Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.171

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.171.1

पाञ्चालराजस्य सुतो राजन्परपुरंजयः ।
शिखण्डी रथमुख्यो मे मतः पार्थस्य भारत ॥ ५.१७१.१ ॥

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ, ମୋ ମତରେ ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ହେ ଭରତବଂଶଜ।

5.171.2

एष योत्स्यति संग्रामे नाशयन्पूर्वसंस्थितम् ।
परं यशो विप्रथयंस्तव सेनासु भारत ॥ ५.१७१.२ ॥

ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବ, ପୂର୍ବରୁ ସଜ୍ଜିତ ସେନା ବିନାଶ କରି, ହେ ଭରତବଂଶଜ, ତୁମ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଯଶ ବିସ୍ତାର କରି।

5.171.3

एतस्य बहुलाः सेनाः पाञ्चालाश्च प्रभद्रकाः ।
तेनासौ रथवंशेन महत्कर्म करिष्यति ॥ ५.१७१.३ ॥

ତାଙ୍କର ବହୁ ସେନା ଅଛି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ ମଧ୍ୟ; ସେହି ରଥବଂଶ ଦ୍ୱାରା ସେ ମହତ୍କର୍ମ କରିବ।

5.171.4

धृष्टद्युम्नश्च सेनानीः सर्वसेनासु भारत ।
मतो मेऽतिरथो राजन्द्रोणशिष्यो महारथः ॥ ५.१७१.४ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସମସ୍ତ ସେନାର ସେନାପତି, ହେ ଭରତବଂଶଜ; ମୋ ମତରେ ସେ ଅତିରଥୀ, ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ମହାରଥୀ।

5.171.5

एष योत्स्यति संग्रामे सूदयन्वै परान्रणे ।
भगवानिव संक्रुद्धः पिनाकी युगसंक्षये ॥ ५.१७१.५ ॥

ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବ, ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି, ଯୁଗାନ୍ତରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭଗବାନ ପିନାକୀ (ଶିବ) ପରି।

5.171.6

एतस्य तद्रथानीकं कथयन्ति रणप्रियाः ।
बहुत्वात्सागरप्रख्यं देवानामिव संयुगे ॥ ५.१७१.६ ॥

ତାଙ୍କ ରଥସେନାକୁ ରଣପ୍ରିୟମାନେ କୁହନ୍ତି, ବିଶାଳତା ହେତୁ ସାଗର ପରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କ ସେନା ପରି।

5.171.7

क्षत्रधर्मा तु राजेन्द्र मतो मेऽर्धरथो नृप ।
धृष्टद्युम्नस्य तनयो बाल्यान्नातिकृतश्रमः ॥ ५.१७१.७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋ ମତରେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ ଅର୍ଧରଥ ହେଉଛନ୍ତି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ର; ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା ହେତୁ ସେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମ କରିନାହାଁନ୍ତି।

5.171.8

शिशुपालसुतो वीरश्चेदिराजो महारथः ।
धृष्टकेतुर्महेष्वासः संबन्धी पाण्डवस्य ह ॥ ५.१७१.८ ॥

ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୀର ଚେଦିରାଜ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ମହାରଥୀ ଓ ମହାନ ଧନୁର୍ଧର; ସେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ସମ୍ବନ୍ଧୀ।

5.171.9

एष चेदिपतिः शूरः सह पुत्रेण भारत ।
महारथानां सुकरं महत्कर्म करिष्यति ॥ ५.१७१.९ ॥

ହେ ଭାରତ, ଏହି ଶୂର ଚେଦିପତି ପୁତ୍ର ସହିତ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସହଜ ନ ହେଉଥିବା ମହାନ କର୍ମ କରିବେ।

5.171.10

क्षत्रधर्मरतो मह्यं मतः परपुरंजयः ।
क्षत्रदेवस्तु राजेन्द्र पाण्डवेषु रथोत्तमः ॥ ५.१७१.१० ॥

କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟକାରୀ କ୍ଷତ୍ରଦେବ ମୋ ମତରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ।

5.171.11

जयन्तश्चामितौजाश्च सत्यजिच्च महारथः ।
महारथा महात्मानः सर्वे पाञ्चालसत्तमाः ॥ ५.१७१.११ ॥

ଜୟନ୍ତ, ଅମିତୌଜା ଓ ମହାରଥୀ ସତ୍ୟଜିତ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ମହାରଥୀ।

5.171.12

योत्स्यन्ते समरे तात संरब्धा इव कुञ्जराः ।
अजो भोजश्च विक्रान्तौ पाण्डवार्थे महारथौ ॥ ५.१७१.१२ ॥

ହେ ତାତ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହସ୍ତୀ ପରି ଏମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବେ। ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମୀ ଅଜ ଓ ଭୋଜ ଦୁଇ ମହାରଥୀ।

5.171.13

योत्स्येते बलिनौ शूरौ परं शक्त्या यतिष्यतः ।
शीघ्रास्त्राश्चित्रयोद्धारः कृतिनो दृढविक्रमाः ॥ ५.१७१.१३ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣ ବଳବାନ ଓ ବୀର; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା, ନିପୁଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ।

5.171.14

केकयाः पञ्च राजेन्द्र भ्रातरो दृढविक्रमाः ।
सर्वे चैव रथोदाराः सर्वे लोहितकध्वजाः ॥ ५.१७१.१४ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କେକୟର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ; ସମସ୍ତଙ୍କ ପତାକା ଲାଲ।

