Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.22.1

प्राप्तानाहुः सञ्जय पाण्डुपुत्रा-
नुपप्लव्ये तान्विजानीहि गत्वा।
अजातशत्रुं च सभाजयेथा ।
दिष्ट्या वनाद्ग्राममुपस्थितस्त्वम् ॥ ५.२२.१ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଉପପ୍ଲବ୍ୟରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଲୋକେ କହୁଛନ୍ତି। ଯାଇ ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଜାଣ ଏବଂ ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ବନରୁ ଗ୍ରାମକୁ ଫେରିଛ।

5.22.2

सर्वान्वदेः सञ्जय स्वस्तिमन्तः ।
कृच्छ्रं वासमतदर्हा निरुष्य।
तेषां शान्तिर्विद्यतेऽस्मासु शीघ्रं ।
मिथ्यापेतानामुपकारिणां सताम् ॥ ५.२२.२ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହ ଯେ ସେମାନେ କୁଶଳରେ ରୁହନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଏପରି କଠିନ ବାସର ଯୋଗ୍ୟ ନଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ତାହା ସହିଛନ୍ତି। ମିଥ୍ୟାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ଏବଂ ଉପକାରୀ ସତ୍‌ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହ ଆମର ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତି ହୋଇପାରେ।

5.22.3

नाहं क्वचित्सञ्जय पाण्डवानां ।
मिथ्यावृत्तिं कांचन जात्वपश्यम्।
सर्वां श्रियं ह्यात्मवीर्येण लब्धां ।
पर्याकार्षुः पाण्डवा मह्यमेव ॥ ५.२२.३ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରବଞ୍ଚନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ ମୁଁ କଦାପି ଦେଖି ନାହିଁ। ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋତେ ହିଁ ସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି।

5.22.4

दोषं ह्येषां नाध्यगच्छं परीच्छ-
न्सूक्ष्मं कंचिद्येन गर्हेय पार्थान्।
धर्मार्थाभ्यां कर्म कुर्वन्ति नित्यं ।
सुखप्रिये नानुरुध्यन्ति कामात् ॥ ५.२२.४ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଅଛି କି ନାହିଁ ମୁଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଖୋଜିଲି; ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିପାରିବା ପରି ସାମାନ୍ୟ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପାଇଲି ନାହିଁ। ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଅନୁସାରେ କର୍ମ କରନ୍ତି; ସୁଖପ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାମନାର ବଶ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

5.22.5

धर्मं शीतं क्षुत्पिपासे तथैव ।
निद्रां तन्द्रीं क्रोधहर्षौ प्रमादम्।
धृत्या चैव प्रज्ञया चाभिभूय ।
धर्मार्थयोगान्प्रयतन्ति पार्थाः ॥ ५.२२.५ ॥

ଧର୍ମ, ଶୀତ, କ୍ଷୁଧା, ପିପାସା, ସେହିପରି ନିଦ୍ରା, ତନ୍ଦ୍ରା, କ୍ରୋଧ ଓ ହର୍ଷ, ଏବଂ ପ୍ରମାଦ—ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଜୟ କରି ପାର୍ଥମାନେ ଧର୍ମାର୍ଥ ଯୋଗ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।

5.22.6

र्दुर्योधनात्क्षुद्रतराच्च कर्णात् ॥ ५.२२.६ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କଠାରୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରୁ।

5.22.7

पुत्रो मह्यं मृत्युवशं जगाम ।
दुर्योधनः सञ्जय रागबुद्धिः।
तेषां हीमौ हीनसुखप्रियाणां ।
महात्मनां संजनयतो हि तेजः ॥ ५.२२.७ ॥

ମୋ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ରାଗବୁଦ୍ଧିରେ ମୃତ୍ୟୁବଶ ହୋଇଗଲେ। ସୁଖପ୍ରିୟତା ହରାଇଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ତେଜ ବଢ଼ାଇ ଏହି ଦୁଇଜଣ…

5.22.8

उत्थानवीर्यः सुखमेधमानो ।
दुर्योधः सुकृतं मन्यते तत्।
तेषां भागं यच्च मन्येत बालः ।
शक्यं हर्तुं जीवतां पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.८ ॥

ଉଦ୍ୟମ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସୁଖରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାହାକୁ ସୁକୃତ ମାନେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ, ମୂର୍ଖ ଯାହାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ ଭାବେ ତାହା ହରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ।

