ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.171.1
पाञ्चालराजस्य सुतो राजन्परपुरंजयः ।
शिखण्डी रथमुख्यो मे मतः पार्थस्य भारत ॥ ५.१७१.१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ।
5.171.2
एष योत्स्यति संग्रामे नाशयन्पूर्वसंस्थितम् ।
परं यशो विप्रथयंस्तव सेनासु भारत ॥ ५.१७१.२ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜੇਗਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਯਸ਼ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
5.171.3
एतस्य बहुलाः सेनाः पाञ्चालाश्च प्रभद्रकाः ।
तेनासौ रथवंशेन महत्कर्म करिष्यति ॥ ५.१७१.३ ॥
ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸੈਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ ਵੀ; ਉਸ ਰਥ-ਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ।
5.171.4
धृष्टद्युम्नश्च सेनानीः सर्वसेनासु भारत ।
मतो मेऽतिरथो राजन्द्रोणशिष्यो महारथः ॥ ५.१७१.४ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁੰਮਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ; ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤਿਰਥੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਮਹਾਰਥੀ।
5.171.5
एष योत्स्यति संग्रामे सूदयन्वै परान्रणे ।
भगवानिव संक्रुद्धः पिनाकी युगसंक्षये ॥ ५.१७१.५ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜੇਗਾ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭਗਵਾਨ ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਵਾਂਗ।
5.171.6
एतस्य तद्रथानीकं कथयन्ति रणप्रियाः ।
बहुत्वात्सागरप्रख्यं देवानामिव संयुगे ॥ ५.१७१.६ ॥
ਉਸਦੀ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰਣ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਕਾਰਨ ਸਾਗਰ ਵਰਗੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ।
5.171.7
क्षत्रधर्मा तु राजेन्द्र मतो मेऽर्धरथो नृप ।
धृष्टद्युम्नस्य तनयो बाल्यान्नातिकृतश्रमः ॥ ५.१७१.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਅਰਧਰਥ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਬਾਲਪਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਅਜੇ ਬਹੁਤਾ ਪਰਿਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
5.171.8
शिशुपालसुतो वीरश्चेदिराजो महारथः ।
धृष्टकेतुर्महेष्वासः संबन्धी पाण्डवस्य ह ॥ ५.१७१.८ ॥
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੀਰ ਚੇਦਿਰਾਜ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਮਹਾਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧੀ ਹੈ।
5.171.9
एष चेदिपतिः शूरः सह पुत्रेण भारत ।
महारथानां सुकरं महत्कर्म करिष्यति ॥ ५.१७१.९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਸੂਰਮਾ ਚੇਦੀਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੌਖਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ।
5.171.10
क्षत्रधर्मरतो मह्यं मतः परपुरंजयः ।
क्षत्रदेवस्तु राजेन्द्र पाण्डवेषु रथोत्तमः ॥ ५.१७१.१० ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦੇਵ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਹੈ।
5.171.11
जयन्तश्चामितौजाश्च सत्यजिच्च महारथः ।
महारथा महात्मानः सर्वे पाञ्चालसत्तमाः ॥ ५.१७१.११ ॥
ਜਯੰਤ, ਅਮਿਤੌਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਤ੍ਯਜਿਤ — ਇਹ ਸਭ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ।
5.171.12
योत्स्यन्ते समरे तात संरब्धा इव कुञ्जराः ।
अजो भोजश्च विक्रान्तौ पाण्डवार्थे महारथौ ॥ ५.१७१.१२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨਗੇ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਅਜ ਅਤੇ ਭੋਜ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ।
5.171.13
योत्स्येते बलिनौ शूरौ परं शक्त्या यतिष्यतः ।
शीघ्रास्त्राश्चित्रयोद्धारः कृतिनो दृढविक्रमाः ॥ ५.१७१.१३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰ ਹਨ; ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੜਨਗੇ। ਉਹ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਦਭੁਤ ਯੋਧੇ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹਨ।
5.171.14
केकयाः पञ्च राजेन्द्र भ्रातरो दृढविक्रमाः ।
सर्वे चैव रथोदाराः सर्वे लोहितकध्वजाः ॥ ५.१७१.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਾਲ ਹਨ।
5.171.15
काशिकः सुकुमारश्च नीलो यश्चापरो नृप ।
सूर्यदत्तश्च शङ्खश्च मदिराश्वश्च नामतः ॥ ५.१७१.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਾਸ਼ਿਕ, ਸੁਕੁਮਾਰ, ਨੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ; ਸੂਰਜਦੱਤ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਵਾਲੇ।
5.171.16
सर्व एव रथोदाराः सर्वे चाहवलक्षणाः ।
सर्वास्त्रविदुषः सर्वे महात्मानो मता मम ॥ ५.१७१.१६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਸਰਬ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ।
5.171.17
वार्धक्षेमिर्महाराज मतो मम महारथः ।
चित्रायुघश्च नृपतिर्मतो मे रथसत्तमः ॥ ५.१७१.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਰਧਕਸ਼ੇਮੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਚਿੱਤਰਾਯੁਧ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਹੈ।
5.171.18
स हि सङ्ग्रामशोभी च भक्तश्चापि किरीटिनः ।
चेकितानः सत्यधृतिः पाण्डवानां महारथौ ।
द्वाविमौ पुरुषव्याघ्रौ रथोदारौ मतौ मम ॥ ५.१७१.१८ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਭਗਤ ਵੀ ਹੈ। ਚੇਕਿਤਾਨ ਅਤੇ ਸਤਿਆਧ੍ਰਿਤੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
5.171.19
व्याघ्रदत्तश्च राजेन्द्र चन्द्रसेनश्च भारत ।
मतौ मम रथोदारौ पाण्डवानां न संशयः ॥ ५.१७१.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵਿਆਘ੍ਰਦੱਤ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਸੇਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਉਦਾਰ ਰਥੀ ਹਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.171.20
सेनाबिन्दुश्च राजेन्द्र क्रोधहन्ता च नामतः ।
यः समो वासुदेवेन भीमसेनेन वा विभो ॥ ५.१७१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸੇਨਾਬਿੰਦੁ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਹੰਤਾ ਨਾਮ ਦੇ, ਜੋ ਹੇ ਵਿਭੋ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਾਂ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
5.171.21
स योत्स्यति हि विक्रम्य समरे तव सैनिकैः ।
मां च द्रोणं कृपं चैव यथा संमन्यते भवान् ॥ ५.१७१.२१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ; ਮੇਰੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨਾਲ ਵੀ।
5.171.22
तथा स समरश्लाघी मन्तव्यो रथसत्तमः ।
काश्यः परमशीघ्रास्त्रः श्लाघनीयो नरोत्तमः ॥ ५.१७१.२२ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਾਸ਼ਯ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਫੁਰਤੀਲਾ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਰੋਤਮ।
5.171.23
रथ एकगुणो मह्यं ज्ञेयः परपुरंजयः ।
अयं च युधि विक्रान्तो मन्तव्योष्टगुणो रथः ॥ ५.१७१.२३ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਰਥੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਪੁਰੰਜਯ; ਅਤੇ ਇਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰ ਰਥੀ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.171.24
सत्यजित्समरश्लाघी द्रुपदस्यात्मजो युवा ।
गतः सोऽतिरथत्वं हि धृष्टद्युम्नेन संमितः ॥ ५.१७१.२४ ॥
ਸਤਯਜਿਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ; ਉਹ ਅਤਿਰਥਤਾ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਅੁੰਮਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ।
5.171.25
पाण्डवानां यशस्कामः परं कर्म करिष्यति ।
अनुरक्ताश्च शूरश्च रथोऽयमपरो महान् ॥ ५.१७१.२५ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਅਨੁਰਕਤ ਦੂਜਾ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ।
5.171.26
पाण्ड्यराजो महावीर्यः पाण्डवानां धुरंधरः ।
दृढधन्वा महेष्वासः पाण्डवानां महारथः ॥ ५.१७१.२६ ॥
ਪਾਂਡਯ ਰਾਜਾ ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਧੁਰੰਧਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ।
5.171.27
श्रेणिमान्कौरवश्रेष्ठ वसुदानश्च पार्थिवः ।
उभावेतावतिरथौ मतौ परपुरंजयौ ॥ ५.१७१.२७ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼੍ਰੇਣਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਸੁਦਾਨ — ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਤਿਰਥੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਤਰੂ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ।