Mahābhārata · Adhyāya 5.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.22.1
प्राप्तानाहुः सञ्जय पाण्डुपुत्रा-
नुपप्लव्ये तान्विजानीहि गत्वा।
अजातशत्रुं च सभाजयेथा ।
दिष्ट्या वनाद्ग्राममुपस्थितस्त्वम् ॥ ५.२२.१ ॥
Sañjaya, dicen que los hijos de Pāṇḍu han llegado a Upaplavya. Ve y averigua cómo están, y honra a Ajātaśatru. Por fortuna has regresado del bosque a la aldea.
5.22.2
सर्वान्वदेः सञ्जय स्वस्तिमन्तः ।
कृच्छ्रं वासमतदर्हा निरुष्य।
तेषां शान्तिर्विद्यतेऽस्मासु शीघ्रं ।
मिथ्यापेतानामुपकारिणां सताम् ॥ ५.२२.२ ॥
Sañjaya, diles a todos que estén bien. No merecían una morada tan dura, pero la han soportado. Con nosotros puede lograrse pronto la paz para ellos, los buenos, libres de falsedad y benefactores.
5.22.3
नाहं क्वचित्सञ्जय पाण्डवानां ।
मिथ्यावृत्तिं कांचन जात्वपश्यम्।
सर्वां श्रियं ह्यात्मवीर्येण लब्धां ।
पर्याकार्षुः पाण्डवा मह्यमेव ॥ ५.२२.३ ॥
Sañjaya, nunca vi jamás conducta engañosa alguna en los Pāṇḍavas. Los Pāṇḍavas me han entregado toda la fortuna que obtuvieron por su propio valor.
5.22.4
दोषं ह्येषां नाध्यगच्छं परीच्छ-
न्सूक्ष्मं कंचिद्येन गर्हेय पार्थान्।
धर्मार्थाभ्यां कर्म कुर्वन्ति नित्यं ।
सुखप्रिये नानुरुध्यन्ति कामात् ॥ ५.२२.४ ॥
Busqué en ellos alguna falta sutil con la que pudiera censurar a los hijos de Pṛthā, pero no la encontré. Siempre actúan conforme al dharma y a la riqueza, y aunque aman el placer no se someten al deseo.
5.22.5
धर्मं शीतं क्षुत्पिपासे तथैव ।
निद्रां तन्द्रीं क्रोधहर्षौ प्रमादम्।
धृत्या चैव प्रज्ञया चाभिभूय ।
धर्मार्थयोगान्प्रयतन्ति पार्थाः ॥ ५.२२.५ ॥
Habiendo vencido, con firmeza y sabiduría, el frío, el hambre y la sed, igualmente el sueño, la somnolencia, la ira y la alegría, y la negligencia, los hijos de Pṛthā se esfuerzan por unir el dharma y la riqueza.
5.22.6
र्दुर्योधनात्क्षुद्रतराच्च कर्णात् ॥ ५.२२.६ ॥
de Duryodhana, y de Karṇa, aún más despreciable.
5.22.7
पुत्रो मह्यं मृत्युवशं जगाम ।
दुर्योधनः सञ्जय रागबुद्धिः।
तेषां हीमौ हीनसुखप्रियाणां ।
महात्मनां संजनयतो हि तेजः ॥ ५.२२.७ ॥
Mi hijo Duryodhana, oh Sañjaya, de mente apasionada, ha caído en poder de la muerte. Estos dos, que acrecientan el esplendor de aquellos magnánimos privados de felicidad y deleite…
5.22.8
उत्थानवीर्यः सुखमेधमानो ।
दुर्योधः सुकृतं मन्यते तत्।
तेषां भागं यच्च मन्येत बालः ।
शक्यं हर्तुं जीवतां पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.८ ॥
Duryodhana, prosperando felizmente por la fuerza de su esfuerzo, considera eso una buena acción; y mientras los Pāṇḍavas vivan, es posible arrebatarles cualquier parte que un necio creyera suya.
5.22.9
यस्यार्जुनः पदवीं केशवश्च ।
वृकोदरः सात्यकोऽजातशत्रोः ।
माद्रीपुत्रौ सृञ्जयाश्चापि यान्ति ।
पुरा युद्धात्साधु तस्य प्रदानम् ॥ ५.२२.९ ॥
Por cuyo camino transitan Arjuna y Keśava, Vṛkodara, Sātyaki, los dos hijos de Mādrī y también los Sṛñjaya, del enemigo invencible; antes de la batalla, es bueno darle generosamente.
5.22.10
सह्येवैकः पृथिवीं सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रणुदेद्रथस्थः।
तथा जिष्णुः केशवोऽप्यप्रधृष्यो ।
लोकत्रयस्याधिपतिर्महात्मा ॥ ५.२२.१० ॥
El solo Savyasācī podría soportar la tierra; de pie en su carro con el arco Gāṇḍīva, podría sacudirla. Así también Jiṣṇu y Keśava, invencible, el magnánimo señor de los tres mundos.
5.22.11
तिष्ठेत कस्तस्य मर्त्यः पुरस्ता-
द्यः सर्वलोकेषु वरेण्य एकः।
पर्जन्यघोषान्प्रवपञ्शरौघा-
न्पतङ्गसङ्घानिव शीघ्रवेगान् ॥ ५.२२.११ ॥
¿Qué mortal podría resistir ante él, el único mejor de todos los mundos, que derrama torrentes de flechas que rugen como el trueno, veloces como enjambres de langostas?
5.22.12
दिशं ह्युदीचीमपि चोत्तरान्कुरून् ।
गाण्डीवधन्वैकरथो जिगाय।
धनं चैपामाहरत्सव्यसाची ।
सेनानुगान्द्रविडांश्चैव चक्रे ॥ ५.२२.१२ ॥
Empuñando el arco Gāṇḍīva, en un solo carro conquistó la dirección norte y a los kurus del norte; el diestro en ambas manos, Savyasācī, trajo sus riquezas y sometió a los dravidas junto con sus ejércitos.
5.22.13
यश्चैव देवान्खाण्डवे सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रजिगाय सेन्द्रान्।
उपाहरत्पाण्डवो जातवेदसे ।
यशो मानं वर्धयन्पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.१३ ॥
Aquel que, empuñando el arco Gāṇḍīva en Khāṇḍava, venció a los dioses junto con Indra; y el Pāṇḍava lo ofreció al dios del fuego, aumentando la gloria y el honor de los Pāṇḍavas.
5.22.14
गदाभृतां नास्ति समोऽत्र भीमा-
द्धस्त्यारोहो नास्ति समश्च तस्य।
रथेऽर्जुनादाहुरहीनमेनं ।
बाह्वोर्वलेनायुतनागवीर्यम् ॥ ५.२२.१४ ॥
Entre los portadores de maza no hay nadie igual a Bhīma aquí; en montar elefantes tampoco hay nadie igual a él. Dicen que en el carro no es inferior ni siquiera a Arjuna; por la fuerza de sus brazos tiene el poder de diez mil elefantes.
5.22.15
सुशिक्षितः कृतवैरस्तरस्वी ।
दहेत्क्षुद्रांस्तरसा धार्तराष्ट्रान् ।
सदाऽत्यमर्षी न वलात्स शक्यो ।
युद्धे जेतुं वासवेनापि साक्षात् ॥ ५.२२.१५ ॥
Está bien entrenado, ha jurado enemistad y es impetuoso. Quemaría con fuerza a los mezquinos hijos de Dhṛtarāṣṭra. Siempre es intolerante a la afrenta; en batalla no puede ser vencido por la fuerza, ni siquiera por el mismo Indra.
5.22.16
सुतेजसौ वलिनौ शीघ्रहस्तौ ।
सुशिक्षितौ भ्रातरौ फाल्गुनेन।
श्येनौ यथा पक्षिपूगान्रुजन्तौ ।
माद्रीपुत्रौ शेपयेतां न शत्रून् ॥ ५.२२.१६ ॥
Esos dos hermanos son de gran brillo, fuertes y de manos veloces, bien adiestrados por Phālguna (Arjuna). Como halcones que aplastan bandadas de aves, los dos hijos de Mādrī aplastarán a los enemigos sin dejar ninguno.
5.22.17
एतद्बलं पूर्णमस्माकमेवं ।
यत्सत्यं तान्प्राप्य नास्तीति मन्ये।
तेषां मध्ये वर्तमानस्तरस्वी ।
धृष्टद्युम्नः पाण्डवानामिहैकः ॥ ५.२२.१७ ॥
Creo que este nuestro ejército está completo así; en verdad, al encontrarnos con ellos, no es nada. Dhṛṣṭadyumna, poderoso y presente entre ellos, es el único aquí entre los Pāṇḍavas.
5.22.18
सहामात्यः सोमकानां प्रबर्हः ।
सन्त्यक्तात्मा पाण्डवार्थे श्रुतो मे।
अजातशत्रुं प्रसहेत कोऽन्यो ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंह ॥ ५.२२.१८ ॥
Con sus ministros, el primero de los Somakas, que ha entregado su propia vida por los Pāṇḍava, eso he oído. ¿Quién más podría resistir a Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira)? Aquellos de quienes él sería el guía, el león de los Vṛṣṇi (Kṛṣṇa) también.
5.22.19
सहोषितश्चरितार्थो वयस्थो ।
मात्स्येयानामधिपो वै विराटः।
स वै सपुत्रः पाण्डवार्थे च शश्व-
द्युधिष्ठिरे भक्त इति श्रुतं मे ॥ ५.२२.१९ ॥
Virāṭa, el señor de los Matsya, que ha convivido con ellos, cuyos propósitos se han cumplido y que es de edad avanzada, es él. Junto con sus hijos, está siempre devoto a Yudhiṣṭhira por el bien de los Pāṇḍava, según he oído.
5.22.20
अवरुद्धा रथिनः केकयेभ्यो ।
महेष्वासा भ्रातरः पञ्च सन्ति।
केकयेभ्यो राज्यमाकाङ्क्षमाणा ।
युद्धार्थिनश्रानुवसन्ति पार्थान् ॥ ५.२२.२० ॥
Los cinco hermanos, grandes arqueros y guerreros en carro, apartados de los príncipes Kekaya, están allí. Deseando un reino de los Kekaya y buscando la batalla, permanecen al servicio de los hijos de Pṛthā.
5.22.21
सर्वांश्च वीरान्पृथिवीपतीनां ।
समागतान्पाण्डवार्थे निविष्टान्।
शूरानहं भक्तिमतः शृणोमि ।
प्रीत्या युक्तान्संश्रितान्धर्मराजन् ॥ ५.२२.२१ ॥
Oigo de todos los héroes de los señores de la tierra que se han reunido por los Pāṇḍava y se han establecido de su parte, los valientes devotos. Oh rey del dharma, están unidos por afecto y dependen de él.
5.22.22
गिर्याश्रया दुर्गनिवासिनश्च ।
योधाः पृथिव्यां कुलजातिशुद्धाः।
म्लेच्छाश्च नानायुधवीर्यवन्तः ।
समागताः पाण्डवार्थे निविष्टाः ॥ ५.२२.२२ ॥
Guerreros que habitan en las montañas y en fortalezas, puros en linaje y nacimiento sobre la tierra, y bárbaros poderosos con muchas clases de armas, se han reunido por los Pāṇḍava y se encuentran establecidos allí.
5.22.23
पाण्ड्यश्च राजा समितीन्द्रकल्पो ।
योधप्रवीरैर्बहुभिः समेतः।
समागतः पाण्डवार्थे महात्मा ।
लोकप्रवीरोऽप्रतिवीर्यतेजाः ॥ ५.२२.२३ ॥
El rey Pāṇḍya, semejante a Indra entre las asambleas, ha venido en favor de los Pāṇḍavas, acompañado de muchos guerreros heroicos. El magnánimo héroe del mundo, de incomparable valor y esplendor.
5.22.24
अस्त्रं द्रोणादर्जुनाद्वासुदेवा-
त्कृपाद्भीष्माद्येन कृतं शृणोमि।
यं तं कार्ष्णिप्रतिममाहुरेकं ।
स सात्यकिः पाण्डवार्थे निविष्टः ॥ ५.२२.२४ ॥
Oigo que aquel que obtuvo las armas de Droṇa, de Arjuna, de Vāsudeva, de Kṛpa y de Bhīṣma es el que llaman el único igual al hijo de Kṛṣṇa. Ese Sātyaki se ha situado en favor de los Pāṇḍavas.
5.22.25
उपाश्रिताश्चेदिकरूशकाश्च ।
सर्वोद्योगैर्भूमिपालाः समेताः।
तेषां मध्ये सूर्यमिवातपन्तं ।
श्रिया वृतं चेदिपतिं ज्वलन्तम् ॥ ५.२२.२५ ॥
Los cedis y los karūṣas, reyes de la tierra, se han reunido con todo su esfuerzo, acogidos como aliados. Entre ellos, el señor de los cedis, que arde como el sol, rodeado de gloria, resplandeciente.
5.22.26
अस्तम्भनीयं युधि मन्यमान्यो ।
ज्यां कर्षतां श्रेष्ठतमं पृथिव्याम् ।
सर्वोत्साहं क्षत्रियाणां निहत्य ।
प्रसह्य कृष्णस्तरसा संममर्द ॥ ५.२२.२६ ॥
Kṛṣṇa, considerado imparable en batalla, el mejor de cuantos tensan el arco en la tierra, habiendo dado muerte a todo el entusiasmo de los kṣatriyas, los aplastó por la fuerza y con rapidez.
5.22.27
यशोमानौ वर्धयन्पाण्डवानां ।
पुराऽभिनच्छिशुपालं समीक्ष्य।
यस्य सर्वे वर्धयन्ति स्म मानं ।
करूशराजप्रमुखा नरेन्द्राः ॥ ५.२२.२७ ॥
Aumentando la gloria y el honor de los Pāṇḍavas, aquel que antaño miró a Śiśupāla y lo abatió; cuyo honor todos los reyes, encabezados por el rey de los Karūśas, solían acrecentar.
5.22.28
तमसह्यं केशवं तत्र मत्वा ।
सुग्रीवयुक्तेन रथेन कृष्णम्।
संप्राद्रवंश्चेदिपतिं विहाय ।
सिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा इवान्ये ॥ ५.२२.२८ ॥
Considerando allí insoportable a Keśava, al ver a Kṛṣṇa en el carro uncido a Sugrīva, los demás huyeron precipitadamente abandonando al señor de los Cedis, como los pequeños ciervos ante un león.
5.22.29
यस्तं प्रतीपस्तरसा प्रत्युदीया-
दाशंसमानो द्वैरथे वासुदेवम् ।
सोऽशेत कृष्णेन हतः परासु-
र्वातेनेवोन्मथितः कर्णिकारः ॥ ५.२२.२९ ॥
Aquel que avanzó velozmente para enfrentarlo, esperando vencer a Vāsudeva en combate singular, fue muerto por Kṛṣṇa y yació sin vida, como un árbol karṇikāra arrancado por el viento.
5.22.30
पराक्रमं मे यदवेदयन्त ।
तेषामर्थे सञ्जय केशवस्य।
अनुस्मरंस्तस्य कर्माणि विष्णो-
र्गावल्गणे नाधिगच्छामि शान्तिम् ॥ ५.२२.३० ॥
Oh Sañjaya, recordando el valor que se me ha referido de ellos, y las hazañas de Keśava, de Viṣṇu, oh hijo de Gavalgaṇa, no hallo paz.
5.22.31
न जातु ताञ्छत्रुरन्यः सहेत ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंहः ।
प्रवेपते मे हृदयं भयेन ।
श्रुत्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ५.२२.३१ ॥
Ningún otro enemigo podría jamás resistirlos, cuyo guía es aquel león de los Vṛṣṇis. Mi corazón tiembla de miedo al oír que los dos Kṛṣṇas están unidos en un solo carro.
5.22.32
न चेद्गच्छेत्सङ्गरं मन्दबुद्धि-
स्ताभ्यां लभेच्छर्म तदा सुतो मे।
नो चेत्कुरून्सञ्जय निर्दहेता-
मिन्द्राविष्णू दैत्यसेनां यथैव ॥ ५.२२.३२ ॥
Si ese necio no va a la batalla, entonces mi hijo podría obtener paz de esos dos. Pero si no, oh Sañjaya, ambos quemarían a los Kurus, tal como Indra y Viṣṇu queman el ejército de los Daityas.
5.22.33
मते हि मे शक्रसमो धनञ्जयः ।
सनातनो वृष्णिवीरश्च विष्णुः।
धर्मारामो ह्रीनिषेवस्तरस्वी ।
कुन्तीपुत्रः पाण्डवोऽजातशत्रुः ॥ ५.२२.३३ ॥
En mi opinión, Dhanañjaya es igual a Śakra, y Viṣṇu es el héroe eterno de los Vṛṣṇi. El hijo de Kuntī, el Pāṇḍava Ajātaśatru, se deleita en el dharma, es devoto de la modestia y es veloz y fuerte.
5.22.34
दुर्योधनेन निकृतो मनस्वी ।
नो चेत्क्रुद्धः प्रदहेद्धार्तराष्ट्रान् ।
नाहं तथा ह्यर्जुनाद्वासुदेवा-
द्भीमाद्वाऽहं यमयोर्वा बिभेमि ॥ ५.२२.३४ ॥
Si aquel de noble ánimo, agraviado por Duryodhana, no quema en su ira a los hijos de Dhṛtarāṣṭra, no tengo tanto miedo. En verdad, no temo tanto a Arjuna, a Vāsudeva, a Bhīma ni a los dos hijos de Yama.
5.22.35
यथा राज्ञः क्रोधदीप्तस्य सूत ।
मन्योरहं भीततरः सदैव ।
महातपा ब्रह्मचर्येण युक्तः ।
सङ्कल्पोऽयं मानसस्तस्य सिद्ध्येत् ॥ ५.२२.३५ ॥
Oh auriga, siempre temo más la ira de un rey que arde de cólera. Que se cumpla este propósito suyo, el gran asceta dotado de castidad.
5.22.36
तस्य क्रोधं सञ्जयाहं समीक्ष्य ।
स्थाने जानन्भृशमस्म्यद्य भीतः।
स गच्छ शीघ्रं प्रहितो रथेन ।
पाञ्चालराजस्य चमूनिवेशनम् ॥ ५.२२.३६ ॥
Sañjaya, al ver su ira, sabiendo con razón, hoy estoy muy atemorizado. Ve rápido en carro, enviado al campamento del ejército del rey de los Pāñcālas.
5.22.37
अजातशत्रुं कुशलं स्म पृच्छेः ।
पुनः पुनः प्रीतियुक्तं वदेस्त्वम्।
जनार्दनं चापि समेत्य तात ।
महामात्रं वीर्यवतामुदारम् ॥ ५.२२.३७ ॥
Pregunta ciertamente por el bienestar de Ajātaśatru, habla una y otra vez con afecto. Querido, habiendo también visto a Janārdana, el noble gran ministro de los poderosos.
5.22.38
अनामयं मद्वचनेन पृच्छे-
र्धृतराष्ट्रः पाण्डवैः शान्तिमीप्सुः ।
न तस्य किंचिद्वचनं न कुर्यात् ।
कुन्तीपुत्रो वासुदेवस्य सूत ॥ ५.२२.३८ ॥
Por mis palabras pregunto por su bienestar; Dhṛtarāṣṭra, que desea la paz con los Pāṇḍavas. No se debe hacer nada de lo que él diga, oh auriga, del hijo de Kuntī, de Vāsudeva.
5.22.39
प्रियश्चैषामात्मसमश्च कृष्णो ।
विद्वांश्चैषां कर्मणि नित्ययुक्तः ।
समानीतान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
जनार्दनं युयुधानं विराटम् ॥ ५.२२.३९ ॥
Kṛṣṇa es querido por ellos y igual a su propio ser, sabio, y siempre dedicado a sus asuntos. Ha reunido a los Pāṇḍavas, a los Sṛñjayas, a Janārdana, a Yuyudhāna y a Virāṭa.
5.22.40
न मूर्च्छयेद्यन्न च युद्धहेतुः ॥ ५.२२.४० ॥
Lo que no debe provocar, ni convertirse en causa de guerra.