महाभारत · अध्याय 5.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.14.1
अथैनां रूपिणी साध्वीमुपातिष्ठदुपश्रुतिः ।
तां वयोरूपसंपन्नां दृष्ट्वा देवीमुपस्थिताम् ॥ ५.१४.१ ॥
तेव्हा रूपवती साध्वी उपश्रुती तिच्यासमोर उपस्थित झाली. तारुण्य आणि सौंदर्याने युक्त त्या देवीला समोर उभी पाहून—
5.14.2
इन्द्राणी संप्रहृष्टात्मा संपूज्यैनामथाब्रवीत् ।
इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं का त्वं ब्रूहि वरानने ॥ ५.१४.२ ॥
इंद्राणी अत्यंत आनंदित मनाने तिचा सन्मान करून म्हणाली, "हे सुमुखी, मला तुला जाणून घ्यायचे आहे. तू कोण आहेस? सांग."
5.14.3
उपश्रुतिरहं देवि तवान्तिकमुपागता ।
दर्शनं चैव संप्राप्ता तव सत्येन भामिनि ॥ ५.१४.३ ॥
उपश्रुती म्हणाली, "हे देवी, मी उपश्रुती आहे. मी तुझ्याजवळ आले आहे. हे भामिनी, तुझ्या सत्यामुळे मला तुझे दर्शन झाले."
5.14.4
पतिव्रता च युक्ता च यमेन नियमेन च ।
दर्शयिष्यामि ते शक्रं देवं वृत्रनिषूदनम् ॥ ५.१४.४ ॥
"मी पतिव्रता आणि यम-नियमांनी युक्त आहे. वृत्राचा संहार करणारा देव शक्र मी तुला दाखवीन."
5.14.5
क्षिप्रमन्वेहि भद्रं ते द्रक्ष्यसे सुरसत्तमम् ।
ततस्तां प्रस्थितां देवीमिन्द्राणी सा समन्वगात् ॥ ५.१४.५ ॥
"लवकर माझ्या मागे ये, तुझे कल्याण होवो. देवांमधील श्रेष्ठ देवाला तू पाहशील." तेव्हा प्रस्थान करणाऱ्या त्या देवीच्या मागे इंद्राणी गेली.
5.14.6
देवारण्यान्यतिक्रम्य पर्वतांश्च बहूंस्ततः ।
हिमवन्तमतिक्रम्य उत्तरं पार्श्वमागमत् ॥ ५.१४.६ ॥
देवारण्ये ओलांडून, अनेक पर्वत पार करून, नंतर हिमवान ओलांडून ती उत्तरेच्या बाजूस पोहोचली.
5.14.7
समुद्रं च समासाद्य बहुयोजनविस्तृतम् ।
आससाद महाद्वीपं नानाद्रुमलतावृतम् ॥ ५.१४.७ ॥
अनेक योजने विस्तृत समुद्रापर्यंत पोहोचून ती नानाविध वृक्ष आणि वेलींनी आच्छादलेल्या एका महाद्वीपावर पोहोचली.
5.14.8
तत्रापश्यत्सरो दिव्यं नानाशकुनिभिर्वृतम् ।
शतयोजनविस्तीर्णं तावदेवायतं शुभम् ॥ ५.१४.८ ॥
तेथे तिने नानाविध पक्ष्यांनी वेढलेले एक दिव्य सरोवर पाहिले; ते शंभर योजने रुंद, तितकेच लांब आणि शुभ होते.
5.14.9
तत्र दिव्यानि पद्मानि पञ्चवर्णानि भारत ।
षट्पदैरुपगीतानि प्रफुल्लानि सहस्रशः ॥ ५.१४.९ ॥
हे भारता, तेथे पाच रंगांची दिव्य कमळे होती; भुंग्यांच्या गुंजारवाने गायिलेली, हजारोंनी फुललेली.
5.14.10
सरसस्तस्य मध्ये तु पद्मिनी महती शुभा ।
गौरेणोन्नतनालेन पद्मेन महता वृता ॥ ५.१४.१० ॥
त्या सरोवराच्या मध्यभागी एक मोठी आणि शुभ पद्मिनी होती; उंच देठाच्या शुभ्र मोठ्या कमळाने वेढलेली होती.
5.14.11
पद्मस्य भित्त्वा नालं च विवेश सहिता तया ।
बिसतन्तुप्रविष्टं च तत्रापश्यच्छतक्रतुम् ॥ ५.१४.११ ॥
कमळाचा देठ भेदून ती त्याच्यासह आत शिरली; कमळतंतूंमध्ये प्रवेश करून तिथे तिने शतक्रतूला (इंद्राला) पाहिले.
5.14.12
तं दृष्ट्वा च सुसूक्ष्मेण रूपेणावस्थितं प्रभुम् ।
सूक्ष्मरूपधरा देवी बभूवोपश्रुतिश्च सा ॥ ५.१४.१२ ॥
अति सूक्ष्म रूपात उभ्या असलेल्या त्या प्रभूला पाहून, सूक्ष्म रूप धारण करणारी ती देवी उपश्रुती झाली.
5.14.13
इन्द्रं तुष्टाव चेन्द्राणी विश्रुतैः पूर्वकर्मभिः ।
स्तूयमानस्ततो देवः शचीमाह पुरन्दरः ॥ ५.१४.१३ ॥
इंद्राणीने आपल्या प्रसिद्ध पूर्वकर्मांनी इंद्राची स्तुती केली. तेव्हा स्तुती केला जात असलेला देव पुरंदर शचीला म्हणाला.
5.14.14
किमर्थमसि संप्राप्ता विज्ञातश्च कथं त्वहम् ।
ततः सा कथयामास नहुषस्य विचेष्टितम् ॥ ५.१४.१४ ॥
"तू कशासाठी आलीस, आणि मी तुला कसा ओळखला गेलो?" तेव्हा तिने नहुषाचे वर्तन सांगितले.
5.14.15
इन्द्रत्वं त्रिषु लोकेषु प्राप्य वीर्यसमन्वितः ।
दर्पाविष्टश्च दुष्टात्मा मामुवाच शतक्रतो ॥ ५.१४.१५ ॥
"तिन्ही लोकांत इंद्रपद मिळवून, पराक्रमी, गर्वाने भरलेला आणि दुष्ट मनाचा तो मला म्हणाला, हे शतक्रतो."
5.14.16
उपतिष्ठेति स क्रूरः कालं च कृतवान्मम ।
यदि न त्रास्यसि विभो करिष्यति स मां वशे ॥ ५.१४.१६ ॥
"माझ्याजवळ ये" असे म्हणून त्या क्रूराने माझ्यासाठी एक मुदत ठरवली. हे विभो, जर तू मला वाचवले नाहीस, तर तो मला आपल्या वशात आणेल.
5.14.17
एतेन चाहं संप्राप्ता द्रुतं शक्र तवान्तिकम् ।
जहि रौद्रं महाबाहो नहुषं पापनिश्चयम् ॥ ५.१४.१७ ॥
यामुळेच मी लवकर तुझ्याजवळ आले आहे. हे शक्रा, हे महाबाहो, त्या भयंकर, पापनिश्चयी नहुषाचा वध कर.
5.14.18
प्रकाशयस्व चात्मानं दैत्यदानवसूदन ।
तेजः समाप्नुहि विभो देवराज्यं प्रशाधि च ॥ ५.१४.१८ ॥
हे दैत्य-दानवांचा संहार करणाऱ्या, स्वतःला प्रकट कर. हे विभो, तेज प्राप्त कर आणि देवराज्यावर शासन कर.