മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
जितं वैकर्तनं दृष्ट्वा पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
स्थिरो भव त्वं संग्रामे जयोऽस्माकं नृपात्मजः ॥ ४.५९.१ ॥
വൈകർത്തനനെ (കർണ്ണനെ) തോൽപ്പിച്ചതു കണ്ട് പാർത്ഥൻ വിരാടപുത്രനോട് പറഞ്ഞു: രാജകുമാരാ, യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കൂ; ജയം നമുക്കുതന്നെ.
4.59.2
यावच्छङ्खमुपाध्यास्ये द्विषतां रोमहर्षणम् ।
अविक्लबमसंभ्रान्तमव्यक्तहृदयेक्षणम्। ॥ ४.५९.२ ॥
ശത്രുക്കളുടെ ശരീരം രോമാഞ്ചമണിയിക്കുന്ന ശംഖം ഊതുന്നതുവരെ — ഇളകാതെ, പതറാതെ, ഹൃദയഭാവവും നോട്ടവും മറച്ചുവെച്ച്.
4.59.3
याहि शीघ्रं यतो द्रोणो ममाचार्यो रणे स्थितः ।
तथा संक्रीडमानस्य अर्जुनस्य रणाजिरे। ॥ ४.५९.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ ആചാര്യൻ ദ്രോണർ നിൽക്കുന്നിടത്തേക്ക് വേഗം പോകൂ; അവിടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജ്ജുനൻ കളി പോലെ പൊരുതുന്നു.
4.59.4
बलं सत्वं च तेजश्च लाघवं च व्यवर्धत ।
तच्चाद्भुतमभिप्रेक्ष्य भयमुत्तरमाविशत् ॥ ४.५९.४ ॥
അവന്റെ ബലവും സത്ത്വവും തേജസ്സും ചുറുചുറുക്കും വർദ്ധിച്ചു; ആ അത്ഭുതം കണ്ട് ഉത്തരന്റെ ഉള്ളിൽ ഭയം കടന്നുകൂടി.
4.59.5
अस्त्राणां तव दिव्यानां शरौघान्क्षिपतः शितान् ।
मनो मे मुह्यतेऽत्यर्थं तव दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ४.५९.५ ॥
നീ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂർച്ചയുള്ള ശരപ്രവാഹം അയക്കുന്ന നിന്റെ പരാക്രമം കണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് അത്യന്തം മോഹിക്കുന്നു.
4.59.6
द्वैधीभूतं मनो मह्यं भयाद्भरतसत्तम ।
अदृष्टपूर्वं पश्यामि तव गाण्डीवनिस्वनम् ॥ ४.५९.६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭയത്താൽ എന്റെ മനസ്സ് രണ്ടായി പിളർന്നിരിക്കുന്നു; നിന്റെ ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ ഈ നിനാദം മുമ്പൊരിക്കലും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല.
4.59.7
तव बाहुबलं चैव धनुः कर्षयतो बहु ।
तव तेजो दुराधर्षं यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे ॥ ४.५९.७ ॥
നിന്റെ ബാഹുബലവും വില്ല് ഏറെ വലിക്കുന്ന ശക്തിയും, നിന്റെ തേജസ്സ് ചെറുക്കാനാവാത്തത്; ത്രിവിക്രമത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ തേജസ്സുപോലെ.
4.59.8
तमुत्तरश्चित्रमवेक्ष्य गाण्डिवं शरांश्च मुक्तान्सहसा किरीटिना ।
भीतोऽब्रवीदर्जुनमाजिमध्ये नाहं तवाश्वान्विषहे नियन्तुम् ॥ ४.५९.८ ॥
കിരീടി പെട്ടെന്ന് വിട്ട അമ്പുകളും ഗാണ്ഡീവവും കണ്ട് ഉത്തരൻ വിസ്മയിച്ചു, ഭയന്ന് യുദ്ധമധ്യത്തിൽ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ കുതിരകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ എനിക്കാവില്ല."
4.59.9
तमब्रवीत्किंचिदिव प्रहस्य गाण्डीवधन्वा द्विषतां निहन्ता ।
मया सहायेन कुतोऽस्ति ते भयं प्रेह्युत्तराश्वाननुमन्त्र्य वाहय ॥ ४.५९.९ ॥
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗാണ്ഡീവധന്വാവായ അർജുനൻ ചെറുതായി പുഞ്ചിരിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ സഹായിയായിരിക്കെ നിനക്ക് എന്തിന് ഭയം? മുന്നോട്ട് പോവുക, ഉത്തരാ! കുതിരകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച് തെളിക്കൂ."
4.59.10
आश्वासितस्तेन धनंजयेन वैराटिरश्वान्प्रतुतोदय शीघ्रम् ।
धनंजयश्चापि विकृष्य चापं विष्फारयामास महेन्द्रकल्पः ॥ ४.५९.१० ॥
അർജുനനാൽ ആശ്വസിപ്പിക്കപ്പെട്ട വൈരാടി ഉത്തരൻ വേഗത്തിൽ കുതിരകളെ തെളിച്ചു; ഇന്ദ്രതുല്യനായ ധനഞ്ജയനും വില്ല് വലിച്ച് ഞാൺ മുഴക്കി.
4.59.11
उत्तरं चैव बीभत्सुरब्रवीत्पुनरर्जुनः ।
न भेतव्यं मया सार्धं तात संग्राममूर्धनि ॥ ४.५९.११ ॥
ബീഭത്സുവായ അർജുനൻ വീണ്ടും ഉത്തരനോട് പറഞ്ഞു: "പ്രിയ മകനേ! എന്നോടൊപ്പം ഉള്ളപ്പോൾ യുദ്ധമുഖത്ത് ഭയപ്പെടരുത്."
4.59.12
राजपुत्रोऽसि ते भद्रं कुले महति मात्स्यके ।
जातस्त्वं क्षत्रियकुले न विषीदितुमर्हसि ॥ ४.५९.१२ ॥
നീ രാജപുത്രനാണ്, നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ. മഹത്തായ മത്സ്യകുലത്തിൽ ക്ഷത്രിയവംശത്തിൽ ജനിച്ച നീ വിഷാദിക്കരുത്.
4.59.13
धृतिं कृत्वा सुविपुलां राजपुत्र रथं मम ।
युध्यमानस्य संग्रामे राजभिः सह वाहय ॥ ४.५९.१३ ॥
രാജകുമാരാ, അത്യന്തം ദൃഢമനസ്സോടെ എന്റെ രഥം തെളിക്കുക; യുദ്ധത്തിൽ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം ഞാൻ പോരാടുന്നിടത്തേക്ക്.
4.59.14
उक्त्वा तमेवं बीभत्सुरर्जुनः पुनरब्रवीत् ।
पाण्डवो रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजं समीक्ष्य तु ॥ ४.५९.१४ ॥
അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാണ്ഡവൻ ബീഭത്സു അർജുനൻ ഭാരദ്വാജനെ (ദ്രോണനെ) നോക്കി വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
4.59.15
यत्रैषा काञ्चनी वेदिर्दृश्यतेऽग्निशिखोपमा ।
उच्छ्रिता काञ्चने दण्डे पताकाभिरलंकृता ॥ ४.५९.१५ ॥
അഗ്നിജ്വാലപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഈ സ്വർണ്ണവേദി എവിടെ കാണുന്നുവോ, സ്വർണ്ണദണ്ഡത്തിൽ ഉയർന്ന് പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ അവിടെ.
4.59.16
तत्र मां वह भद्रं ते द्रोणं योत्स्यामि सत्तमम् ।
भारद्वाजेन योत्स्येऽहमाचार्येण महात्मना ॥ ४.५९.१६ ॥
അവിടേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോകുക, നിനക്ക് നന്മയുണ്ടാകട്ടെ. സജ്ജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണരോടു ഞാൻ പോരാടും; മഹാത്മാവായ ആചാര്യൻ ഭാരദ്വാജപുത്രനോടു ഞാൻ പോരാടും.
4.59.17
अमी शोणाः प्रकाशन्ते तुरगाः साधुवाहिनः ।
मुक्ता रथवरे तस्य सर्वशिक्षाविशारदाः ॥ ४.५९.१७ ॥
ആ ചുവന്ന കുതിരകൾ തിളങ്ങുന്നു; നന്നായി വലിക്കുന്നവയും അവന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥത്തിൽ കെട്ടപ്പെട്ടവയും എല്ലാ പരിശീലനത്തിലും നിപുണരുമായ അവ.
4.59.18
यतो रथवरे शूरः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
स्निग्धवैडूर्यसंकाशस्ताम्राक्षः प्रियदर्शनः ॥ ४.५९.१८ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ ഉള്ള ആ ശൂരൻ എവിടെയാണോ — സർവായുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി, മിനുസമുള്ള വൈഡൂര്യംപോലെ, ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, കാണാൻ പ്രിയനായി.
4.59.19
आदित्य इव तेजस्वी बलवीर्यसमन्वितः ।
सर्वलोकधनुःश्रेष्ठः सर्वलोकेषु पूजितः।
अङ्गिरोशनसोस्तुल्यो नये बुद्धिमतांवरः ॥ ४.५९.१९ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്വിയും ബലവീര്യങ്ങളോടു കൂടിയവനും, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെയും വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പൂജിതനും; നീതിയിൽ അംഗിരസിനും ഉശനസിനും തുല്യനും, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും.
4.59.20
चत्वारो निखिला वेदाः साङ्गोपाङ्गाः सलक्षणाः ।
धनुर्वेदश्च कार्त्स्न्येन ब्राह्मं चास्त्रं प्रतिष्ठितम् ॥ ४.५९.२० ॥
നാല് വേദങ്ങളും, അംഗോപാംഗങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളുമായി; ധനുർവേദം പൂർണ്ണമായി; ബ്രഹ്മാസ്ത്രവും അവനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
4.59.21
पुराणमितिहासश्च अर्थविद्या च मानवम् ।
भारद्वाजे समस्तानि सर्वाण्येतानि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२१ ॥
പുരാണവും ഇതിഹാസവും, അർത്ഥവിദ്യയും, മാനവ (ധർമ്മ) ശാസ്ത്രവും; ഭാരദ്വാജനിൽ ഇവയെല്ലാം ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായുണ്ട്.
4.59.22
क्षमा दमश्च सत्यं च तेजो मार्दवमार्जवम् ।
प्रतिष्ठिता गुणा यस्मिन्बहवो द्विजसत्तमे ॥ ४.५९.२२ ॥
ക്ഷമ, ദമം, സത്യം, തേജസ്സ്, മാർദ്ദവം, ആർജ്ജവം — ഇവയും പലഗുണങ്ങളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദ്വിജോത്തമൻ.
4.59.23
यस्याहमिष्टः सततं मम चेष्टः सदा च सः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य तेन योत्स्ये हि सांप्रतम् ॥ ४.५९.२३ ॥
ആരാണോ എനിക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയനായവൻ, എപ്പോഴും ഹിതകരനായവൻ, അവനോടുതന്നെ ഇപ്പോൾ ക്ഷത്രധർമ്മം മുന്നിൽ വെച്ച് ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും.
