ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.74.1
ततो द्वितीये दिवसे भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.१ ॥
ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಐವರು ಸಹೋದರರಾದ ಪಾಂಡವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಸದ್ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರಾಗಿ ಇದ್ದರು.
4.74.2
युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य सर्वाभरणभूषिताः ।
अभिपन्ना महाभागा भ्राजमाना महारथाः ॥ ४.७४.२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರಾದ, ಹೊಳೆಯುವ ಮಹಾರಥರು ಸಮೀಪಿಸಿದರು.
4.74.3
विराटस्य सभां प्राप्य भूमिपालासनेषु ते ।
निषेदुः पावकप्रख्याः सत्रे धिष्ण्येष्विवाग्नयः ॥ ४.७४.३ ॥
ವಿರಾಟನ ಸಭೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಅವರು ರಾಜಾಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರು—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಗಳು ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವಂತೆ, ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನವರಾಗಿ.
4.74.4
तेषु तत्रोपविष्टेषु विराटः पृथिवीपतिः ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां प्रातःकृत्यं समाप्य च ॥ ४.७४.४ ॥
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಭೂಪತಿ ವಿರಾಟನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಬಂದನು.
4.74.5
गोसुवर्णादिकं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ।
आजगाम सभां राजा उत्तरेण सह प्रभो ॥ ४.७४.५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಗೋವು, ಚಿನ್ನ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ರಾಜನು ಉತ್ತರನ ಸಹಿತ ಸಭೆಗೆ ಬಂದನು.
4.74.6
स तान्दृष्ट्वा महासत्वाञ्ज्वलतः पावकानिव ।
राजवेषानुपादाय पार्थिवो विस्मितोऽभवत्। ॥ ४.७४.६ ॥
ಆ ಮಹಾಸತ್ತ್ವರನ್ನು, ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಗಳಂತೆ, ರಾಜವೇಷ ಧರಿಸಿದವರಾಗಿ ಕಂಡು ಆ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.
4.74.7
किमिदं को विधिस्त्वेष भयार्त इव पार्थिवः ।
पुरुषप्रवरान्दृष्ट्वा विषादमगमन्नृपः ॥ ४.७४.७ ॥
ಇದೇನು? ಇದು ಯಾವ ನಿಯಮ? ಭಯಪೀಡಿತನಂತಿದ್ದ ರಾಜನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಂಡು ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.
4.74.8
अथ मात्स्योऽब्रवीत्कङ्खं देवराजमिव स्थितम् ।
मरुद्गणैरुपासीनं त्रिदशानामिवेश्वरम् ॥ ४.७४.८ ॥
ಆಗ ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನು ಕಂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಮರುದ್ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದೇವರಾಜನಂತೆ ಆತನಿದ್ದನು.
4.74.9
स किलाक्षनिवापस्त्वं सभास्तारो मया कृतः ।
अथ राजासने कस्मादुपविष्टोऽस्यलंकृतः ॥ ४.७४.९ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಪಗಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಭೆಯ ಒಡೆಯನಾಗಿ ನಾನೇ ನೇಮಿಸಿದ್ದೆ; ಈಗ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ರಾಜಾಸನದ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಕುಳಿತಿರುವೆ?
4.74.10
परिहासेच्छया राज्ञो विराटस्य निशम्य तत् ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७४.१० ॥
ವಿರಾಟ ರಾಜನ ಪರಿಹಾಸದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನುಡಿದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಗುತ್ತಾ ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಜುನ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು.
4.74.11
इन्द्रस्यार्धासनं राजन्नयमारोढुमर्हति ।
ब्रह्मण्यः श्रुतवांस्त्यागी सर्वलोकाभिपूजितः ॥ ४.७४.११ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಇವನು ಇಂದ್ರನ ಅರ್ಧಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಗ್ಯ; ಇವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ತ್ಯಾಗಿ, ಸರ್ವಲೋಕಪೂಜಿತ.
4.74.12
एष विग्रहवान्धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष बुद्ध्याधिको लोके तपसां च परायणम् ॥ ४.७४.१२ ॥
ಇವನು ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಧರ್ಮ; ಇವನು ಶೂರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನು, ತಪಸ್ಸುಗಳ ಪರಮಾಶ್ರಯ.
4.74.13
एषोऽस्त्रं विविधं वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
न चैवान्यः पुमान्वेत्ति न वेत्स्यति कदाचन ॥ ४.७४.१३ ॥
ಇವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಚರ ಅಚರಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು. ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಬಲ್ಲವನಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಬಲ್ಲವನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.74.14
न देवा नासुराः केचिन्न मनुष्या न राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ ४.७४.१४ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲ, ಅಸುರರಲ್ಲ, ಯಾವ ಮನುಷ್ಯರೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸರೂ ಅಲ್ಲ; ಗಂಧರ್ವ ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಮಹಾಸರ್ಪಗಳೂ ಅಲ್ಲ.
4.74.15
दीर्घदर्शी महातेजाः पारैजानपदप्रियः ।
पाण्डवानामतिरथो यज्ञधर्मपरो वशी ॥ ४.७४.१५ ॥
ದೂರದರ್ಶಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ರಾಜ್ಯದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು; ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಅತಿರಥ, ಯಜ್ಞ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು.
