મહાભારત · અધ્યાય 6.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.61.1
द्रौणिर्भूरिश्रवाः शत्यश्चित्रसेनश्च मारिषः ।
पुत्रः सांयमनेश्चैव सौभद्रं पर्यवारयन् ॥ ६.६१.१ ॥
દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામા, ભૂરિશ્રવા, શલ્ય, ચિત્રસેન, મારિષ અને સાંયમનિનો પુત્ર સૌભદ્ર (અભિમન્યુ)ને ઘેરી વળ્યા.
6.61.2
संसक्तमतितेजोभिस्तमेकं ददृशुर्जनाः ।
पञ्चभिर्मनुजव्याघ्रैर्गजैः सिंहशिशुं यथा ॥ ६.६१.२ ॥
અત્યંત તેજસ્વી પાંચ નરવ્યાઘ્રોથી ઘેરાયેલા એકલા તેને લોકોએ જોયો, જેમ હાથીઓ સિંહબાળને ઘેરે.
6.61.3
नातिलक्ष्यतया कश्चिन्न शौर्ये न पराक्रमे ।
बभूव सदृशः कार्ष्णेर्नास्त्रे नापि च लाघवे ॥ ६.६१.३ ॥
કીર્તિ, શૌર્ય, પરાક્રમ, અસ્ત્ર કે ચપળતામાં કોઈ કાર્ષ્ણિ (અર્જુન) સમાન ન હતો.
6.61.4
तथा तमात्मजं युद्धे विक्रमन्तमरिन्दमम् ।
दृष्ट्वा पार्थः सुसंयत्तं सिंहनादमथानदत् ॥ ६.६१.४ ॥
યુદ્ધમાં પરાક્રમ કરતા, શત્રુઓનું દમન કરનાર, સુસજ્જ પોતાના પુત્રને જોઈને પાર્થ (અર્જુન)એ સિંહનાદ કર્યો.
6.61.5
पीडयानं तु तत्सैन्यं पौत्रं तव विशांपते ।
दृष्ट्वा त्वदीया राजेन्द्र समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.६१.५ ॥
હે વિશાંપતિ! તે સૈન્યને પીડતા તમારા પૌત્રને જોઈને, હે રાજેન્દ્ર, તમારા લોકોએ ચારેબાજુથી તેને ઘેરી લીધો.
6.61.6
ध्वजिनीं धार्तराष्ट्राणां दीनशत्रुरदीनवत् ।
प्रत्युद्ययौ स सौभद्रस्तेजसा च बलेन च ॥ ६.६१.६ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની સેના સામે, જેના શત્રુઓ દીન થયા હતા, નિર્ભયપણે સૌભદ્ર તેજ અને બળ સાથે આગળ વધ્યો.
6.61.7
तस्य लाघवमार्गस्थमादित्यसदृशप्रभम् ।
व्यदृश्यत महच्चापं समरे युध्यतः परैः । ॥ ६.६१.७ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુઓ સાથે લડતા તેના ઝડપના માર્ગ પર રહેલું, સૂર્ય જેવી પ્રભાવાળું મહાન ધનુષ્ય દેખાયું.
6.61.8
स द्रौणिमिषुणैकेन विद्ध्वा शल्यं च पञ्चभिः ।
ध्वजं सांयमनेश्वैव सोऽष्टाभिश्चिच्छिदे ततः ॥ ६.६१.८ ॥
તેણે એક બાણથી દ્રૌણિને વીંધ્યો, પાંચથી શલ્યને વીંધ્યો, અને પછી આઠ બાણોથી સાંયમનિનો ધ્વજ કાપ્યો.
6.61.9
रुक्मदण्डां महाशक्तिं प्रेषितां सौमदत्तिन ।
शितेनोरगसंकाशां पत्रिणाभिजघान ताम् ॥ ६.६१.९ ॥
સોમદત્તના પુત્રે ફેંકેલી, સોનાના દંડવાળી, સર્પ જેવી મહાશક્તિને તેણે તીક્ષ્ણ પાંખવાળા બાણથી પ્રહારીને પાડી દીધી.
6.61.10
शल्यस्य च महावेगानस्यतः समरे शरान् ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन तीव्रवेगन फाल्गुनिः
जघानार्जुनदायादश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ६.६१.१० ॥
યુદ્ધમાં શલ્ય છોડતા મહાવેગી બાણોને, ભલ્લથી તેનું ધનુષ્ય તેણે કાપ્યું; અર્જુનના વારસે તીવ્ર વેગથી ચાર બાણોથી ચાર ઘોડા મારી પાડ્યા.
6.61.11
भूरिश्रवाश्च शल्यश्च द्रौणिः सांयमनिः शलः ।
नाभ्यवर्तन्तं संरब्धाः कार्ष्णेर्बाहुबलोदयात् ॥ ६.६१.११ ॥
ભૂરિશ્રવા, શલ્ય, દ્રૌણિ, સાંયમનિ અને શલ ક્રોધે ભરેલા હોવા છતાં કૃષ્ણપુત્ર સામે આગળ વધી ન શક્યા, તેના બાહુબળના ઉદયથી.
6.61.12
ततस्त्रिगर्ता राजेन्द्र मद्राश्च सह केकयैः ।
पञ्चविंशतिसाहस्रास्तव पुत्रेण चोदिताः ॥ ६.६१.१२ ॥
ત્યારે, હે રાજેન્દ્ર, તમારા પુત્રથી પ્રેરાયેલા પચીસ હજાર (યોદ્ધાઓ), ત્રિગર્તો, મદ્રો અને કેકયો સાથે આગળ વધ્યા.
6.61.13
धनुर्वेदविदो मुख्या अजेयाः शत्रुभिर्युधि ।
सह पुत्रं जिघांसन्तं परिवव्रुः किरीटिनम् ॥ ६.६१.१३ ॥
ધનુર્વેદમાં નિપુણ મુખ્ય વીરો, શત્રુઓથી અજેય, યુદ્ધમાં પુત્ર સહિત કિરીટીને મારવા ઇચ્છુકને તેમણે ઘેરી લીધો.
6.61.14
तौ तु तत्र पितापुत्रौ परिक्षिप्तौ महारथौ ।
ददर्श राजन्पाञ्चल्यः सेनापतिररिन्दम ॥ ६.६१.१४ ॥
પરંતુ હે રાજન, હે અરિંદમ, ત્યાં ઘેરાયેલા તે પિતા-પુત્ર મહારથીઓને પાંચાલ સેનાપતિએ જોયા.
6.61.15
स वारणरथोघानां सहस्रैर्बहुभिर्वृतः ।
वाजिभिः पत्तिभिश्चैव वृतः शतसहस्रशः ॥ ६.६१.१५ ॥
તે હાથી અને રથોના સમૂહોથી હજારો, ઘણા હજારોથી ઘેરાયેલો હતો, અને ઘોડા તથા પાયદળથી લાખોની સંખ્યામાં ઘેરાયેલો હતો.
6.61.16
पारावताश्वः स रथमास्थाय परवीरहा ।
धनुर्विष्फार्य संक्रुद्धो नोदयित्वा च वाहिनीम् ।
ययौ तं मद्रकानीकं केकयांश्च परंतप ॥ ६.६१.१६ ॥
કબૂતર રંગના ઘોડાવાળો તે પરવીરહંતા રથ પર ચડી, ક્રોધે ધનુષ્ય ટંકારી, સેનાને પ્રેરી, હે પરંતપ, તે મદ્રક સેના અને કેકયો તરફ ગયો.
6.61.17
तेन कीर्तिमता गुप्तमनीकं दृढधन्वना ।
संरब्धरथनागाश्वं योत्स्यमानमशोभत ॥ ६.६१.१७ ॥
તે કીર્તિવંત, દૃઢધન્વા દ્વારા રક્ષિત એ સેના, ક્રોધિત રથ, હાથી અને ઘોડા સહિત, યુદ્ધ માટે તત્પર થઈ શોભી ઊઠી.
6.61.18
सोऽर्जुनप्रमुखे यान्तं पाञ्चालकुलवर्धनः ।
त्रिभिः शारद्वतं बाणैर्जत्रदेशे समार्पयत् ॥ ६.६१.१८ ॥
પાંચાલ કુળની વૃદ્ધિ કરનારે, અર્જુનની આગળ જતા શારદ્વત (કૃપ)ને ત્રણ બાણો વડે ખભાના હાડકા પર પ્રહાર કર્યો.
6.61.19
ततः स मद्रकान्हत्वा दशैव दशभिः शरैः ।
पृष्ठरक्षं जघानाशु भल्लेन कृतवर्मणः ॥ ६.६१.१९ ॥
ત્યારે તેણે મદ્રકોમાંથી દસને દસ-દસ બાણોથી હણ્યા અને તરત ભલ્લથી કૃતવર્માના પૃષ્ઠરક્ષકને ઘાયલ કર્યો.
6.61.20
दमनं चापि दायादं पौरवस्य महात्मनः ।
जघान विमलाग्नेण नाराचेन परंतपः ॥ ६.६१.२० ॥
શત્રુઓને તપાવનાર તેણે મહાત્મા પૌરવના દાયાદ દમનને પણ નિર્મળ અગ્રભાગવાળા નારાચથી હણ્યો.
6.61.21
ततः सांयमनेः पुत्रः पाञ्चाल्यं युद्धदुर्मदम् ।
अविध्यत्रिंशता बाणैर्दशभिश्चास्य सारथिम् ॥ ६.६१.२१ ॥
ત્યારે સાંયમનિનો પુત્ર યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત પાંચાલ્યને ત્રીસ બાણોથી વીંધ્યો, અને તેના સારથિને દસ બાણોથી.
6.61.22
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
भल्लेन भृशतीक्ष्णेन निचकर्तास्य कार्मुकम् ॥ ६.६१.२२ ॥
અતિ ઘાયલ થયેલા તે મહાધનુર્ધરે હોઠના ખૂણા ચાટતાં, અતિ તીક્ષ્ણ ભલ્લથી તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
6.61.23
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षिप्रमेव समार्पयत् ।
अश्वांश्चास्यावधीद्राजन्नुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ॥ ६.६१.२३ ॥
પછી તેણે તેને તરત પચીસ બાણોથી વીંધ્યો; હે રાજન્, તેના ઘોડાઓને અને બે પાર્ષ્ણિસારથિઓને પણ હણ્યા.
6.61.24
स हताश्वे रते तिष्ठन्ददर्श भरतर्षभ ।
पुत्रः सांयमनेः पुत्रं पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ॥ ६.६१.२४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ઘોડા હણાયેલા રથ પર ઊભો રહીને સાંયમનિના પુત્રે મહાત્મા પાંચાલ્યના પુત્રને જોયો.
6.61.25
स प्रगृह्य महाघोरं निस्त्रिंशवरमायसम् ।
पदातिस्तूर्णमानर्च्छद्रथस्यं पुरुषर्षभः ॥ ६.६१.२५ ॥
તે પુરુષશ્રેષ્ઠે અતિ ભયંકર લોખંડની ઉત્તમ તલવાર ઉઠાવીને પગપાળા ઝડપથી રથ તરફ ધસી ગયા.
6.61.26
तं महौघमिवायान्तं स्वात्पतन्तमिवोरगम् ।
भ्रान्तावरणनिस्त्रिंशं कालोत्सृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.६१.२६ ॥
મહાપ્રવાહ જેવો આવતો, પોતાના દરમાંથી પડતા સાપ જેવો, ફરતી ઢાલ અને તલવાર સાથે, કાળે છોડેલા યમ જેવો તે દેખાતો હતો.
6.61.27
दीप्यमानमिवादित्यं मत्तवारणविक्रमम् ।
अपश्यन्पाण्डवास्तत्र धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६१.२७ ॥
પ્રજ્વલિત સૂર્ય જેવો, મદમસ્ત હાથીના પરાક્રમવાળો તેને ત્યાં પાંડવોએ અને પૃષતના પુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ને જોયો.
6.61.28
तस्य पाञ्चालदायादः प्रतीपमभिधावतः ।
शितनिस्त्रिंशहस्तस्य शरावरणधारिणः ॥ ६.६१.२८ ॥
પાંચાલ વંશનો તે બંધુ, સામે ધસી આવતા તેને—હાથમાં તીક્ષ્ણ તલવાર અને ઢાલ ધરાવતા તેને—સામનો કર્યો.
6.61.29
बाणवेगमतीतस्य तथाभ्याशमुपेयुषः ।
त्वरन्सेनापतिः क्रुद्धो बिभेद गदया शिरः ॥ ६.६१.२९ ॥
બાણના વેગને પાર કરીને, એ રીતે નજીક આવેલા તેનું મસ્તક, ઉતાવળ કરતા, ક્રોધિત સેનાપતિએ ગદાથી ભેદી નાખ્યું.
6.61.30
तस्य राजन्सनिस्त्रिंशं सुप्रभं च शरावरम् ।
हतस्य पततो हस्ताद्वेगेन न्यपतद्भुवि ॥ ६.६१.३० ॥
હે રાજન! તેની તલવાર અને ચમકતી ઢાલ, માર્યા ગયેલા તેના હાથમાંથી પડતાં વેગથી ભૂમિ પર પડી.
6.61.31
तं निहत्य गदाग्रेण स लेभे परमां मुदम् ।
पुत्रः पाञ्चालराजस्य महात्मा भीमविक्रमः ॥ ६.६१.३१ ॥
તેને ગદાના અગ્રભાગથી હણીને તેણે પરમ હર્ષ પ્રાપ્ત કર્યો. તે પાંચાલ રાજાનો પુત્ર, ભયંકર પરાક્રમી મહાત્મા હતો.
6.61.32
तस्मिन्हते महेष्वासे शल्यपुत्रे महारथे ।
हाहाकारो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ॥ ६.६१.३२ ॥
તે મહાધનુર્ધર, મહારથી શલ્યપુત્ર હણાતાં તમારી સેનામાં મોટો હાહાકાર થયો, હે માન્ય.
6.61.33
ततः सांयमनिः क्रुद्धो दृष्ट्वा निहतामात्मजम् ।
अभिदुद्राव वेगेन पाञ्चाल्यं युद्धदुर्मदम् ॥ ६.६१.३३ ॥
ત્યારે સાંયમનિ-પુત્ર ક્રોધે ભરાયો, પોતાના હણાયેલા પુત્રને જોઈને યુદ્ધમદમત્ત પાંચાલ્ય પર વેગથી તૂટી પડ્યો.
6.61.34
तौ तत्र समरे शूरौ समेतौ युद्धदुर्मदौ ।
ददृशुः सर्वराजानः कुरवः पाण्डवास्तथा ॥ ६.६१.३४ ॥
ત્યાં યુદ્ધમાં યુદ્ધમદમત્ત એ બે શૂરવીરો સામસામે ભેગા થયા; સર્વ રાજાઓ, કૌરવો અને પાંડવોએ તેમને જોયા.
6.61.35
ततः सांयमनिः क्रुद्धः पार्षतं परवीरहा ।
आजघान त्रिभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ६.६१.३५ ॥
ત્યારે ક્રોધિત સાંયમનિ-પુત્રે શત્રુવીરોનો સંહારક પાર્ષતને ત્રણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો — અંકુશોથી મોટા હાથીને વીંધે તેમ.
6.61.36
तथैव पार्षतं शूरं शल्यः समितिशोभनः ।
आजघानोरसि क्रुद्धस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.६१.३६ ॥
એ જ રીતે યુદ્ધમાં શોભતા શલ્યે ક્રોધે ભરાઈને તે શૂર પાર્ષતની છાતી પર પ્રહાર કર્યો; ત્યારે યુદ્ધ ચાલ્યું.