4.59.24
आचार्यं प्रापयेदानीं ममोत्तर महारथम् ।
अपरं पश्य संग्राममद्भुतं मम तस्य च ॥ ४.५९.२४ ॥
ഇപ്പോൾ എന്റെ മഹാരഥനെ ആചാര്യന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോകൂ, ഉത്തരാ. കാണൂ, എന്റെയും അവന്റെയും മറ്റൊരു അദ്ഭുത യുദ്ധം.
4.59.25
उत्तरस्त्वेवमुक्तोऽश्वांश्चोदयामास तं प्रति ।
आजगामार्जुनरथो भारद्वाजरथं प्रति ॥ ४.५९.२५ ॥
ഉത്തരൻ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ കുതിരകളെ ആ വശത്തേക്ക് തെളിച്ചു. അർജ്ജുനന്റെ രഥം ഭരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) രഥത്തിന് നേരെ വന്നു.
4.59.26
तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं सरथं रणे ।
द्रोणोप्यभ्यद्रवत्पार्थं मतो मत्तमिव द्विपम् ॥ ४.५९.२६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ വരുന്ന ആ പാണ്ഡവനെയും അവന്റെ രഥത്തെയും കണ്ട് ദ്രോണനും മദിച്ച ആനയെപ്പോലെ പാർത്ഥനു നേരെ പാഞ്ഞു.
4.59.27
स तु रुक्मरथं दृष्ट्वा कौन्तेयः समभिद्रुतम् ।
आचार्यं तं महाबाहुः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५९.२७ ॥
സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ തന്റെ നേർക്ക് ഓടിവരുന്ന ആ ആചാര്യനെ കണ്ട മഹാബാഹുവായ കൗന്തേയൻ കൈകൂപ്പി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
4.59.28
उषिताः स्मो वने वासं प्रतिकर्मचिकीर्षवः ।
कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय ॥ ४.५९.२८ ॥
ഞങ്ങൾ കാട്ടിൽ വസിച്ചവരാണ്; പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ എന്നും അജയ്യനായവനേ, ഞങ്ങളോട് കോപിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമല്ല.
4.59.29
अहं तु ताडितः पूर्वं प्रहरेयं तवानघ ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति ॥ ४.५९.२९ ॥
പാപരഹിതനേ! മുമ്പ് അങ്ങ് എന്നെ പ്രഹരിച്ചു; ഞാനും അങ്ങയെ പ്രഹരിക്കണമെന്നാണ് എന്റെ ചിന്ത. അതിനാൽ അങ്ങ് ക്ഷമിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്.
4.59.30
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीपटहवादितम् ।
व्यक्षोभत बलं सर्वमुद्धूतमिव सागरम् ॥ ४.५९.३० ॥
പിന്നെ അവൻ ഭേരിയും പടഹവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് ശംഖം മുഴക്കിച്ചു. ഇളക്കപ്പെട്ട സമുദ്രംപോലെ സൈന്യം മുഴുവൻ ഇളകിമറിഞ്ഞു.
4.59.31
ततस्तु प्राहिणोद्द्रोणः शरानथ स विंशतिम् ।
अप्राप्तानेव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवान् ॥ ४.५९.३१ ॥
പിന്നെ ദ്രോണൻ ഇരുപത് അമ്പുകൾ അയച്ചു. വിദഗ്ദ്ധകരങ്ങളുള്ള പാർത്ഥൻ അവ എത്തുന്നതിനു മുമ്പേ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
4.59.32
ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रहस्तं प्रदर्शयन् ॥ ४.५९.३२ ॥
പിന്നെ വീര്യവാനായ ദ്രോണൻ വേഗമേറിയ കൈവിരുത് കാണിച്ചുകൊണ്ട് പാർത്ഥന്റെ രഥത്തെ ആയിരം അമ്പുകളാൽ മൂടി.
4.59.33
एवं प्रववृते युद्धं भारज्वाजकिरीटिनोः ॥ ४.५९.३३ ॥
ഇങ്ങനെ ഭരദ്വാജപുത്രനും കിരീടധാരിക്കും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
4.59.34
अश्वाञ्शोणान्महावेगान्हंसवर्णैस्तु वाजिभिः ।
मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः ॥ ४.५९.३४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ചുവന്ന, അതിവേഗമുള്ള കുതിരകൾ ഹംസവർണ്ണമുള്ള കുതിരകളോടു കലർന്നതു കണ്ട് സാധാരണ ജനങ്ങൾ വിസ്മയിച്ചു.
4.59.35
रथं रथेन पार्थस्य समाहत्य परंतपः ।
हर्षयुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्यगृह्णात्स पाण्डवम् ॥ ४.५९.३५ ॥
ശത്രുതാപനനായ ആചാര്യൻ ദ്രോണൻ തന്റെ രഥംകൊണ്ട് പാർത്ഥന്റെ രഥത്തെ ഇടിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ആ പാണ്ഡവനെ എതിരേറ്റു.
4.59.36
समाश्लिष्टाविवान्योन्यं द्रोणपाण्डवयोर्ध्वजौ ।
दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भारतानां महाचमूः ॥ ४.५९.३६ ॥
ദ്രോണന്റെയും പാണ്ഡവന്റെയും ധ്വജങ്ങൾ പരസ്പരം പുണർന്നതുപോലെ കണ്ട് ഭാരതന്മാരുടെ മഹാസേന ആവർത്തിച്ച് വിറച്ചു.
4.59.37
तत्तु युद्धं प्रववृते ह्याचार्यस्यार्जुनस्य च ।
विमुञ्चतोः शरानुग्रान्विशिखान्दीप्ततेजसः ॥ ४.५९.३७ ॥
ആചാര്യന്റെയും അർജുനന്റെയും ആ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള ഇരുവരും ഭീകരമായ അമ്പുകളും വിശിഖങ്ങളും തൊടുത്തു.
4.59.38
तौ वीरौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा समरमूर्धनि ।
आचार्यशिष्यौ रथिनौ कृतवीर्यौ तरस्विनौ ॥ ४.५९.३८ ॥
യുദ്ധമുഖത്ത് വീര്യസമ്പന്നരായ ആ രണ്ടു വീരന്മാരെ — ആചാര്യനും ശിഷ്യനുമായ രഥികരെ, പരാക്രമം കാട്ടി വേഗതയുള്ളവരെ — കണ്ടിട്ട്...
4.59.39
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ श्रमगतौ जये ।
उभावतिरथौ लोके ह्युभौ परपुंरजयौ।
क्षिपन्तौ शरजालानि क्षत्रियान्मोह आविशत् ॥ ४.५९.३९ ॥
ഇരുവരും പ്രസിദ്ധകർമ്മങ്ങളുള്ളവർ; ജയത്തിനായി ഇരുവരും ക്ലേശിച്ചവർ; ഇരുവരും ലോകത്തിൽ അതിരഥന്മാർ, ശത്രുപുരുഷന്മാരെ ജയിക്കുന്നവർ; അമ്പുവലകൾ എറിയുമ്പോൾ ക്ഷത്രിയരിൽ മോഹം പ്രവേശിച്ചു.
4.59.40
व्यस्मयन्त नराः सर्वे द्रोणार्जुनसमागमे ।
नराणां ब्रुवतां वाक्यं श्रूयते स महास्वनः ॥ ४.५९.४० ॥
ദ്രോണാർജുനസമാഗമത്തിൽ എല്ലാ മനുഷ്യരും വിസ്മയിച്ചു; സംസാരിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കപ്പെട്ടു — ആ മഹാശബ്ദം.
4.59.41
द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हत्यथार्जुनात् ।
रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरं वै यदयोधयत् ॥ ४.५९.४१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനോട് അർജുനനല്ലാതെ മറ്റാരാണ് പോരാടാൻ യോഗ്യൻ? ഈ ക്ഷത്രിയധർമ്മം ഭയങ്കരമാണ്; ഗുരുവിനോടും യുദ്ധം ചെയ്യിക്കുന്നു.
4.59.42
इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः ।
तौ समीक्ष्य तु संरब्धौ सन्निकृष्टौ महारथौ ॥ ४.५९.४२ ॥
ഇങ്ങനെ അവിടെ യുദ്ധമുഖത്ത് നിന്നിരുന്ന ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു; കോപിച്ച് അടുത്തുവന്ന ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരെ കണ്ട്...
4.59.43
छाद्येतां शरौघैस्तावन्योन्यमुपराजितौ ।
संयुगे संचकाशेतां कालसूर्याविवोदितौ ॥ ४.५९.४३ ॥
തോൽപ്പിക്കാനാകാത്ത ആ ഇരുവരും അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹങ്ങളാൽ പരസ്പരം മറച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ഉദിച്ച രണ്ട് കാലസൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
4.59.44
विष्फार्य च महाचापं हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
संरब्धस्तु तदा द्रोणः प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.५९.४४ ॥
അപ്പോൾ കോപാകുലനായ ദ്രോണൻ സ്വർണ്ണ പുറമുള്ള, സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള മഹാധനുസ്സു വലിച്ചുനീട്ടി ഫൽഗുനനോട് പോരാടി.
4.59.45
स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति ।
भानुमद्भिः शिलाधौतैर्बाणैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.५९.४५ ॥
അർജ്ജുനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അമ്പുകളുടെ വലകൾ എറിഞ്ഞ്, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ തിളങ്ങുന്ന അമ്പുകളാൽ ദിക്കുകളെ മറച്ചു.
4.59.46
अर्जुनस्तु तदा द्रोणं महावेगैर्महारथः ।
विव्याध शतशो बाणैर्धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.५९.४६ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ അർജ്ജുനൻ വേഗമേറിയ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ ദ്രോണനെ തുളച്ചു; മലയെ മഴധാരകൾ പതിക്കുന്നതുപോലെ.
4.59.47
कालमेघ इवोष्णान्ते फल्गुनः समवाकिरत् ॥ ४.५९.४७ ॥
ഗ്രീഷ്മാന്ത്യത്തിൽ കാലമേഘം വർഷിക്കുന്നതുപോലെ ഫൽഗുനൻ അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു.
4.59.48
तस्य जाम्बूनदमयैश्चितरैश्चापच्युतैः शरैः ।
प्राच्छादयद्रथश्रेष्ठं भारद्वाजोऽर्जुनस्य वै ॥ ४.५९.४८ ॥
ഭാരദ്വാജനായ ദ്രോണൻ അർജ്ജുനന്റെ ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തെ അവന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പാഞ്ഞ സ്വർണ്ണനിർമ്മിത വർണ്ണാഭ അമ്പുകളാൽ മറച്ചു.
4.59.49
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरानम्य चार्जुनः ।
शत्रुघ्नं वेगवत्सृष्टं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ४.५९.४९ ॥
അതുപോലെ അർജുനൻ ദിവ്യമായ ഗാണ്ഡീവ വില്ല് വളച്ച്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നതും വേഗത്തിൽ തൊടുത്തതും ഭാരമേറിയ കർമ്മം സാധിക്കുന്നതുമായ ഉത്തമ ബാണങ്ങൾ അയച്ചു.
4.59.50
शोभते स्म महावाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
शरांश्च विसृजंश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून् ॥ ४.५९.५० ॥
മഹാബാഹുവായ അർജുനൻ ഗാണ്ഡീവ വില്ല് വീശി, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ അനേകം വിചിത്ര ബാണങ്ങൾ അയച്ചുകൊണ്ട് ശോഭിച്ചു.
4.59.51
प्राच्छादयदमेयात्मा भारद्वाजरथं प्रति ।
द्रोणचापविनिर्मुक्तान्बाणान्बाणैरवारयत् ॥ ४.५९.५१ ॥
അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള അർജുനൻ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) രഥത്തിന് നേരെ ദ്രോണചാപത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട ബാണങ്ങളെ സ്വന്തം ബാണങ്ങളാൽ മറച്ച് തടുത്തു.
4.59.52
सरथोऽप्यचरत्पार्थः प्रेक्षणीयो महारथः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वतोऽस्त्राण्यवासृजम् ॥ ४.५९.५२ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രനായ അർജുനൻ, കാണേണ്ട മഹാരഥൻ, തന്റെ രഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഒരേസമയം എല്ലായിടത്തുനിന്നും അസ്ത്രങ്ങൾ അയച്ചു.
4.59.53
आददानं शरान्घोरान्संदधानं च पाण्डवम् ।
विसृजन्तं च क्रौन्तेयं न स्म पश्यन्ति लाघवाम् ॥ ४.५९.५३ ॥
ഭയങ്കര ബാണങ്ങൾ എടുക്കുകയും ഞാണിൽ തൊടുക്കുകയും അയക്കുകയും ചെയ്ത പാണ്ഡവനെ—കുന്തീപുത്രന്റെ ഈ ചടുലത ആരും കണ്ടില്ല.
4.59.54
एकच्छायमिवाकाशं बाणैश्चक्रे समन्ततः ।
नादृश्यत ततो द्रोणो नीहारेणेव पर्वतः ॥ ४.५९.५४ ॥
ബാണങ്ങളാൽ അവൻ ചുറ്റുമുള്ള ആകാശത്തെ ഒറ്റ നിഴലുള്ളതാക്കി; അപ്പോൾ ദ്രോണൻ മഞ്ഞുമൂടിയ പർവതംപോലെ കാണപ്പെട്ടില്ല.
4.59.55
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीत्पार्थस्य सुमहद्वपुः शरशतार्चितम् ॥ ४.५९.५५ ॥
ഹേ രാജാവേ, പാർത്ഥന്റെ മഹാശരീരം നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; രശ്മികൾ വിരിഞ്ഞ തേജസ്വിയായ സൂര്യനെപ്പോലെ.
4.59.56
क्षिपतः शरजालानि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
तान्विधूय शरान्घोरान्द्रोणोऽपि समितिंजयः ।
बभासे तिमिरं व्योम्नि विधूय सविता यथा ॥ ४.५९.५६ ॥
മഹാത്മാവായ കൗന്തേയൻ അമ്പുകളുടെ വലകൾ എയ്യുമ്പോഴും, യുദ്ധവിജയിയായ ദ്രോണർ ആ ഭീകരശരങ്ങളെ തട്ടിമാറ്റി, ഇരുട്ടകറ്റുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ ആകാശത്ത് പ്രകാശിച്ചു.
4.59.57
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
विकृष्य सुमहच्चापं मेघस्तनितनिस्वनम् ।
असकृत्मुञ्चतो बाणान्ददृशुः कुरवो युधि ॥ ४.५९.५७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അഗ്നിചക്രം പോലെ ഭീകരമായി, വൃത്താകൃതിയിൽ വലിച്ച വലിയ വില്ലിൽ മേഘഗർജ്ജനം പോലെ ശബ്ദിച്ചുകൊണ്ട് ആവർത്തിച്ച് അമ്പുകൾ തൊടുക്കുന്നവനെ കുരുക്കൾ കണ്ടു.
4.59.58
दिक्षु सर्वासु विपुलः शुश्रुवेऽथ जनैस्तदा ।
द्रोणस्यापि धनुर्घोषो विद्युत्स्तनितनिस्वनः ।
अभवद्विस्मयकरः सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.५८ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ജനങ്ങൾ ദ്രോണരുടെ വില്ലൊലി കേട്ടു—മിന്നലും ഇടിമുഴക്കവും പോലെ—ഹേ ഭരതർഷഭാ, അത് സേനകളെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു.
4.59.59
तप्तजाम्बूनदमयैर्दीप्तैरग्निसमैः शरैः ।
प्राच्छादयदमेयात्मा दिशः सूर्यस्य च प्रभाम् ॥ ४.५९.५९ ॥
അളവില്ലാത്ത ആത്മാവുള്ളവൻ, ഉരുക്കിയ സ്വർണ്ണത്താൽ നിർമ്മിതവും അഗ്നിക്കു തുല്യം ജ്വലിക്കുന്നതുമായ ശരങ്ങളാൽ ദിക്കുകളെ മൂടി; സൂര്യപ്രഭയെയും മറച്ചു.
4.59.60
ततः काञ्चनपङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
वियद्गतानां चरतां दृश्यन्ते बहवो व्रजाः ॥ ४.५९.६० ॥
അപ്പോൾ സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളും വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുമുള്ള ശരങ്ങൾ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാൽ പല കൂട്ടങ്ങളായി കാണപ്പെട്ടു.
