ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.94.1
तथा कथयतोरेव तयोर्बुद्धिमतोस्तदा ।
शिवा नक्षत्रसंपन्ना सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ ५.९४.१ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଦୁଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯେତେବେଳେ କଥା ହେଉଥିଲେ, ନକ୍ଷତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଶୁଭ ରାତ୍ରି ବିତିଗଲା।
5.94.2
धर्मार्थकामयुक्ताश्च विचित्रार्थपदाक्षराः ।
शृण्वतो विविधा वाचो विदुरस्य महात्मनः ॥ ५.९४.२ ॥
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଯୁକ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ଅର୍ଥବିଶିଷ୍ଟ ପଦ ଓ ଅକ୍ଷରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାତ୍ମା ବିଦୁରଙ୍କ ବିବିଧ ବାଣୀ ସେ ଶୁଣୁଥିଲେ।
5.94.3
कथाभिरनुरूपाभी रक्तस्यामिततेजसः ।
अकामस्यैव कृष्णस्य सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ ५.९४.३ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ନିଷ୍କାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହି ସେ ରାତ୍ରି ବିତିଗଲା।
5.94.4
ततस्तु स्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाः ।
शङ्खदुन्दुमिनिर्घोषैः केशवं प्रत्यबोधयन् ॥ ५.९४.४ ॥
ତା'ପରେ ମଧୁର କଣ୍ଠ ବିଶିଷ୍ଟ ଅନେକ ସୂତ ଓ ମାଗଧ ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦରେ କେଶବଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ।
5.94.5
तत उत्थाय दाशार्हऋषभः सर्वसात्वताम् ।
सर्वमावश्यकं चक्रे प्रातः कार्यं जनार्दनः ॥ ५.९४.५ ॥
ତା'ପରେ ଦାଶାର୍ହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଉଠି ପ୍ରଭାତର ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମ କଲେ।
5.94.6
कृतोदकानुजप्यः स हुताग्निः समलङ्कृतः ।
ततश्चादित्यमुद्यन्तमुपातिष्ठत माधवः ॥ ५.९४.६ ॥
ଜଳ-ତର୍ପଣ ଓ ଜପ କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ପରେ ମାଧବ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଉପାସନା କଲେ।
5.94.7
अथ दुर्योधनः कृष्मं शकुनिश्चापि सौबलः ।
सन्ध्यां तिष्ठन्तमभ्येत्य दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.९४.७ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସୌବଳ ଶକୁନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅପରାଜିତ ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
5.94.8
आचक्षेतां तु कृष्णस्य धृतराष्ट्रं सभागतम् ।
कुरूश्च भीष्मप्रमुखान्राज्ञः सर्वांश्च पार्थिवान् ॥ ५.९४.८ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆସିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରମୁଖ କୁରୁ ଓ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
5.94.9
त्वामर्थयन्ते गोविन्द दिवि शक्रमिवामराः ।
तावभ्यनन्दद्गोविन्दः साम्ना परमवल्गुना ॥ ५.९४.९ ॥
"ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଚନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ସେହିପରି ଯାଚୁଛନ୍ତି।" ଗୋବିନ୍ଦ ଅତି କୋମଳ ବାଣୀରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
5.94.10
ततो विमल आदित्ये ब्राह्मणेभ्यो जनार्दनः ।
ददौ हिरण्यं वासांसि गाश्चाश्चांश्च परन्तपः ॥ ५.९४.१० ॥
ତା'ପରେ ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦାନ କଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
5.94.11
विसृष्टवन्तं रत्नानि दाशार्हमपराजितम् ।
तिष्ठन्तमुपसङ्गम्य ववन्दे सारथिस्तदा ॥ ५.९४.११ ॥
ରତ୍ନ ଦାନ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅପରାଜିତ ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସାରଥି ସେତେବେଳେ ପ୍ରଣାମ କଲା।
5.94.12
तस्मै रथवरो युक्तः शुशुभे लोकविश्रुतः ।
वाजिभिः शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥ ५.९४.१२ ॥
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଲାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୋଭା ପାଇଲା।
5.94.13
शैब्यस्तु शुकपत्राभः सुग्रीवः किंशुकप्रभः ।
मेघपुष्पो मेघवर्णः पाण्डरस्तु बलाहकः ॥ ५.९४.१३ ॥
ଶୈବ୍ୟ ଶୁକ ପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷ ପରି, ସୁଗ୍ରୀବ କିଂଶୁକ ଫୁଲର ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ। ମେଘପୁଷ୍ପ ମେଘବର୍ଣ୍ଣ, ଓ ବଲାହକ ପାଣ୍ଡୁର ବର୍ଣ୍ଣର।
5.94.14
दक्षिणं चावहच्छैब्यः सुग्रीवः सव्यतोऽवहत् ।
पृष्ठवाहौ रथस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ ॥ ५.९४.१४ ॥
ଶୈବ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ବାମ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ରଥ ଟାଣିଲେ। ରଥର ପଛପଟ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଲାହକ ଥିଲେ।
5.94.15
विश्वकर्मकृताऽऽपीडा रत्नजालविभूषिता ।
आश्रिता वै रथे तस्मिन्ध्वजयष्टिरशोभत ॥ ५.९४.१५ ॥
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ରତ୍ନଜାଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଶିଖର-ସଜ୍ଜା ସେହି ରଥରେ ଥିଲା; ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡ ଶୋଭିତ ହେଲା।
5.94.16
वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभाकरमिव स्पृशन् ।
तस्य सत्ववतः केतौ भुजगारिरशोभत ॥ ५.९४.१६ ॥
ବୈନତେୟ ଗରୁଡ଼ ତାହା ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ଯେମିତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛୁଇଁଥିଲେ। ସେହି ବଳବାନଙ୍କ ଧ୍ୱଜାରେ ସର୍ପଶତ୍ରୁ ଗରୁଡ଼ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
5.94.17
तस्य कीर्तिमतस्तेन भास्वरेण विराजता ।
शुशुभे स्यन्दनश्रेष्ठः पतगेन्द्रेण केतुना ॥ ५.९४.१७ ॥
କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ଙ୍କ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପକ୍ଷୀରାଜ (ଗରୁଡ଼) ଧ୍ୱଜାରେ ଶୋଭିତ ହେଲା।
5.94.18
रश्मिजालैः पताकाभिः सौवर्णेन च केतुना ।
बभूव स रथश्रेष्ठः कालसूर्य इवोदितः ॥ ५.९४.१८ ॥
ରଶ୍ମିଜାଳ, ପତାକା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜାରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଉଦିତ କାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ହେଲା।
5.94.19
पक्षिध्वजवितानैश्च रुक्मजालकृताङ्गणैः ।
दण्डमार्गविभागैश्च सुकृतैर्विश्वकर्मणा ॥ ५.९४.१९ ॥
ପକ୍ଷୀଧ୍ୱଜ ବିତାନରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ ଅଙ୍ଗଣରେ, ଦଣ୍ଡମାର୍ଗ ବିଭାଗରେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ସୁନିର୍ମିତ ସାଜସଜ୍ଜାରେ।
5.94.20
प्रवालमणिशोभैश्च मुक्तावैडूर्यशोभनैः ।
किङ्किणीशतसङ्घैश्च वालजालकृतान्तरैः ॥ ५.९४.२० ॥
ପ୍ରବାଳ ଓ ମଣିର ଶୋଭାରେ, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ, ଶହେ ଶହେ କିଙ୍କିଣୀ ଗୁଚ୍ଛରେ, ଚାମର ଜାଲରେ ନିର୍ମିତ ଭିତରଭାଗରେ।
5.94.21
कार्तस्वरमयीभिश्च पद्मिनीभिरलङ्कृतः ।
शुशुभे स्यन्दनश्रेष्ठस्तापनीयैश्च पादपैः ॥ ५.९४.२१ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଶୋଭା ପାଇଲା; ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ।
5.94.22
व्याघ्रसिंहवराहैश्च गोभिश्च मृगपक्षिभिः ।
ताराभिर्भास्करैश्चापि वारणैश्च हिरण्मयैः ॥ ५.९४.२२ ॥
ବାଘ, ସିଂହ, ବରାହ ସହିତ, ଗାଈ ଏବଂ ମୃଗ-ପକ୍ଷୀ ସହିତ, ତାରା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତୀ ସହିତ।
5.94.23
वज्राङ्कुशविमानैश्च कूबरावृत्तसन्धिषु ।
समुच्छ्रितमहानाभिः स्तनयित्नुमहास्वनः ॥ ५.९४.२३ ॥
ବଜ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନ ବିମାନରେ, କୂବରକୁ ଘେରି ଥିବା ସନ୍ଧିରେ, ଉଚ୍ଚ ବଡ଼ ନାଭିରେ, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ମହାଧ୍ୱନିରେ।
5.94.24
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
हयोत्तमयुजा शीघ्रमुपातिष्ठत दारुकः ॥ ५.९४.२४ ॥
ତା'ପରେ ଧଳା, ବିଶାଳ, କିଙ୍କିଣୀ ବାଜୁଥିବା ରଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା, ଦାରୁକ ଶୀଘ୍ର ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ।
5.94.25
तमुपस्थितमाज्ञाय रथं दिव्यं महामनाः ।
महाभ्रघननिर्घोषं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ ५.९४.२५ ॥
ମହାମନା (କୃଷ୍ଣ) ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଜାଣିଲେ; ଯାହାର ଘୋଷ ମହାମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଏବଂ ଯାହା ସର୍ବରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ।
5.94.26
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा ब्राह्मणांश्च जनार्दनः ।
कौस्तुभं मणिमाबध्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.९४.२६ ॥
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ସମ୍ମାନ ଦେଲେ); କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଧାରଣ କରି ପରମ ଶୋଭାରେ ଝଲସି।
5.94.27
कुरुभिः संवृतः कृष्णो वृष्णिभिश्चाभिरक्षितः ।
आतिष्ठत रथं शौरिः सर्वयादवनन्दनः ॥ ५.९४.२७ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣ — ସର୍ବ ଯାଦବଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତା ଶୌରି — ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
5.94.28
अन्वारुरोह दाशार्हं विदुरः सर्वधर्मवित् ।
सर्वप्राणभृतां श्रेष्ठं सर्वबुद्धिमतां वरम् ॥ ५.९४.२८ ॥
ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଦୁର ଦାଶାର୍ହଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ପଛେ ଆରୋହଣ କଲେ — ଯେ ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସର୍ବବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବରେଣ୍ୟ।
5.94.29
ततो दुर्योधनः कृष्णं शकुनिश्चापि सौबलः ।
द्वितीयेन रथेनैनमन्वयातां परन्तपम् ॥ ५.९४.२९ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସୌବଳ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ରଥରେ ସେହି ପରନ୍ତପ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
5.94.30
सात्यकिः कृतवर्मा च वृष्णीनां चापरे रथाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः कृष्णं गजैरश्वै रथैरपि ॥ ५.९४.३० ॥
ସାତ୍ୟକି ଓ କୃତବର୍ମା, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟ ରଥମାନେ ପଛରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ — ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ସହିତ।
5.94.31
तेषां हेमपरिष्कारैर्युक्ताः परमवाजिभिः ।
गच्छतां घोषिणश्चित्ररथा राजन्विरेजिरे ॥ ५.९४.३१ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ଗର୍ଜନକାରୀ ବିଚିତ୍ର ରଥସମୂହ ଗମନ କରିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଉଠିଲେ।
5.94.32
संमृष्टसंसिक्तरजः प्रतिपेदे महापथम् ।
राजर्षिचरितं काले कृष्णो धीमाञ्श्रिया ज्वलन् ॥ ५.९४.३२ ॥
ଧୂଳି ପୋଛି ଜଳ ଛିଞ୍ଚା ଯାଇଥିବା, ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ସେହି ମହାପଥରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣ ଯଥା ସମୟରେ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳୁ ଜ୍ୱଳୁ ଗମନ କଲେ।
5.94.33
ततः प्रयाते दाशार्हे प्रावाद्यन्तैकपुष्कराः ।
शङ्खाश्च दध्मिरे तत्र वाद्यान्यन्यानि यानि च ॥ ५.९४.३३ ॥
ତା'ପରେ ଦାଶାର୍ହ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ସେଠାରେ ଏକମୁଖ ଢୋଲ ବାଜିଲା, ଶଙ୍ଖ ବଜାଗଲା, ଆଉ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଥିଲା ସେସବୁ ବି ବାଜିଲା।
5.94.34
प्रवीराः सर्वलोकस्य युवानः सिंहविक्रमाः ।
परिवार्य रथं शौरेरगच्छन्त परन्तपाः ॥ ५.९४.३४ ॥
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ, ସିଂହ ପରାକ୍ରମୀ ଯୁବକମାନେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶୂରପୁତ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ଘେରି ଗମନ କଲେ।
5.94.35
ततोऽन्ये बहुसाहस्रा विचित्राद्भुतवाससः ।
असिप्रासायुधधराः कृष्णस्यासन्पुरःसराः ॥ ५.९४.३५ ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ବହୁ ସହସ୍ର ଲୋକ, ବିଚିତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଖଡ୍ଗ, ଭାଲ୍ଲା ଓ ଅନ୍ୟ ଆୟୁଧ ଧରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗରେ ଥିଲେ।
5.94.36
गजाः पञ्चशतास्तत्र रथाश्चासन्सहस्रशः ।
प्रयान्तमन्वयुर्वीरं दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.९४.३६ ॥
ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚଶହ ହାତୀ ଓ ହଜାର ହଜାର ରଥ ଥିଲେ; ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନକାରୀ ଅପରାଜିତ ବୀର ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
5.94.37
पुरं कुरूणां संवृत्तं द्रष्टुकामं जनार्दनम् ।
सबालवृद्धं सस्त्रीकं रथ्यागतमरिन्दम ॥ ५.९४.३७ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ନଗର ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତେ ରାସ୍ତାକୁ ଆସିଥିଲେ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ।
5.94.38
वेदिकामाश्रिताभिश्च समाक्रान्तान्यनेकशः ।
प्रचलन्तीव भारेण योषिद्भिर्भवनान्युत ॥ ५.९४.३८ ॥
ବେଦୀରେ ଚଢ଼ିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଭାରରେ ଭରା ଅନେକ ଗୃହ ଯେପରି କମ୍ପୁଥିଲା ଭଳି ଜଣାଗଲା।
5.94.39
स पूज्यमानः कुरुभिः संश्रृण्वन्मधुराः कथाः ।
यथार्हं प्रतिसत्कुर्वन्प्रेक्षमाणः शनैर्ययौ ॥ ५.९४.३९ ॥
କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ଯଥୋଚିତ ପ୍ରତିସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଚାରିପାଖକୁ ଚାହିଁ ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗଲେ।
5.94.40
ततः सभां समासाद्य केशवस्यानुयायिनः ।
सशङ्खैर्वेणुनिर्घोषैर्दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ५.९४.४० ॥
ତା'ପରେ ସଭାରେ ପହଞ୍ଚି କେଶବଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ଶଙ୍ଖ ଓ ବେଣୁ ନିନାଦରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ।
5.94.41
ततः सा समितिः सर्वा राज्ञाममिततेजसाम् ।
संप्राकम्पत हर्षेण कृष्णागमनकाङ्क्षया ॥ ५.९४.४१ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ସେ ସମଗ୍ର ସଭା ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିଗଲା।
5.94.42
ततोऽभ्याशंगते कृष्णे समहृष्यन्नराधिपाः ।
श्रुत्वां तं रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ५.९४.४२ ॥
କୃଷ୍ଣ ନିକଟକୁ ଆସିବାରେ, ମେଘଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ସେହି ରଥର ଘର୍ଘର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ନରାଧିପମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.94.43
आसाद्य तु सभाद्वारमृषभः सर्वसात्वताम् ।
अवतीर्य रथाच्छौरिः कैलासशिखरोपमात् ॥ ५.९४.४३ ॥
ସଭାର ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଶୌରି କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
5.94.44
नवमेघप्रतीकाशां ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
महेन्द्रसदनप्रख्यां प्रविवेश सभां ततः ॥ ५.९४.४४ ॥
ନୂଆ ମେଘ ପରି, ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତା, ମହେନ୍ଦ୍ରଭବନ ସଦୃଶ ସେହି ସଭାକୁ ତାପରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
5.94.45
पाणौ गृहीत्वा विदुरं सात्यकिं च महायशाः ।
ज्येतींष्यादित्यवद्राजन्कुरून्प्राच्छादयच्छ्रिया ॥ ५.९४.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ମହାଯଶସ୍ବୀ କୃଷ୍ଣ ବିଦୁର ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ହାତ ଧରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜରେ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶୋଭାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
5.94.46
अग्रतो वासुदेवस्य कर्णदुर्योधनावुभौ ।
कृष्णयः कृतवर्मा चाप्यासन्कृष्णस्य पृष्ठतः ॥ ५.९४.४६ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଆଗରେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦୁହେଁ ଥିଲେ; କୃତବର୍ମା ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଛରେ ଥିଲେ।
5.94.47
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य भीष्मद्रोणादयस्ततः ।
आसनेभ्योऽचलन्सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम् ॥ ५.९४.४७ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତେ ନିଜ ଆସନରୁ ଉଠି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
5.94.48
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वर ।
सहैव द्रोणभीष्माभ्यामुदतिष्ठन्महायशाः ॥ ५.९४.४८ ॥
ହେ ନରେଶ୍ୱର! ଦାଶାର୍ହ ନିକଟକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ, ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର) ମହାଯଶସ୍ବୀ ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଉଠିଲେ।
5.94.49
उत्तिष्ठति महाराजे धृतराष्ट्रे जनेश्वरे ।
तानि राजसहस्राणि समुत्तस्थुः समन्ततः ॥ ५.९४.४९ ॥
ଜନେଶ୍ୱର ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଠିଲେ, ସେତେବେଳେ ହଜାର ହଜାର ରାଜା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
5.94.50
आसनं सर्वतोभद्रं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
कृष्णार्थे कल्पितं तत्र धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.९४.५० ॥
ସେଠାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା।
5.94.51
स्मयमानस्तु राजानं भीष्मद्रोणौ च माधवः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा राज्ञश्चान्यान्यथावयः ॥ ५.९४.५१ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ମାଧବ ହସି ହସି ରାଜା, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ବୟସାନୁସାରେ କଥା କହିଲେ।
5.94.52
तत्र केशवमानर्चुः सम्यगभ्यागतं सभाम् ।
राजानः पार्थिवाः सर्वे कुरवश्च जनार्दनम् ॥ ५.९४.५२ ॥
ସେଠାରେ ସଭାକୁ ଯଥାବିଧି ଆସିଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ ରାଜା ଓ କୁରୁମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
5.94.53
तत्र तिष्ठन्स दाशार्हो राजमध्ये परन्तपः ।
अपश्यदन्तरिक्षस्थानृषीन्परपुरञ्जयः। ॥ ५.९४.५३ ॥
ସେଠାରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଶତ୍ରୁତାପନ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜୟୀ ଦାଶାର୍ହ ଆକାଶରେ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
5.94.54
ततस्तानभिसंप्रेक्ष्य नारदप्रमुखानृषीन् ।
अभ्यभाषत दाशार्हो भीष्मं शान्तनवं शनैः । ॥ ५.९४.५४ ॥
