ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.22.1
प्राप्तानाहुः सञ्जय पाण्डुपुत्रा-
नुपप्लव्ये तान्विजानीहि गत्वा।
अजातशत्रुं च सभाजयेथा ।
दिष्ट्या वनाद्ग्राममुपस्थितस्त्वम् ॥ ५.२२.१ ॥
ਸੰਜਯ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਪਪਲਵਯ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪਤਾ ਕਰ ਅਤੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੀਂ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ।
5.22.2
सर्वान्वदेः सञ्जय स्वस्तिमन्तः ।
कृच्छ्रं वासमतदर्हा निरुष्य।
तेषां शान्तिर्विद्यतेऽस्मासु शीघ्रं ।
मिथ्यापेतानामुपकारिणां सताम् ॥ ५.२२.२ ॥
ਸੰਜਯ, ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਇੰਨੇ ਕਠਿਨ ਵਾਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਝੂਠ ਤੋਂ ਦੂਰ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਜਲਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5.22.3
नाहं क्वचित्सञ्जय पाण्डवानां ।
मिथ्यावृत्तिं कांचन जात्वपश्यम्।
सर्वां श्रियं ह्यात्मवीर्येण लब्धां ।
पर्याकार्षुः पाण्डवा मह्यमेव ॥ ५.२२.३ ॥
ਸੰਜਯ, ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਧੋਖੇ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।
5.22.4
दोषं ह्येषां नाध्यगच्छं परीच्छ-
न्सूक्ष्मं कंचिद्येन गर्हेय पार्थान्।
धर्मार्थाभ्यां कर्म कुर्वन्ति नित्यं ।
सुखप्रिये नानुरुध्यन्ति कामात् ॥ ५.२२.४ ॥
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ; ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੁਖ-ਪਿਆਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
5.22.5
धर्मं शीतं क्षुत्पिपासे तथैव ।
निद्रां तन्द्रीं क्रोधहर्षौ प्रमादम्।
धृत्या चैव प्रज्ञया चाभिभूय ।
धर्मार्थयोगान्प्रयतन्ति पार्थाः ॥ ५.२२.५ ॥
ਧਰਮ, ਠੰਢ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਂਦ, ਸੁਸਤੀ, ਕ੍ਰੋਧ, ਹਰਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਦ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਾਰਥ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਯੋਗ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.22.6
र्दुर्योधनात्क्षुद्रतराच्च कर्णात् ॥ ५.२२.६ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਤੁੱਛ ਕਰਨ ਤੋਂ।
5.22.7
पुत्रो मह्यं मृत्युवशं जगाम ।
दुर्योधनः सञ्जय रागबुद्धिः।
तेषां हीमौ हीनसुखप्रियाणां ।
महात्मनां संजनयतो हि तेजः ॥ ५.२२.७ ॥
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਹੇ ਸੰਜਯ, ਰਾਗਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੁਖ-ਪਿਆਰ ਗੁਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਦੋਵੇਂ…
5.22.8
उत्थानवीर्यः सुखमेधमानो ।
दुर्योधः सुकृतं मन्यते तत्।
तेषां भागं यच्च मन्येत बालः ।
शक्यं हर्तुं जीवतां पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.८ ॥
ਉੱਦਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸਨੂੰ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੂਰਖ ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਸਮਝੇ ਉਹ ਖੋਹਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
5.22.9
यस्यार्जुनः पदवीं केशवश्च ।
वृकोदरः सात्यकोऽजातशत्रोः ।
माद्रीपुत्रौ सृञ्जयाश्चापि यान्ति ।
पुरा युद्धात्साधु तस्य प्रदानम् ॥ ५.२२.९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਸਾਤਯਕੀ, ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਦੇ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਜਿਸਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ — ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ।
5.22.10
सह्येवैकः पृथिवीं सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रणुदेद्रथस्थः।
तथा जिष्णुः केशवोऽप्यप्रधृष्यो ।
लोकत्रयस्याधिपतिर्महात्मा ॥ ५.२२.१० ॥
