ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
जितं वैकर्तनं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
स्थिरो भव त्वं संग्रामे जयोऽस्माकं नृपात्मजः ॥ ४.५९.१ ॥
ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਣ) ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੈਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੋ; ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੀ ਹੈ।
4.59.2
यावच्छङ्खमुपाध्यास्ये द्विषतां रोमहर्षणम् ।
अविक्लबमसंभ्रान्तमव्यक्तहृदयेक्षणम्। ॥ ४.५९.२ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਤੱਕ — ਅਡੋਲ, ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ।
4.59.3
याहि शीघ्रं यतो द्रोणो ममाचार्यो रणे स्थितः ।
तथा संक्रीडमानस्य अर्जुनस्य रणाजिरे। ॥ ४.५९.३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਯ ਦ੍ਰੋਣ ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਲਦੀ ਜਾਓ; ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.59.4
बलं सत्वं च तेजश्च लाघवं च व्यवर्धत ।
तच्चाद्भुतमभिप्रेक्ष्य भयमुत्तरमाविशत् ॥ ४.५९.४ ॥
ਉਸ ਦਾ ਬਲ, ਸੱਤ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀ ਵਧ ਗਏ; ਉਸ ਅਚਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਆ ਵੜਿਆ।
4.59.5
अस्त्राणां तव दिव्यानां शरौघान्क्षिपतः शितान् ।
मनो मे मुह्यतेऽत्यर्थं तव दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५९.५ ॥
ਤੂੰ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਉਹ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਭਰਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.59.6
द्वैधीभूतं मनो मह्यं भयाद्भरतसत्तम ।
अदृष्टपूर्वं पश्यामि तव गाण्डीवनिस्वनम् ॥ ४.५९.६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਡਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਇਹ ਟੰਕਾਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਸੀ।
4.59.7
तव बाहुबलं चैव धनुः कर्षयतो बहु ।
तव तेजो दुराधर्षं यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे ॥ ४.५९.७ ॥
ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਅਜੇਯ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਤੇਜ।
4.59.8
तमुत्तरश्चित्रमवेक्ष्य गाण्डिवं शरांश्च मुक्तान्सहसा किरीटिना ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.५९.८ ॥
ਕਿਰੀਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੜਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।"
4.59.9
तमब्रवीत्किंचिदिव प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतोऽस्ति ते भयं प्रेह्युत्तराश्वाननुमन्त्र्य वाहय ॥ ४.५९.९ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਾਂਡੀਵਧੰਵਾ ਅਰਜੁਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: "ਮੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ? ਅੱਗੇ ਵਧ, ਉੱਤਰ! ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਹੱਕ।"
4.59.10
आश्वासितस्तेन धनंजयेन वैराटिरश्वान्प्रतुतोदय शीघ्रम् ।
धनंजयश्चापि विकृष्य चापं विष्फारयामास महेन्द्रकल्पः ॥ ४.५९.१० ॥
ਅਰਜੁਨ ਵੱਲੋਂ ਹੌਸਲਾ ਪਾਇਆ ਵੈਰਾਟੀ ਉੱਤਰ ਛੇਤੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕਣ ਲੱਗਾ; ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਧਨੰਜਯ ਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਸਦੀ ਤਾਰ ਟੰਕਾਰੀ।
4.59.11
उत्तरं चैव बीभत्सुरब्रवीत्पुनरर्जुनः ।
न भेतव्यं मया सार्धं तात संग्राममूर्धनि ॥ ४.५९.११ ॥
ਬੀਭਤਸੂ ਅਰਜੁਨ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: "ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਡਰ ਨਾ ਕਰ।"
4.59.12
राजपुत्रोऽसि ते भद्रं कुले महति मात्स्यके ।
जातस्त्वं क्षत्रियकुले न विषीदितुमर्हसि ॥ ४.५९.१२ ॥
ਤੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮਹਾਨ ਮਤਸਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿਖਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
4.59.13
धृतिं कृत्वा सुविपुलां राजपुत्र रथं मम ।
युध्यमानस्य संग्रामे राजभिः सह वाहय ॥ ४.५९.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਰਥ ਹੰਕ; ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।
4.59.14
उक्त्वा तमेवं बीभत्सुरर्जुनः पुनरब्रवीत् ।
पाण्डवो रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजं समीक्ष्य तु ॥ ४.५९.१४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵ ਬੀਭਤਸੂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।
4.59.15
यत्रैषा काञ्चनी वेदिर्दृश्यतेऽग्निशिखोपमा ।
उच्छ्रिता काञ्चने दण्डे पताकाभिरलंकृता ॥ ४.५९.१५ ॥
ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੀ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਜਿੱਥੇ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਡ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਉਠੀ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉੱਥੇ।
4.59.16
तत्र मां वह भद्रं ते द्रोणं योत्स्यामि सत्तमम् ।
भारद्वाजेन योत्स्येऽहमाचार्येण महात्मना ॥ ४.५९.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਸਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਲੜਾਂਗਾ; ਮਹਾਤਮਾ ਆਚਾਰੀਆ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਲੜਾਂਗਾ।
4.59.17
अमी शोणाः प्रकाशन्ते तुरगाः साधुवाहिनः ।
मुक्ता रथवरे तस्य सर्वशिक्षाविशारदाः ॥ ४.५९.१७ ॥
ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ, ਉਸਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ।
4.59.18
यतो रथवरे शूरः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
स्निग्धवैडूर्यसंकाशस्ताम्राक्षः प्रियदर्शनः ॥ ४.५९.१८ ॥
ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਉੱਤੇ ਜੋ ਸੂਰਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਚਿਕਨੇ ਵੈਡੂਰਿਆ ਵਰਗਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਹੈ।
4.59.19
आदित्य इव तेजस्वी बलवीर्यसमन्वितः ।
सर्वलोकधनुःश्रेष्ठः सर्वलोकेषु पूजितः।
अङ्गिरोशनसोस्तुल्यो नये बुद्धिमतांवरः ॥ ४.५९.१९ ॥
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ; ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
4.59.20
चत्वारो निखिला वेदाः साङ्गोपाङ्गाः सलक्षणाः ।
धनुर्वेदश्च कार्त्स्न्येन ब्राह्मं चास्त्रं प्रतिष्ठितम् ॥ ४.५९.२० ॥
ਚਾਰੇ ਵੇਦ, ਅੰਗ-ਉਪਅੰਗ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਸਮੇਤ; ਧਨੁਰਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
4.59.21
पुराणमितिहासश्च अर्थविद्या च मानवम् ।
भारद्वाजे समस्तानि सर्वाण्येतानि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२१ ॥
ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਰਥਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਵ (ਧਰਮ) ਸ਼ਾਸਤਰ; ਭਾਰਦਵਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
4.59.22
क्षमा दमश्च सत्यं च तेजो मार्दवमार्जवम् ।
प्रतिष्ठिता गुणा यस्मिन्बहवो द्विजसत्तमे ॥ ४.५९.२२ ॥
ਖਿਮਾ, ਦਮ, ਸੱਚ, ਤੇਜ, ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਪਨ — ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਗੁਣ ਜਿਸ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
4.59.23
यस्याहमिष्टः सततं मम चेष्टः सदा च सः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य तेन योत्स्ये हि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२३ ॥
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲੜਾਂਗਾ।
4.59.24
आचार्यं प्रापयेदानीं ममोत्तर महारथम् ।
अपरं पश्य संग्राममद्भुतं मम तस्य च ॥ ४.५९.२४ ॥
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਚਾਰੀਆ ਕੋਲ ਲੈ ਚੱਲ, ਉੱਤਰ। ਵੇਖ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਯੁੱਧ।
4.59.25
उत्तरस्त्वेवमुक्तोऽश्वांश्चोदयामास तं प्रति ।
आजगामार्जुनरथो भारद्वाजरथं प्रति ॥ ४.५९.२५ ॥
ਉੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸੇ ਹਾਕਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
4.59.26
तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं सरथं रणे ।
द्रोणोप्यभ्यद्रवत्पार्थं मतो मत्तमिव द्विपम् ॥ ४.५९.२६ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਰਥ ਸਮੇਤ, ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵੀ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰੀ।
4.59.27
स तु रुक्मरथं दृष्ट्वा कौन्तेयः समभिद्रुतम् ।
आचार्यं तं महाबाहुः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५९.२७ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਵਾਲੇ ਉਸ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
4.59.28
उषिताः स्मो वने वासं प्रतिकर्मचिकीर्षवः ।
कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय ॥ ४.५९.२८ ॥
ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਅਜਿੱਤ ਤੁਸੀਂ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।
4.59.29
अहं तु ताडितः पूर्वं प्रहरेयं तवानघ ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति ॥ ४.५९.२९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
4.59.30
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीपटहवादितम् ।
व्यक्षोभत बलं सर्वमुद्धूतमिव सागरम् ॥ ४.५९.३० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਭੇਰੀ ਅਤੇ ਪਟਹ ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਵਜਵਾਇਆ। ਮੰਥੇ ਹੋਏ ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਹਿੱਲ ਉੱਠੀ।
4.59.31
ततस्तु प्राहिणोद्द्रोणः शरानथ स विंशतिम् ।
अप्राप्तानेव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवान् ॥ ४.५९.३१ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵੀਹ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਨਿਪੁੰਨ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
4.59.32
ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रहस्तं प्रदर्शयन् ॥ ४.५९.३२ ॥
ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥ ਦਾ ਕਮਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਪਾਰਥ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.33
एवं प्रववृते युद्धं भारज्वाजकिरीटिनोः ॥ ४.५९.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
4.59.34
अश्वाञ्शोणान्महावेगान्हंसवर्णैस्तु वाजिभिः ।
मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.५९.३४ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੰਸ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
4.59.35
रथं रथेन पार्थस्य समाहत्य परंतपः ।
हर्षयुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्यगृह्णात्स पाण्डवम् ॥ ४.५९.३५ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੱਥ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
4.59.36
समाश्लिष्टाविवान्योन्यं द्रोणपाण्डवयोर्ध्वजौ ।
दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भारतानां महाचमूः ॥ ४.५९.३६ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਝੰਡੇ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹੋਣ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
4.59.37
तत्तु युद्धं प्रववृते ह्याचार्यस्यार्जुनस्य च ।
विमुञ्चतोः शरानुग्रान्विशिखान्दीप्ततेजसः ॥ ४.५९.३७ ॥
ਆਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਖ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
4.59.38
तौ वीरौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा समरमूर्धनि ।
आचार्यशिष्यौ रथिनौ कृतवीर्यौ तरस्विनौ ॥ ४.५९.३८ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ — ਆਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਰਥੀ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਵੇਗਵਾਨ — ਵੇਖ ਕੇ...
4.59.39
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ श्रमगतौ जये ।
उभावतिरथौ लोके ह्युभौ परपुंरजयौ।
क्षिपन्तौ शरजालानि क्षत्रियान्मोह आविशत् ॥ ४.५९.३९ ॥
ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ; ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿਰਥੀ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ; ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਸੁੱਟਦੇ ਹੋਏ — ਤਦ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਆ ਵੜਿਆ।
4.59.40
व्यस्मयन्त नराः सर्वे द्रोणार्जुनसमागमे ।
नराणां ब्रुवतां वाक्यं श्रूयते स महास्वनः ॥ ४.५९.४० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਬੋਲਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਗਏ — ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਰ।
4.59.41
द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हत्यथार्जुनात् ।
रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरं वै यदयोधयत् ॥ ४.५९.४१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਹੋਰ ਲੜਨ ਯੋਗ ਹੈ? ਇਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੀ ਯੁੱਧ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.59.42
इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः ।
तौ समीक्ष्य तु संरब्धौ सन्निकृष्टौ महारथौ ॥ ४.५९.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕ ਬੋਲੇ; ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...
4.59.43
छाद्येतां शरौघैस्तावन्योन्यमुपराजितौ ।
संयुगे संचकाशेतां कालसूर्याविवोदितौ ॥ ४.५९.४३ ॥
ਅਜਿੱਤ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੜਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ ਦੋ ਕਾਲਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
4.59.44
विष्फार्य च महाचापं हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
संरब्धस्तु तदा द्रोणः प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.५९.४४ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਹਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
4.59.45
स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति ।
भानुमद्भिः शिलाधौतैर्बाणैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.५९.४५ ॥
ਉਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾਏ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤੀਆਂ।
4.59.46
अर्जुनस्तु तदा द्रोणं महावेगैर्महारथः ।
विव्याध शतशो बाणैर्धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.५९.४६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਥੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।
4.59.47
कालमेघ इवोष्णान्ते फल्गुनः समवाकिरत् ॥ ४.५९.४७ ॥
ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮੇਘ ਵਾਂਗ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
4.59.48
तस्य जाम्बूनदमयैश्चितरैश्चापच्युतैः शरैः ।
प्राच्छादयद्रथश्रेष्ठं भारद्वाजोऽर्जुनस्य वै ॥ ४.५९.४८ ॥
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.49
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरानम्य चार्जुनः ।
शत्रुघ्नं वेगवत्सृष्टं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ४.५९.४९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਿਵ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੇਗ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਭਾਰੀ ਕਾਰਜ ਸਾਧਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਬਾਣ ਚਲਾਏ।
4.59.50
शोभते स्म महावाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
शरांश्च विसृजंश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून् ॥ ४.५९.५० ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਰਜੁਨ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਬਾਣ ਛੱਡਦੇ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
4.59.51
प्राच्छादयदमेयात्मा भारद्वाजरथं प्रति ।
द्रोणचापविनिर्मुक्तान्बाणान्बाणैरवारयत् ॥ ४.५९.५१ ॥
ਅਮੇਯਾਤਮਾ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.52
सरथोऽप्यचरत्पार्थः प्रेक्षणीयो महारथः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वतोऽस्त्राण्यवासृजम् ॥ ४.५९.५२ ॥
ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ, ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਮਹਾਰਥੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡੇ।
4.59.53
आददानं शरान्घोरान्संदधानं च पाण्डवम् ।
विसृजन्तं च क्रौन्तेयं न स्म पश्यन्ति लाघवाम् ॥ ४.५९.५३ ॥
ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਚੁੱਕਦੇ, ਚਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱਡਦੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ—ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਸ ਫੁਰਤੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।
4.59.54
एकच्छायमिवाकाशं बाणैश्चक्रे समन्ततः ।
नादृश्यत ततो द्रोणो नीहारेणेव पर्वतः ॥ ४.५९.५४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤੇ।
4.59.55
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीत्पार्थस्य सुमहद्वपुः शरशतार्चितम् ॥ ४.५९.५५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰਥ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਨਾਂ ਖਿੜੇ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ।
4.59.56
क्षिपतः शरजालानि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
तान्विधूय शरान्घोरान्द्रोणोऽपि समितिंजयः ।
बभासे तिमिरं व्योम्नि विधूय सविता यथा ॥ ४.५९.५६ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਬਾਣਜਾਲ ਛੱਡਦਿਆਂ ਵੀ, ਯੁੱਧ-ਜੇਤੂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਹਟਾ ਕੇ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਿਆ।
4.59.57
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
विकृष्य सुमहच्चापं मेघस्तनितनिस्वनम् ।
असकृत्मुञ्चतो बाणान्ददृशुः कुरवो युधि ॥ ४.५९.५७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ-ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਗੋਲ ਖਿੱਚੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਬੱਦਲ-ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਉਸਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
4.59.58
दिक्षु सर्वासु विपुलः शुश्रुवेऽथ जनैस्तदा ।
द्रोणस्यापि धनुर्घोषो विद्युत्स्तनितनिस्वनः ।
अभवद्विस्मयकरः सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.५८ ॥
ਤਦ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ—ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਵਰਗੀ—ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
4.59.59
तप्तजाम्बूनदमयैर्दीप्तैरग्निसमैः शरैः ।
प्राच्छादयदमेयात्मा दिशः सूर्यस्य च प्रभाम् ॥ ४.५९.५९ ॥
ਅਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ, ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵੀ ਢਕ ਦਿੱਤੀ।
4.59.60
