મહાભારત · અધ્યાય 6.24

6.24.1

केषां प्रहृष्टास्तत्राग्रे योधा युध्यन्ति सञ्जय ।
उदग्रमनसः के वा के वा दीना विचेतसः ॥ ६.२४.१ ॥

હે સંજય, ત્યાં આગળ આનંદથી કયા યોદ્ધાઓ યુદ્ધ કરી રહ્યા છે? ઉત્સાહી મનવાળા કોણ છે અને દીન તથા વિચલિત ચિત્તવાળા કોણ છે?

के पूर्वं प्राहरंस्तत्र युद्धे हृदयकम्पने ।
मामकाः पाण्डवेया वा तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.२४.२ ॥

હે સંજય, એ હૃદય કંપાવનારા યુદ્ધમાં પહેલો પ્રહાર કોણે કર્યો? મારા પક્ષના લોકોએ કે પાંડુના પુત્રોએ? તે મને કહે.

कस्य सेनासमुदये गन्धो माल्यसमुद्भवः ।
वायुः प्रदक्षिणश्चैव योधानामभिगर्जताम् ॥ ६.२४.३ ॥

કોની સેનાના સમૂહમાં માળાઓમાંથી ઉઠતી સુગંધ છે? ગર્જતા યોદ્ધાઓ તરફ જમણી બાજુ વહેતો પવન કોની સેનામાં છે?

उभयोः सेनयोस्तत्र योधा जहृषिरे तदा ।
स्रजः समाः सुगन्धानामुभयत्र समुद्भवः ॥ ६.२४.४ ॥

ત્યારે ત્યાં બંને સેનાના યોદ્ધાઓ હર્ષિત થયા. સુગંધિત માળાઓ બંને બાજુ સરખી રીતે ઉત્પન્ન થઈ.

संहतानामनीकानां व्यूढानां भरतर्षभ ।
संसर्गात्समुदीर्णानां विमर्दः सुमहानभूत् ॥ ६.२४.५ ॥

હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એકઠા થઈને વ્યૂહબદ્ધ બનેલી સેનાઓના પરસ્પરના સંઘર્ષથી ભારે ધક્કામુક્કી થઈ.

वादित्रशब्दस्तुमुलः शङ्खभेरीविमिश्रितः ।
शूराणां रणशूराणां गर्जतामितरेतरम् ॥ ६.२४.६ ॥

શંખ અને ભેરીથી મિશ્રિત વાદ્યોનો ભારે અવાજ થયો; રણશૂર વીરો એકબીજા પર ગર્જતા હતા.

उभयोः सेनयो राजन्महान्व्यतिकरोऽभवत् ।
अन्योन्यं वीक्षमाणानां योधानां भरतर्षभ।
कुञ्जराणां च नदतां सैन्यानां च प्रहृष्यताम् ॥ ६.२४.७ ॥

હે રાજન, બંને સેનાઓ વચ્ચે મોટી ગડબડ થઈ. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એકબીજાને જોતા યોદ્ધાઓમાં, ગર્જતા હાથીઓમાં અને હર્ષિત સૈન્યોમાં તે ફેલાઈ ગઈ.