మహాభారతం · అధ్యాయం 6.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.78.1
ततो दुर्योधनो राजा महोत्प्रत्यागतस्मृतिः ।
शरवर्षैः पुनर्भीमं प्रत्यवारयदच्युतम् ॥ ६.७८.१ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు, తన స్మృతి వెంటనే తిరిగి వచ్చి, బాణ వర్షంతో మళ్లీ అచ్యుతుడైన భీముని అడ్డుకున్నాడు.
6.78.2
एकीभूतास्ततश्चैव तव पुत्रा महारथाः ।
समेत्य समरे भीमं योधयामासुरुद्यताः ॥ ६.७८.२ ॥
అప్పుడు మీ కుమారులు, మహారథులు, ఏకమై యుద్ధంలో భీముని ఎదుర్కొని, సిద్ధంగా అతనితో పోరాడారు.
6.78.3
भीमसेनोऽपि समरे संप्राप्य स्वरथं पुनः ।
समारुह्य महाबाहुर्ययौ येन तवात्मजः ॥ ६.७८.३ ॥
మహాబాహువైన భీమసేనుడు కూడా యుద్ధంలో మళ్లీ తన రథాన్ని చేరుకుని, దానిపై ఎక్కి, మీ కుమారుడు ఉన్న వైపునకు వెళ్లాడు.
6.78.4
प्रगृह्य च महावेगं परासुकरणं दृढम् ।
सज्यं शरासनं सङ्ख्ये शरैर्विव्याध ते सुतम् ॥ ६.७८.४ ॥
అత్యంత వేగవంతమైన, ప్రాణాలు హరించే శక్తి గల, దృఢమైన విల్లును నారిపెట్టి తీసుకుని, యుద్ధంలో బాణాలతో మీ కుమారుని గుచ్చాడు.
6.78.5
ततो दुर्योधनो राजा भीमसेनं महाबलम् ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं मर्मण्यताडयत् ॥ ६.७८.५ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు, మహాబలుడైన భీమసేనుని అత్యంత పదునైన నారాచ బాణంతో మర్మస్థానంపై గట్టిగా కొట్టాడు.
6.78.6
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तव पुत्रेण धन्विना ।
क्रोधसंरक्तनयनो वेगेनाक्षिप्य कार्मुकम् ॥ ६.७८.६ ॥
మీ కుమారుడు, ధనుర్ధారి, గాయపరచిన ఆ మహాధనుర్ధరుడు, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, వేగంగా తన విల్లును లాగి...
6.78.7
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
स तत्र शुशुभे राजा शिखरैर्गिरिराडिव ॥ ६.७८.७ ॥
అతడు మూడు బాణాలతో దుర్యోధనుని బాహువులలో, వక్షస్థలంలో కొట్టాడు. ఆ రాజు అక్కడ పర్వతరాజు శిఖరాల వలె ప్రకాశించాడు.
6.78.8
तौ दष्ट्वा समरे क्रुद्धौ विनिघ्नन्तौ परस्परम् ।
दुर्योधनानुजाः सर्वे शूराः संत्यक्तजीविताः ॥ ६.७८.८ ॥
యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరూ కోపంతో ఒకరినొకరు కొట్టుకోవడం చూసి, దుర్యోధనుని తమ్ముళ్లందరూ ప్రాణాలను త్యజించిన శూరులయ్యారు.
6.78.9
संस्मृत्य मन्त्रितं पूर्वं निग्रहे भीमकर्मणः ।
निश्चयं परमं कृत्वा निग्रहीतुं प्रचक्रमुः ॥ ६.७८.९ ॥
పూర్వం భీమకర్ముని నిగ్రహించడం గురించి చేసిన మంత్రాంగాన్ని స్మరించి, గట్టి నిశ్చయం చేసుకొని ఆయనను అడ్డగించ ప్రయత్నించారు.
6.78.10
तानापतत एवाजौ भीमसेनो महाबलः ।
प्रत्युद्ययौ महाराज गजः प्रतिगजानिव ॥ ६.७८.१० ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో వారు తనపైకి దూకివస్తుండగా మహాబలుడైన భీమసేనుడు ప్రతి ఏనుగుల వైపు ఏనుగు వెళ్ళినట్లు వారిని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు సాగాడు.
6.78.11
भृशं क्रुद्धश्च तेजस्वी नाराचेन समार्पयत् ।
चित्रसेनं महाराज तव पुत्रं महायशाः ॥ ६.७८.११ ॥
అత్యంత కోపంతో, తేజస్వి అయిన మహాయశస్వి భీమసేనుడు, మహారాజా, నారాచ బాణంతో మీ కుమారుడు చిత్రసేనుని పూర్తిగా కొట్టాడు.
6.78.12
तथेतरांस्तव सुतांस्ताडयामास भारत ।
शरैर्बहुविधैः सङ्ख्ये रुक्मपुङ्खैः सुतेजनैः ॥ ६.७८.१२ ॥
అలాగే, భారతా, అతడు మీ ఇతర కుమారులను కూడా యుద్ధంలో బంగారు రెక్కలతో, బాగా పదునైన అనేక రకాల బాణాలతో కొట్టాడు.
6.78.13
ततः संप्रेक्ष्य पुत्रैस्ते भीमसेनं समावृतम् ।
अभिमन्युप्रभृतयस्ते द्वदश महारथाः ॥ ६.७८.१३ ॥
అప్పుడు మీ కుమారులచే చుట్టుముట్టబడిన భీమసేనుడిని చూసి, అభిమన్యుడు మొదలైన ఆ పన్నెండుమంది మహారథులు (ముందుకు సాగారు).
6.78.14
प्रेषिता धर्मराजेन भीमसेनपदानुगाः ।
प्रतिजग्मुर्महाराज तव पुत्रान्महाबलान् ॥ ६.७८.१४ ॥
ధర్మరాజు పంపగా, భీమసేనుని అడుగుజాడలను అనుసరించిన (వీరులు), మహారాజా, మీ బలవంతులైన కుమారులపై తిరిగి ఎదురుదాడి చేశారు.
6.78.15
दृष्ट्वा रथस्थांस्ताञ्शूरान्सूर्याग्निसमतेजसः ।
सर्वानेव महेष्वासान्भ्राजमानाञ्श्रिया वृतान् ॥ ६.७८.१५ ॥
సూర్యాగ్నులతో సమానమైన తేజస్సు కలిగి, రథాలపై నిలిచిన ఆ శూరులను, శోభతో వెలిగిపోతున్న మహా ధనుర్ధారులందరినీ చూసి.
6.78.16
महाहवे दीष्यमानान्सुवर्णमकुटोञ्ज्वलान् ।
तत्यजुः समरे भीमं तव पुत्रा महाबलाः ॥ ६.७८.१६ ॥
మహా యుద్ధంలో ప్రకాశిస్తూ, బంగారు కిరీటాలతో వెలిగిపోతున్న వారిని చూసి, మీ మహాబలవంతులైన కుమారులు యుద్ధంలో భీముడిని విడిచిపెట్టారు.
6.78.17
तान्नामृष्यत कौन्तेयो जीवमाना गता इति ।
अन्वीय च पुनः सर्वांस्तव पुत्रानपीडयत् ॥ ६.७८.१७ ॥
'వీరు ప్రాణాలతో పారిపోయారే' అని కుంతీపుత్రుడు సహించలేకపోయాడు; వెంటాడి మీ కుమారులందరినీ మళ్లీ బాధించాడు.
6.78.18
अथाभिमन्युः समरे भीमसेनेन संगतः ।
पार्षतेन च ते सर्वे कैकया द्रौपदीसुताः ॥ ६.७८.१८ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో భీమసేనునితో కలిసిన అభిమన్యుడు, పృషతుని కుమారునితో కలిసి, ఆ కైకేయులందరూ, ద్రౌపదీ కుమారులు (ముందుకు సాగారు).
6.78.19
तादृष्ट्वा समरे क्रुद्धांस्तव सैन्ये महारथाः ।
दुर्योधनप्रभृतयः प्रगृहीतशरासनाः।
भृशमर्श्वैः प्रजवितैः प्रययुर्यत्र ते रथाः ॥ ६.७८.१९ ॥
యుద్ధంలో కోపించిన వారిని చూసి, నీ సైన్యంలోని మహారథులు, దుర్యోధనుడు ముందుండగా, విల్లులు ఎత్తి, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో, తమ రథాలు ఉన్నచోటికి వెళ్ళారు.
6.78.20
अपराह्णे महाराज प्रावर्तत महारणः ।
तावकानां च बलिनां परेषां चैव भारत ॥ ६.७८.२० ॥
మహారాజా, భరతవంశీయుడా, అపరాహ్ణ వేళలో నీ బలవంతులకు, శత్రువులకు మధ్య ఆ మహాయుద్ధం మొదలైంది.
6.78.21
अभिमन्युर्विकर्णस्य हयान्हत्वा महाहवे ।
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ६.७८.२१ ॥
మహాయుద్ధంలో అభిమన్యుడు వికర్ణుని గుర్రాలను చంపాడు; తరువాత అతనిని క్షుద్రకుల ఇరవై ఐదుగురితో ఎదిరించాడు.
6.78.22
हताश्वं रथमुत्सृज्य विकर्णस्तु महारथः ।
आरुरोह रथं राजंश्चित्रसेनस्य भारत ।
योधयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७८.२२ ॥
గుర్రాలు చచ్చిన రథాన్ని వదిలి, మహారథుడు వికర్ణుడు రాజా, భరతవంశీయుడా, చిత్రసేనుని రథం ఎక్కి యుద్ధంలో పోరాడాడు; అది అద్భుతంగా తోచింది.
6.78.23
स्थितावेकरथे तौ तु भ्रातरौ कुलवर्धनौ ।
आर्जिनिः शरजालेन च्छादयामास भारत ॥ ६.७८.२३ ॥
ఒకే రథంపై నిలిచిన ఆ ఇద్దరు సోదరులు, కులవర్ధనులు; భరతవంశీయుడా, అర్జునుని కుమారుడు బాణ జాలంతో వారిని కప్పివేశాడు.
6.78.24
चित्रसेनो विकर्णश्च कार्ष्णिं पञ्चभिरायसैः ।
विव्यधाते न चाकम्पत्कार्ष्णिर्मेरुरिव स्थितः ॥ ६.७८.२४ ॥
చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు ఐదు ఇనుప బాణాలతో ఆ కృష్ణపుత్రుణ్ణి కొట్టారు; కానీ మేరు పర్వతంలా నిలిచిన కృష్ణపుత్రుడు కదలలేదు.
6.78.25
दुःशासनस्तु समरे केकयान्पञ्च मारिप ।
योधयामास राजेन्द्र तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७८.२५ ॥
యుద్ధంలో దుఃశాసనుడు ఐదుగురు కేకయులతో పోరాడాడు. ఓ మారిష, ఓ రాజేంద్ర, అది అద్భుతంగా ఉంది.
6.78.26
द्रौपदेया रणे क्रुद्धा दुर्योधनमवारयन् ।
शरैराशीविषाकारैः पुत्रं तव विशांपते ॥ ६.७८.२६ ॥
యుద్ధంలో కోపించిన ద్రౌపది కుమారులు దుర్యోధనుని అడ్డుకున్నారు. ఓ విశాంపతి, విషసర్పాల వంటి బాణాలతో వారు మీ కుమారుడిని అడ్డగించారు.
6.78.27
पुत्रोऽपि तव दुर्धर्षो द्रौपद्यास्तनयान्रणे ।
सायकैर्निशितै राजन्नाजघान पृथक्पृथक् ॥ ६.७८.२७ ॥
మీ కుమారుడు కూడా అజేయుడు. ఓ రాజా, యుద్ధంలో అతడు పదునైన బాణాలతో ద్రౌపది కుమారులను ఒక్కొక్కరిని కొట్టాడు.
