മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.94.1
तथा कथयतोरेव तयोर्बुद्धिमतोस्तदा ।
शिवा नक्षत्रसंपन्ना सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ ५.९४.१ ॥
ഇങ്ങനെ ബുദ്ധിമാന്മാരായ ആ ഇരുവരും സംസാരിക്കുമ്പോൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ ശുഭരാത്രി കഴിഞ്ഞുപോയി.
5.94.2
धर्मार्थकामयुक्ताश्च विचित्रार्थपदाक्षराः ।
शृण्वतो विविधा वाचो विदुरस्य महात्मनः ॥ ५.९४.२ ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയോടു ചേർന്നതും വിചിത്രമായ അർത്ഥങ്ങളുള്ള പദങ്ങളും അക്ഷരങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായ മഹാത്മാവായ വിദുരന്റെ പലവിധ വാക്കുകൾ അവൻ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
5.94.3
कथाभिरनुरूपाभी रक्तस्यामिततेजसः ।
अकामस्यैव कृष्णस्य सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ ५.९४.३ ॥
അമിത തേജസ്വിയും നിഷ്കാമനുമായ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം യോജിച്ച കഥകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞു.
5.94.4
ततस्तु स्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाः ।
शङ्खदुन्दुमिनिर्घोषैः केशवं प्रत्यबोधयन् ॥ ५.९४.४ ॥
പിന്നെ നല്ല സ്വരമുള്ള അനേകം സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും ശംഖ-ദുന്ദുഭി നാദത്തോടെ കേശവനെ ഉണർത്തി.
5.94.5
तत उत्थाय दाशार्हऋषभः सर्वसात्वताम् ।
सर्वमावश्यकं चक्रे प्रातः कार्यं जनार्दनः ॥ ५.९४.५ ॥
പിന്നെ ദാശാർഹന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും എല്ലാ സാത്വതന്മാരിലും മുഖ്യനുമായ ജനാർദ്ദനൻ എഴുന്നേറ്റ് പ്രഭാതത്തിലെ എല്ലാ ആവശ്യകർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു.
5.94.6
कृतोदकानुजप्यः स हुताग्निः समलङ्कृतः ।
ततश्चादित्यमुद्यन्तमुपातिष्ठत माधवः ॥ ५.९४.६ ॥
ജലതർപ്പണവും ജപവും ചെയ്ത്, അഗ്നിയിൽ ആഹുതി നൽകി, അലങ്കരിച്ച്, പിന്നെ മാധവൻ ഉദിച്ചുയരുന്ന ആദിത്യനെ ഉപാസിച്ചു.
5.94.7
अथ दुर्योधनः कृष्मं शकुनिश्चापि सौबलः ।
सन्ध्यां तिष्ठन्तमभ्येत्य दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.९४.७ ॥
പിന്നെ ദുര്യോധനനും സൗബല ശകുനിയും സന്ധ്യാസമയത്ത് നിൽക്കുന്ന അപരാജിതനായ ദാശാർഹ കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ചു.
5.94.8
आचक्षेतां तु कृष्णस्य धृतराष्ट्रं सभागतम् ।
कुरूश्च भीष्मप्रमुखान्राज्ञः सर्वांश्च पार्थिवान् ॥ ५.९४.८ ॥
അവർ ഇരുവരും കൃഷ്ണനോട് സഭയിൽ വന്ന ധൃതരാഷ്ട്രരെയും ഭീഷ്മപ്രമുഖരായ കുരുക്കളെയും എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും പറഞ്ഞു.
5.94.9
त्वामर्थयन्ते गोविन्द दिवि शक्रमिवामराः ।
तावभ्यनन्दद्गोविन्दः साम्ना परमवल्गुना ॥ ५.९४.९ ॥
"ഗോവിന്ദാ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനോട് യാചിക്കുന്നതുപോലെ അവർ നിന്നോട് യാചിക്കുന്നു." ഗോവിന്ദൻ അതീവ മൃദുലമായ വാക്കുകളാൽ അവരെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
5.94.10
ततो विमल आदित्ये ब्राह्मणेभ्यो जनार्दनः ।
ददौ हिरण्यं वासांसि गाश्चाश्चांश्च परन्तपः ॥ ५.९४.१० ॥
പിന്നെ നിർമ്മലമായ സൂര്യോദയത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക് സ്വർണ്ണവും വസ്ത്രങ്ങളും പശുക്കളും കുതിരകളും നൽകി, ശത്രുതാപനനേ.
