มหาภารตะ · อัธยายะ 6.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.75.1
विहृत्य तु ततो राजन्सहिताः कुरुपाण्डवाः ।
व्यतीतायां तु शर्वर्यां पुनर्युद्धाय निर्ययुः ॥ ६.७५.१ ॥
โอ้พระราชา เมื่อพักผ่อนแล้ว และเมื่อราตรีผ่านไป เการพและปาณฑพต่างก็ยกทัพออกไปรบกันอีกครั้งพร้อมกัน
6.75.2
ततः शब्दो महानासीत्तव तेषां च भारत ।
युज्यतां रथमुख्यानां कल्प्यतां चैव दन्तिनाम् ॥ ६.७५.२ ॥
โอ้ภารตะ ตั้งแต่นั้นมาก็เกิดเสียงอึกทึกใหญ่หลวงทั้งของฝ่ายท่านและของฝ่ายเขา ว่า "จงเทียมรถชั้นเลิศ จงเตรียมช้างให้พร้อม"
6.75.3
संनह्यतां पदातीनां हयानां चैव भारत ।
शङ्खदुन्दुभिनादश्च तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ६.७५.३ ॥
โอ้ภารตะ จงให้พลเดินเท้าและม้าสวมเกราะให้พร้อม และเสียงสังข์กับกลองใหญ่ก็ดังอึกทึกไปทุกทิศ
6.75.4
ततो युधिष्ठिरो राजा धृष्टद्युम्नमभाषत ।
व्यूहं व्यूहस्व पाञ्चाल मकरं शत्रुनाशनम् ॥ ६.७५.४ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระตรัสกับธฤษฏทยุมนะว่า "โอ้ปาญจาละ จงจัดกระบวนพยูหะมกระ ซึ่งเป็นผู้ทำลายข้าศึก"
6.75.5
एवमुक्तस्तु पार्थेन धृष्टद्युम्नो महारथः ।
व्यादिदेश यथान्यायं रथिनो रथिनां वरः ॥ ६.७५.५ ॥
เมื่อปารถะตรัสดังนี้แล้ว ธฤษฏทยุมนะ ผู้เป็นมหารถและเป็นยอดของนักรบรถศึก ก็จัดกองรถศึกทั้งหลายตามธรรมเนียมอย่างถูกต้อง
6.75.6
शिरोऽभूद्द्रुपदस्तस्य पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
चक्षुषी सहदेवश्च नकुलश्च महारथः ॥ ६.७५.६ ॥
ส่วนหัวของกระบวนนั้นคือทรุปทะ และปาณฑพธนัญชัยเป็นส่วนหนึ่ง สหเทวะกับนกุลมหารถทั้งสองเป็นดวงตาทั้งสองของกระบวนนั้น
6.75.7
तुण्डमासीन्महाराज भीमसेनो महाबलः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ६.७५.७ ॥
โอ้มหาราชา ปลายปากของกระบวนนั้นคือภีมเสนผู้มีกำลังมหาศาล ซึ่งมีเสาภัทร บุตรของเทราปที และรากษสฆฏอุตกจ
6.75.8
सात्यकिर्धर्मराजश्च व्यूहग्रीवां समास्थिताः ।
पृष्ठमासीन्महाराज विराटो वाहिनीपतिः ॥ ६.७५.८ ॥
สาตยกีและพระเจ้าธรรมราชยืนอยู่ที่คอของกระบวนพยูหะ โอ้มหาราชา วิราฏผู้เป็นนายทัพอยู่ที่ท้ายกระบวน
6.75.9
ृष्टद्युम्नो महाराज महत्या सेनया वृतः ।
केकया भ्रातरः पञ्च वामपार्श्वं समाश्रिताः ॥ ६.७५.९ ॥
โอ้มหาราชา ธฤษฏทยุมนะถูกล้อมด้วยกองทัพใหญ่ ส่วนพี่น้องห้าคนของพระนางเกกยะยืนอยู่ที่ปีกซ้าย
6.75.10
धृष्टकेतुर्नरव्याघ्रश्चेकितानश्च वीर्यवान् ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थितौ व्यूहस्य रक्षणे ॥ ६.७५.१० ॥
ธฤษฏเกตุ เจกิตานะผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ และผู้กล้าหาญ ยืนรับปีกขวาและเฝ้ารักษากระบวนพยูหะ
6.75.11
पादयोस्तु महाराज स्थितः श्रीमान्महारथः ।
कुन्तिभोजः शतानीको महत्या सेनया वृतः ॥ ६.७५.११ ॥
โอ้มหาราชา กุนติโภชะผู้รุ่งโรจน์เป็นมหารถ และศตานีกะ ถูกล้อมด้วยกองทัพใหญ่ ยืนอยู่ที่เท้าของกระบวนพยูหะ
6.75.12
शिखण्डी तु महेष्वासः सोमकैः संवृतो बली ।
इरावांश्च ततः पुच्छे मकरस्य व्यवस्थितौ ॥ ६.७५.१२ ॥
ศิขัณฑีผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ ผู้มีกำลังถูกล้อมด้วยโสมกะ และอิราวานก็อยู่ที่หางของกระบวนมกระ สองคนนี้ตั้งอยู่ที่นั่น
6.75.13
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
सूर्योदये महाराज पुनर्युद्धाय दंशिताःक ॥ ६.७५.१३ ॥
โอ้ภารตะ ปาณฑพจัดกระบวนพยูหะใหญ่นี้ไว้ดังนี้ และเมื่อพระอาทิตย์ขึ้น โอ้มหาราชา พวกเขาก็พร้อมจะรบกันอีกครั้ง
6.75.14
कौरवानभ्ययुस्तूर्णं हस्त्यश्वरथपत्तिभिः ।
समुच्छ्रितैर्ध्वजैश्छत्रैः शस्त्रैश्च विमलैः शितैः ॥ ६.७५.१४ ॥
พวกเขารีบยกเข้าหาเการพ พร้อมด้วยช้าง ม้า รถศึก และพลเดินเท้า ธงและร่มสูงชูขึ้น อาวุธของพวกเขาเป็นประกายคมกล้า
6.75.15
व्यूढं दृष्ट्वा तु तत्सैन्यं पिता देवव्रतस्तव ।
कौञ्चेन महता राजन्प्रत्यव्यूहत वाहिनीम् ॥ ६.७५.१५ ॥
โอ้พระราชา เมื่อบิดาของท่าน เทวพรต (ภีษมะ) เห็นกองทัพนั้นจัดกระบวนแล้ว ก็จัดกองทัพของตนเข้าต่อสู้ในกระบวนเครนใหญ่
6.75.16
तस्य तुण्डे महेष्वासो भारद्वाजो व्यरोचत ।
अश्वत्थामा कृपश्चैव चक्षुरास्तां जनेश्वर ॥ ६.७५.१६ ॥
ที่ปากของกระบวนนั้น นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ บุตรของภรัทวาชะ (โทรณะ) ส่องแสงรุ่งโรจน์ อัศวัตถามากับกฤปะเป็นดวงตาทั้งสอง โอ้เจ้าแห่งมนุษย์
6.75.17
कृतवर्मा तु सहितः काम्भोजैरथ बाह्लिकैः ।
शिरस्यासीन्नरश्रेष्ठः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.७५.१७ ॥
กฤตวรมันพร้อมด้วยกัมโพชะและพาหลิกะ ยืนอยู่ที่หัวกระบวน เขาเป็นยอดของนรชน และเป็นผู้เลิศที่สุดของบรรดาผู้ถือธนู
6.75.18
ग्रीवायां शूरसेनश्च तव पुत्रश्च मारिष ।
दुर्योधनो महाराज राजभिर्बहुभिर्वृतः ॥ ६.७५.१८ ॥
ที่คอนั้น มีศูรเสนะ และบุตรของท่าน ทุรโยธน์ โอ้ผู้ควรเคารพ โอ้มหาราชา ถูกล้อมด้วยกษัตริย์จำนวนมาก
6.75.19
प्राग्जोतिषस्तु सहितो मद्रसौवीरकेकयैः ।
उरस्यभून्नरश्रेष्ठ महत्या सेनया वृतः ॥ ६.७५.१९ ॥
โอ้ยอดของนรชน พระราชาแห่งปราคชโยติษะพร้อมด้วยมัทระ เสาวีระ และเกกยะ ยืนอยู่กลางกระบวน ถูกล้อมด้วยกองทัพใหญ่
6.75.20
पृष्ठे चास्तां महेष्वासावावन्त्यौ सपदानुगौः ।
स्वसेनया च सहितः शुशर्मा प्रस्थलाधिपः ।
वामं पक्षं समाश्रित्य दंशितः समवस्थितः ॥ ६.७५.२० ॥
ที่ท้ายกระบวน มีนักธนูผู้ยิ่งใหญ่สองคนคืออาวันตยะพร้อมด้วยทหารราบและผู้ติดตาม และศุศรมันเจ้าแห่งประสถละพร้อมกองทัพของตน สวมเกราะพร้อมแล้ว รับปีกซ้ายและยืนมั่นคงอยู่
6.75.21
तुषारा यवनाश्चैव शकाश्च सह चूचुपैः ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता व्यूहस्त भारत ॥ ६.७५.२१ ॥
ตุษาระ ยวนะ และศกะ พร้อมด้วยจูจุปะ ยืนอยู่ที่ปีกขวา นี่คือกระบวนทัพ ข้าแต่ภรตะ
6.75.22
श्रुतायुश्च शातायुश्च सौमदत्तिश्च मारिष ।
व्यूहस्य जघने तस्थू रक्षमाणाः परस्परम् ॥ ६.७५.२२ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่รัก ศรุตายุส ศตายุส และโอรสของโสมทัตต์ ยืนอยู่ท้ายกระบวนทัพ คอยป้องกันซึ่งกันและกัน
6.75.23
ततो युद्धाय संजग्मुः पाण्डवाः कौरवैः सह ।
सूर्योदये महाराज प्रावर्तत जनक्षयः ॥ ६.७५.२३ ॥
ครั้นแล้ว ปาณฑพก็เข้าประจัญบานกับเการพ และเมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ข้าแต่มหาราช การฆ่าฟันมนุษย์ก็เริ่มต้นขึ้น
6.75.24
प्रतीयू रथिनो नामान्नागाश्च रथिनो ययुः ।
हयारोहान्रथारोहा रथिनश्चापि सादिनः ॥ ६.७५.२४ ॥
นักรบรถเข้าต่อสู้กับช้าง และนักรบรถก็รุดไป ทั้งนักขี่ม้า นักรบรถ นักรบรถศึก และพลม้าด้วย
6.75.25
सादिनश्च हयान्राजन्रथिनश्च महारणे ।
हस्त्यारोहान्हयारोहा रथिनः सादिनस्तथा ॥ ६.७५.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา ในมหาสงคราม พลม้าก็รุดไปพร้อมม้า นักรบรถพร้อมรถ ผู้ขี่ช้างพร้อมช้าง ผู้ขี่ม้าพร้อมม้า และนักรบรถกับพลม้าก็เช่นเดียวกัน
6.75.26
रथिनः पत्तिभिः सार्धं सादिनश्चापि पत्तिभिः ।
अन्योन्यं समरे राजन्प्रत्यधावन्नमर्षिताः ॥ ६.७५.२६ ॥
นักรบรถพร้อมด้วยพลเดินเท้า และพลม้าพร้อมด้วยพลเดินเท้า ข้าแต่พระราชา ต่างพุ่งเข้าใส่กันในการรบ ด้วยความโกรธแค้น
6.75.27
भीमसेनार्जुनयमैर्गुप्ता चान्यैर्महारथैः ।
शुशुभे पाण्डवी सेना नक्षत्रैरिव शर्वरी ॥ ६.७५.२७ ॥
กองทัพปาณฑพซึ่งมีภีมเสนะ อรชุน ฝาแฝด และมหารถีผู้ยิ่งใหญ่อื่นๆ คุ้มกัน ส่องแสงงดงามดุจราตรีที่ประดับด้วยดวงดาว
6.75.28
तथा भीष्मकृपद्रोणशल्यदुर्योधनादिभिः ।
तवापि च बभौ सेना ग्रहैर्द्यौरिव संवृताः ॥ ६.७५.२८ ॥
กองทัพของท่านก็เช่นเดียวกัน ซึ่งมีภีษมะ กฤปะ โทรณะ ศัลยะ ทุรโยธน์ และผู้อื่นล้อมรอบ ส่องแสงดุจท้องฟ้าที่ล้อมรอบด้วยดาวเคราะห์
6.75.29
भीमसेनस्तु कौन्तेयो द्रोणं दृष्ट्वा पराक्रमी ।
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैर्भारद्वाजस्य वाहिनीम् ॥ ६.७५.२९ ॥
ส่วนภีมเสนะ โอรสของกุนตี ผู้กล้าหาญ เมื่อเห็นโทรณะ ก็ควบม้าอันรวดเร็วเข้าโจมตีกองทัพของภารทวาช
6.75.30
द्रोणास्तु समरे क्रुद्धो भीमं नवभिरायसैः ।
विव्याध समरश्लाघी मर्माण्युद्दिष्य वीर्यवान् ॥ ६.७५.३० ॥
ฝ่ายโทรณะ ผู้โกรธเกรี้ยวในการรบ ภูมิใจในฝีมือการรบ และมีพลังมหาศาล เล็งไปยังจุดสำคัญ ได้ยิงภีมด้วยลูกศรเหล็กเก้าดอก
6.75.31
दृढाहतस्तो भीमो भारद्वाजस्य संयुगे ।
सारथिं प्रेषयामास यमस्य सदनं प्रति ॥ ६.७५.३१ ॥
ภีมถูกภารทวาช (โทรณะ) ฟาดอย่างหนักในการรบ จึงส่งสารถีของตนไปยังที่อยู่ของยมะ
6.75.32
स संगृह्य स्कवयं वाहान्भारद्वाजः प्रतापवान् ।
व्यधमत्पाण्डवीं सेनां तूलराशिमिवानलः ॥ ६.७५.३२ ॥
ภารทวาชผู้ทรงพลังนั้น คว้าบังเหียนและม้าไว้ แล้วทะลวงกองทัพปาณฑพ ดุจไฟที่เผากองฝ้าย
6.75.33
ते वद्यमाना द्रोणेन भीष्मेण च नरोत्तमाः ।
सृञ्जयाः तावकं सैन्यं भीमार्जुनपरिक्षतम् ॥ ६.७५.३३ ॥
พวกสฤญชัยผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์ ถูกโทรณะและภีษมะสังหาร และกองทัพของท่านซึ่งถูกภีมและอรชุนทำร้ายก็เช่นกัน
6.75.34
तथैव तावकं सैन्यं भीमार्जुनपरिक्षतम् ।
मुह्यते तत्रतत्रैव समदेव वराङ्गना ॥ ६.७५.३४ ॥
กองทัพของท่านซึ่งถูกภีมและอรชุนทำร้ายก็เช่นกัน ต่างสับสนงุนงงไปทั่วทุกทิศ ดุจสตรีงามผู้ถูกความทุกข์ครอบงำ
6.75.35
अभिद्येतां ततो व्यूहौ तस्मिन्वीरवरक्षये ।
आसीद्व्यतिकरो घोरस्तव तेषां च भारत ॥ ६.७५.३५ ॥
แล้วกระบวนทัพทั้งสองก็แตกกระจัดกระจาย ในการทำลายล้างวีรบุรุษผู้เลิศนั้น ข้าแต่ภรตะ ความวุ่นวายอันน่าสะพรึงกลัวได้เกิดขึ้นระหว่างพลของท่านกับพลของพวกเขา
6.75.36
तदद्भुतमपश्याम तावकानां परैः सह ।
एकायनगताः सर्वे यदयुध्यन्त भारत ॥ ६.७५.३६ ॥
เราได้เห็นสิ่งอัศจรรย์นั้น คือพลของท่านพร้อมกับศัตรู ทั้งหมดต่างมุ่งไปยังทางเดียวกันและต่อสู้กัน ข้าแต่ภรตะ
6.75.37
प्रतिसंवार्य चास्त्राणि तेऽन्योन्यस्य विशांपते ।
युयुधुः पाण्डवाश्चैव कौरवाश्च महाबलाः ॥ ६.७५.३७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ต่างปัดป้องอาวุธซึ่งกันและกัน ปาณฑพและเการพผู้มีกำลังมหาศาลได้ต่อสู้กัน