ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.74.1
ततो द्वितीये दिवसे भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.१ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ସମସ୍ତେ ସୁଚରିତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
4.74.2
युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य सर्वाभरणभूषिताः ।
अभिपन्ना महाभागा भ्राजमाना महारथाः ॥ ४.७४.२ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାରଥୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
4.74.3
विराटस्य सभां प्राप्य भूमिपालासनेषु ते ।
निषेदुः पावकप्रख्याः सत्रे धिष्ण्येष्विवाग्नयः ॥ ४.७४.३ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ସଭାରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ରାଜାସନରେ ବସିଲେ, ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ବେଦୀରେ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତି ଭଳି, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ।
4.74.4
तेषु तत्रोपविष्टेषु विराटः पृथिवीपतिः ।
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां प्रातःकृत्यं समाप्य च ॥ ४.७४.४ ॥
ସେମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ସେହି ରାତ୍ରି ପାର ହେବା ପରେ, ଭୂପତି ବିରାଟ ପ୍ରାତଃକୃତ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ଆସିଲେ।
4.74.5
गोसुवर्णादिकं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ।
आजगाम सभां राजा उत्तरेण सह प्रभो ॥ ४.७४.५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଗାଈ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ଦାନ କରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ରାଜା ଉତ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ସଭାକୁ ଆସିଲେ।
4.74.6
स तान्दृष्ट्वा महासत्वाञ्ज्वलतः पावकानिव ।
राजवेषानुपादाय पार्थिवो विस्मितोऽभवत्। ॥ ४.७४.६ ॥
ସେହି ମହାସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଳି, ରାଜବେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖି ସେ ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱିତ ହେଲେ।
4.74.7
किमिदं को विधिस्त्वेष भयार्त इव पार्थिवः ।
पुरुषप्रवरान्दृष्ट्वा विषादमगमन्नृपः ॥ ४.७४.७ ॥
ଏ କଣ? ଏ କେଉଁ ନିୟମ? ଭୟପୀଡ଼ିତ ପରି ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।
4.74.8
अथ मात्स्योऽब्रवीत्कङ्खं देवराजमिव स्थितम् ।
मरुद्गणैरुपासीनं त्रिदशानामिवेश्वरम् ॥ ४.७४.८ ॥
ତା'ପରେ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ କଙ୍କଙ୍କୁ କହିଲେ; ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ସେ ବସିଥିଲେ।
4.74.9
स किलाक्षनिवापस्त्वं सभास्तारो मया कृतः ।
अथ राजासने कस्मादुपविष्टोऽस्यलंकृतः ॥ ४.७४.९ ॥
ତୁମକୁ ମୁଁ ପାଶାଧିକାରୀ ଓ ସଭାପତି କରିଥିଲି; ତେବେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରାଜାସନରେ କାହିଁକି ବସିଛ?
4.74.10
परिहासेच्छया राज्ञो विराटस्य निशम्य तत् ।
स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यमर्जुनः परवीरहा ॥ ४.७४.१० ॥
ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ପରିହାସ ଇଚ୍ଛାରେ କହିଥିବା ସେ କଥା ଶୁଣି, ହସିହସି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.74.11
इन्द्रस्यार्धासनं राजन्नयमारोढुमर्हति ।
ब्रह्मण्यः श्रुतवांस्त्यागी सर्वलोकाभिपूजितः ॥ ४.७४.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅର୍ଧାସନରେ ବସିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ତ୍ୟାଗୀ ଏବଂ ସର୍ବଲୋକପୂଜିତ।
4.74.12
एष विग्रहवान्धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष बुद्ध्याधिको लोके तपसां च परायणम् ॥ ४.७४.१२ ॥
ଏ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ଧର୍ମ; ଏ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜଗତରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ଅଧିକ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ପରମ ଆଶ୍ରୟ।
4.74.13
एषोऽस्त्रं विविधं वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
न चैवान्यः पुमान्वेत्ति न वेत्स्यति कदाचन ॥ ४.७४.१३ ॥
ଏ ତିନି ଲୋକରେ, ଚର ଓ ଅଚରରେ, ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ଜାଣେ ନାହିଁ, କେବେ ବି ଜାଣିବ ନାହିଁ।
4.74.14
न देवा नासुराः केचिन्न मनुष्या न राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ ४.७४.१४ ॥
ଦେବତା ନୁହଁନ୍ତି, ଅସୁର ନୁହଁନ୍ତି, କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଗନ୍ଧର୍ବ-ଯକ୍ଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ନର ଓ ମହାସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
4.74.15
दीर्घदर्शी महातेजाः पारैजानपदप्रियः ।
पाण्डवानामतिरथो यज्ञधर्मपरो वशी ॥ ४.७४.१५ ॥
ଦୂରଦର୍ଶୀ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଜନପଦବାସୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିରଥ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମରେ ନିରତ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ।
4.74.16
महर्षिकल्पो राजर्षिः सर्वलोकेषु विश्रुतः ।
बलवान्धृतिमान्दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ४.७४.१६ ॥
ମହର୍ଷି ସଦୃଶ, ରାଜର୍ଷି, ସର୍ବଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ; ବଳବାନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ଦକ୍ଷ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ।
4.74.17
धनैश्च संचयैश्चैव शक्रवैश्रवणोपमः ।
यथा मनुर्महातेजा लोकानां परिरक्षिता ।
एवमेव महातेजाः प्रजानुग्रहकारकः ॥ ४.७४.१७ ॥
ଧନ ଓ ସଞ୍ଚୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କୁବେରଙ୍କ ସମାନ; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମନୁ ଯେପରି ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
4.74.18
अयं कुरूणामृषभः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यस्य कीर्तिः स्थिता लोके सूर्यस्येवोद्यतः प्रभा ॥ ४.७४.१८ ॥
ଏ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା ପରି ଯାହାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଜଗତରେ ସ୍ଥିର।
4.74.19
संसरन्ति दिशः सर्वा यशसोस्य गभस्तयः ।
उदितस्येव सूर्यस्य तेजसोऽनुगभस्तयः ॥ ४.७४.१९ ॥
ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜର କିରଣ ପରି, ଏହାଙ୍କ ଯଶର କିରଣ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।
4.74.20
एनं त्रिंशत्सहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
अन्वयुः पृष्ठतो राजन्यावदध्यावसत्कुरून् ॥ ४.७४.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତିରିଶ ହଜାର ବଳବାନ ହାତୀ ଏହାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଲେ; ଯେତେ କାଳ ସେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ।
4.74.21
त्रिंशच्चैव सहस्राणि रथानां रथिनां वरम् ।
सदश्वैरुपसंपन्नाः पृष्ठतोऽनुययुस्तदा ॥ ४.७४.२१ ॥
ତିରିଶ ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଓ ରଥୀ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ଏହାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
4.74.22
वाजिनां च शतं राजन्त्सहस्राण्ययुतानि च ।
इममष्टशतं सूताः सुमृष्टमणिकुण्डलाः।
तुष्टुवुर्मागधैः सार्धं पुरा शक्रमिवर्षयः ॥ ४.७४.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶହ ଶହ ହଜାର ଓ ଅଯୁତ ଘୋଡ଼ା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଣିକୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ଆଠ ଶହ ସୂତ, ମାଗଧମାନଙ୍କ ସହ, ପୂର୍ବେ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିବା ପରି, ଏହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
4.74.23
इमं नित्यपुमातिष्ठन्कुरवः किंकरास्तदा ।
सर्वे च नृप राजानं धनेश्वरमिवामराः ॥ ४.७४.२३ ॥
ସେତେବେଳେ କୁରୁମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେବକ ଏହାଙ୍କ ସେବାରେ ସର୍ବଦା ଠିଆ ହେଉଥିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଦେବତାମାନେ ଧନେଶ୍ୱର (କୁବେର)ଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ପରି ସମସ୍ତେ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
4.74.24
एष सर्वान्महीपालान्करमाहारयत्तदा ।
वैश्यानिव महाराज विवशान्स्ववशानपि ॥ ४.७४.२४ ॥
ସେ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ କର ଆଣିବାକୁ ଦେଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଯେପରି କର ନିଆଯାଏ, ସେହିପରି ବଶୀଭୂତ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ।
4.74.25
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
उपजीवन्ति राजानमेनं सुचरितव्रताः ॥ ४.७४.२५ ॥
ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ପାଳନକାରୀ ଅଠାଅଶୀ ହଜାର ମହାତ୍ମା ସ୍ନାତକ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଜୀବନଧାରଣ କରନ୍ତି।
4.74.26
एष वृद्धाननाथांश्च व्यङ्गान्पङ्गूश्चं वामनान् ।
पुत्रवत्पालयामास प्रजाधर्मेण चाभिभूः ॥ ४.७४.२६ ॥
ବୃଦ୍ଧ, ଅନାଥ, ବିକଳାଙ୍ଗ, ଖଞ୍ଜ ଓ ବାମନମାନଙ୍କୁ ସେ ପୁତ୍ର ପରି ପାଳନ କଲେ; ପ୍ରଜାଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଶାସନ କଲେ।
4.74.27
एष धर्मे दमे चैव दाने सत्ये रतः सदा ।
महाप्रसादो ब्रह्मण्यः सत्यवादी च पार्थिवः ॥ ४.७४.२७ ॥
ଏହି ରାଜା ସର୍ବଦା ଧର୍ମ, ଦମ, ଦାନ ଓ ସତ୍ୟରେ ରତ; ସେ ମହାପ୍ରସାଦଶୀଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣହିତୈଷୀ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ।
4.74.28
श्रीमत्संपत्प्रभावेन तप्यते यस्य कौरवः ।
रगणः सह कर्णेन सौबलेन च वीर्यवान् ॥ ४.७४.२८ ॥
ଯାହାର ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବରେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୌବଳ (ଶକୁନି) ସହିତ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ କୌରବ ସେନା ସନ୍ତପ୍ତ ହୁଏ।
4.74.29
गुणा न शक्याः संख्यातुमेतस्यैव नरेश्वर ।
एष धर्मपरो नित्यमनृशंसः सुशीलवान् ॥ ४.७४.२९ ॥
ହେ ନରେଶ୍ୱର, ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଗଣି ହେବ ନାହିଁ। ସେ ସର୍ବଦା ଧର୍ମପରାୟଣ, ଦୟାଳୁ ଓ ସୁଶୀଳ।
4.74.30
एवं युक्तो महाराजा पाण्डवः पुरुषर्षभः ।
कथं नार्हति राजार्हमासनं पृथिवीपतिः ॥ ४.७४.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପାଣ୍ଡବ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀପତି ରାଜୋଚିତ ଆସନର କାହିଁକି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି?