así Phalguna derramó una lluvia de flechas.
4.59.48
तस्य जाम्बूनदमयैश्चितरैश्चापच्युतैः शरैः ।
प्राच्छादयद्रथश्रेष्ठं भारद्वाजोऽर्जुनस्य वै ॥ ४.५९.४८ ॥
Bhāradvāja Droṇa cubrió el mejor de los carros de Arjuna con flechas variopintas de oro disparadas desde su arco.
4.59.49
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरानम्य चार्जुनः ।
शत्रुघ्नं वेगवत्सृष्टं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ४.५९.४९ ॥
Asimismo Arjuna, doblando el divino arco Gāṇḍīva, lanzó flechas supremas, veloces, que aniquilan enemigos y cumplen una tarea pesada.
4.59.50
शोभते स्म महावाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
शरांश्च विसृजंश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून् ॥ ४.५९.५० ॥
El de grandes brazos, Arjuna, resplandecía blandiendo el arco Gāṇḍīva y disparando muchas flechas maravillosas labradas en oro.
4.59.51
प्राच्छादयदमेयात्मा भारद्वाजरथं प्रति ।
द्रोणचापविनिर्मुक्तान्बाणान्बाणैरवारयत् ॥ ४.५९.५१ ॥
Arjuna, de alma inconmensurable, cubrió con sus flechas las que partían del arco de Droṇa dirigidas al carro de Bhāradvāja, y las contuvo.
4.59.52
सरथोऽप्यचरत्पार्थः प्रेक्षणीयो महारथः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वतोऽस्त्राण्यवासृजम् ॥ ४.५९.५२ ॥
Arjuna, hijo de Pṛthā, gran guerrero digno de contemplarse, se movía en su carro y lanzaba armas a la vez en todas las direcciones y por todos lados.
4.59.53
आददानं शरान्घोरान्संदधानं च पाण्डवम् ।
विसृजन्तं च क्रौन्तेयं न स्म पश्यन्ति लाघवाम् ॥ ४.५९.५३ ॥
Mientras el Pāṇḍava tomaba las terribles flechas, las colocaba en la cuerda y las disparaba, nadie podía ver la rapidez del hijo de Kuntī.
4.59.54
एकच्छायमिवाकाशं बाणैश्चक्रे समन्ततः ।
नादृश्यत ततो द्रोणो नीहारेणेव पर्वतः ॥ ४.५९.५४ ॥
Con sus flechas hizo que el cielo, por todas partes, pareciera una sola sombra; entonces Droṇa no se veía, como una montaña oculta por la niebla.
4.59.55
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीत्पार्थस्य सुमहद्वपुः शरशतार्चितम् ॥ ४.५९.५५ ॥
Oh rey, el gran cuerpo de Pārtha estaba adornado con cientos de flechas, como el resplandeciente sol cuyos rayos se han desplegado.
4.59.56
क्षिपतः शरजालानि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
तान्विधूय शरान्घोरान्द्रोणोऽपि समितिंजयः ।
बभासे तिमिरं व्योम्नि विधूय सविता यथा ॥ ४.५९.५६ ॥
Mientras el magnánimo hijo de Kuntī lanzaba sus redes de flechas, Droṇa, vencedor en la batalla, sacudió aquellas terribles flechas y resplandeció en el cielo, como el sol que disipa la oscuridad.
4.59.57
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
विकृष्य सुमहच्चापं मेघस्तनितनिस्वनम् ।
असकृत्मुञ्चतो बाणान्ददृशुः कुरवो युधि ॥ ४.५९.५७ ॥
En la batalla, terrible como una rueda de fuego, tensando su gran arco en círculo, disparando flechas una y otra vez con el estruendo de nubes tronantes, fue visto por los Kuru.
4.59.58
दिक्षु सर्वासु विपुलः शुश्रुवेऽथ जनैस्तदा ।
द्रोणस्यापि धनुर्घोषो विद्युत्स्तनितनिस्वनः ।
अभवद्विस्मयकरः सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.५८ ॥
Entonces, en todas las direcciones, la gente oyó el vasto estruendo del arco de Droṇa, como relámpago y trueno, que, oh toro de los Bhāratas, llenó de asombro a los ejércitos.
4.59.59
तप्तजाम्बूनदमयैर्दीप्तैरग्निसमैः शरैः ।
प्राच्छादयदमेयात्मा दिशः सूर्यस्य च प्रभाम् ॥ ४.५९.५९ ॥
Con flechas de oro fundido, ardientes como el fuego, aquel de alma inconmensurable cubrió las direcciones y hasta la luz del sol.
4.59.60
ततः काञ्चनपङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
वियद्गतानां चरतां दृश्यन्ते बहवो व्रजाः ॥ ४.५९.६० ॥
Entonces, las flechas con plumas doradas y junturas dobladas, que se movían por el cielo, aparecían como numerosas bandadas.
4.59.61
शरासनात्तु द्रोणस्य प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
एको दीर्घ इवाभान्तः प्रदृश्यन्ते महाशराः ।
आकाशे समदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.५९.६१ ॥
Desde el arco de Droṇa salían las flechas; las grandes saetas, apareciendo como una sola línea larga, se veían en el cielo como hileras de cisnes.
4.59.62
एवं सुवर्णविकृतान्विमुञ्चन्तौ शरान्बहून् ।
आकाशं संवृतं वीरावुल्काभिरिव चक्रतुः ॥ ४.५९.६२ ॥
Así, disparando muchas flechas marcadas con oro, los dos héroes cubrieron el cielo como si lo llenaran de bólidos.
4.59.63
तयोः शराश्च विबभुः कङ्कबर्हिणवाससः ।
पङ्क्त्यः शरदि मत्तानां सारसानामिवाम्बरे ॥ ४.५९.६३ ॥
Las flechas de ambos, vestidas con plumas de garza y pavo real, brillaban como hileras de grullas embriagadas en el cielo del otoño.
4.59.64
तत्तु युद्धं महाघोरं तयोः संरब्धयोरभूत् ।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.५९.६४ ॥
Aquel combate entre los dos guerreros furiosos resultó terriblemente feroz, sumamente admirable e inconcebible, como el de Vṛtra y Vāsava.
4.59.65
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ४.५९.६५ ॥
Como dos grandes elefantes que se acercan y se golpean con las puntas de sus colmillos, así ambos se golpearon con flechas disparadas a plena tensión.
4.59.66
अथ त्वाचार्यमुख्येन शरान्सृष्टाञ्शिलाशितान् ।
अवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतांवरः ॥ ४.५९.६६ ॥
Entonces Arjuna, el mejor de los vencedores, detuvo con sus propias flechas afiladas las saetas afiladas en piedra que lanzó el principal de los maestros.
4.59.67
दर्शयन्नैन्द्रमात्मानमुग्रमुग्रुपराक्रमः ।
इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्च समावृणोत्। ॥ ४.५९.६७ ॥
Mostrando su feroz forma semejante a Indra, el de fiero valor cubrió rápidamente el cielo con numerosas flechas.
4.59.68
जिघांसन्तं नरव्याघ्रमर्जुनं भीमदर्शनम् ।
विव्याध निशितैर्द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६८ ॥
Droṇa atravesó a Arjuna, tigre entre los hombres, terrible de ver y deseoso de matar, con agudas flechas de nudos curvos.
4.59.69
हृष्टः समभवद्द्रोणो रणशौण्डः प्रतापवान् ।
अर्जुनेन समं क्रीडञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६९ ॥
Droṇa, diestro en la batalla y poderoso, se alegró y, como jugando en igualdad con Arjuna, combatió con flechas de nudos curvos.
4.59.70
तौ व्यदारयतां शूरौ सन्नद्धौ रणशोभिनौ ।
उदीरयन्तौ दिव्यानि ब्राह्माद्यस्त्राणि भागशः ॥ ४.५९.७० ॥
Aquellos dos héroes, armados y resplandecientes en la batalla, destrozaron las formaciones del otro, lanzando por turnos las armas divinas, comenzando por la de Brahmā.
4.59.71
पार्थस्तु समरे शूरो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
स मह्यस्त्रैर्महात्मानं द्रोणं प्राच्छादयच्छरैः ॥ ४.५९.७१ ॥
Pero Pārtha, el héroe, mostrando su propio valor en la batalla, cubrió al magnánimo Droṇa con flechas y grandes armas.
4.59.72
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य पार्थो द्रोणमवारयत् ॥ ४.५९.७२ ॥
Habiendo repelido armas con armas, Pārtha contuvo a Droṇa.
4.59.73
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये बलिवासवयोरिव ॥ ४.५९.७३ ॥
Entre aquellos dos leones entre los hombres, airados e incapaces de soportarse en la batalla, se produjo un choque feroz, como el de Bali y Vāsava.
4.59.74
दर्शयेतां महास्राणि भारद्वाजार्जुनौ रणे ॥ ४.५९.७४ ॥
En la batalla, Bhāradvāja y Arjuna mostraron sus grandes armas.
4.59.75
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डवः ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापाद्ग्रमते स्म पुनः पुनः ॥ ४.५९.७५ ॥
El Pāṇḍava, con las armas de Indra, del Viento y del Fuego, opuso arma a arma una y otra vez a cada flecha lanzada desde el arco de Droṇa.
4.59.76
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्तौ शिलाशितान् ।
एकच्छायमकुर्वातां गगनं शरवृष्टिभिः ॥ ४.५९.७६ ॥
Así, los dos héroes, grandes arqueros, disparando flechas afiladas en piedra, hicieron del cielo una sola sombra con su lluvia de flechas.
4.59.77
ततोऽर्जुनेन मुक्तानां पततां च शरीरिपु ।
पर्वतेष्विव वज्राणां शराणां श्रूयते स्वनः ॥ ४.५९.७७ ॥
Entonces se oyó el estruendo de las flechas disparadas por Arjuna y de las que caían, como rayos sobre las montañas.
4.59.78
ततो नागा रथाश्वाश्च सादिनश्च विशांपते ।
शोणिताक्ताश्च दृश्यन्ते पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ४.५९.७८ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, se vieron elefantes, carros, caballos y jinetes teñidos de sangre, como árboles kiṃśuka en flor.
4.59.79
बाहुभिश्च सकेयूरैर्निकृत्तैश्च महारथैः ।
सुवर्णाचित्रैः कवचैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ४.५९.७९ ॥
Brazos con brazaletes, grandes guerreros de carro abatidos, corazas variopintas adornadas de oro y estandartes derribados yacían esparcidos.
4.59.80
योधैश्च निहतैस्तत्र पार्थबाणाभिपीडितैः ।
बलमासीत्सुसंभ्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे ॥ ४.५९.८० ॥
Entonces el ejército quedó muy confundido, con guerreros muertos allí, abatidos por las flechas de Pārtha, en el encuentro de Droṇa y Arjuna.
4.59.81
विधृन्वानौ तु तौ वीरौ धनुषी भारसाधने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं दिधक्षन्तौ वरेषुभिः ॥ ४.५९.८१ ॥
Aquellos dos héroes, blandiendo sus arcos capaces de soportar la carga, se cubrían mutuamente con excelentes flechas, deseosos de abrasarse.
4.59.82
अथान्तरिक्षे नादोऽभूद्द्रोणं तत्र प्रशंसताम् ।
दुष्करं कृतवान्द्रोणो यदर्जुनमयोधयत् ॥ ४.५९.८२ ॥
Entonces en el cielo surgió un sonido de los que alababan a Droṇa: Droṇa ha realizado una hazaña difícil al combatir contra Arjuna.
4.59.83
प्रमाथिनं महावीर्यं दृढमुष्टिं दुरासदम् ।
जेतारं सर्वदैत्यानां सर्वेषां च महारथम् ॥ ४.५९.८३ ॥
Él es el aplastador, de gran valor, de puño firme, difícil de abordar, conquistador de todos los Daityas y el gran guerrero de carro entre todos.
4.59.84
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातनम् ।
पार्थस्य समरे दृष्ट्वा द्रोणस्यासीच्च विस्मयः ॥ ४.५९.८४ ॥
Al ver en la batalla la infalibilidad, el adiestramiento, la destreza de manos y el tiro a larga distancia de Pārtha, también Droṇa quedó asombrado.
4.59.85
तत्प्रवृत्तं चिरं घोरं तयोर्युद्धं महात्मनोः ।
अवर्तत महारौद्रं लोकसंक्षोभकरकम् ॥ ४.५९.८५ ॥
El terrible combate de aquellos dos magnánimos se prolongó largo tiempo, espantoso y causante de conmoción en los mundos.
4.59.86
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षणः ।
विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभः ॥ ४.५९.८६ ॥
Entonces Pārtha, toro de los Bharatas, indignado, alzó el arco divino Gāṇḍīva y lo tensó con ambos brazos en la batalla.
4.59.87
तस्य बाणमयं वर्षे शलभानामिवाभवत् ।
न च बाणान्तरे तस्य वायुः शक्नोति सर्पितुम् ॥ ४.५९.८७ ॥
Su lluvia de flechas se volvió como un enjambre de langostas, y ni siquiera el viento podía colarse entre sus flechas.
4.59.88
अभीक्ष्णं संदधानस्य बाणानुत्सृजतस्तथा ।
नान्तरं ददृशे किंचित्पार्थस्यापततोपी च ॥ ४.५९.८८ ॥
Aunque Pārtha colocaba y disparaba flechas sin cesar y arremetía, no se veía en él la menor brecha.
4.59.89
युद्धे तु कृतशीघ्रास्त्रे वर्तमाने सुदारुणे ।
शीघ्राच्छीघ्रतरं पार्थः शरानन्यानुदैरयत् ॥ ४.५९.८९ ॥
Pero en aquella batalla feroz, donde se usaban armas veloces, Pārtha disparó otras flechas más veloces que lo veloz.
4.59.90
ततः शरसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ।
युगपत्प्रापतंस्तत्र द्रोणस्य रथमन्तिकात् ॥ ४.५९.९० ॥
Entonces miles de flechas de púas curvadas cayeron a la vez sobre el carro de Droṇa, desde muy cerca.
4.59.91
विकीर्यमाणे द्रोणे तु शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.९१ ॥
Cuando Droṇa fue cubierto de flechas por el portador del Gāṇḍīva, un gran clamor de lamento se alzó entre los ejércitos, oh toro de los Bharatas.
4.59.92
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा समपूजयत् ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव ये च तत्र समागताः ॥ ४.५९.९२ ॥
Indra alabó el arma veloz del Pāṇḍava, y así lo hicieron los Gandharvas y las Apsarases allí reunidos.
4.59.93
द्रोणं युद्धार्णवे मग्नं दृष्ट्वा पुत्रः प्रतापवान् ।
ततो वृन्देन महता रथिनां रथियूथपः ।
आचार्यपुत्रस्तु शरैः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ४.५९.९३ ॥
Al ver a Droṇa sumergido en el océano de la batalla, el poderoso hijo, entonces, con una gran hueste de aurigas, el hijo del maestro, jefe de las tropas de carros, detuvo al Pāṇḍava con flechas.
4.59.94
अश्वत्थामा तु तत्कर्म हृदयेन महात्मनः ।
पूजयामास पार्थस्य कोपं चास्य तदाऽकरोत् ॥ ४.५९.९४ ॥
Aśvatthāman, en su corazón, honró aquella hazaña del de gran alma, pero entonces también la ira surgió en él contra Pārtha.
4.59.95
स भन्युवशमापन्नः पार्थमभ्यद्रवद्रणे ।
किरञ्शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ४.५९.९५ ॥
Dominado por la ira, se lanzó contra Pārtha en la batalla, derramando miles de flechas como una nube cargada de lluvia.
4.59.96
आवृत्य च महाबाहुर्यतो द्रोणस्ततोऽभवत् ।
अन्तरं प्रददौ पार्थो द्रोणस्य व्यपसर्पितुम् ॥ ४.५९.९६ ॥
Rodeándolo, el de brazos poderosos fue hacia donde estaba Droṇa; y Pārtha dio a Droṇa una oportunidad para retirarse.
4.59.97
स तु लब्धान्तरस्तूर्णमपायाञ्जवनैर्हयैः ।
छिन्नवर्मध्वजरथो निकृत्तः परमेषुभिः ॥ ४.५९.९७ ॥
Él, habiendo hallado una abertura, huyó rápidamente con caballos veloces, con su armadura y su carro con estandarte cortados en pedazos por flechas supremas.
4.59.98
पराजिते तदा द्रोणे द्रोणपुत्रः समागतः ।
सदण्ड इव रक्ताक्षः कृतान्तः समरे स्थितः ॥ ४.५९.९८ ॥
Cuando Droṇa fue derrotado, el hijo de Droṇa se adelantó y se mantuvo en la batalla, con ojos enrojecidos, como la Muerte con su vara.