5.94.11
विसृष्टवन्तं रत्नानि दाशार्हमपराजितम् ।
तिष्ठन्तमुपसङ्गम्य ववन्दे सारथिस्तदा ॥ ५.९४.११ ॥
രത്നങ്ങൾ ദാനം ചെയ്ത് നിൽക്കുന്ന അപരാജിതനായ ദാശാർഹനെ സമീപിച്ച് അപ്പോൾ സാരഥി വന്ദിച്ചു.
5.94.12
तस्मै रथवरो युक्तः शुशुभे लोकविश्रुतः ।
वाजिभिः शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥ ५.९४.१२ ॥
അദ്ദേഹത്തിനായി പൂട്ടിയ ശ്രേഷ്ഠരഥം ലോകപ്രസിദ്ധമായി, ശൈബ്യൻ, സുഗ്രീവൻ, മേഘപുഷ്പൻ, ബലാഹകൻ എന്നീ കുതിരകളാൽ ശോഭിച്ചു.
5.94.13
शैब्यस्तु शुकपत्राभः सुग्रीवः किंशुकप्रभः ।
मेघपुष्पो मेघवर्णः पाण्डरस्तु बलाहकः ॥ ५.९४.१३ ॥
ശൈബ്യൻ തത്തയുടെ ചിറകുപോലെയാണ്; സുഗ്രീവൻ കിംശുക പുഷ്പത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളവൻ. മേഘപുഷ്പൻ മേഘവർണ്ണനാണ്; ബലാഹകൻ വെളുത്ത നിറമുള്ളവൻ.
5.94.14
दक्षिणं चावहच्छैब्यः सुग्रीवः सव्यतोऽवहत् ।
पृष्ठवाहौ रथस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ ॥ ५.९४.१४ ॥
ശൈബ്യൻ വലതുഭാഗത്തും സുഗ്രീവൻ ഇടതുഭാഗത്തും രഥം വലിച്ചു. രഥത്തിന്റെ പിന്നിലെ രണ്ട് കുതിരകൾ മേഘപുഷ്പനും ബലാഹകനുമായിരുന്നു.
5.94.15
विश्वकर्मकृताऽऽपीडा रत्नजालविभूषिता ।
आश्रिता वै रथे तस्मिन्ध्वजयष्टिरशोभत ॥ ५.९४.१५ ॥
വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ചതും രത്നജാലത്താൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ ശിഖരാലങ്കാരം ആ രഥത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു; കൊടിക്കോൽ പ്രകാശിച്ചു.
5.94.16
वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभाकरमिव स्पृशन् ।
तस्य सत्ववतः केतौ भुजगारिरशोभत ॥ ५.९४.१६ ॥
വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ) അതിൽ ഇരുന്ന് സൂര്യനെ തൊടുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു. ആ ശക്തന്റെ കൊടിയിൽ സർപ്പശത്രുവായ ഗരുഡൻ ശോഭിച്ചു.
5.94.17
तस्य कीर्तिमतस्तेन भास्वरेण विराजता ।
शुशुभे स्यन्दनश्रेष्ठः पतगेन्द्रेण केतुना ॥ ५.९४.१७ ॥
കീർത്തിമാനായ അവന്റെ ശ്രേഷ്ഠരഥം തിളങ്ങുന്ന ആ പക്ഷിരാജ (ഗരുഡ) കൊടിയാൽ ശോഭിച്ചു.
5.94.18
रश्मिजालैः पताकाभिः सौवर्णेन च केतुना ।
बभूव स रथश्रेष्ठः कालसूर्य इवोदितः ॥ ५.९४.१८ ॥
രശ്മിജാലം, പതാകകൾ, സ്വർണ്ണക്കൊടി എന്നിവയാൽ ആ ശ്രേഷ്ഠരഥം ഉദിച്ചുയർന്ന കാലസൂര്യനെപ്പോലെയായി.
5.94.19
पक्षिध्वजवितानैश्च रुक्मजालकृताङ्गणैः ।
दण्डमार्गविभागैश्च सुकृतैर्विश्वकर्मणा ॥ ५.९४.१९ ॥
പക്ഷിധ്വജ വിതാനങ്ങളാലും, സ്വർണ്ണജാലങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച അങ്കണങ്ങളാലും, ദണ്ഡമാർഗ വിഭാഗങ്ങളാലും, വിശ്വകർമ്മാവ് നന്നായി നിർമ്മിച്ചവയാലും.
5.94.20
प्रवालमणिशोभैश्च मुक्तावैडूर्यशोभनैः ।
किङ्किणीशतसङ्घैश्च वालजालकृतान्तरैः ॥ ५.९४.२० ॥
പവിഴവും മണികളുടെ ശോഭയാലും, മുത്തും വൈഡൂര്യത്തിന്റെ ഭംഗിയാലും, നൂറുകണക്കിന് കിങ്കിണിമണി കൂട്ടങ്ങളാലും, ചാമരജാലം കൊണ്ടുള്ള ഉള്ളറകളാലും.
5.94.21
कार्तस्वरमयीभिश्च पद्मिनीभिरलङ्कृतः ।
शुशुभे स्यन्दनश्रेष्ठस्तापनीयैश्च पादपैः ॥ ५.९४.२१ ॥
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള താമരക്കുളങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠരഥം ശോഭിച്ചു; ശുദ്ധസ്വർണ്ണ വൃക്ഷങ്ങളാലും.
5.94.22
व्याघ्रसिंहवराहैश्च गोभिश्च मृगपक्षिभिः ।
ताराभिर्भास्करैश्चापि वारणैश्च हिरण्मयैः ॥ ५.९४.२२ ॥
പുലി, സിംഹം, പന്നി എന്നിവയാലും, പശുക്കളാലും, മാനും പക്ഷികളാലും, നക്ഷത്രങ്ങളാലും, സൂര്യന്മാരാലും, സ്വർണ്ണ ആനകളാലും.
5.94.23
वज्राङ्कुशविमानैश्च कूबरावृत्तसन्धिषु ।
समुच्छ्रितमहानाभिः स्तनयित्नुमहास्वनः ॥ ५.९४.२३ ॥
വജ്ര അങ്കുശ ചിഹ്നമുള്ള വിമാനങ്ങളാലും, കൂബരത്തെ ചുറ്റിയ സന്ധികളാലും, ഉയർന്ന വലിയ നാഭികളാലും, ഇടിമുഴക്കം പോലുള്ള മഹാനാദത്താലും.
5.94.24
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
हयोत्तमयुजा शीघ्रमुपातिष्ठत दारुकः ॥ ५.९४.२४ ॥
അപ്പോൾ വെളുത്ത, വലിയ, കിങ്കിണി മണികൾ കിലുങ്ങുന്ന രഥം, ശ്രേഷ്ഠ കുതിരകളെ കെട്ടിയ അത്, ദാരുകൻ വേഗത്തിൽ അടുത്തെത്തിച്ചു.
5.94.25
तमुपस्थितमाज्ञाय रथं दिव्यं महामनाः ।
महाभ्रघननिर्घोषं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ ५.९४.२५ ॥
മഹാമനസ്കനായവൻ തന്റെ സമീപം നിന്നിരുന്ന ആ ദിവ്യരഥത്തെ മനസ്സിലാക്കി; മഹാമേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്നതും എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു അത്.
5.94.26
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा ब्राह्मणांश्च जनार्दनः ।
कौस्तुभं मणिमाबध्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.९४.२६ ॥
ജനാർദ്ദനൻ അഗ്നിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ബ്രാഹ്മണരെയും (വന്ദിച്ചു); കൗസ്തുഭമണി അണിഞ്ഞ് പരമശോഭയാൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്.
5.94.27
कुरुभिः संवृतः कृष्णो वृष्णिभिश्चाभिरक्षितः ।
आतिष्ठत रथं शौरिः सर्वयादवनन्दनः ॥ ५.९४.२७ ॥
കുരുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും വൃഷ്ണികളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടും കൃഷ്ണൻ — എല്ലാ യാദവർക്കും ആനന്ദദായകനായ ശൗരി — രഥത്തിൽ കയറി.
5.94.28
अन्वारुरोह दाशार्हं विदुरः सर्वधर्मवित् ।
सर्वप्राणभृतां श्रेष्ठं सर्वबुद्धिमतां वरम् ॥ ५.९४.२८ ॥
സർവ്വധർമ്മജ്ഞനായ വിദുരൻ ദാശാർഹന്റെ (കൃഷ്ണന്റെ) പിന്നാലെ കയറി — എല്ലാ ജീവികളിലും ശ്രേഷ്ഠനും എല്ലാ ബുദ്ധിമാന്മാരിലും വരിഷ്ഠനുമായവൻ.
5.94.29
ततो दुर्योधनः कृष्णं शकुनिश्चापि सौबलः ।
द्वितीयेन रथेनैनमन्वयातां परन्तपम् ॥ ५.९४.२९ ॥
പിന്നീട് ദുര്യോധനനും സൗബല ശകുനിയും രണ്ടാമത്തെ രഥത്തിൽ ആ പരന്തപനായ കൃഷ്ണനെ പിന്തുടർന്നു.
5.94.30
सात्यकिः कृतवर्मा च वृष्णीनां चापरे रथाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः कृष्णं गजैरश्वै रथैरपि ॥ ५.९४.३० ॥
സാത്യകിയും കൃതവർമ്മനും, വൃഷ്ണികളുടെ മറ്റു രഥങ്ങളും പിന്നിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണനെ പിന്തുടർന്നു — ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ചേർന്ന്.
5.94.31
तेषां हेमपरिष्कारैर्युक्ताः परमवाजिभिः ।
गच्छतां घोषिणश्चित्ररथा राजन्विरेजिरे ॥ ५.९४.३१ ॥
സ്വർണ്ണാലങ്കാരങ്ങളോടെ, ഉത്തമ കുതിരകളാൽ കെട്ടിയ, മുഴങ്ങുന്ന വിചിത്ര രഥങ്ങൾ പോകുമ്പോൾ, രാജാവേ, അവ പ്രകാശിച്ചു.
5.94.32
संमृष्टसंसिक्तरजः प्रतिपेदे महापथम् ।
राजर्षिचरितं काले कृष्णो धीमाञ्श्रिया ज्वलन् ॥ ५.९४.३२ ॥
പൊടി തൂത്തുവൃത്തിയാക്കി വെള്ളം തളിച്ച, രാജർഷിമാർ നടന്ന ആ മഹാപാതയിൽ, ബുദ്ധിമാനായ കൃഷ്ണൻ തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് യഥാസമയം പ്രവേശിച്ചു.
5.94.33
ततः प्रयाते दाशार्हे प्रावाद्यन्तैकपुष्कराः ।
शङ्खाश्च दध्मिरे तत्र वाद्यान्यन्यानि यानि च ॥ ५.९४.३३ ॥
അപ്പോൾ ദാശാർഹൻ യാത്രയായപ്പോൾ, ഏകമുഖ ഭേരികൾ മുഴങ്ങി, ശംഖുകൾ ഊതപ്പെട്ടു, മറ്റു വാദ്യങ്ങളും വാദിക്കപ്പെട്ടു.
5.94.34
प्रवीराः सर्वलोकस्य युवानः सिंहविक्रमाः ।
परिवार्य रथं शौरेरगच्छन्त परन्तपाः ॥ ५.९४.३४ ॥
ലോകത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠ വീരന്മാരും, സിംഹവിക്രമമുള്ള യുവാക്കളും, ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവരും, ശൂരപുത്രന്റെ രഥം വളഞ്ഞ് പോയി.
5.94.35
ततोऽन्ये बहुसाहस्रा विचित्राद्भुतवाससः ।
असिप्रासायुधधराः कृष्णस्यासन्पुरःसराः ॥ ५.९४.३५ ॥
പിന്നെ വിചിത്രവും അദ്ഭുതവുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, വാൾ, കുന്തം, മറ്റ് ആയുധങ്ങൾ ഏന്തി, അനേകം ആയിരങ്ങൾ കൃഷ്ണന് മുന്നിൽ നടന്നു.
5.94.36
गजाः पञ्चशतास्तत्र रथाश्चासन्सहस्रशः ।
प्रयान्तमन्वयुर्वीरं दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.९४.३६ ॥
അവിടെ അഞ്ഞൂറ് ആനകളും ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ പുറപ്പെട്ട അജയനായ വീരനായ ദാശാർഹനെ പിന്തുടർന്നു.
5.94.37
पुरं कुरूणां संवृत्तं द्रष्टुकामं जनार्दनम् ।
सबालवृद्धं सस्त्रीकं रथ्यागतमरिन्दम ॥ ५.९४.३७ ॥
കൗരവ നഗരം ജനാർദ്ദനനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; കുട്ടികളും വൃദ്ധരും സ്ത്രീകളും തെരുവിലിറങ്ങിയിരുന്നു, ഹേ അരിന്ദമ.
5.94.38
वेदिकामाश्रिताभिश्च समाक्रान्तान्यनेकशः ।
प्रचलन्तीव भारेण योषिद्भिर्भवनान्युत ॥ ५.९४.३८ ॥
വേദികളിൽ കയറിയ സ്ത്രീകളാൽ നിറഞ്ഞ പല വീടുകളും ഭാരംകൊണ്ട് ഇളകുന്നതുപോലെ തോന്നി.
5.94.39
स पूज्यमानः कुरुभिः संश्रृण्वन्मधुराः कथाः ।
यथार्हं प्रतिसत्कुर्वन्प्रेक्षमाणः शनैर्ययौ ॥ ५.९४.३९ ॥
കൗരവരാൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടും മധുരവാക്കുകൾ കേട്ടും യോഗ്യമായ വിധത്തിൽ പ്രതിബഹുമാനം നൽകിയും ചുറ്റും നോക്കിയും അവൻ പതുക്കെ നടന്നു.
5.94.40
ततः सभां समासाद्य केशवस्यानुयायिनः ।
सशङ्खैर्वेणुनिर्घोषैर्दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥ ५.९४.४० ॥
പിന്നെ സഭയിലെത്തി, കേശവന്റെ അനുയായികൾ ശംഖുകളും വേണുനാദങ്ങളും കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും മുഴക്കി.
5.94.41
ततः सा समितिः सर्वा राज्ञाममिततेजसाम् ।
संप्राकम्पत हर्षेण कृष्णागमनकाङ्क्षया ॥ ५.९४.४१ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ വരവിനെ ആഗ്രഹിച്ച്, അമിത തേജസ്സുള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ ആ സഭ മുഴുവൻ സന്തോഷത്താൽ വിറച്ചു.
5.94.42
ततोऽभ्याशंगते कृष्णे समहृष्यन्नराधिपाः ।
श्रुत्वां तं रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ५.९४.४२ ॥
കൃഷ്ണൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, മേഘഗർജ്ജനം പോലെയുള്ള ആ രഥനാദം കേട്ട് രാജാക്കന്മാർ അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.
5.94.43
आसाद्य तु सभाद्वारमृषभः सर्वसात्वताम् ।
अवतीर्य रथाच्छौरिः कैलासशिखरोपमात् ॥ ५.९४.४३ ॥
സഭയുടെ വാതിൽക്കൽ എത്തി, സാത്വതരിലെ വൃഷഭനായ ശൗരി, കൈലാസ ശിഖരത്തിനു സമാനമായ തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
5.94.44
नवमेघप्रतीकाशां ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
महेन्द्रसदनप्रख्यां प्रविवेश सभां ततः ॥ ५.९४.४४ ॥
പുതിയ മേഘം പോലെയും, തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയും, മഹേന്ദ്രഭവനത്തിനു സമാനവുമായ ആ സഭയിൽ പിന്നീട് അവൻ പ്രവേശിച്ചു.
5.94.45
पाणौ गृहीत्वा विदुरं सात्यकिं च महायशाः ।
ज्येतींष्यादित्यवद्राजन्कुरून्प्राच्छादयच्छ्रिया ॥ ५.९४.४५ ॥
രാജാവേ! മഹായശസ്വിയായ കൃഷ്ണൻ വിദുരന്റെയും സാത്യകിയുടെയും കൈ പിടിച്ച്, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള തന്റെ പ്രഭയാൽ കുരുക്കളെ മൂടി.
5.94.46
अग्रतो वासुदेवस्य कर्णदुर्योधनावुभौ ।
कृष्णयः कृतवर्मा चाप्यासन्कृष्णस्य पृष्ठतः ॥ ५.९४.४६ ॥
വാസുദേവന് മുന്നിൽ കർണനും ദുര്യോധനനും ഇരുവരും ഉണ്ടായിരുന്നു; കൃതവർമ്മാവും കൃഷ്ണന്റെ പിന്നിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.94.47
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य भीष्मद्रोणादयस्ततः ।
आसनेभ्योऽचलन्सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम् ॥ ५.९४.४७ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാവരും ആസനങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ജനാർദ്ദനനെ ആദരിച്ചു.
5.94.48
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वर ।
सहैव द्रोणभीष्माभ्यामुदतिष्ठन्महायशाः ॥ ५.९४.४८ ॥
രാജാവേ! ദാശാർഹൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, പ്രജ്ഞാചക്ഷുവായ (ധൃതരാഷ്ട്രൻ) മഹായശസ്വികളായ ദ്രോണരോടും ഭീഷ്മരോടും ഒപ്പം എഴുന്നേറ്റു.
5.94.49
उत्तिष्ठति महाराजे धृतराष्ट्रे जनेश्वरे ।
तानि राजसहस्राणि समुत्तस्थुः समन्ततः ॥ ५.९४.४९ ॥
ജനേശ്വരനായ മഹാരാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാർ ചുറ്റുപാടുനിന്നും എഴുന്നേറ്റു.
5.94.50
आसनं सर्वतोभद्रं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
कृष्णार्थे कल्पितं तत्र धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.९४.५० ॥
അവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം കൃഷ്ണനുവേണ്ടി ജാംബൂനദസ്വർണ്ണത്താൽ അലങ്കരിച്ച സർവതോഭദ്രമായ ആസനം ഒരുക്കപ്പെട്ടു.
5.94.51
स्मयमानस्तु राजानं भीष्मद्रोणौ च माधवः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा राज्ञश्चान्यान्यथावयः ॥ ५.९४.५१ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ മാധവൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാജാവിനോടും ഭീഷ്മരോടും ദ്രോണരോടും മറ്റ് രാജാക്കന്മാരോടും അവരുടെ പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് സംസാരിച്ചു.
5.94.52
तत्र केशवमानर्चुः सम्यगभ्यागतं सभाम् ।
राजानः पार्थिवाः सर्वे कुरवश्च जनार्दनम् ॥ ५.९४.५२ ॥
അവിടെ സഭയിൽ യഥാവിധി എത്തിയ കേശവനെ എല്ലാ ഭൂപാലന്മാരും കുരുക്കളും ജനാർദ്ദനനെ ബഹുമാനിച്ചു.
5.94.53
तत्र तिष्ठन्स दाशार्हो राजमध्ये परन्तपः ।
अपश्यदन्तरिक्षस्थानृषीन्परपुरञ्जयः। ॥ ५.९४.५३ ॥
അവിടെ രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ദാശാർഹൻ ആകാശത്ത് നിൽക്കുന്ന ഋഷിമാരെ കണ്ടു.
5.94.54
ततस्तानभिसंप्रेक्ष्य नारदप्रमुखानृषीन् ।
अभ्यभाषत दाशार्हो भीष्मं शान्तनवं शनैः । ॥ ५.९४.५४ ॥
പിന്നെ നാരദൻ മുഖ്യരായ ആ ഋഷിമാരെ നോക്കി, ദാശാർഹൻ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മരോട് പതുക്കെ സംസാരിച്ചു.
5.94.55
पार्थिवीं समितिं द्रष्टुमृषयोऽभ्यागता नृप ।
निमन्त्र्यन्तामासनैश्च सत्कारेण च भूयसा । ॥ ५.९४.५५ ॥
രാജാവേ, രാജസഭ കാണാൻ ഋഷിമാർ എത്തിയിരിക്കുന്നു. അവരെ ആസനങ്ങളോടെ ക്ഷണിച്ച് വലിയ സത്കാരത്തോടെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
5.94.56
नैतेष्वनुपविष्टेषु शक्यं केनचिदासितुम् ।
पूजा प्रयुज्यतामाशु मुनीनां भावितात्मनाम् । ॥ ५.९४.५६ ॥
ഇവർ ഇരിക്കാതെ ആർക്കും ഇരിക്കാനാവില്ല. ശുദ്ധമനസ്കരായ മുനിമാർക്ക് വേഗം പൂജ അർപ്പിക്കട്ടെ.
5.94.57
ऋषीञ्शान्तनवो दृष्ट्वा सभाद्वारमुपस्थितान् ।
त्वरमाणस्ततो भृत्यानासनानीत्यचोदयत् । ॥ ५.९४.५७ ॥
സഭാകവാടത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഋഷിമാരെ കണ്ട ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ വേഗത്തിൽ ഭൃത്യന്മാരോട് 'ആസനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരൂ' എന്ന് കല്പിച്ചു.
5.94.58
आसनान्यथ मृष्टानि महान्ति विपुलानि च ।
मणिकाञ्चनचित्राणि समाजह्रुस्ततस्ततः । ॥ ५.९४.५८ ॥
പിന്നെ മിനുക്കിയ, വലിയ, വിസ്താരമുള്ള, മണിയും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ടലങ്കരിച്ച ആസനങ്ങൾ പലയിടങ്ങളിൽനിന്നും കൊണ്ടുവന്നു.
5.94.59
तेषु तत्रोपविष्टेषु गृहीतार्घ्येषु भारत ।
निषसादासने कृष्णो राजानश्च यथासनम् । ॥ ५.९४.५९ ॥
ഭാരതാ, അവർ അവിടെ ഇരുന്ന് അർഘ്യം സ്വീകരിച്ചശേഷം കൃഷ്ണൻ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു; രാജാക്കന്മാരും യഥാസ്ഥാനം ഇരുന്നു.
5.94.60
दुःशासनः सात्यकये ददावासनमुत्तमम् ।
विविंशतिर्ददौ पीठं काञ्चनं कृतवर्मणे । ॥ ५.९४.६० ॥
ദുഃശാസനൻ സാത്യകിക്ക് ഉത്തമമായ ആസനം നൽകി; വിവിംശതി കൃതവർമ്മാവിന് സ്വർണ്ണപീഠം നൽകി.
5.94.61
अविदूरे तु कृष्णस्य कर्णदुर्योधनावुभौ ।
एकासने महात्मानौ निषीदतुरमर्षणौ । ॥ ५.९४.६१ ॥
കൃഷ്ണന് സമീപം കർണനും ദുര്യോധനനും ഇരുവരും, ക്ഷമയില്ലാത്ത ആ മഹാത്മാക്കൾ, ഒരേ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
5.94.62
गान्धारराजः शकुनिर्गान्धारैरभिरक्षितः ।
निषसादासने राजा सहपुत्रो विशांपते । ॥ ५.९४.६२ ॥
ഗാന്ധാരരാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഗാന്ധാരരാജാവ് ശകുനി പുത്രനോടൊപ്പം ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു, പ്രജാധിപാ.
5.94.63
विदुरो मणिपीठे तु शुक्लस्पर्ध्याजिनोत्तरे ।
संस्पृशन्नासनं शौरेर्महामतिरुपाविशत्। ॥ ५.९४.६३ ॥
മഹാമതിയായ വിദുരൻ വെളുത്ത മൃദുവായ മാൻതോലിട്ട മണിപീഠത്തിൽ, ശൗരിയുടെ (കൃഷ്ണന്റെ) ആസനത്തെ സ്പർശിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു.
5.94.64
चिरस्य दृष्ट्वा दाशार्हं राजानः सर्व एव ते ।
अमृतस्येव नातृप्यन्प्रेक्षमाणा जनार्दनम्। ॥ ५.९४.६४ ॥
ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം ദാശാർഹനെ (കൃഷ്ണനെ) കണ്ട് ആ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം അമൃതുപോലെയുള്ള ജനാർദനനെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നിട്ടും തൃപ്തരായില്ല.
5.94.65
अतसीपुष्पसङ्काशः पीतवासा जनार्दनः ।
व्यभ्राजत सभामध्ये हेम्नीवोपहितो मणिः ॥ ५.९४.६५ ॥
ചണപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള, മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച ജനാർദനൻ സഭാമധ്യത്തിൽ സ്വർണ്ണത്തിൽ പതിച്ച മണിപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
5.94.66
ततस्तूष्णीं सर्वमासीद्गोविन्दगतमानसम् ।
न तत्र कश्चित्किंचिद्वा व्याजहार पुमान्क्वचित् ॥ ५.९४.६६ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാം നിശ്ശബ്ദമായി, എല്ലാവരുടെയും മനസ്സ് ഗോവിന്ദനിൽ ഉറച്ചിരുന്നു; അവിടെ ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.