ତା'ପରେ ନାରଦ ପ୍ରମୁଖ ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାଶାର୍ହ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କହିଲେ।
5.94.55
पार्थिवीं समितिं द्रष्टुमृषयोऽभ्यागता नृप ।
निमन्त्र्यन्तामासनैश्च सत्कारेण च भूयसा । ॥ ५.९४.५५ ॥
ହେ ରାଜା, ରାଜସଭା ଦେଖିବାକୁ ଋଷିମାନେ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ ବହୁ ସତ୍କାରରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉ।
5.94.56
नैतेष्वनुपविष्टेषु शक्यं केनचिदासितुम् ।
पूजा प्रयुज्यतामाशु मुनीनां भावितात्मनाम् । ॥ ५.९४.५६ ॥
ଏମାନେ ନ ବସିଲେ କେହି ବସିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପୂଜା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉ।
5.94.57
ऋषीञ्शान्तनवो दृष्ट्वा सभाद्वारमुपस्थितान् ।
त्वरमाणस्ततो भृत्यानासनानीत्यचोदयत् । ॥ ५.९४.५७ ॥
ସଭାଦ୍ୱାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ 'ଆସନ ଆଣ' ବୋଲି ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
5.94.58
आसनान्यथ मृष्टानि महान्ति विपुलानि च ।
मणिकाञ्चनचित्राणि समाजह्रुस्ततस्ततः । ॥ ५.९४.५८ ॥
ତା'ପରେ ଚିକ୍କଣ, ବଡ଼, ବିସ୍ତୃତ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଚିତ୍ରିତ ଆସନସମୂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଏକତ୍ର କରି ଆଣାଗଲା।
5.94.59
तेषु तत्रोपविष्टेषु गृहीतार्घ्येषु भारत ।
निषसादासने कृष्णो राजानश्च यथासनम् । ॥ ५.९४.५९ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ସେଠାରେ ବସି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ କୃଷ୍ଣ ଆସନରେ ବସିଲେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ।
5.94.60
दुःशासनः सात्यकये ददावासनमुत्तमम् ।
विविंशतिर्ददौ पीठं काञ्चनं कृतवर्मणे । ॥ ५.९४.६० ॥
ଦୁଃଶାସନ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ; ବିବିଂଶତି କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ସୁନାର ପୀଠ ଦେଲେ।
5.94.61
अविदूरे तु कृष्णस्य कर्णदुर्योधनावुभौ ।
एकासने महात्मानौ निषीदतुरमर्षणौ । ॥ ५.९४.६१ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଉଭୟ, ସେହି ଅସହିଷ୍ଣୁ ମହାତ୍ମାମାନେ, ଗୋଟିଏ ଆସନରେ ବସିଲେ।
5.94.62
गान्धारराजः शकुनिर्गान्धारैरभिरक्षितः ।
निषसादासने राजा सहपुत्रो विशांपते । ॥ ५.९४.६२ ॥
ଗାନ୍ଧାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଗାନ୍ଧାରରାଜ ଶକୁନି ପୁତ୍ର ସହିତ ଆସନରେ ବସିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
5.94.63
विदुरो मणिपीठे तु शुक्लस्पर्ध्याजिनोत्तरे ।
संस्पृशन्नासनं शौरेर्महामतिरुपाविशत्। ॥ ५.९४.६३ ॥
ମହାମତି ବିଦୁର ଧଳା କୋମଳ ମୃଗଚର୍ମ ପତ୍ରିତ ମଣିପୀଠରେ, ଶୌରିଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ଆସନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ବସିଲେ।
5.94.64
चिरस्य दृष्ट्वा दाशार्हं राजानः सर्व एव ते ।
अमृतस्येव नातृप्यन्प्रेक्षमाणा जनार्दनम्। ॥ ५.९४.६४ ॥
ବହୁଦିନ ପରେ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ (କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ) ଦେଖି ସେହି ରାଜାମାନେ ଅମୃତ ପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।
5.94.65
अतसीपुष्पसङ्काशः पीतवासा जनार्दनः ।
व्यभ्राजत सभामध्ये हेम्नीवोपहितो मणिः ॥ ५.९४.६५ ॥
ଅତସୀ ଫୁଲ ପରି ରଙ୍ଗର, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସଭାମଧ୍ୟରେ ସୁନାରେ ଜଡ଼ିତ ମଣି ପରି ଝଲସିଲେ।
5.94.66
ततस्तूष्णीं सर्वमासीद्गोविन्दगतमानसम् ।
न तत्र कश्चित्किंचिद्वा व्याजहार पुमान्क्वचित् ॥ ५.९४.६६ ॥
ତା'ପରେ ସବୁ ନୀରବ ହେଲା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କଠାରେ ନିବିଷ୍ଟ ଥିଲା; ସେଠାରେ କେହି କିଛି କେବେ କହିଲେ ନାହିଁ।