4.74.16
महर्षिकल्पो राजर्षिः सर्वलोकेषु विश्रुतः ।
बलवान्धृतिमान्दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ४.७४.१६ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯಂತಿರುವವನು, ರಾಜರ್ಷಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಖ್ಯಾತನು; ಬಲಶಾಲಿ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ದಕ್ಷ, ಸತ್ಯವಾದಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು.
4.74.17
धनैश्च संचयैश्चैव शक्रवैश्रवणोपमः ।
यथा मनुर्महातेजा लोकानां परिरक्षिता ।
एवमेव महातेजाः प्रजानुग्रहकारकः ॥ ४.७४.१७ ॥
ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಚಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರಿಗೆ ಸಮಾನನು; ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವವನು.
4.74.18
अयं कुरूणामृषभः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यस्य कीर्तिः स्थिता लोके सूर्यस्येवोद्यतः प्रभा ॥ ४.७४.१८ ॥
ಇವನು ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ; ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದೆ.
4.74.19
संसरन्ति दिशः सर्वा यशसोस्य गभस्तयः ।
उदितस्येव सूर्यस्य तेजसोऽनुगभस्तयः ॥ ४.७४.१९ ॥
ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ಇವನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದವು.
4.74.20
एनं त्रिंशत्सहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
अन्वयुः पृष्ठतो राजन्यावदध्यावसत्कुरून् ॥ ४.७४.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಲಶಾಲಿ ಆನೆಗಳು ಇವನ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದವು; ಇವನು ಕುರುಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.
4.74.21
त्रिंशच्चैव सहस्राणि रथानां रथिनां वरम् ।
सदश्वैरुपसंपन्नाः पृष्ठतोऽनुययुस्तदा ॥ ४.७४.२१ ॥
ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ರಥಿಕರು, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ, ಆಗ ಇವನ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು.
4.74.22
वाजिनां च शतं राजन्त्सहस्राण्ययुतानि च ।
इममष्टशतं सूताः सुमृष्टमणिकुण्डलाः।
तुष्टुवुर्मागधैः सार्धं पुरा शक्रमिवर्षयः ॥ ४.७४.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಎಂಟು ನೂರು ಸೂತರು, ಮಾಗಧರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಹಿಂದೆ ಋಷಿಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಂತೆ ಇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
4.74.23
इमं नित्यपुमातिष्ठन्कुरवः किंकरास्तदा ।
सर्वे च नृप राजानं धनेश्वरमिवामराः ॥ ४.७४.२३ ॥
ಆಗ ಕುರುಗಳ ಸೇವಕರೆಲ್ಲರೂ ಇವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನಿಂತಿದ್ದರು; ಓ ರಾಜನೇ, ದೇವತೆಗಳು ಕುಬೇರನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಈ ರಾಜನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು.
4.74.24
एष सर्वान्महीपालान्करमाहारयत्तदा ।
वैश्यानिव महाराज विवशान्स्ववशानपि ॥ ४.७४.२४ ॥
ಇವನು ಆಗ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಂದ ಕಪ್ಪ ತರಿಸಿದನು; ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ವಶದಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರರನ್ನೂ ವೈಶ್ಯರಿಂದ ಕರ ಪಡೆದಂತೆ.
4.74.25
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
उपजीवन्ति राजानमेनं सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.२५ ॥
ಉತ್ತಮ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಎಂಬತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಮಹಾತ್ಮ ಸ್ನಾತಕರು ಈ ರಾಜನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.
4.74.26
एष वृद्धाननाथांश्च व्यङ्गान्पङ्गूश्चं वामनान् ।
पुत्रवत्पालयामास प्रजाधर्मेण चाभिभूः ॥ ४.७४.२६ ॥
ವೃದ್ಧರನ್ನು, ಅನಾಥರನ್ನು, ವಿಕಲಾಂಗರನ್ನು, ಕುಂಟರನ್ನು, ಕುಬ್ಜರನ್ನು ಇವರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿದರು; ಪ್ರಜಾಧರ್ಮದಿಂದ ಆಳಿದರು.
4.74.27
एष धर्मे दमे चैव दाने सत्ये रतः सदा ।
महाप्रसादो ब्रह्मण्यः सत्यवादी च पार्थिवः ॥ ४.७४.२७ ॥
ಈ ರಾಜನು ಸದಾ ಧರ್ಮ, ದಮ, ದಾನ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನು; ಮಹಾ ಕರುಣಾಮಯಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತೈಷಿ, ಸತ್ಯವಾದಿ.
4.74.28
श्रीमत्संपत्प्रभावेन तप्यते यस्य कौरवः ।
रगणः सह कर्णेन सौबलेन च वीर्यवान् ॥ ४.७४.२८ ॥
ಯಾರ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೌಬಲ (ಶಕುನಿ)ರೊಂದಿಗಿನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕೌರವ ಸೈನ್ಯ ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ.
4.74.29
गुणा न शक्याः संख्यातुमेतस्यैव नरेश्वर ।
एष धर्मपरो नित्यमनृशंसः सुशीलवान् ॥ ४.७४.२९ ॥
ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಇವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವರು ಸದಾ ಧರ್ಮಪರರು, ದಯಾಳು, ಸುಶೀಲರು.
4.74.30
एवं युक्तो महाराजा पाण्डवः पुरुषर्षभः ।
कथं नार्हति राजार्हमासनं पृथिवीपतिः ॥ ४.७४.३० ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಈ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಾಂಡವನು, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ವೃಷಭನು, ಭೂಪತಿಯು ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಆಸನಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ?