മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.74.1
ततो द्वितीये दिवसे भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.१ ॥
പിന്നീട് രണ്ടാം ദിവസം അഞ്ച് സഹോദരന്മാരായ പാണ്ഡവർ കുളിച്ച്, വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, എല്ലാവരും നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചവരായി ഇരുന്നു.
4.74.2
युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य सर्वाभरणभूषिताः ।
अभिपन्ना महाभागा भ्राजमाना महारथाः ॥ ४.७४.२ ॥
യുധിഷ്ഠിരനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്, മഹാഭാഗ്യവാന്മാരും പ്രകാശിക്കുന്നവരുമായ മഹാരഥന്മാർ സമീപിച്ചു.
4.74.3
विराटस्य सभां प्राप्य भूमिपालासनेषु ते ।
निषेदुः पावकप्रख्याः सत्रे धिष्ण्येष्विवाग्नयः ॥ ४.७४.३ ॥
വിരാടന്റെ സഭയിലെത്തി, അവർ രാജാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു; യാഗത്തിൽ അഗ്നികൾ യാഗവേദികളിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, അഗ്നിതുല്യരായി.
4.74.4
तेषु तत्रोपविष्टेषु विराटः पृथिवीपतिः ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां प्रातःकृत्यं समाप्य च ॥ ४.७४.४ ॥
അവർ അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞശേഷം, ഭൂപതിയായ വിരാടൻ പ്രഭാതകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി വന്നു.
4.74.5
गोसुवर्णादिकं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ।
आजगाम सभां राजा उत्तरेण सह प्रभो ॥ ४.७४.५ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്ക് വിധിപ്രകാരം പശു, സ്വർണ്ണം മുതലായവ ദാനം ചെയ്ത്, ഹേ പ്രഭോ, രാജാവ് ഉത്തരനോടൊപ്പം സഭയിലേക്ക് വന്നു.
4.74.6
स तान्दृष्ट्वा महासत्वाञ्ज्वलतः पावकानिव ।
राजवेषानुपादाय पार्थिवो विस्मितोऽभवत्। ॥ ४.७४.६ ॥
മഹാബലശാലികളായ അവരെ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നികളെപ്പോലെ, രാജവേഷം ധരിച്ചവരായി കണ്ടപ്പോൾ ആ രാജാവ് വിസ്മയിച്ചു.
4.74.7
किमिदं को विधिस्त्वेष भयार्त इव पार्थिवः ।
पुरुषप्रवरान्दृष्ट्वा विषादमगमन्नृपः ॥ ४.७४.७ ॥
ഇതെന്താണ്? ഇതെന്തു നിയമം? ഭയപീഡിതനെപ്പോലെ രാജാവ് ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാരെ കണ്ട് വിഷാദത്തിലായി.
4.74.8
अथ मात्स्योऽब्रवीत्कङ्खं देवराजमिव स्थितम् ।
मरुद्गणैरुपासीनं त्रिदशानामिवेश्वरम् ॥ ४.७४.८ ॥
അപ്പോൾ മത്സ്യരാജാവ് കങ്കനോട് പറഞ്ഞു; മരുദ്ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ ഇരുന്നിരുന്നു.
4.74.9
स किलाक्षनिवापस्त्वं सभास्तारो मया कृतः ।
अथ राजासने कस्मादुपविष्टोऽस्यलंकृतः ॥ ४.७४.९ ॥
നിന്നെ ചൂതുപരിപാലകനും സഭയുടെ നാഥനുമാക്കിയത് ഞാനാണ്; പിന്നെ എന്തിന് അലങ്കരിച്ച് രാജാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു?
4.74.10
परिहासेच्छया राज्ञो विराटस्य निशम्य तत् ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७४.१० ॥
വിരാടരാജാവിന്റെ പരിഹാസേച്ഛയിലുള്ള ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന അർജുനൻ ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
4.74.11
इन्द्रस्यार्धासनं राजन्नयमारोढुमर्हति ।
ब्रह्मण्यः श्रुतवांस्त्यागी सर्वलोकाभिपूजितः ॥ ४.७४.११ ॥
രാജാവേ, ഇന്ദ്രന്റെ അർധാസനത്തിൽ ഇരിക്കാൻ ഇവൻ യോഗ്യനാണ്; ഇവൻ ബ്രാഹ്മണഭക്തൻ, ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ത്യാഗി, സർവ്വലോകപൂജിതൻ.
4.74.12
एष विग्रहवान्धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष बुद्ध्याधिको लोके तपसां च परायणम् ॥ ४.७४.१२ ॥
ഇവൻ ശരീരം പൂണ്ട ധർമ്മം; ഇവൻ വീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; ലോകത്തിൽ ബുദ്ധിയിൽ അധികൻ, തപസ്സുകളുടെ പരമാശ്രയം.
4.74.13
एषोऽस्त्रं विविधं वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
न चैवान्यः पुमान्वेत्ति न वेत्स्यति कदाचन ॥ ४.७४.१३ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, ചരാചരങ്ങളിലും, ഇവൻ പലവിധ അസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നു. മറ്റൊരു പുരുഷനും അറിയുന്നില്ല, ഒരിക്കലും അറിയുകയുമില്ല.
4.74.14
न देवा नासुराः केचिन्न मनुष्या न राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ ४.७४.१४ ॥
ദേവന്മാരില്ല, അസുരന്മാരില്ല, മനുഷ്യരോ രാക്ഷസരോ ഇല്ല; ഗന്ധർവ്വ-യക്ഷ ശ്രേഷ്ഠന്മാരും കിന്നരരും മഹാസർപ്പങ്ങളും ഇല്ല.
4.74.15
दीर्घदर्शी महातेजाः पारैजानपदप्रियः ।
पाण्डवानामतिरथो यज्ञधर्मपरो वशी ॥ ४.७४.१५ ॥
ദൂരദർശി, മഹാതേജസ്വി, നാട്ടുകാർക്ക് പ്രിയൻ; പാണ്ഡവരിൽ അതിരഥൻ, യജ്ഞധർമ്മപരൻ, ജിതേന്ദ്രിയൻ.
4.74.16
महर्षिकल्पो राजर्षिः सर्वलोकेषु विश्रुतः ।
बलवान्धृतिमान्दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ४.७४.१६ ॥
മഹർഷിക്കു തുല്യൻ, രാജർഷി, സർവലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധൻ; ബലവാൻ, ധൈര്യശാലി, ദക്ഷൻ, സത്യവാദി, ജിതേന്ദ്രിയൻ.
4.74.17
धनैश्च संचयैश्चैव शक्रवैश्रवणोपमः ।
यथा मनुर्महातेजा लोकानां परिरक्षिता ।
एवमेव महातेजाः प्रजानुग्रहकारकः ॥ ४.७४.१७ ॥
ധനത്തിലും സഞ്ചയത്തിലും ഇന്ദ്രനും കുബേരനും തുല്യൻ; മഹാതേജസ്വിയായ മനു ലോകങ്ങളെ രക്ഷിച്ചതുപോലെ, ഈ മഹാതേജസ്വി പ്രജകളോട് അനുഗ്രഹം ചെയ്യുന്നവനാണ്.
4.74.18
अयं कुरूणामृषभः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यस्य कीर्तिः स्थिता लोके सूर्यस्येवोद्यतः प्रभा ॥ ४.७४.१८ ॥
ഇവൻ കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, കുന്തിയുടെ പുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ; ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യന്റെ പ്രഭപോലെ ഇവന്റെ കീർത്തി ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
4.74.19
संसरन्ति दिशः सर्वा यशसोस्य गभस्तयः ।
उदितस्येव सूर्यस्य तेजसोऽनुगभस्तयः ॥ ४.७४.१९ ॥
ഉദിച്ചുയർന്ന സൂര്യന്റെ തേജസ്സിന്റെ രശ്മികൾ പോലെ, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ യശസ്സിന്റെ രശ്മികൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പരന്നു.
4.74.20
एनं त्रिंशत्सहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
अन्वयुः पृष्ठतो राजन्यावदध्यावसत्कुरून् ॥ ४.७४.२० ॥
ഓ രാജാവേ, മുപ്പതിനായിരം ശക്തരായ ആനകൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്നാലെ അനുഗമിച്ചു; ഇദ്ദേഹം കുരുക്കൾക്കിടയിൽ വസിച്ച കാലത്ത്.
4.74.21
त्रिंशच्चैव सहस्राणि रथानां रथिनां वरम् ।
सदश्वैरुपसंपन्नाः पृष्ठतोऽनुययुस्तदा ॥ ४.७४.२१ ॥
മുപ്പതിനായിരം ഉത്തമ രഥങ്ങളും രഥികളും, നല്ല കുതിരകളോടെ സജ്ജരായി, അന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്നാലെ അനുഗമിച്ചു.
4.74.22
वाजिनां च शतं राजन्त्सहस्राण्ययुतानि च ।
इममष्टशतं सूताः सुमृष्टमणिकुण्डलाः।
तुष्टुवुर्मागधैः सार्धं पुरा शक्रमिवर्षयः ॥ ४.७४.२२ ॥
ഓ രാജാവേ, നൂറുകണക്കിനു ആയിരവും പതിനായിരവും കുതിരകളും, തിളങ്ങുന്ന മണികുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച എണ്ണൂറ് സൂതന്മാരും, മാഗധന്മാരോടൊപ്പം, പണ്ട് ഋഷിമാർ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിച്ചതുപോലെ ഇദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിച്ചു.
4.74.23
इमं नित्यपुमातिष्ठन्कुरवः किंकरास्तदा ।
सर्वे च नृप राजानं धनेश्वरमिवामराः ॥ ४.७४.२३ ॥
അന്ന് കുരുക്കളുടെ ഭൃത്യന്മാർ എല്ലാവരും ഇദ്ദേഹത്തിന് നിത്യം സേവ ചെയ്തു നിന്നു; ഓ രാജാവേ, ദേവന്മാർ കുബേരനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാവരും ഈ രാജാവിനെ സേവിച്ചു.
4.74.24
एष सर्वान्महीपालान्करमाहारयत्तदा ।
वैश्यानिव महाराज विवशान्स्ववशानपि ॥ ४.७४.२४ ॥
ഇദ്ദേഹം അന്ന് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരിൽനിന്നും കപ്പം കൊണ്ടുവരുത്തി; ഓ മഹാരാജാവേ, വൈശ്യന്മാരിൽനിന്ന് നികുതി വാങ്ങുന്നതുപോലെ, അധീനരെയും സ്വതന്ത്രരെയും.
4.74.25
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
उपजीवन्ति राजानमेनं सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.२५ ॥
ഉത്തമവ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന എൺപത്തെട്ടായിരം മഹാത്മാക്കളായ സ്നാതകർ ഈ രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
4.74.26
एष वृद्धाननाथांश्च व्यङ्गान्पङ्गूश्चं वामनान् ।
पुत्रवत्पालयामास प्रजाधर्मेण चाभिभूः ॥ ४.७४.२६ ॥
വൃദ്ധരെയും അനാഥരെയും വികലാംഗരെയും മുടന്തരെയും കുള്ളന്മാരെയും ഇദ്ദേഹം പുത്രന്മാരെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു; പ്രജാധർമ്മപ്രകാരം ഭരിച്ചു.
4.74.27
एष धर्मे दमे चैव दाने सत्ये रतः सदा ।
महाप्रसादो ब्रह्मण्यः सत्यवादी च पार्थिवः ॥ ४.७४.२७ ॥
ഈ രാജാവ് എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിലും ദമത്തിലും ദാനത്തിലും സത്യത്തിലും രമിക്കുന്നു; മഹാകാരുണികനും ബ്രാഹ്മണഹിതനും സത്യവാദിയുമാണ്.
4.74.28
श्रीमत्संपत्प्रभावेन तप्यते यस्य कौरवः ।
रगणः सह कर्णेन सौबलेन च वीर्यवान् ॥ ४.७४.२८ ॥
ആരുടെ ഐശ്വര്യപ്രഭാവത്താൽ കർണ്ണനോടും സൗബലനോടും (ശകുനിയോടും) ചേർന്ന വീര്യവാനായ കൗരവസൈന്യം സന്താപമനുഭവിക്കുന്നുവോ.
4.74.29
गुणा न शक्याः संख्यातुमेतस्यैव नरेश्वर ।
एष धर्मपरो नित्यमनृशंसः सुशीलवान् ॥ ४.७४.२९ ॥
ഹേ നരേശ്വരാ, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ എണ്ണിത്തീർക്കാനാവില്ല. ഇദ്ദേഹം എപ്പോഴും ധർമ്മപരായണനും കരുണാമയനും സുശീലനുമാണ്.
4.74.30
एवं युक्तो महाराजा पाण्डवः पुरुषर्षभः ।
कथं नार्हति राजार्हमासनं पृथिवीपतिः ॥ ४.७४.३० ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, ഇങ്ങനെ ഗുണസമ്പന്നനായ പാണ്ഡവൻ, മനുഷ്യരിൽ ഋഷഭനായ ഭൂപതി, രാജയോഗ്യമായ ആസനത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് അർഹനല്ല?