ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
जितं वैकर्तनं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
स्थिरो भव त्वं संग्रामे जयोऽस्माकं नृपात्मजः ॥ ४.५९.१ ॥
ବୈକର୍ତନ (କର୍ଣ୍ଣ) ପରାଜିତ ହେବାର ଦେଖି ପାର୍ଥ ବିରାଟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜକୁମାର, ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ରୁହ; ବିଜୟ ଆମର ହିଁ ।
4.59.2
यावच्छङ्खमुपाध्यास्ये द्विषतां रोमहर्षणम् ।
अविक्लबमसंभ्रान्तमव्यक्तहृदयेक्षणम्। ॥ ४.५९.२ ॥
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚ ଜନ୍ମାଉଥିବା ଶଙ୍ଖ ବଜାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ — ଅଚଞ୍ଚଳ, ବ୍ୟାକୁଳତାହୀନ, ହୃଦୟର ଭାବ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଲୁଚାଇ ।
4.59.3
याहि शीघ्रं यतो द्रोणो ममाचार्यो रणे स्थितः ।
तथा संक्रीडमानस्य अर्जुनस्य रणाजिरे। ॥ ४.५९.३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଯେଉଁଠି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ; ସେଠାରେ ରଣଭୂମିରେ ଅର୍ଜୁନ ଖେଳ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ।
4.59.4
बलं सत्वं च तेजश्च लाघवं च व्यवर्धत ।
तच्चाद्भुतमभिप्रेक्ष्य भयमुत्तरमाविशत् ॥ ४.५९.४ ॥
ତାଙ୍କର ବଳ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତେଜ ଓ ଚପଳତା ବଢ଼ିଲା; ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖି ଉତ୍ତରଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା ।
4.59.5
अस्त्राणां तव दिव्यानां शरौघान्क्षिपतः शितान् ।
मनो मे मुह्यतेऽत्यर्थं तव दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५९.५ ॥
ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରର ଧାରା ଫିଙ୍ଗୁଛ; ତୁମର ସେହି ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତ ହେଉଛି ।
4.59.6
द्वैधीभूतं मनो मह्यं भयाद्भरतसत्तम ।
अदृष्टपूर्वं पश्यामि तव गाण्डीवनिस्वनम् ॥ ४.५९.६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟରେ ମୋର ମନ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି; ତୁମର ଗାଣ୍ଡୀବର ଏହି ନିନାଦ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖି ନ ଥିଲି ।
4.59.7
तव बाहुबलं चैव धनुः कर्षयतो बहु ।
तव तेजो दुराधर्षं यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे ॥ ४.५९.७ ॥
ତୁମ ବାହୁବଳ ଏବଂ ଧନୁ ବହୁତ ଟାଣିବାର ଶକ୍ତି, ତୁମ ତେଜ ଅଦମ୍ୟ, ଯେପରି ତ୍ରିବିକ୍ରମରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜ।
4.59.8
तमुत्तरश्चित्रमवेक्ष्य गाण्डिवं शरांश्च मुक्तान्सहसा किरीटिना ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.५९.८ ॥
କିରୀଟୀ ହଠାତ୍ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ଦେଖି ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ।"
4.59.9
तमब्रवीत्किंचिदिव प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतोऽस्ति ते भयं प्रेह्युत्तराश्वाननुमन्त्र्य वाहय ॥ ४.५९.९ ॥
ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ବା ଅର୍ଜୁନ ଈଷତ୍ ହସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ସହାୟ ଥିବାବେଳେ ତୁମର ଭୟ କାହିଁକି? ଆଗକୁ ଯାଅ, ଉତ୍ତର! ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଚଳାଅ।"
4.59.10
आश्वासितस्तेन धनंजयेन वैराटिरश्वान्प्रतुतोदय शीघ्रम् ।
धनंजयश्चापि विकृष्य चापं विष्फारयामास महेन्द्रकल्पः ॥ ४.५९.१० ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନରେ ବୈରାଟି ଉତ୍ତର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଧନୁ ଟାଣି ତାର ଟଙ୍କାର କଲେ।
4.59.11
उत्तरं चैव बीभत्सुरब्रवीत्पुनरर्जुनः ।
न भेतव्यं मया सार्धं तात संग्राममूर्धनि ॥ ४.५९.११ ॥
ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ପୁଣି ଉତ୍ତରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ବତ୍ସ! ମୋ ସହିତ ଥିବାବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ମୁଖରେ ଭୟ କରିବ ନାହିଁ।"
4.59.12
राजपुत्रोऽसि ते भद्रं कुले महति मात्स्यके ।
जातस्त्वं क्षत्रियकुले न विषीदितुमर्हसि ॥ ४.५९.१२ ॥
ତୁମେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମହାନ ମତ୍ସ୍ୟ କୁଳରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ତୁମେ ବିଷାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.59.13
धृतिं कृत्वा सुविपुलां राजपुत्र रथं मम ।
युध्यमानस्य संग्रामे राजभिः सह वाहय ॥ ४.५९.१३ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଅତି ଦୃଢ଼ତା ଧାରଣ କରି ମୋ ରଥ ଚଳାଅ; ଯେଉଁଠି ମୁଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
4.59.14
उक्त्वा तमेवं बीभत्सुरर्जुनः पुनरब्रवीत् ।
पाण्डवो रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजं समीक्ष्य तु ॥ ४.५९.१४ ॥
ତାକୁ ଏପରି କହି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ) ଦେଖି ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।
4.59.15
यत्रैषा काञ्चनी वेदिर्दृश्यतेऽग्निशिखोपमा ।
उच्छ्रिता काञ्चने दण्डे पताकाभिरलंकृता ॥ ४.५९.१५ ॥
ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବେଦୀ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଉଛି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଉପରେ ଉଚ୍ଚ ହୋଇ ପତାକାରେ ସଜ୍ଜିତ, ସେଠାରେ।
4.59.16
तत्र मां वह भद्रं ते द्रोणं योत्स्यामि सत्तमम् ।
भारद्वाजेन योत्स्येऽहमाचार्येण महात्मना ॥ ४.५९.१६ ॥
ସେଠାକୁ ମୋତେ ନେଇ ଚାଲ, ତୋର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ମହାତ୍ମା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜ-ପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
4.59.17
अमी शोणाः प्रकाशन्ते तुरगाः साधुवाहिनः ।
मुक्ता रथवरे तस्य सर्वशिक्षाविशारदाः ॥ ४.५९.१७ ॥
ସେହି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱମାନେ ଚମକୁଛନ୍ତି; ଭଲ ଭାବେ ଟାଣୁଥିବା, ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା, ସବୁ ଶିକ୍ଷାରେ ନିପୁଣ।
4.59.18
यतो रथवरे शूरः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
स्निग्धवैडूर्यसंकाशस्ताम्राक्षः प्रियदर्शनः ॥ ४.५९.१८ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଥିବା ସେହି ଶୂର, ଯିଏ ସବୁ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମସୃଣ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ରକ୍ତ ନୟନ, ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରିୟ, ସେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି।
4.59.19
आदित्य इव तेजस्वी बलवीर्यसमन्वितः ।
सर्वलोकधनुःश्रेष्ठः सर्वलोकेषु पूजितः।
अङ्गिरोशनसोस्तुल्यो नये बुद्धिमतांवरः ॥ ४.५९.१९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ; ନୀତିରେ ଅଙ୍ଗିରା ଓ ଉଶନାଙ୍କ ସମାନ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
4.59.20
चत्वारो निखिला वेदाः साङ्गोपाङ्गाः सलक्षणाः ।
धनुर्वेदश्च कार्त्स्न्येन ब्राह्मं चास्त्रं प्रतिष्ठितम् ॥ ४.५९.२० ॥
ଚାରି ବେଦ, ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ଓ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ; ଧନୁର୍ବେଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
4.59.21
पुराणमितिहासश्च अर्थविद्या च मानवम् ।
भारद्वाजे समस्तानि सर्वाण्येतानि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२१ ॥
ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସ, ଅର୍ଥବିଦ୍ୟା ଓ ମାନବ (ଧର୍ମ) ଶାସ୍ତ୍ର; ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରେ ଏ ସବୁ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଛି।
4.59.22
क्षमा दमश्च सत्यं च तेजो मार्दवमार्जवम् ।
प्रतिष्ठिता गुणा यस्मिन्बहवो द्विजसत्तमे ॥ ४.५९.२२ ॥
କ୍ଷମା, ଦମ, ସତ୍ୟ, ତେଜ, ମୃଦୁତା ଓ ସରଳତା — ଏବଂ ବହୁ ଗୁଣ ଯାହାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ସେହି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
4.59.23
यस्याहमिष्टः सततं मम चेष्टः सदा च सः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य तेन योत्स्ये हि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२३ ॥
ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରିୟ ଓ ସଦା ହିତକାରୀ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଏବେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
4.59.24
आचार्यं प्रापयेदानीं ममोत्तर महारथम् ।
अपरं पश्य संग्राममद्भुतं मम तस्य च ॥ ४.५९.२४ ॥
ଏବେ ମୋର ମହାରଥୀକୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ, ଉତ୍ତର। ଦେଖ, ମୋ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ।
4.59.25
उत्तरस्त्वेवमुक्तोऽश्वांश्चोदयामास तं प्रति ।
आजगामार्जुनरथो भारद्वाजरथं प्रति ॥ ४.५९.२५ ॥
ଉତ୍ତର ଏହିପରି କହିବାରୁ ସେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିଗକୁ ଚଳାଇଲା। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲା।
4.59.26
तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं सरथं रणे ।
द्रोणोप्यभ्यद्रवत्पार्थं मतो मत्तमिव द्विपम् ॥ ४.५९.२६ ॥