4.59.61
शरासनात्तु द्रोणस्य प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
एको दीर्घ इवाभान्तः प्रदृश्यन्ते महाशराः ।
आकाशे समदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.५९.६१ ॥
ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾ പുറപ്പെട്ടു. ഒറ്റ നീണ്ട നിരയായി തോന്നിയ ആ മഹാശരങ്ങൾ ആകാശത്ത് അരയന്നങ്ങളുടെ നിരകൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
4.59.62
एवं सुवर्णविकृतान्विमुञ्चन्तौ शरान्बहून् ।
आकाशं संवृतं वीरावुल्काभिरिव चक्रतुः ॥ ४.५९.६२ ॥
ഇങ്ങനെ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ അനേകം ശരങ്ങൾ എയ്ത ആ രണ്ടു വീരന്മാരും ആകാശത്തെ ഉൽക്കകൾ കൊണ്ട് നിറച്ചതുപോലെ മൂടി.
4.59.63
तयोः शराश्च विबभुः कङ्कबर्हिणवाससः ।
पङ्क्त्यः शरदि मत्तानां सारसानामिवाम्बरे ॥ ४.५९.६३ ॥
അവരുടെ ഇരുവരുടെയും ശരങ്ങൾ കങ്കപ്പക്ഷിയുടെയും മയിലിന്റെയും തൂവലുകൾ അണിഞ്ഞ് തിളങ്ങി; ശരത്കാലത്ത് ആകാശത്ത് മദിച്ച സാരസപ്പക്ഷികളുടെ നിരകൾ പോലെ അവ കാണപ്പെട്ടു.
4.59.64
तत्तु युद्धं महाघोरं तयोः संरब्धयोरभूत् ।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.५९.६४ ॥
കോപിച്ചിരുന്ന ആ ഇരുവരുടെയും യുദ്ധം അതീവ ഭയങ്കരവും അത്യദ്ഭുതകരവും ചിന്തിക്കാനാവാത്തതുമായിരുന്നു; വൃത്രനും വാസവനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം പോലെയായിരുന്നു.
4.59.65
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ४.५९.६५ ॥
രണ്ടു മഹാഗജങ്ങൾ അടുത്തെത്തി കൊമ്പിന്റെ അറ്റങ്ങൾ കൊണ്ട് പരസ്പരം കുത്തുന്നതുപോലെ, പൂർണ്ണമായി വലിച്ചു വിട്ട ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
4.59.66
अथ त्वाचार्यमुख्येन शरान्सृष्टाञ्शिलाशितान् ।
अवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतांवरः ॥ ४.५९.६६ ॥
അപ്പോൾ ജയിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ, ആചാര്യശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ എയ്ത കല്ലിൽ മൂർച്ച കൂട്ടിയ ശരങ്ങളെ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ തടുത്തു.
4.59.67
दर्शयन्नैन्द्रमात्मानमुग्रमुग्रुपराक्रमः ।
इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्च समावृणोत्। ॥ ४.५९.६७ ॥
ഇന്ദ്രസദൃശമായ തന്റെ ഉഗ്രരൂപം കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഉഗ്രപരാക്രമി വേഗത്തിൽ അനേകം അമ്പുകളാൽ ആകാശത്തെ മൂടി.
4.59.68
जिघांसन्तं नरव्याघ्रमर्जुनं भीमदर्शनम् ।
विव्याध निशितैर्द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६८ ॥
കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭയങ്കര രൂപത്തോടെ നിന്ന നരവ്യാഘ്രനായ അർജുനനെ ദ്രോണർ മൂർച്ചയുള്ള, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
4.59.69
हृष्टः समभवद्द्रोणो रणशौण्डः प्रतापवान् ।
अर्जुनेन समं क्रीडञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ४.५९.६९ ॥
യുദ്ധനൈപുണ്യമുള്ള പ്രതാപിയായ ദ്രോണർ സന്തുഷ്ടനായി; വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകളാൽ അർജുനനോടൊപ്പം കളിക്കുന്നതുപോലെ തുല്യമായി പൊരുതി.
4.59.70
तौ व्यदारयतां शूरौ सन्नद्धौ रणशोभिनौ ।
उदीरयन्तौ दिव्यानि ब्राह्माद्यस्त्राणि भागशः ॥ ४.५९.७० ॥
കവചമണിഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ആ രണ്ടു വീരന്മാരും പരസ്പരം നിരകളെ ഭേദിച്ചു; ബ്രഹ്മാദി ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ ഓരോന്നായി പ്രയോഗിച്ചു.
4.59.71
पार्थस्तु समरे शूरो दर्शयन्वीर्यमात्मनः ।
स मह्यस्त्रैर्महात्मानं द्रोणं प्राच्छादयच्छरैः ॥ ४.५९.७१ ॥
എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച ശൂരനായ പാർത്ഥൻ മഹാസ്ത്രങ്ങളാൽ മഹാത്മാവായ ദ്രോണരെ അമ്പുകളാൽ മൂടി.
4.59.72
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य पार्थो द्रोणमवारयत् ॥ ४.५९.७२ ॥
അസ്ത്രങ്ങളാൽ അസ്ത്രങ്ങളെ തടുത്ത്, പാർത്ഥൻ ദ്രോണരെ തടഞ്ഞു.
4.59.73
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये बलिवासवयोरिव ॥ ४.५९.७३ ॥
പരസ്പരം സഹിക്കാനാവാതെ കോപിച്ച ആ രണ്ടു നരസിംഹങ്ങൾക്കിടയിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഘോരമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി; ബലിക്കും വാസവനും ഇടയിൽ നടന്നതുപോലെ.
4.59.74
दर्शयेतां महास्राणि भारद्वाजार्जुनौ रणे ॥ ४.५९.७४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭാരദ്വാജനും (ദ്രോണൻ) അർജുനനും മഹാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
4.59.75
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डवः ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापाद्ग्रमते स्म पुनः पुनः ॥ ४.५९.७५ ॥
പാണ്ഡവൻ ഐന്ദ്ര, വായവ്യ, ആഗ്നേയ അസ്ത്രങ്ങളാൽ ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽനിന്ന് വീണ്ടുംവീണ്ടും തൊടുത്ത അസ്ത്രങ്ങളെ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ടുതന്നെ തടുത്തു.
4.59.76
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्तौ शिलाशितान् ।
एकच्छायमकुर्वातां गगनं शरवृष्टिभिः ॥ ४.५९.७६ ॥
ഇങ്ങനെ ആ രണ്ടു ശൂരന്മാരായ മഹാധനുർധരന്മാർ കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ അമ്പുകൾ തൊടുത്ത്, അമ്പുമഴകൊണ്ട് ആകാശത്തെ ഒറ്റനിഴലാക്കി.
4.59.77
ततोऽर्जुनेन मुक्तानां पततां च शरीरिपु ।
पर्वतेष्विव वज्राणां शराणां श्रूयते स्वनः ॥ ४.५९.७७ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ തൊടുത്ത അമ്പുകളുടെയും വീണുകൊണ്ടിരുന്ന അമ്പുകളുടെയും ശബ്ദം പർവതങ്ങളിൽ വജ്രങ്ങൾ വീഴുന്നതുപോലെ കേട്ടു.
4.59.78
ततो नागा रथाश्वाश्च सादिनश्च विशांपते ।
शोणिताक्ताश्च दृश्यन्ते पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ४.५९.७८ ॥
ഹേ നരാധിപാ! അപ്പോൾ ആനകളും രഥങ്ങളും കുതിരകളും കുതിരപ്പടയാളികളും രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന്, പൂത്ത കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
4.59.79
बाहुभिश्च सकेयूरैर्निकृत्तैश्च महारथैः ।
सुवर्णाचित्रैः कवचैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ४.५९.७९ ॥
ബാഹുവലയങ്ങളോടെ വെട്ടിമുറിക്കപ്പെട്ട ബാഹുക്കളും മഹാരഥന്മാരും, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ വിചിത്ര കവചങ്ങളും വീണുകിടന്ന ധ്വജങ്ങളും.
4.59.80
योधैश्च निहतैस्तत्र पार्थबाणाभिपीडितैः ।
बलमासीत्सुसंभ्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे ॥ ४.५९.८० ॥
ദ്രോണാർജ്ജുനസമാഗമത്തിൽ, പാർത്ഥന്റെ ബാണങ്ങളാൽ പീഡിതരായി വീണ യോദ്ധാക്കളാൽ സേന അത്യന്തം സംഭ്രാന്തമായി.
4.59.81
विधृन्वानौ तु तौ वीरौ धनुषी भारसाधने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं दिधक्षन्तौ वरेषुभिः ॥ ४.५९.८१ ॥
ഭാരം വഹിക്കാൻ കഴിവുള്ള തങ്ങളുടെ വില്ലുകൾ ഉയർത്തിയ ആ രണ്ടു വീരന്മാരും, പരസ്പരം ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ശ്രേഷ്ഠ ബാണങ്ങളാൽ പരസ്പരം മറച്ചു.
4.59.82
अथान्तरिक्षे नादोऽभूद्द्रोणं तत्र प्रशंसताम् ।
दुष्करं कृतवान्द्रोणो यदर्जुनमयोधयत् ॥ ४.५९.८२ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ദ്രോണനെ പ്രശംസിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദമുയർന്നു: അർജ്ജുനനോടു യുദ്ധം ചെയ്തതിലൂടെ ദ്രോണൻ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്ന്.
4.59.83
प्रमाथिनं महावीर्यं दृढमुष्टिं दुरासदम् ।
जेतारं सर्वदैत्यानां सर्वेषां च महारथम् ॥ ४.५९.८३ ॥
അവൻ ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നവൻ, മഹാവീര്യമുള്ളവൻ, ദൃഢമുഷ്ടിയുള്ളവൻ, ദുർജ്ജയൻ, എല്ലാ ദൈത്യരെയും ജയിച്ചവൻ, എല്ലാവരിലും മഹാരഥൻ.
4.59.84
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातनम् ।
पार्थस्य समरे दृष्ट्वा द्रोणस्यासीच्च विस्मयः ॥ ४.५९.८४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്റെ പിഴയ്ക്കാത്ത ലക്ഷ്യം, പരിശീലനം, കൈവേഗം, ദൂരത്തുനിന്നുള്ള അമ്പെയ്ത്ത് എന്നിവ കണ്ട് ദ്രോണർക്കും അത്ഭുതം തോന്നി.
4.59.85
तत्प्रवृत्तं चिरं घोरं तयोर्युद्धं महात्मनोः ।
अवर्तत महारौद्रं लोकसंक्षोभकरकम् ॥ ४.५९.८५ ॥
ആ മഹാത്മാക്കൾ തമ്മിലുള്ള ആ ഘോരയുദ്ധം ദീർഘനേരം തുടർന്നു; ലോകങ്ങളെ ക്ഷോഭിപ്പിക്കുന്ന അതി ഭയങ്കരമായിരുന്നു അത്.
4.59.86
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षणः ।
विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभः ॥ ४.५९.८६ ॥
അപ്പോൾ അസഹ്യനായ ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥൻ ഗാണ്ഡീവമെന്ന ദിവ്യധനുസ്സ് ഉയർത്തി, യുദ്ധത്തിൽ ഇരു കൈകളാലും അതു വലിച്ചു.
4.59.87
तस्य बाणमयं वर्षे शलभानामिवाभवत् ।
न च बाणान्तरे तस्य वायुः शक्नोति सर्पितुम् ॥ ४.५९.८७ ॥
അവന്റെ അമ്പുമഴ വെട്ടുക്കിളിക്കൂട്ടം പോലെയായി; അവന്റെ അമ്പുകൾക്കിടയിലൂടെ കാറ്റിനു പോലും കടന്നുപോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
4.59.88
अभीक्ष्णं संदधानस्य बाणानुत्सृजतस्तथा ।
नान्तरं ददृशे किंचित्पार्थस्यापततोपी च ॥ ४.५९.८८ ॥
നിരന്തരം അമ്പുകൾ തൊടുത്തും എയ്തും ആക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പാർത്ഥനിൽ ചെറിയൊരു വിടവുപോലും കാണാനായില്ല.
4.59.89
युद्धे तु कृतशीघ्रास्त्रे वर्तमाने सुदारुणे ।
शीघ्राच्छीघ्रतरं पार्थः शरानन्यानुदैरयत् ॥ ४.५९.८९ ॥
അതിഭയങ്കരമായ ആ യുദ്ധത്തിൽ ശീഘ്രാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാർത്ഥൻ വേഗത്തിലും വേഗമേറിയ മറ്റ് ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു.
4.59.90
ततः शरसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ।
युगपत्प्रापतंस्तत्र द्रोणस्य रथमन्तिकात् ॥ ४.५९.९० ॥
അപ്പോൾ വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ശരങ്ങൾ അടുത്തുനിന്ന് ഒരേസമയം ദ്രോണരുടെ രഥത്തിന്മേൽ പതിച്ചു.
4.59.91
विकीर्यमाणे द्रोणे तु शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ४.५९.९१ ॥
ഗാണ്ഡീവധന്വിയുടെ ശരങ്ങളാൽ ദ്രോണൻ മൂടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സേനകളിൽ മഹാ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു.
4.59.92
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा समपूजयत् ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव ये च तत्र समागताः ॥ ४.५९.९२ ॥
പാണ്ഡവന്റെ ശീഘ്രാസ്ത്രത്തെ ഇന്ദ്രൻ പ്രശംസിച്ചു; അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും അങ്ങനെതന്നെ പ്രശംസിച്ചു.
4.59.93
द्रोणं युद्धार्णवे मग्नं दृष्ट्वा पुत्रः प्रतापवान् ।
ततो वृन्देन महता रथिनां रथियूथपः ।
आचार्यपुत्रस्तु शरैः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ ४.५९.९३ ॥
യുദ്ധസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ദ്രോണനെ കണ്ട പ്രതാപശാലിയായ പുത്രൻ, പിന്നെ മഹാ രഥികളുടെ സംഘത്തോടൊപ്പം, രഥയൂഥപനായ ആചാര്യപുത്രൻ ശരങ്ങളാൽ പാണ്ഡവനെ തടഞ്ഞു.
4.59.94
अश्वत्थामा तु तत्कर्म हृदयेन महात्मनः ।
पूजयामास पार्थस्य कोपं चास्य तदाऽकरोत् ॥ ४.५९.९४ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് ആ കർമ്മത്തെ ഹൃദയം കൊണ്ട് പ്രശംസിച്ചു; എന്നാൽ അപ്പോൾ അവനിൽ കോപവും ഉണ്ടായി.
4.59.95
स भन्युवशमापन्नः पार्थमभ्यद्रवद्रणे ।
किरञ्शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ४.५९.९५ ॥
കോപവശനായ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു; മഴ നിറഞ്ഞ മേഘം പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ശരങ്ങൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട്.
4.59.96
आवृत्य च महाबाहुर्यतो द्रोणस्ततोऽभवत् ।
अन्तरं प्रददौ पार्थो द्रोणस्य व्यपसर्पितुम् ॥ ४.५९.९६ ॥
മഹാബാഹു ആവരണം ചെയ്തുകൊണ്ട് ദ്രോണൻ ഉണ്ടായിരുന്ന ഭാഗത്തേക്ക് ചെന്നു; പാർത്ഥൻ ദ്രോണന് പിന്മാറാൻ അവസരം നൽകി.
4.59.97
स तु लब्धान्तरस्तूर्णमपायाञ्जवनैर्हयैः ।
छिन्नवर्मध्वजरथो निकृत्तः परमेषुभिः ॥ ४.५९.९७ ॥
അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അവൻ വേഗമേറിയ കുതിരകളുമായി പെട്ടെന്ന് ഓടിപ്പോയി; അവന്റെ കവചവും കൊടിയോടുകൂടിയ രഥവും ഉത്തമ ബാണങ്ങളാൽ മുറിഞ്ഞിരുന്നു.
4.59.98
पराजिते तदा द्रोणे द्रोणपुत्रः समागतः ।
सदण्ड इव रक्ताक्षः कृतान्तः समरे स्थितः ॥ ४.५९.९८ ॥
ദ്രോണൻ പരാജിതനായപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ മുന്നോട്ടുവന്നു; ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, ദണ്ഡുമായി നിൽക്കുന്ന യമനെപ്പോലെ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.