ततः काञ्चनपङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
वियद्गतानां चरतां दृश्यन्ते बहवो व्रजाः ॥ ४.५९.६० ॥
ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ।
4.59.61
शरासनात्तु द्रोणस्य प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
एको दीर्घ इवाभान्तः प्रदृश्यन्ते महाशराः ।
आकाशे समदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.५९.६१ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਧਨੁੱਖ ਤੋਂ ਤੀਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
4.59.62
एवं सुवर्णविकृतान्विमुञ्चन्तौ शरान्बहून् ।
आकाशं संवृतं वीरावुल्काभिरिव चक्रतुः ॥ ४.५९.६२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਲਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.63
तयोः शराश्च विबभुः कङ्कबर्हिणवाससः ।
पङ्क्त्यः शरदि मत्तानां सारसानामिवाम्बरे ॥ ४.५९.६३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਕੰਕ ਅਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
4.59.64
तत्तु युद्धं महाघोरं तयोः संरब्धयोरभूत् ।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.५९.६४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਕਲਪਨੀਯ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇ।
4.59.65
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ४.५९.६५ ॥
ਦੋ ਮਹਾਗਜ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਾਣ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
4.59.66
अथ त्वाचार्यमुख्येन शरान्सृष्टाञ्शिलाशितान् ।
अवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतांवरः ॥ ४.५९.६६ ॥
ਤਦ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਦ੍ਰੋਣ) ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.67
दर्शयन्नैन्द्रमात्मानमुग्रमुग्रुपराक्रमः ।
इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्च समावृणोत्। ॥ ४.५९.६७ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਆਪਣਾ ਉਗਰ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਗਰ ਪਰਾਕਰਮੀ ਨੇ ਝਟਪਟ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.68
जिघांसन्तं नरव्याघ्रमर्जुनं भीमदर्शनम् ।
विव्याध निशितैर्द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६८ ॥
ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਸਦੇ ਨਰਵਿਆਘਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਤਿੱਖੇ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
4.59.69
हृष्टः समभवद्द्रोणो रणशौण्डः प्रतापवान् ।
अर्जुनेन समं क्रीडञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६९ ॥
ਰਣ-ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦ੍ਰੋਣ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਵਾਂਗ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।
4.59.70
तौ व्यदारयतां शूरौ सन्नद्धौ रणशोभिनौ ।
उदीरयन्तौ दिव्यानि ब्राह्माद्यस्त्राणि भागशः ॥ ४.५९.७० ॥
ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਰਹੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦਿੱਬ ਅਸਤ੍ਰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਚਲਾਏ।
4.59.71
पार्थस्तु समरे शूरो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
स मह्यस्त्रैर्महात्मानं द्रोणं प्राच्छादयच्छरैः ॥ ४.५९.७१ ॥
ਪਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੀਰਜ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਸੂਰਮੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੱਡੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.72
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य पार्थो द्रोणमवारयत् ॥ ४.५९.७२ ॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
4.59.73
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये बलिवासवयोरिव ॥ ४.५९.७३ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਟੱਕਰ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।
4.59.74
दर्शयेतां महास्राणि भारद्वाजार्जुनौ रणे ॥ ४.५९.७४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮਹਾਅਸਤਰ ਦਿਖਾਏ।
4.59.75
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डवः ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापाद्ग्रमते स्म पुनः पुनः ॥ ४.५९.७५ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਐਂਦਰ, ਵਾਯਵਯ ਅਤੇ ਆਗਨੇਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੁੱਟਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਕਿਆ।
4.59.76
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्तौ शिलाशितान् ।
एकच्छायमकुर्वातां गगनं शरवृष्टिभिः ॥ ४.५९.७६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਬਾਣ ਛੱਡਦੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਬੈਠੇ।
4.59.77
ततोऽर्जुनेन मुक्तानां पततां च शरीरिपु ।
पर्वतेष्विव वज्राणां शराणां श्रूयते स्वनः ॥ ४.५९.७७ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਡਿਗਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
4.59.78
ततो नागा रथाश्वाश्च सादिनश्च विशांपते ।
शोणिताक्ताश्च दृश्यन्ते पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ४.५९.७८ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਫਿਰ ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਵਾਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ।
4.59.79
बाहुभिश्च सकेयूरैर्निकृत्तैश्च महारथैः ।
सुवर्णाचित्रैः कवचैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ४.५९.७९ ॥
ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਥੀ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਵਚ ਅਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਝੰਡੇ।
4.59.80
योधैश्च निहतैस्तत्र पार्थबाणाभिपीडितैः ।
बलमासीत्सुसंभ्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे ॥ ४.५९.८० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਯੋਧਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਈ।
4.59.81
विधृन्वानौ तु तौ वीरौ धनुषी भारसाधने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं दिधक्षन्तौ वरेषुभिः ॥ ४.५९.८१ ॥
ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢਕਣ ਲੱਗੇ।
4.59.82
अथान्तरिक्षे नादोऽभूद्द्रोणं तत्र प्रशंसताम् ।
दुष्करं कृतवान्द्रोणो यदर्जुनमयोधयत् ॥ ४.५९.८२ ॥
ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ: ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
4.59.83
प्रमाथिनं महावीर्यं दृढमुष्टिं दुरासदम् ।
जेतारं सर्वदैत्यानां सर्वेषां च महारथम् ॥ ४.५९.८३ ॥
ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮੁੱਠੀ ਵਾਲਾ, ਦੁਰਜਯ, ਸਾਰੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ।
4.59.84
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातनम् ।
पार्थस्य समरे दृष्ट्वा द्रोणस्यासीच्च विस्मयः ॥ ४.५९.८४ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦਾ ਅਚੂਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਸਿਖਲਾਈ, ਹੱਥ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ।
4.59.85
तत्प्रवृत्तं चिरं घोरं तयोर्युद्धं महात्मनोः ।
अवर्तत महारौद्रं लोकसंक्षोभकरकम् ॥ ४.५९.८५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ; ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
4.59.86
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षणः ।
विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभः ॥ ४.५९.८६ ॥
ਫਿਰ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਭਰਤਰਸ਼ਭ ਪਾਰਥ ਨੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਮਕ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ।
4.59.87
तस्य बाणमयं वर्षे शलभानामिवाभवत् ।
न च बाणान्तरे तस्य वायुः शक्नोति सर्पितुम् ॥ ४.५९.८७ ॥
ਉਸ ਦੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਹਵਾ ਵੀ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ।
4.59.88
अभीक्ष्णं संदधानस्य बाणानुत्सृजतस्तथा ।
नान्तरं ददृशे किंचित्पार्थस्यापततोपी च ॥ ४.५९.८८ ॥
ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਪਾਰਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਤਰਾਲ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
4.59.89
युद्धे तु कृतशीघ्रास्त्रे वर्तमाने सुदारुणे ।
शीघ्राच्छीघ्रतरं पार्थः शरानन्यानुदैरयत् ॥ ४.५९.८९ ॥
ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋਰ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
4.59.90
ततः शरसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ।
युगपत्प्रापतंस्तत्र द्रोणस्य रथमन्तिकात् ॥ ४.५९.९० ॥
ਫਿਰ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਨੇੜਿਓਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗੇ।
4.59.91
विकीर्यमाणे द्रोणे तु शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.९१ ॥
ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਢੱਕੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਿਆ।
4.59.92
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा समपूजयत् ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव ये च तत्र समागताः ॥ ४.५९.९२ ॥
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
4.59.93
द्रोणं युद्धार्णवे मग्नं दृष्ट्वा पुत्रः प्रतापवान् ।
ततो वृन्देन महता रथिनां रथियूथपः ।
आचार्यपुत्रस्तु शरैः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ४.५९.९३ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਮੇਤ, ਰਥਯੂਥਪਤੀ ਆਚਾਰੀਆ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
4.59.94
अश्वत्थामा तु तत्कर्म हृदयेन महात्मनः ।
पूजयामास पार्थस्य कोपं चास्य तदाऽकरोत् ॥ ४.५९.९४ ॥
ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਕਰਮ ਦੀ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਜਾਗ ਪਿਆ।
4.59.95
स भन्युवशमापन्नः पार्थमभ्यद्रवद्रणे ।
किरञ्शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ४.५९.९५ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
4.59.96
आवृत्य च महाबाहुर्यतो द्रोणस्ततोऽभवत् ।
अन्तरं प्रददौ पार्थो द्रोणस्य व्यपसर्पितुम् ॥ ४.५९.९६ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣ ਸਨ ਉੱਥੇ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।
4.59.97
स तु लब्धान्तरस्तूर्णमपायाञ्जवनैर्हयैः ।
छिन्नवर्मध्वजरथो निकृत्तः परमेषुभिः ॥ ४.५९.९७ ॥
ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਕਵਚ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਰਥ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ।
4.59.98
पराजिते तदा द्रोणे द्रोणपुत्रः समागतः ।
सदण्ड इव रक्ताक्षः कृतान्तः समरे स्थितः ॥ ४.५९.९८ ॥
ਜਦੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਹਾਰ ਗਏ, ਤਦ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅੱਗੇ ਆਇਆ; ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੰਡ ਫੜੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।