6.78.28
तैश्चापि विद्धः शुशुभे रुधिरेम समुक्षितः ।
गिरिः प्रस्रवणैर्यद्वद्गैरिकादिविमिश्रितैः ॥ ६.७८.२८ ॥
వారి చేత గాయపడి రక్తంతో తడిసిన అతడు, గైరికం మొదలైనవాటితో కలసిన జలధారలతో పర్వతం ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించాడు.
6.78.29
भीष्मोऽपि समरे राजन्पाण्डवानामनीकिनीम् ।
कालयामास बलवान्पालः पशुगणानिव ॥ ६.७८.२९ ॥
ఓ రాజా, భీష్ముడు కూడా యుద్ధంలో బలంగా పాండవ సైన్యాన్ని, గొల్లవాడు పశువుల మందను తోలినట్లు నాశనం చేశాడు.
6.78.30
ततो गाण्डीवनिर्घोषः प्रादुरासीद्विशांपते ।
दक्षिणेन वरूथिन्याः पार्थस्यरीन्विनिघ्नतः ॥ ६.७८.३० ॥
అప్పుడు, ఓ విశాంపతి, సైన్యపు దక్షిణ భాగంలో పార్థుని (అర్జునుని) గాండీవ ధనుస్సు ఘోష పుట్టింది; అతడు శత్రువులను సంహరిస్తున్నాడు.
6.78.31
उत्तस्थुः समरे तत्र कबन्धानि समन्ततः ।
कुरूणां चैव सैन्येषु पाण्डवानां च भारत ॥ ६.७८.३१ ॥
భరతవంశీయుడా, ఆ యుద్ధంలో కౌరవుల, పాండవుల సైన్యాల్లో అన్నివైపులా తలలేని మొండెములు లేచి నిలిచాయి.
6.78.32
शोणितोदं शरावर्तं गजद्वीपं हयोर्मिणम् ।
रथनौभिर्नरव्याघ्राः प्रतेरुः सैन्यसागरम् ॥ ६.७८.३२ ॥
రక్తనది, బాణాల సుడులు, ఏనుగుల ద్వీపాలు, గుర్రాల అలలు కలిగిన ఆ సైన్యసముద్రాన్ని నరవ్యాఘ్రులు రథాలనే నావలతో దాటారు.
6.78.33
छिन्नहस्ता विकवचा विदेहाश्च नरोत्तमाः ।
दृश्यन्ते पतितास्तत्र शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.७८.३३ ॥
అక్కడ చేతులు తెగి, కవచాలు లేక, ప్రాణం పోయిన నరోత్తములు వందలు, వేలుగా పడి కనిపించారు.
6.78.34
निहतैर्मत्तमातङ्गैः शोणितौघपरिप्लुतैः ।
भूर्भाति भरतश्रेष्ठ पर्वतैराचिता यथा ॥ ६.७८.३४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, చంపబడిన మదపుటేనుగులతో, రక్తప్రవాహాలలో మునిగినవాటితో భూమి పర్వతాలతో నిండినట్లు ప్రకాశిస్తోంది.
6.78.35
तत्राद्भुतमपश्याम तव तेषां च भारत ।
न तत्रासीत्पुमान्कश्चिद्यो युद्धं नाभिकाङ्क्षति ॥ ६.७८.३५ ॥
భరతవంశీయుడా, అక్కడ మీవారిలోనూ వారిలోనూ ఒక అద్భుతం చూశాం; అక్కడ యుద్ధాన్ని కోరని పురుషుడెవ్వడూ లేడు.
6.78.36
एवं युयुधिरे वीराः प्रार्थयाना महद्यशः ।
तावकाः पाण्डवैः सार्धमाकाङ्क्षन्तो जयं युधि ॥ ६.७८.३६ ॥
ఇలా వీరులు గొప్ప కీర్తిని కోరుతూ పోరాడారు — మీ వారు పాండవులతో యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరుతూ పోరాడారు.