ਇਕੱਲਾ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਕੇਸ਼ਵ ਵੀ, ਜੋ ਅਜਿੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਹੈ।
5.22.11
तिष्ठेत कस्तस्य मर्त्यः पुरस्ता-
द्यः सर्वलोकेषु वरेण्य एकः।
पर्जन्यघोषान्प्रवपञ्शरौघा-
न्पतङ्गसङ्घानिव शीघ्रवेगान् ॥ ५.२२.११ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਵਾਲੀਆਂ ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
5.22.12
दिशं ह्युदीचीमपि चोत्तरान्कुरून् ।
गाण्डीवधन्वैकरथो जिगाय।
धनं चैपामाहरत्सव्यसाची ।
सेनानुगान्द्रविडांश्चैव चक्रे ॥ ५.२२.१२ ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਕੋ ਰਥ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਲੈ ਆਇਆ, ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰਾਵਿੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
5.22.13
यश्चैव देवान्खाण्डवे सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रजिगाय सेन्द्रान्।
उपाहरत्पाण्डवो जातवेदसे ।
यशो मानं वर्धयन्पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.१३ ॥
ਖਾਂਡਵ ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ; ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਹ ਜਾਤਵੇਦ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ।
5.22.14
गदाभृतां नास्ति समोऽत्र भीमा-
द्धस्त्यारोहो नास्ति समश्च तस्य।
रथेऽर्जुनादाहुरहीनमेनं ।
बाह्वोर्वलेनायुतनागवीर्यम् ॥ ५.२२.१४ ॥
ਗਦਾਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਭੀਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਹਾਥੀ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ; ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.22.15
सुशिक्षितः कृतवैरस्तरस्वी ।
दहेत्क्षुद्रांस्तरसा धार्तराष्ट्रान् ।
सदाऽत्यमर्षी न वलात्स शक्यो ।
युद्धे जेतुं वासवेनापि साक्षात् ॥ ५.२२.१५ ॥
ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਿਅਤ, ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੁੱਛ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਦਾ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ।
5.22.16
सुतेजसौ वलिनौ शीघ्रहस्तौ ।
सुशिक्षितौ भ्रातरौ फाल्गुनेन।
श्येनौ यथा पक्षिपूगान्रुजन्तौ ।
माद्रीपुत्रौ शेपयेतां न शत्रून् ॥ ५.२२.१६ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਿਅਤ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣਗੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ।
5.22.17
एतद्बलं पूर्णमस्माकमेवं ।
यत्सत्यं तान्प्राप्य नास्तीति मन्ये।
तेषां मध्ये वर्तमानस्तरस्वी ।
धृष्टद्युम्नः पाण्डवानामिहैकः ॥ ५.२२.१७ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਪੂਰੀ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਹੈ।
5.22.18
सहामात्यः सोमकानां प्रबर्हः ।
सन्त्यक्तात्मा पाण्डवार्थे श्रुतो मे।
अजातशत्रुं प्रसहेत कोऽन्यो ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंह ॥ ५.२२.१८ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਮਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਵੀ।
5.22.19
सहोषितश्चरितार्थो वयस्थो ।
मात्स्येयानामधिपो वै विराटः।
स वै सपुत्रः पाण्डवार्थे च शश्व-
द्युधिष्ठिरे भक्त इति श्रुतं मे ॥ ५.२२.१९ ॥
ਜੋ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਤਸਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸਦਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
5.22.20
अवरुद्धा रथिनः केकयेभ्यो ।
महेष्वासा भ्रातरः पञ्च सन्ति।
केकयेभ्यो राज्यमाकाङ्क्षमाणा ।
युद्धार्थिनश्रानुवसन्ति पार्थान् ॥ ५.२२.२० ॥
ਕੇਕਯਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਗਏ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਰਥੀ ਪੰਜ ਭਰਾ ਹਨ। ਕੇਕਯਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਉਹ ਪਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
