મહાભારત · અધ્યાય 5.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.139.1
एवमुक्तस्तु विमनास्तिर्यग्दृष्टिरधोमुखः ।
संहत्य च भ्रुवोर्मध्यं न किञ्चिद्व्याजहार ह ॥ ५.१३९.१ ॥
આમ કહેવાયો ત્યારે તે ઉદાસ મનથી, ત્રાંસી દૃષ્ટિ અને નીચા મુખે, ભ્રમરોના મધ્યને સંકોચીને કંઈ બોલ્યો નહીં.
5.139.2
तं वै विमनसं दृष्ट्वा संप्रेक्ष्यान्योन्यमन्तिकात् ।
पुनरेवोत्तरं वाक्यमुक्तवन्तौ नरर्षभौ ॥ ५.१३९.२ ॥
તેને ઉદાસ જોઈને, પાસેથી એકબીજા તરફ જોઈને, બંને નરશ્રેષ્ઠોએ ફરી આગળના શબ્દો કહ્યા.
5.139.3
शुश्रूषमनसूयं च ब्रह्मण्यं सत्यवादिनम् ।
प्रतियोत्स्यामहे पार्थमतो दुःखतरं नु किम् ॥ ५.१३९.३ ॥
આજ્ઞાંકિત, ઈર્ષ્યારહિત, બ્રાહ્મણભક્ત, સત્યવાદી એવા પાર્થ સાથે અમારે યુદ્ધ કરવું પડશે. આનાથી વધુ દુઃખદાયક શું હોઈ શકે?
5.139.4
अश्वत्थाम्नि यथा पुत्रे भूयो मम धनञ्जये ।
बहुमानः परो राजन्सन्नतिश्च कपिध्वजे ॥ ५.१३९.४ ॥
હે રાજન્! મારા પુત્ર અશ્વત્થામા પ્રત્યે જેમ, તેમ જ કપિધ્વજ ધનંજય પ્રત્યે પણ મારો ઘણો આદર અને સ્નેહ છે.
5.139.5
तं चेत्पुत्रात्प्रियतमं प्रतियोत्स्ये धनञ्जयम् ।
क्षात्रं धर्ममनुष्ठाय धिगस्तु क्षत्रिजीविकाम् ॥ ५.१३९.५ ॥
પુત્રથી પણ પ્રિય એવા ધનંજય સાથે જો હું યુદ્ધ કરું, તો ક્ષાત્રધર્મ પાળનારી ક્ષત્રિયની આજીવિકાને ધિક્કાર હો.
5.139.6
यस्य लोके समो नास्ति कश्चिदन्यो धनुर्धरः ।
मत्प्रसादात्स बीभत्सुः श्रेयानन्यैर्धनुर्धरैः ॥ ५.१३९.६ ॥
જગતમાં જેની બરાબરીનો બીજો કોઈ ધનુર્ધર નથી, તે બીભત્સુ મારી કૃપાથી અન્ય સર્વ ધનુર્ધરો કરતાં શ્રેષ્ઠ છે.
5.139.7
मित्रध्रुग्दुष्टभावश्च नास्तिकोऽथानृजुः शठः ।
न सत्सु लभते पूजां यज्ञे मूर्ख इवागतः ॥ ५.१३९.७ ॥
મિત્રદ્રોહી, દુષ્ટ સ્વભાવનો, નાસ્તિક, કુટિલ અને છળકપટી માણસ સજ્જનો વચ્ચે માન મેળવતો નથી; યજ્ઞમાં નહિ બોલાવેલા મૂર્ખ જેવો તે રહે છે.
5.139.8
वार्यमाणोऽपि पापेभ्यः पापात्मा पापमिच्छति ।
चोद्यमानोऽपि पापेन शुभात्मा शुभमिच्छति ॥ ५.१३९.८ ॥
પાપાત્મા પાપથી રોકાયો હોવા છતાં પાપની જ ઇચ્છા કરે છે; શુભાત્મા પાપીથી પ્રેરાયો હોવા છતાં શુભની જ ઇચ્છા કરે છે.
5.139.9
मिथ्योपचरिता ह्येते वर्तमान ह्यनुप्रिये ।
अहितत्वाय कल्पन्ते दोषा भरतसत्तम ॥ ५.१३९.९ ॥
હે પ્રિય, જૂઠા સેવકો અહીં હાજર હોય ત્યારે તેમના દોષ જ અહિતનું કારણ બને છે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
5.139.10
त्वमुक्तः कुरुवृद्धेन मया च विदुरेण च ।
वासुदेवेन च तथा श्रेयो नैवाभिमन्यसे ॥ ५.१३९.१० ॥
કુરુવૃદ્ધ, મેં, વિદુરે અને વાસુદેવે તને કહ્યું, છતાં તું શ્રેયને સ્વીકારતો નથી.
5.139.11
अस्ति मे बलमित्येव सहसा त्वं तितीर्षसि ।
सग्राहनक्रमकरं गङ्गावेगमिवोष्णगे ॥ ५.१३९.११ ॥
'મારી પાસે બળ છે' એમ વિચારી તું ઉતાવળે મગર, શાર્ક અને મકરોથી ભરેલા ગંગાના વેગને પાર કરવા ઇચ્છે છે.
5.139.12
वाससैव यथा हि त्वं प्रावृण्वानोऽभिमन्यसे ।
स्रजं त्यक्तामिव प्राप्य लोभाद्यौधिष्ठिरीं श्रियम् ॥ ५.१३९.१२ ॥
વસ્ત્રથી પોતાને ઢાંકી દઈને જેમ કોઈ પોતાને છુપાયેલો માને, તેમ તું લોભથી યુધિષ્ઠિરની લક્ષ્મી મેળવીને ફેંકી દીધેલી માળા મળી હોય તેમ માને છે.
5.139.13
द्रौपदीसहितं पार्थं सायुधैर्भ्रातृभिर्वृतम् ।
वनस्थमपि राज्यस्थः पाण्डवं को विजेष्यति ॥ ५.१३९.१३ ॥
દ્રૌપદી સહિત, શસ્ત્રધારી ભાઈઓથી ઘેરાયેલા પાર્થને, વનમાં રહેવા છતાં — રાજ્યમાં સ્થિત કોણ પાંડવને જીતશે?
5.139.14
निदेशे यस्य राजानः सर्वे तिष्ठन्ति किङ्कराः ।
तमैलविलमासाद्य धर्मराजो व्यराजत ॥ ५.१३९.१४ ॥
જેના આદેશમાં સર્વ રાજાઓ સેવકો બનીને ઊભા રહે છે, એ ઐલવિલ (કુબેર) પાસે પહોંચીને ધર્મરાજ શોભ્યા.
5.139.15
कुबेरसदनं प्राप्य ततो रत्नान्यवाप्य च ।
स्फीतमाक्रम्य ते राष्ट्रं राज्यमिच्छन्ति पाण्डवाः ॥ ५.१३९.१५ ॥
કુબેરના ભવનમાં પહોંચીને, પછી રત્નો મેળવીને અને તમારા સમૃદ્ધ રાષ્ટ્ર પર આક્રમણ કરીને પાંડવો રાજ્ય ઈચ્છે છે.
5.139.16
दत्तं हुतमधीतं च ब्राह्मणास्तर्पिता धनैः ।
आवयोर्गतमायुश्च कृतकृत्यौ च विद्धि नौ ॥ ५.१३९.१६ ॥
દાન આપ્યું, હોમ કર્યો, વેદ ભણ્યા, બ્રાહ્મણોને ધનથી તૃપ્ત કર્યા; અમારા બંનેનું આયુષ્ય વીત્યું — અમને કૃતકૃત્ય જાણો.
5.139.17
त्वं तु हित्वा सुखं राज्यं मित्राणि च धनानि च ।
विग्रहं पाण्डवैः कृत्वा महद्व्यसनमाप्स्यसि ॥ ५.१३९.१७ ॥
તમે તો સુખ, રાજ્ય, મિત્રો અને ધન છોડીને, પાંડવો સાથે વિગ્રહ કરીને મહાન આપત્તિ પામશો.
5.139.18
द्रौपदी यस्य चाशास्ते विजयं सत्यवादिनी ।
तपोघोरव्रता देवी कथं जेष्यसि पाण्डवम् ॥ ५.१३९.१८ ॥
જેના વિજયની ઇચ્છા સત્યવાદિની, ઘોર તપોવ્રતધારી દેવી દ્રૌપદી કરે છે, એ પાંડવને તું કેવી રીતે જીતીશ?
5.139.19
मन्त्री जनार्दनो यस्य भ्राता यस्य धनञ्जयः ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठः कथं जेष्यसि पाण्डवम् ॥ ५.१३९.१९ ॥
જનાર્દન જેના મંત્રી છે, ધનંજય જેના ભાઈ છે, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તે પાંડવને તું કેવી રીતે જીતીશ?
5.139.20
सहाया ब्राह्मणा यस्य धृतिमन्तो जितेन्द्रियाः ।
तमुग्रतपसं वीरं कथं जेष्यसि पाण्डवम् ॥ ५.१३९.२० ॥
ધીરજવાન અને જિતેન્દ્રિય બ્રાહ્મણો જેના સહાયક છે, તે ઉગ્ર તપસ્વી વીર પાંડવને તું કેવી રીતે જીતીશ?
5.139.21
पुनरुक्तं च वक्ष्यामि यत्कार्यं भूतिमिच्छता ।
सुहृदा मञ्जमानेषु सुहृत्सु व्यसनार्णवे ॥ ५.१३९.२१ ॥
સમૃદ્ધિ ઇચ્છતા હિતેચ્છુએ જે કરવું જોઈએ તે હું ફરી કહીશ — મિત્રો દુઃખના સાગરમાં ડૂબતા હોય ત્યારે.
5.139.22
अलं युद्धेन तैर्वीरैः शाम्य त्वं कुरुवृद्धये ।
मा गमः सतुतामात्यःसमित्रश्च यमक्षयम् ॥ ५.१३९.२२ ॥
તે વીરો સાથે યુદ્ધ બસ છે; કુરુઓની સમૃદ્ધિ માટે શાંતિ સ્થાપ. પુત્રો, અમાત્યો અને મિત્રો સહિત યમલોકે ન જા.