5.22.9

यस्यार्जुनः पदवीं केशवश्च ।
वृकोदरः सात्यकोऽजातशत्रोः ।
माद्रीपुत्रौ सृञ्जयाश्चापि यान्ति ।
पुरा युद्धात्साधु तस्य प्रदानम् ॥ ५.२२.९ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଓ କେଶବ, ବୃକୋଦର, ସାତ୍ୟକି, ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଯାହାଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି — ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

5.22.10

सह्येवैकः पृथिवीं सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रणुदेद्रथस्थः।
तथा जिष्णुः केशवोऽप्यप्रधृष्यो ।
लोकत्रयस्याधिपतिर्महात्मा ॥ ५.२२.१० ॥

ଏକାକୀ ସବ୍ୟସାଚୀ ପୃଥିବୀ ସହିବାକୁ ସକ୍ଷମ; ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେ ତାକୁ ଆଘାତ କରିପାରନ୍ତି। ସେହିପରି ଜୟୀ କେଶବ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଅଜେୟ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକର ଅଧିପତି ମହାତ୍ମା।

5.22.11

तिष्ठेत कस्तस्य मर्त्यः पुरस्ता-
द्यः सर्वलोकेषु वरेण्य एकः।
पर्जन्यघोषान्प्रवपञ्शरौघा-
न्पतङ्गसङ्घानिव शीघ्रवेगान् ॥ ५.२२.११ ॥

ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଘୋଷ କରି, ଦ୍ରୁତବେଗୀ ପତଙ୍ଗ ଦଳ ପରି ବାଣର ସ୍ରୋତ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଏକାକୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଠିଆ ହୋଇପାରିବ କି?

5.22.12

दिशं ह्युदीचीमपि चोत्तरान्कुरून् ।
गाण्डीवधन्वैकरथो जिगाय।
धनं चैपामाहरत्सव्यसाची ।
सेनानुगान्द्रविडांश्चैव चक्रे ॥ ५.२२.१२ ॥

ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ଏକା ରଥରେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଏବଂ ଉତ୍ତରର କୁରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ; ସବ୍ୟସାଚୀ ସେମାନଙ୍କ ଧନ ଆଣିଲେ, ସେନା ସହିତ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କଲେ।

5.22.13

यश्चैव देवान्खाण्डवे सव्यसाची ।
गाण्डीवधन्वा प्रजिगाय सेन्द्रान्।
उपाहरत्पाण्डवो जातवेदसे ।
यशो मानं वर्धयन्पाण्डवानाम् ॥ ५.२२.१३ ॥

ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିବା; ପାଣ୍ଡବ ସେଇ ବନ ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶ ଓ ମାନ ବଢ଼ାଇ।

5.22.14

गदाभृतां नास्ति समोऽत्र भीमा-
द्धस्त्यारोहो नास्ति समश्च तस्य।
रथेऽर्जुनादाहुरहीनमेनं ।
बाह्वोर्वलेनायुतनागवीर्यम् ॥ ५.२२.१४ ॥

ଗଦାଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଭୀମଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ହାତୀ ଚଢ଼ିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ରଥରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ କମ୍ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ; ବାହୁବଳରେ ସେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ।

5.22.15

सुशिक्षितः कृतवैरस्तरस्वी ।
दहेत्क्षुद्रांस्तरसा धार्तराष्ट्रान् ।
सदाऽत्यमर्षी न वलात्स शक्यो ।
युद्धे जेतुं वासवेनापि साक्षात् ॥ ५.२२.१५ ॥

ସେ ସୁଶିକ୍ଷିତ, ବୈର ପୋଷଣକାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ। ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦଗ୍ଧ କରିବେ। ସେ ସଦା ଅସହିଷ୍ଣୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳରେ ସାକ୍ଷାତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

5.22.16

सुतेजसौ वलिनौ शीघ्रहस्तौ ।
सुशिक्षितौ भ्रातरौ फाल्गुनेन।
श्येनौ यथा पक्षिपूगान्रुजन्तौ ।
माद्रीपुत्रौ शेपयेतां न शत्रून् ॥ ५.२२.१६ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳବାନ, ଶୀଘ୍ରହସ୍ତ; ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ସୁଶିକ୍ଷିତ। ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ପକ୍ଷୀଝାଙ୍କକୁ ଦଳେ, ସେପରି ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ, କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖିବେ ନାହିଁ।

5.22.17

एतद्बलं पूर्णमस्माकमेवं ।
यत्सत्यं तान्प्राप्य नास्तीति मन्ये।
तेषां मध्ये वर्तमानस्तरस्वी ।
धृष्टद्युम्नः पाण्डवानामिहैकः ॥ ५.२२.१७ ॥

ଆମର ଏହି ସେନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ; ସତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଏହା କିଛି ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତେଜସ୍ୱୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଏକାକୀ।

5.22.18

सहामात्यः सोमकानां प्रबर्हः ।
सन्त्यक्तात्मा पाण्डवार्थे श्रुतो मे।
अजातशत्रुं प्रसहेत कोऽन्यो ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंह ॥ ५.२२.१८ ॥

ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ସୋମକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କୁ କିଏ ସହିପାରିବ? ଯାହାଙ୍କର ସେ ଅଗ୍ରଣୀ ହେବେ, ବୃଷ୍ଣିସିଂହ (କୃଷ୍ଣ) ମଧ୍ୟ।

5.22.19

सहोषितश्चरितार्थो वयस्थो ।
मात्स्येयानामधिपो वै विराटः।
स वै सपुत्रः पाण्डवार्थे च शश्व-
द्युधिष्ठिरे भक्त इति श्रुतं मे ॥ ५.२२.१९ ॥

ଯିଏ ସହ ବାସ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଯିଏ ବୃଦ୍ଧ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ବିରାଟ। ସେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି।

5.22.20

अवरुद्धा रथिनः केकयेभ्यो ।
महेष्वासा भ्रातरः पञ्च सन्ति।
केकयेभ्यो राज्यमाकाङ्क्षमाणा ।
युद्धार्थिनश्रानुवसन्ति पार्थान् ॥ ५.२२.२० ॥

କେକୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବରୁଦ୍ଧ, ମହାଧନୁର୍ଧର ରଥୀ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଅଛନ୍ତି। କେକୟମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥୀ ହୋଇ ସେମାନେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଛନ୍ତି।

5.22.21

सर्वांश्च वीरान्पृथिवीपतीनां ।
समागतान्पाण्डवार्थे निविष्टान्।
शूरानहं भक्तिमतः शृणोमि ।
प्रीत्या युक्तान्संश्रितान्धर्मराजन् ॥ ५.२२.२१ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମବେତ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଭୂପତିଙ୍କ ବୀରମାନଙ୍କୁ, ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଶୂରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଶୁଣୁଛି। ହେ ଧର୍ମରାଜ, ସେମାନେ ପ୍ରୀତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ।

5.22.22

गिर्याश्रया दुर्गनिवासिनश्च ।
योधाः पृथिव्यां कुलजातिशुद्धाः।
म्लेच्छाश्च नानायुधवीर्यवन्तः ।
समागताः पाण्डवार्थे निविष्टाः ॥ ५.२२.२२ ॥

ପର୍ବତାଶ୍ରୟୀ ଓ ଦୁର୍ଗବାସୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ପୃଥିବୀରେ କୁଳ ଓ ଜାତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଏବଂ ନାନା ଆୟୁଧର ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମବେତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

5.22.23

पाण्ड्यश्च राजा समितीन्द्रकल्पो ।
योधप्रवीरैर्बहुभिः समेतः।
समागतः पाण्डवार्थे महात्मा ।
लोकप्रवीरोऽप्रतिवीर्यतेजाः ॥ ५.२२.२३ ॥

ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ବହୁ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ମହାତ୍ମା, ଲୋକବୀର, ଅତୁଳନୀୟ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ତେଜ ଥିବା।

5.22.24

अस्त्रं द्रोणादर्जुनाद्वासुदेवा-
त्कृपाद्भीष्माद्येन कृतं शृणोमि।
यं तं कार्ष्णिप्रतिममाहुरेकं ।
स सात्यकिः पाण्डवार्थे निविष्टः ॥ ५.२२.२४ ॥

ଦ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ, ବାସୁଦେବ, କୃପ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ଯେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ମୁଁ ଶୁଣେ। କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଏକମାତ୍ର ବୋଲି କହାଯାଉଥିବା ସେହି ସାତ୍ୟକି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।

5.22.25

उपाश्रिताश्चेदिकरूशकाश्च ।
सर्वोद्योगैर्भूमिपालाः समेताः।
तेषां मध्ये सूर्यमिवातपन्तं ।
श्रिया वृतं चेदिपतिं ज्वलन्तम् ॥ ५.२२.२५ ॥

ଚେଦି ଓ କରୂଷ ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାପୁଥିବା, ଶ୍ରୀରେ ଘେରା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚେଦିପତି।

5.22.26

अस्तम्भनीयं युधि मन्यमान्यो ।
ज्यां कर्षतां श्रेष्ठतमं पृथिव्याम् ।
सर्वोत्साहं क्षत्रियाणां निहत्य ।
प्रसह्य कृष्णस्तरसा संममर्द ॥ ५.२२.२६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତମ୍ଭନୀୟ ବୋଲି ଭାବିତ, ପୃଥିବୀରେ ଧନୁର ଜ୍ୟା ଟାଣୁଥିବା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ବଧ କରି, କୃଷ୍ଣ ବଳପୂର୍ବକ ଓ ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳିଦେଲେ।

5.22.27

यशोमानौ वर्धयन्पाण्डवानां ।
पुराऽभिनच्छिशुपालं समीक्ष्य।
यस्य सर्वे वर्धयन्ति स्म मानं ।
करूशराजप्रमुखा नरेन्द्राः ॥ ५.२२.२७ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶ ଓ ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିବା; ପୂର୍ବେ ଶିଶୁପାଳକୁ ଦେଖି ତାକୁ ବଧ କରିଥିବା; ଯାହାର ମାନ ସମସ୍ତ ରାଜା, କରୂଶରାଜ ପ୍ରମୁଖ, ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିଲେ।

5.22.28

तमसह्यं केशवं तत्र मत्वा ।
सुग्रीवयुक्तेन रथेन कृष्णम्।
संप्राद्रवंश्चेदिपतिं विहाय ।
सिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा इवान्ये ॥ ५.२२.२८ ॥

ସେଠାରେ କେଶବଙ୍କୁ ଅଜେୟ ଭାବି, ସୁଗ୍ରୀବ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଚେଦିପତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟମାନେ ପଳାଇଲେ; ସିଂହ ଦେଖି ସାନ ହରିଣ ପରି।

5.22.29

यस्तं प्रतीपस्तरसा प्रत्युदीया-
दाशंसमानो द्वैरथे वासुदेवम् ।
सोऽशेत कृष्णेन हतः परासु-
र्वातेनेवोन्मथितः कर्णिकारः ॥ ५.२२.२९ ॥

ଯିଏ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଆସିଥିଲା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୟୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଜିତିବା ଆଶାରେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଲା, ପବନରେ ଉପୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିବା କର୍ଣିକାର ଗଛ ପରି।

5.22.30

पराक्रमं मे यदवेदयन्त ।
तेषामर्थे सञ्जय केशवस्य।
अनुस्मरंस्तस्य कर्माणि विष्णो-
र्गावल्गणे नाधिगच्छामि शान्तिम् ॥ ५.२२.३० ॥

ସଞ୍ଜୟ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋତେ ଜଣାଯାଇଥିବା ପରାକ୍ରମ, କେଶବଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେହି କର୍ମସମୂହ ସ୍ମରଣ କରି, ଗବଲ୍ଗଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।

5.22.31

न जातु ताञ्छत्रुरन्यः सहेत ।
येषां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंहः ।
प्रवेपते मे हृदयं भयेन ।
श्रुत्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥ ५.२२.३१ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ କେବେ ସହି ପାରିବ ନାହିଁ; ଯାହାର ଅଗ୍ରଣୀ ସେହି ବୃଷ୍ଣିସିଂହ। ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଗୋଟିଏ ରଥରେ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି, ଭୟରେ ମୋ ହୃଦୟ କମ୍ପୁଛି।

5.22.32

न चेद्गच्छेत्सङ्गरं मन्दबुद्धि-
स्ताभ्यां लभेच्छर्म तदा सुतो मे।
नो चेत्कुरून्सञ्जय निर्दहेता-
मिन्द्राविष्णू दैत्यसेनां यथैव ॥ ५.२२.३२ ॥

ସେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଯଦି ଯୁଦ୍ଧକୁ ନ ଯାଏ, ତେବେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କଠାରୁ ମୋ ପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ। ନୋହିଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ଦୈତ୍ୟସେନାକୁ ଦହନ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଦୁଇଜଣ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରିଦେବେ।

5.22.33

मते हि मे शक्रसमो धनञ्जयः ।
सनातनो वृष्णिवीरश्च विष्णुः।
धर्मारामो ह्रीनिषेवस्तरस्वी ।
कुन्तीपुत्रः पाण्डवोऽजातशत्रुः ॥ ५.२२.३३ ॥

ମୋ ମତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଧନଞ୍ଜୟ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ସନାତନ ବୃଷ୍ଣିବୀର ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ। ଧର୍ମରେ ରମଣ କରୁଥିବା, ଲଜ୍ଜାର ସେବକ, ବେଗବାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ଅଜାତଶତ୍ରୁ।

5.22.34

दुर्योधनेन निकृतो मनस्वी ।
नो चेत्क्रुद्धः प्रदहेद्धार्तराष्ट्रान् ।
नाहं तथा ह्यर्जुनाद्वासुदेवा-
द्भीमाद्वाऽहं यमयोर्वा बिभेमि ॥ ५.२२.३४ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ସେ ମନସ୍ୱୀ ଯଦି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦହନ ନ କରେ, ତେବେ ମୁଁ ସେତେ ଭୟ କରିନାହିଁ; କାରଣ ଅର୍ଜୁନ, ବାସୁଦେବ, ଭୀମ କିମ୍ବା ଯମଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ସେତେ ଭୟ କରେ ନାହିଁ।

5.22.35

यथा राज्ञः क्रोधदीप्तस्य सूत ।
मन्योरहं भीततरः सदैव ।
महातपा ब्रह्मचर्येण युक्तः ।
सङ्कल्पोऽयं मानसस्तस्य सिद्ध्येत् ॥ ५.२२.३५ ॥

ହେ ସୂତ, କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଅଧିକ ଭୀତ। ମହାତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କର ଏହି ମାନସ ସଙ୍କଳ୍ପ ସିଦ୍ଧ ହେଉ।

5.22.36

तस्य क्रोधं सञ्जयाहं समीक्ष्य ।
स्थाने जानन्भृशमस्म्यद्य भीतः।
स गच्छ शीघ्रं प्रहितो रथेन ।
पाञ्चालराजस्य चमूनिवेशनम् ॥ ५.२२.३६ ॥

ସଞ୍ଜୟ, ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ଠିକ୍ ଜାଣି ଆଜି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ। ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ସେନା ଶିବିରକୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ।

5.22.37

अजातशत्रुं कुशलं स्म पृच्छेः ।
पुनः पुनः प्रीतियुक्तं वदेस्त्वम्।
जनार्दनं चापि समेत्य तात ।
महामात्रं वीर्यवतामुदारम् ॥ ५.२२.३७ ॥

ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ କୁଶଳ ନିଶ୍ଚୟ ପଚାରିବ, ବାରମ୍ବାର ସ୍ନେହରେ କହିବ। ହେ ତାତ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟି, ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାର ମହାମାତ୍ରଙ୍କୁ।

5.22.38

अनामयं मद्वचनेन पृच्छे-
र्धृतराष्ट्रः पाण्डवैः शान्तिमीप्सुः ।
न तस्य किंचिद्वचनं न कुर्यात् ।
कुन्तीपुत्रो वासुदेवस्य सूत ॥ ५.२२.३८ ॥

ମୋ ବଚନରେ ସେମାନଙ୍କ କୁଶଳ ପଚାରୁଛି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛୁକ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର। ତାଙ୍କ କୌଣସି ବଚନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ସୂତ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବାସୁଦେବଙ୍କ।

5.22.39

प्रियश्चैषामात्मसमश्च कृष्णो ।
विद्वांश्चैषां कर्मणि नित्ययुक्तः ।
समानीतान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
जनार्दनं युयुधानं विराटम् ॥ ५.२२.३९ ॥

କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଓ ଆତ୍ମସମ, ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ସଦା ସେମାନଙ୍କ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ। ପାଣ୍ଡବ, ସୃଞ୍ଜୟ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯୁଯୁଧାନ ଏବଂ ବିରାଟଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରାଯାଇଛି।

5.22.40

न मूर्च्छयेद्यन्न च युद्धहेतुः ॥ ५.२२.४० ॥

ଯାହା କ୍ରୋଧ ଜାଗାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଯୁଦ୍ଧର କାରଣ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ (ତାହା)।