ରଣରେ ବେଗରେ ଆସୁଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ରଥ ସହିତ, ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
4.59.27
स तु रुक्मरथं दृष्ट्वा कौन्तेयः समभिद्रुतम् ।
आचार्यं तं महाबाहुः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५९.२७ ॥
ସୁନା ରଥରେ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ମହାବାହୁ କୌନ୍ତେୟ ହାତଯୋଡ଼ି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.59.28
उषिताः स्मो वने वासं प्रतिकर्मचिकीर्षवः ।
कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय ॥ ४.५९.२८ ॥
ଆମେ ବନରେ ବାସ କରିଛୁ; ପ୍ରତିକାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ଅଜେୟ ଆପଣ, ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.59.29
अहं तु ताडितः पूर्वं प्रहरेयं तवानघ ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति ॥ ४.५९.२९ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ! ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଥିଲେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବି, ଏହା ମୋ ମନର ଇଚ୍ଛା। ତେଣୁ ଆପଣ କ୍ଷମା ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ।
4.59.30
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीपटहवादितम् ।
व्यक्षोभत बलं सर्वमुद्धूतमिव सागरम् ॥ ४.५९.३० ॥
ତା'ପରେ ସେ ଭେରୀ ଓ ପଟହର ନାଦ ସହିତ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲା। ମନ୍ଥନ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ସମସ୍ତ ସେନା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଉଠିଲା।
4.59.31
ततस्तु प्राहिणोद्द्रोणः शरानथ स विंशतिम् ।
अप्राप्तानेव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवान् ॥ ४.५९.३१ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ କୋଡ଼ିଏ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ନିପୁଣ ହାତ ଥିବା ପାର୍ଥ ସେଗୁଡ଼ିକ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ କାଟି ପକାଇଲେ।
4.59.32
ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रहस्तं प्रदर्शयन् ॥ ४.५९.३२ ॥
ତା'ପରେ ପରାକ୍ରମୀ ଦ୍ରୋଣ ଶୀଘ୍ର ହସ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ପାର୍ଥଙ୍କ ରଥକୁ ହଜାର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
4.59.33
एवं प्रववृते युद्धं भारज्वाजकिरीटिनोः ॥ ४.५९.३३ ॥
ଏହିପରି ଭରଦ୍ୱାଜ ପୁତ୍ର ଓ କିରୀଟଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
4.59.34
अश्वाञ्शोणान्महावेगान्हंसवर्णैस्तु वाजिभिः ।
मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.५९.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଲ ଓ ଅତି ବେଗବାନ ଘୋଡ଼ାମାନେ ହଂସବର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଦେଖି ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
4.59.35
रथं रथेन पार्थस्य समाहत्य परंतपः ।
हर्षयुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्यगृह्णात्स पाण्डवम् ॥ ४.५९.३५ ॥
ଶତ୍ରୁତାପନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ନିଜ ରଥରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ରଥକୁ ଆଘାତ କରି ହର୍ଷରେ ସେଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟୁଦ୍ଗମନ କଲେ।
4.59.36
समाश्लिष्टाविवान्योन्यं द्रोणपाण्डवयोर्ध्वजौ ।
दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भारतानां महाचमूः ॥ ४.५९.३६ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଯେମିତି ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି ଦେଖି ଭାରତମାନଙ୍କ ମହାସେନା ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିଗଲା।
4.59.37
तत्तु युद्धं प्रववृते ह्याचार्यस्यार्जुनस्य च ।
विमुञ्चतोः शरानुग्रान्विशिखान्दीप्ततेजसः ॥ ४.५९.३७ ॥
ଆଚାର୍ଯ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଦୀପ୍ତ ତେଜ ଥିବା ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଓ ବିଶିଖ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିଲେ।
4.59.38
तौ वीरौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा समरमूर्धनि ।
आचार्यशिष्यौ रथिनौ कृतवीर्यौ तरस्विनौ ॥ ४.५९.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ମୁଖରେ ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ସେ ଦୁଇ ବୀରଙ୍କୁ — ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟ, ରଥୀ, ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଉଥିବା ଓ ବେଗବାନ — ଦେଖି...
4.59.39
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ श्रमगतौ जये ।
उभावतिरथौ लोके ह्युभौ परपुंरजयौ।
क्षिपन्तौ शरजालानि क्षत्रियान्मोह आविशत् ॥ ४.५९.३९ ॥
ଦୁହେଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ମା; ଜୟ ପାଇଁ ଦୁହେଁ ଶ୍ରାନ୍ତ; ଦୁହେଁ ଜଗତରେ ଅତିରଥୀ, ଶତ୍ରୁପୁରୁଷଜୟୀ; ବାଣଜାଲ ନିକ୍ଷେପ କରିବା ବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋହ ପ୍ରବେଶ କଲା।
4.59.40
व्यस्मयन्त नराः सर्वे द्रोणार्जुनसमागमे ।
नराणां ब्रुवतां वाक्यं श्रूयते स महास्वनः ॥ ४.५९.४० ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; କହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା — ସେଇ ମହା ଧ୍ୱନି।
4.59.41
द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हत्यथार्जुनात् ।
रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरं वै यदयोधयत् ॥ ४.५९.४१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଏ ଲଢ଼ିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ଏ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଭୟଙ୍କର; ଏହା ଗୁରୁ ସହ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରାଏ।
4.59.42
इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः ।
तौ समीक्ष्य तु संरब्धौ सन्निकृष्टौ महारथौ ॥ ४.५९.४२ ॥
ଏହିପରି ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ କହିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ସେ ଦୁଇ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଦେଖି...
4.59.43
छाद्येतां शरौघैस्तावन्योन्यमुपराजितौ ।
संयुगे संचकाशेतां कालसूर्याविवोदितौ ॥ ४.५९.४३ ॥
ଅଜେୟ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ ବାଣର ପ୍ରବାହରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦିତ ଦୁଇ କାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେମାନେ ଝଲସିଲେ।
4.59.44
विष्फार्य च महाचापं हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
संरब्धस्तु तदा द्रोणः प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.५९.४४ ॥
ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଦ୍ରୋଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ପୃଷ୍ଠର, ଦୁର୍ଜୟ ମହାଧନୁ ଟାଣି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
4.59.45
स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति ।
भानुमद्भिः शिलाधौतैर्बाणैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.५९.४५ ॥
ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ବାଣର ଜାଲ ବିଛାଇ, ପଥରରେ ଧାରିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣରେ ଦିଗସବୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କଲେ।
4.59.46
अर्जुनस्तु तदा द्रोणं महावेगैर्महारथः ।
विव्याध शतशो बाणैर्धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.५९.४६ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାରଥୀ ଅର୍ଜୁନ ବେଗରେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ପର୍ବତକୁ ଧାରା ଆଘାତ କଲା ଭଳି।
4.59.47
कालमेघ इवोष्णान्ते फल्गुनः समवाकिरत् ॥ ४.५९.४७ ॥
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ କାଳମେଘ ଯେପରି ବର୍ଷେ, ସେପରି ଫାଲ୍ଗୁନ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ।
4.59.48
तस्य जाम्बूनदमयैश्चितरैश्चापच्युतैः शरैः ।
प्राच्छादयद्रथश्रेष्ठं भारद्वाजोऽर्जुनस्य वै ॥ ४.५९.४८ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ ଦ୍ରୋଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ବିଚିତ୍ର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦନ କଲେ।
4.59.49
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरानम्य चार्जुनः ।
शत्रुघ्नं वेगवत्सृष्टं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ४.५९.४९ ॥
ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ ଦିବ୍ୟ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁକୁ ନଇ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ଗୁରୁଭାର କର୍ମ ସାଧନକାରୀ ଉତ୍ତମ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
4.59.50
शोभते स्म महावाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
शरांश्च विसृजंश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून् ॥ ४.५९.५० ॥
ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁକୁ ଘୂରାଇ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅନେକ ବିଚିତ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
4.59.51
प्राच्छादयदमेयात्मा भारद्वाजरथं प्रति ।
द्रोणचापविनिर्मुक्तान्बाणान्बाणैरवारयत् ॥ ४.५९.५१ ॥
ଅମେୟାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ରଥ ଆଡ଼କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ବାଣରେ ଆବୃତ କରି ଅଟକାଇଲେ।
4.59.52
सरथोऽप्यचरत्पार्थः प्रेक्षणीयो महारथः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वतोऽस्त्राण्यवासृजम् ॥ ४.५९.५२ ॥
ପୃଥାପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ, ଦର୍ଶନୀୟ ମହାରଥୀ, ନିଜ ରଥରେ ବିଚରଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏକସାଙ୍ଗରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
4.59.53
आददानं शरान्घोरान्संदधानं च पाण्डवम् ।
विसृजन्तं च क्रौन्तेयं न स्म पश्यन्ति लाघवाम् ॥ ४.५९.५३ ॥
ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଗ୍ରହଣ, ଧନୁର ଦଉଡ଼ିରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତି ଓ ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ—କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କର ଏହି ଦ୍ରୁତତା କେହି ଦେଖି ପାରୁ ନଥିଲେ।
4.59.54
एकच्छायमिवाकाशं बाणैश्चक्रे समन्ततः ।
नादृश्यत ततो द्रोणो नीहारेणेव पर्वतः ॥ ४.५९.५४ ॥
ବାଣରେ ସେ ଚାରିପାଖ ଆକାଶକୁ ଯେମିତି ଏକ ଛାୟା ବିଶିଷ୍ଟ କଲେ; ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ କୁହୁଡ଼ିରେ ଆବୃତ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖା ଗଲେ ନାହିଁ।
4.59.55
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीत्पार्थस्य सुमहद्वपुः शरशतार्चितम् ॥ ४.५९.५५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଶାଳ ଶରୀର ଶହ ଶହ ବାଣରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା, ଯେପରି କିରଣ ବିକଶିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶରୀର।
4.59.56
क्षिपतः शरजालानि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
तान्विधूय शरान्घोरान्द्रोणोऽपि समितिंजयः ।
बभासे तिमिरं व्योम्नि विधूय सविता यथा ॥ ४.५९.५६ ॥
ମହାତ୍ମା କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ବାଣଜାଲ ନିକ୍ଷେପ ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ଦ୍ରୋଣ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଝାଡ଼ି ପକାଇ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆକାଶରେ ଚମକିଲେ।
4.59.57
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
विकृष्य सुमहच्चापं मेघस्तनितनिस्वनम् ।
असकृत्मुञ्चतो बाणान्ददृशुः कुरवो युधि ॥ ४.५९.५७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନିଚକ୍ର ପରି ଭୟଙ୍କର, ବୃତ୍ତାକାରେ ଟାଣିଥିବା ବିଶାଳ ଧନୁରୁ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରି ବାରମ୍ବାର ବାଣ ନିକ୍ଷେପକାରୀଙ୍କୁ କୁରୁମାନେ ଦେଖିଲେ।
4.59.58
दिक्षु सर्वासु विपुलः शुश्रुवेऽथ जनैस्तदा ।
द्रोणस्यापि धनुर्घोषो विद्युत्स्तनितनिस्वनः ।
अभवद्विस्मयकरः सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.५८ ॥
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲୋକେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁର ବିପୁଳ ଘୋଷ ଶୁଣିଲେ—ବିଜୁଳି ଓ ଗର୍ଜନ ପରି—ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କଲା।
4.59.59
तप्तजाम्बूनदमयैर्दीप्तैरग्निसमैः शरैः ।
प्राच्छादयदमेयात्मा दिशः सूर्यस्य च प्रभाम् ॥ ४.५९.५९ ॥
ଅମେୟ ଆତ୍ମା ଥିବା ସେ, ତପ୍ତ ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ବାଣରେ ଦିଗସବୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।
4.59.60
ततः काञ्चनपङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
वियद्गतानां चरतां दृश्यन्ते बहवो व्रजाः ॥ ४.५९.६० ॥
ତାପରେ ସୁନା ପକ୍ଷ ଓ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ଥିବା ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶରେ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ଅନେକ ଝାଙ୍କ ପରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।
4.59.61
शरासनात्तु द्रोणस्य प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
एको दीर्घ इवाभान्तः प्रदृश्यन्ते महाशराः ।
आकाशे समदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.५९.६१ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ବାଣମାନେ ବାହାରି ଆସୁଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଲମ୍ବା ରେଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ମହାବାଣମାନେ ଆକାଶରେ ହଂସଙ୍କ ପଙ୍କ୍ତି ପରି ଦେଖାଗଲେ।
4.59.62
एवं सुवर्णविकृतान्विमुञ्चन्तौ शरान्बहून् ।
आकाशं संवृतं वीरावुल्काभिरिव चक्रतुः ॥ ४.५९.६२ ॥
ଏହିପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ବହୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଆକାଶକୁ ଉଲ୍କାରେ ଭରିଦେଲା ପରି ଆବୃତ କଲେ।
4.59.63
तयोः शराश्च विबभुः कङ्कबर्हिणवाससः ।
पङ्क्त्यः शरदि मत्तानां सारसानामिवाम्बरे ॥ ४.५९.६३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ବାଣ କଙ୍କ ଓ ମୟୂର ପକ୍ଷରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଝଲସୁଥିଲା; ଶରତ୍ରେ ଆକାଶରେ ମତ୍ତ ସାରସଙ୍କ ପଙ୍କ୍ତି ପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଗଲା।
4.59.64
तत्तु युद्धं महाघोरं तयोः संरब्धयोरभूत् ।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.५९.६४ ॥
କ୍ରୋଧିତ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ହେଲା; ଯେପରି ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା।
4.59.65
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ४.५९.६५ ॥
ଦୁଇ ମହାଗଜ ନିକଟକୁ ଆସି ଦାନ୍ତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣରେ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
4.59.66
अथ त्वाचार्यमुख्येन शरान्सृष्टाञ्शिलाशितान् ।
अवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतांवरः ॥ ४.५९.६६ ॥
ତା'ପରେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଧାନ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
4.59.67
दर्शयन्नैन्द्रमात्मानमुग्रमुग्रुपराक्रमः ।
इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्च समावृणोत्। ॥ ४.५९.६७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ନିଜର ଉଗ୍ର ରୂପ ଦେଖାଇ, ଉଗ୍ରପରାକ୍ରମୀ ସେ ଶୀଘ୍ର ବହୁ ବାଣରେ ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
4.59.68
जिघांसन्तं नरव्याघ्रमर्जुनं भीमदर्शनम् ।
विव्याध निशितैर्द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६८ ॥
ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
4.59.69
हृष्टः समभवद्द्रोणो रणशौण्डः प्रतापवान् ।
अर्जुनेन समं क्रीडञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६९ ॥
ରଣକୁଶଳ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଦ୍ରୋଣ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ସମାନ ଭାବେ ଖେଳିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
4.59.70
तौ व्यदारयतां शूरौ सन्नद्धौ रणशोभिनौ ।
उदीरयन्तौ दिव्यानि ब्राह्माद्यस्त्राणि भागशः ॥ ४.५९.७० ॥
କବଚ ପିନ୍ଧି, ରଣରେ ଶୋଭାମୟ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ପରସ୍ପରର ବ୍ୟୂହ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର କ୍ରମଶଃ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
4.59.71
पार्थस्तु समरे शूरो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
स मह्यस्त्रैर्महात्मानं द्रोणं प्राच्छादयच्छरैः ॥ ४.५९.७१ ॥
କିନ୍ତୁ ରଣରେ ନିଜର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଉଥିବା ଶୂର ପାର୍ଥ ମହାସ୍ତ୍ରରେ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
4.59.72
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य पार्थो द्रोणमवारयत् ॥ ४.५९.७२ ॥
ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି ପାର୍ଥ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
4.59.73
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये बलिवासवयोरिव ॥ ४.५९.७३ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା, ପରସ୍ପରକୁ ସହି ନ ପାରୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ନରସିଂହଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷଣ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା, ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି।
4.59.74
दर्शयेतां महास्राणि भारद्वाजार्जुनौ रणे ॥ ४.५९.७४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଓ ଅର୍ଜୁନ ମହାଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
4.59.75
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डवः ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापाद्ग्रमते स्म पुनः पुनः ॥ ४.५९.७५ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଐନ୍ଦ୍ର, ବାୟବ୍ୟ ଓ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ବାରମ୍ବାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଟକାଇଲେ।
4.59.76
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्तौ शिलाशितान् ।
एकच्छायमकुर्वातां गगनं शरवृष्टिभिः ॥ ४.५९.७६ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଦୁଇ ବୀର ମହାଧନୁର୍ଧର ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ବାଣବର୍ଷଣରେ ଆକାଶକୁ ଏକଛାୟା କରିଦେଲେ।
4.59.77
ततोऽर्जुनेन मुक्तानां पततां च शरीरिपु ।
पर्वतेष्विव वज्राणां शराणां श्रूयते स्वनः ॥ ४.५९.७७ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିକ୍ଷେପିତ ଓ ପତନଶୀଳ ବାଣର ଶବ୍ଦ ପର୍ବତରେ ବଜ୍ର ପଡ଼ିବା ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
4.59.78
ततो नागा रथाश्वाश्च सादिनश्च विशांपते ।
शोणिताक्ताश्च दृश्यन्ते पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ४.५९.७८ ॥
ହେ ନରାଧିପ! ତା'ପରେ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଆରୋହୀମାନେ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇ ଫୁଲିଥିବା ପଳାଶ ଗଛ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
4.59.79
बाहुभिश्च सकेयूरैर्निकृत्तैश्च महारथैः ।
सुवर्णाचित्रैः कवचैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ४.५९.७९ ॥
ବାଜୁବନ୍ଧ ସହିତ କଟା ହାତ, କଟା ମହାରଥୀ, ସୁନାରେ ଖଚିତ ବିଚିତ୍ର କବଚ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଧ୍ୱଜ।
4.59.80
योधैश्च निहतैस्तत्र पार्थबाणाभिपीडितैः ।
बलमासीत्सुसंभ्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे ॥ ४.५९.८० ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାଗମରେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ନିହତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେଲା।
4.59.81
विधृन्वानौ तु तौ वीरौ धनुषी भारसाधने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं दिधक्षन्तौ वरेषुभिः ॥ ४.५९.८१ ॥
ଭାର ବହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନିଜ ଧନୁ ଧରି ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ପରସ୍ପରକୁ ଦହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
4.59.82
अथान्तरिक्षे नादोऽभूद्द्रोणं तत्र प्रशंसताम् ।
दुष्करं कृतवान्द्रोणो यदर्जुनमयोधयत् ॥ ४.५९.८२ ॥
ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାକାରୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ଉଠିଲା: ଦ୍ରୋଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି।
4.59.83
प्रमाथिनं महावीर्यं दृढमुष्टिं दुरासदम् ।
जेतारं सर्वदैत्यानां सर्वेषां च महारथम् ॥ ४.५९.८३ ॥
ସେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନକାରୀ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଦୃଢ଼ମୁଷ୍ଟି, ଦୁର୍ଜୟ, ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କର ବିଜେତା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାରଥୀ।
4.59.84
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातनम् ।
पार्थस्य समरे दृष्ट्वा द्रोणस्यासीच्च विस्मयः ॥ ४.५९.८४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଅଚୂକ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, ହସ୍ତଲାଘବ ଓ ଦୂରରୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୟ ହେଲା।
4.59.85
तत्प्रवृत्तं चिरं घोरं तयोर्युद्धं महात्मनोः ।
अवर्तत महारौद्रं लोकसंक्षोभकरकम् ॥ ४.५९.८५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଦ୍ୱୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଲା; ଅତି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର କ୍ଷୋଭ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ।
4.59.86
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षणः ।
विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभः ॥ ४.५९.८६ ॥
ତା'ପରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଥ ଗାଣ୍ଡୀବ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଉଠାଇ ରଣରେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ତାହା ଟାଣିଲେ।
4.59.87
तस्य बाणमयं वर्षे शलभानामिवाभवत् ।
न च बाणान्तरे तस्य वायुः शक्नोति सर्पितुम् ॥ ४.५९.८७ ॥
ତାଙ୍କର ବାଣବର୍ଷା ପଙ୍ଗପାଳ ଦଳ ପରି ହେଲା; ତାଙ୍କ ବାଣ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇ ପବନ ମଧ୍ୟ ଚାଲି ପାରୁନଥିଲା।
4.59.88
अभीक्ष्णं संदधानस्य बाणानुत्सृजतस्तथा ।
नान्तरं ददृशे किंचित्पार्थस्यापततोपी च ॥ ४.५९.८८ ॥
ନିରନ୍ତର ବାଣ ଯୋଡ଼ି ଛାଡ଼ୁଥିବା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାନ୍ୟ ବି ଫାଙ୍କ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
4.59.89
युद्धे तु कृतशीघ्रास्त्रे वर्तमाने सुदारुणे ।
शीघ्राच्छीघ्रतरं पार्थः शरानन्यानुदैरयत् ॥ ४.५९.८९ ॥
ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ପାର୍ଥ ଶୀଘ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
4.59.90
ततः शरसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ।
युगपत्प्रापतंस्तत्र द्रोणस्य रथमन्तिकात् ॥ ४.५९.९० ॥
ତା'ପରେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଏକ ସଙ୍ଗେ ନିକଟରୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
4.59.91
विकीर्यमाणे द्रोणे तु शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.९१ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେବାରୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା।
4.59.92
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा समपूजयत् ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव ये च तत्र समागताः ॥ ४.५९.९२ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ରକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ସେଠାରେ ସମବେତ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କଲେ।
4.59.93
द्रोणं युद्धार्णवे मग्नं दृष्ट्वा पुत्रः प्रतापवान् ।
ततो वृन्देन महता रथिनां रथियूथपः ।
आचार्यपुत्रस्तु शरैः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ४.५९.९३ ॥
ଯୁଦ୍ଧସାଗରରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ପୁତ୍ର, ତା'ପରେ ବିଶାଳ ରଥୀ ସେନା ସହିତ, ରଥଯୂଥପତି ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କଲେ।
4.59.94
अश्वत्थामा तु तत्कर्म हृदयेन महात्मनः ।
पूजयामास पार्थस्य कोपं चास्य तदाऽकरोत् ॥ ४.५९.९४ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ସେହି କର୍ମକୁ ହୃଦୟରୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ଜାତ ହେଲା।
4.59.95
स भन्युवशमापन्नः पार्थमभ्यद्रवद्रणे ।
किरञ्शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ४.५९.९५ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ, ବର୍ଷାପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଘ ପରି ହଜାର ହଜାର ବାଣ ବର୍ଷାଇ।
4.59.96
आवृत्य च महाबाहुर्यतो द्रोणस्ततोऽभवत् ।
अन्तरं प्रददौ पार्थो द्रोणस्य व्यपसर्पितुम् ॥ ४.५९.९६ ॥
ମହାବାହୁ ଆବୃତ କରି ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରୋଣ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ; ପାର୍ଥ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପଛକୁ ସରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଲେ।
4.59.97
स तु लब्धान्तरस्तूर्णमपायाञ्जवनैर्हयैः ।
छिन्नवर्मध्वजरथो निकृत्तः परमेषुभिः ॥ ४.५९.९७ ॥
ସୁଯୋଗ ପାଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ ପଳାଇଲା; ତାର କବଚ ଓ ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ ରଥ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
4.59.98
पराजिते तदा द्रोणे द्रोणपुत्रः समागतः ।
सदण्ड इव रक्ताक्षः कृतान्तः समरे स्थितः ॥ ४.५९.९८ ॥
ଦ୍ରୋଣ ପରାଜିତ ହେବାରୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଆଗକୁ ଆସିଲା; ରକ୍ତନେତ୍ର, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ ପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛିଡ଼ା ହେଲା।