5.22.21
सर्वांश्च वीरान्पृथिवीपतीनां ।
समागतान्पाण्डवार्थे निविष्टान्।
शूरानहं भक्तिमतः शृणोमि ।
प्रीत्या युक्तान्संश्रितान्धर्मराजन् ॥ ५.२२.२१ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਸੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ।
5.22.22
गिर्याश्रया दुर्गनिवासिनश्च ।
योधाः पृथिव्यां कुलजातिशुद्धाः।
म्लेच्छाश्च नानायुधवीर्यवन्तः ।
समागताः पाण्डवार्थे निविष्टाः ॥ ५.२२.२२ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਲ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਯੋਧੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਮਲੇੱਛ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
5.22.23
पाण्ड्यश्च राजा समितीन्द्रकल्पो ।
योधप्रवीरैर्बहुभिः समेतः।
समागतः पाण्डवार्थे महात्मा ।
लोकप्रवीरोऽप्रतिवीर्यतेजाः ॥ ५.२२.२३ ॥
ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵੀਰ, ਜਿਸਦਾ ਤੇਜ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।
5.22.24
अस्त्रं द्रोणादर्जुनाद्वासुदेवा-
त्कृपाद्भीष्माद्येन कृतं शृणोमि।
यं तं कार्ष्णिप्रतिममाहुरेकं ।
स सात्यकिः पाण्डवार्थे निविष्टः ॥ ५.२२.२४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਅਰਜੁਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਜਿਸਨੇ ਅਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਇਕੱਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਤਿਅਕੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਡਟਿਆ ਹੈ।
5.22.25
उपाश्रिताश्चेदिकरूशकाश्च ।
सर्वोद्योगैर्भूमिपालाः समेताः।
तेषां मध्ये सूर्यमिवातपन्तं ।
श्रिया वृतं चेदिपतिं ज्वलन्तम् ॥ ५.२२.२५ ॥
ਚੇਦੀ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਗਦਾ ਹੋਇਆ ਚੇਦੀਪਤੀ।
5.22.26
अस्तम्भनीयं युधि मन्यमान्यो ।
ज्यां कर्षतां श्रेष्ठतमं पृथिव्याम् ।
सर्वोत्साहं क्षत्रियाणां निहत्य ।
प्रसह्य कृष्णस्तरसा संममर्द ॥ ५.२२.२६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਤ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ।
5.22.27
यशोमानौ वर्धयन्पाण्डवानां ।
पुराऽभिनच्छिशुपालं समीक्ष्य।
यस्य सर्वे वर्धयन्ति स्म मानं ।
करूशराजप्रमुखा नरेन्द्राः ॥ ५.२२.२७ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਨ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਕਰੂਸ਼ਰਾਜ ਮੁੱਖ, ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ।
5.22.28
तमसह्यं केशवं तत्र मत्वा ।
सुग्रीवयुक्तेन रथेन कृष्णम्।
संप्राद्रवंश्चेदिपतिं विहाय ।
सिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा इवान्ये ॥ ५.२२.२८ ॥
ਉੱਥੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਅਜੇਤੂ ਮੰਨ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੁੜੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੇਦੀਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਭੱਜ ਗਏ; ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ।
5.22.29
यस्तं प्रतीपस्तरसा प्रत्युदीया-
दाशंसमानो द्वैरथे वासुदेवम् ।
सोऽशेत कृष्णेन हतः परासु-
र्वातेनेवोन्मथितः कर्णिकारः ॥ ५.२२.२९ ॥
ਜੋ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਦੋ-ਰਥ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ ਪਿਆ ਰਿਹਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਖੜੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ।
5.22.30
पराक्रमं मे यदवेदयन्त ।
तेषामर्थे सञ्जय केशवस्य।
अनुस्मरंस्तस्य कर्माणि विष्णो-
र्गावल्गणे नाधिगच्छामि शान्तिम् ॥ ५.२२.३० ॥
ਸੰਜਯ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪਰਾਕਰਮ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਹ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਗਵਲਗਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
5.22.31
न जातु ताञ्छत्रुरन्यः सहेत ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंहः ।
प्रवेपते मे हृदयं भयेन ।
श्रुत्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ५.२२.३१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੈਰੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ-ਸ਼ੇਰ ਹੈ। ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ।
5.22.32
न चेद्गच्छेत्सङ्गरं मन्दबुद्धि-
स्ताभ्यां लभेच्छर्म तदा सुतो मे।
नो चेत्कुरून्सञ्जय निर्दहेता-
मिन्द्राविष्णू दैत्यसेनां यथैव ॥ ५.२२.३२ ॥
ਜੇ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਸੰਜੈ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ।
5.22.33
मते हि मे शक्रसमो धनञ्जयः ।
सनातनो वृष्णिवीरश्च विष्णुः।
धर्मारामो ह्रीनिषेवस्तरस्वी ।
कुन्तीपुत्रः पाण्डवोऽजातशत्रुः ॥ ५.२२.३३ ॥
ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਧਨੰਜਯ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨਿ-ਵੀਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੀ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਾ, ਲੱਜਾ ਦਾ ਸੇਵਕ, ਵੇਗਵਾਨ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਹੈ।
5.22.34
दुर्योधनेन निकृतो मनस्वी ।
नो चेत्क्रुद्धः प्रदहेद्धार्तराष्ट्रान् ।
नाहं तथा ह्यर्जुनाद्वासुदेवा-
द्भीमाद्वाऽहं यमयोर्वा बिभेमि ॥ ५.२२.३४ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੁਆਰਾ ਅਪਮਾਨਿਤ ਉਹ ਮਨਸਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਏਨਾ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਜੁਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਭੀਮ ਜਾਂ ਯਮ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਏਨਾ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।
5.22.35
यथा राज्ञः क्रोधदीप्तस्य सूत ।
मन्योरहं भीततरः सदैव ।
महातपा ब्रह्मचर्येण युक्तः ।
सङ्कल्पोऽयं मानसस्तस्य सिद्ध्येत् ॥ ५.२२.३५ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਧੇਰੇ ਡਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸਦਾ ਇਹ ਮਨੋਕਾਮਨਾ-ਸੰਕਲਪ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।
5.22.36
तस्य क्रोधं सञ्जयाहं समीक्ष्य ।
स्थाने जानन्भृशमस्म्यद्य भीतः।
स गच्छ शीघ्रं प्रहितो रथेन ।
पाञ्चालराजस्य चमूनिवेशनम् ॥ ५.२२.३६ ॥
ਸੰਜਯ, ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਵੇਖ ਕੇ, ਠੀਕ ਹੀ ਜਾਣ ਕੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਜਾ, ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
5.22.37
अजातशत्रुं कुशलं स्म पृच्छेः ।
पुनः पुनः प्रीतियुक्तं वदेस्त्वम्।
जनार्दनं चापि समेत्य तात ।
महामात्रं वीर्यवतामुदारम् ॥ ५.२२.३७ ॥
ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛੀਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲੀਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਉਦਾਰ ਮਹਾਮਾਤਰ ਨਾਲ।
5.22.38
अनामयं मद्वचनेन पृच्छे-
र्धृतराष्ट्रः पाण्डवैः शान्तिमीप्सुः ।
न तस्य किंचिद्वचनं न कुर्यात् ।
कुन्तीपुत्रो वासुदेवस्य सूत ॥ ५.२२.३८ ॥
ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਸੂਤ, ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ।
5.22.39
प्रियश्चैषामात्मसमश्च कृष्णो ।
विद्वांश्चैषां कर्मणि नित्ययुक्तः ।
समानीतान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
जनार्दनं युयुधानं विराटम् ॥ ५.२२.३९ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ, ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ, ਜਨਾਰਦਨ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
5.22.40
न मूर्च्छयेद्यन्न च युद्धहेतुः ॥ ५.२२.४० ॥
ਜੋ ਭੜਕਾਏ ਨਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣੇ (ਉਹ)।