5.171.15

काशिकः सुकुमारश्च नीलो यश्चापरो नृप ।
सूर्यदत्तश्च शङ्खश्च मदिराश्वश्च नामतः ॥ ५.१७१.१५ ॥

ହେ ନୃପ, କାଶିକ, ସୁକୁମାର, ନୀଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ; ସୂର୍ଯ୍ୟଦତ୍ତ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମଦିରାଶ୍ୱ ନାମରେ।

5.171.16

सर्व एव रथोदाराः सर्वे चाहवलक्षणाः ।
सर्वास्त्रविदुषः सर्वे महात्मानो मता मम ॥ ५.१७१.१६ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ। ସମସ୍ତେ ସର୍ବାସ୍ତ୍ରବିଦ୍; ମୋ ମତରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା।

5.171.17

वार्धक्षेमिर्महाराज मतो मम महारथः ।
चित्रायुघश्च नृपतिर्मतो मे रथसत्तमः ॥ ५.१७१.१७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ଷେମି ମୋ ମତରେ ମହାରଥୀ। ଏବଂ ରାଜା ଚିତ୍ରାୟୁଧ ମଧ୍ୟ ମୋ ମତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ।

5.171.18

स हि सङ्ग्रामशोभी च भक्तश्चापि किरीटिनः ।
चेकितानः सत्यधृतिः पाण्डवानां महारथौ ।
द्वाविमौ पुरुषव्याघ्रौ रथोदारौ मतौ मम ॥ ५.१७१.१८ ॥

ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାଦାୟୀ ଏବଂ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଭକ୍ତ। ଚେକିତାନ ଓ ସତ୍ୟଧୃତି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦୁଇ ମହାରଥୀ। ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ମାନେ।

5.171.19

व्याघ्रदत्तश्च राजेन्द्र चन्द्रसेनश्च भारत ।
मतौ मम रथोदारौ पाण्डवानां न संशयः ॥ ५.१७१.१९ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଭାରତ, ବ୍ୟାଘ୍ରଦତ୍ତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉଦାର ରଥୀ, ଏହା ମୋ ମତ; ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।

5.171.20

सेनाबिन्दुश्च राजेन्द्र क्रोधहन्ता च नामतः ।
यः समो वासुदेवेन भीमसेनेन वा विभो ॥ ५.१७१.२० ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେନାବିନ୍ଦୁ ଓ କ୍ରୋଧହନ୍ତା ନାମକ, ଯେଉଁମାନେ ହେ ବିଭୋ, ବାସୁଦେବ ବା ଭୀମସେନଙ୍କ ସମାନ।

5.171.21

स योत्स्यति हि विक्रम्य समरे तव सैनिकैः ।
मां च द्रोणं कृपं चैव यथा संमन्यते भवान् ॥ ५.१७१.२१ ॥

ଆପଣ ଭାବନ୍ତି ସେପରି, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବ; ମୋ ସହ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପ ସହ ମଧ୍ୟ।

5.171.22

तथा स समरश्लाघी मन्तव्यो रथसत्तमः ।
काश्यः परमशीघ्रास्त्रः श्लाघनीयो नरोत्तमः ॥ ५.१७१.२२ ॥

ସେହିପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହେବା ଉଚିତ; କାଶ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅତି କ୍ଷିପ୍ର, ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନରୋତ୍ତମ।

5.171.23

रथ एकगुणो मह्यं ज्ञेयः परपुरंजयः ।
अयं च युधि विक्रान्तो मन्तव्योष्टगुणो रथः ॥ ५.१७१.२३ ॥

ମୋ ପାଇଁ ସେ ଏକ ଗୁଣର ରଥୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ହେ ପରପୁରଞ୍ଜୟ; ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକ୍ରମୀ ରଥୀ ଆଠ ଗୁଣର ବୋଲି ବିବେଚିତ ହେବା ଉଚିତ।

5.171.24

सत्यजित्समरश्लाघी द्रुपदस्यात्मजो युवा ।
गतः सोऽतिरथत्वं हि धृष्टद्युम्नेन संमितः ॥ ५.१७१.२४ ॥

ସତ୍ୟଜିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଯୁବ ପୁତ୍ର; ସେ ଅତିରଥତ୍ୱ ପାଇଛି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସମାନ।

5.171.25

पाण्डवानां यशस्कामः परं कर्म करिष्यति ।
अनुरक्ताश्च शूरश्च रथोऽयमपरो महान् ॥ ५.१७१.२५ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଏହି ଶୂର ଏବଂ ଅନୁରକ୍ତ ଅନ୍ୟ ମହାନ ରଥୀ ପରମ କର୍ମ କରିବେ।

5.171.26

पाण्ड्यराजो महावीर्यः पाण्डवानां धुरंधरः ।
दृढधन्वा महेष्वासः पाण्डवानां महारथः ॥ ५.१७१.२६ ॥

ପାଣ୍ଡ୍ୟରାଜା ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଧୁରନ୍ଧର, ଦୃଢ଼ଧନ୍ୱା, ମହେଷ୍ୱାସ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ।

5.171.27

श्रेणिमान्कौरवश्रेष्ठ वसुदानश्च पार्थिवः ।
उभावेतावतिरथौ मतौ परपुरंजयौ ॥ ५.१७१.२७ ॥

ହେ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଣିମାନ୍ ଓ ରାଜା ବସୁଦାନ — ଏହି ଦୁଇ ଅତିରଥୀ ବୋଲି ମାନ୍ୟ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ।