മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.78.1
ततो दुर्योधनो राजा महोत्प्रत्यागतस्मृतिः ।
शरवर्षैः पुनर्भीमं प्रत्यवारयदच्युतम् ॥ ६.७८.१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ, ബോധം വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുകിട്ടി, അമ്പുമഴകൊണ്ട് വീണ്ടും അച്യുതനായ ഭീമനെ തടഞ്ഞു.
6.78.2
एकीभूतास्ततश्चैव तव पुत्रा महारथाः ।
समेत्य समरे भीमं योधयामासुरुद्यताः ॥ ६.७८.२ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ മഹാരഥന്മാരായ പുത്രന്മാർ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനെ നേരിട്ട്, സന്നദ്ധരായി അവനോട് പൊരുതി.
6.78.3
भीमसेनोऽपि समरे संप्राप्य स्वरथं पुनः ।
समारुह्य महाबाहुर्ययौ येन तवात्मजः ॥ ६.७८.३ ॥
മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനനും യുദ്ധത്തിൽ വീണ്ടും തന്റെ രഥത്തിലെത്തി, അതിൽ കയറി, നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
6.78.4
प्रगृह्य च महावेगं परासुकरणं दृढम् ।
सज्यं शरासनं सङ्ख्ये शरैर्विव्याध ते सुतम् ॥ ६.७८.४ ॥
വളരെ വേഗമുള്ളതും ജീവനെടുക്കാൻ കഴിവുള്ളതും ഉറച്ചതുമായ വില്ലിൽ ഞാൺ വലിച്ചുകെട്ടി എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളാൽ നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ തുളച്ചു.
6.78.5
ततो दुर्योधनो राजा भीमसेनं महाबलम् ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं मर्मण्यताडयत् ॥ ६.७८.५ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ, മഹാബലനായ ഭീമസേനനെ അതിതീക്ഷ്ണമായ നാരാചം കൊണ്ട് മർമ്മസ്ഥാനത്ത് കഠിനമായി അടിച്ചു.
6.78.6
सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तव पुत्रेण धन्विना ।
क्रोधसंरक्तनयनो वेगेनाक्षिप्य कार्मुकम् ॥ ६.७८.६ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രനായ വില്ലാളിയാൽ അതിശയം മുറിവേറ്റ ആ മഹാധനുർധരൻ, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, വേഗത്തിൽ വില്ല് വലിച്ച്...
6.78.7
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
स तत्र शुशुभे राजा शिखरैर्गिरिराडिव ॥ ६.७८.७ ॥
അവൻ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദുര്യോധനന്റെ തോളുകളിലും മാർവിടത്തിലും പ്രഹരിച്ചു. ആ രാജാവ് അവിടെ പർവതരാജന്റെ ശിഖരങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി.
6.78.8
तौ दष्ट्वा समरे क्रुद्धौ विनिघ्नन्तौ परस्परम् ।
दुर्योधनानुजाः सर्वे शूराः संत्यक्तजीविताः ॥ ६.७८.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ രണ്ടുപേരും കോപത്തോടെ പരസ്പരം പ്രഹരിക്കുന്നത് കണ്ട്, ദുര്യോധനന്റെ അനുജന്മാരെല്ലാവരും ജീവൻ ത്യജിച്ച ശൂരന്മാരായി.
6.78.9
संस्मृत्य मन्त्रितं पूर्वं निग्रहे भीमकर्मणः ।
निश्चयं परमं कृत्वा निग्रहीतुं प्रचक्रमुः ॥ ६.७८.९ ॥
മുൻപ് ഭീമകർമ്മനെ തടയുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ ആലോചന ഓർമ്മിച്ച്, ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് അവനെ തടയാൻ തുടങ്ങി.
6.78.10
तानापतत एवाजौ भीमसेनो महाबलः ।
प्रत्युद्ययौ महाराज गजः प्रतिगजानिव ॥ ६.७८.१० ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അവർ പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ, എതിർ ആനകളെ നേരിടുന്ന ആനയെപ്പോലെ അവരെ നേരിടാൻ മുന്നോട്ടുവന്നു.
6.78.11
भृशं क्रुद्धश्च तेजस्वी नाराचेन समार्पयत् ।
चित्रसेनं महाराज तव पुत्रं महायशाः ॥ ६.७८.११ ॥
അത്യന്തം കോപിച്ച, തേജസ്വിയായ മഹായശസ്വി ഭീമസേനൻ, മഹാരാജാവേ, ഇരുമ്പുബാണംകൊണ്ട് അങ്ങയുടെ പുത്രൻ ചിത്രസേനനെ പൂർണ്ണമായി പ്രഹരിച്ചു.
6.78.12
तथेतरांस्तव सुतांस्ताडयामास भारत ।
शरैर्बहुविधैः सङ्ख्ये रुक्मपुङ्खैः सुतेजनैः ॥ ६.७८.१२ ॥
അതുപോലെ, ഭാരതാ, അവൻ അങ്ങയുടെ മറ്റു പുത്രന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, നന്നായി മൂർച്ചകൂട്ടിയ പലതരം അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
6.78.13
ततः संप्रेक्ष्य पुत्रैस्ते भीमसेनं समावृतम् ।
अभिमन्युप्रभृतयस्ते द्वदश महारथाः ॥ ६.७८.१३ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരാൽ വളയപ്പെട്ട ഭീമസേനനെ കണ്ടപ്പോൾ, അഭിമന്യു മുതലായ ആ പന്ത്രണ്ടു മഹാരഥന്മാർ (മുന്നോട്ടു നീങ്ങി).
6.78.14
प्रेषिता धर्मराजेन भीमसेनपदानुगाः ।
प्रतिजग्मुर्महाराज तव पुत्रान्महाबलान् ॥ ६.७८.१४ ॥
ധർമ്മരാജാവ് അയച്ചവരും ഭീമസേനന്റെ കാലടികളെ പിന്തുടർന്നവരുമായ (വീരന്മാർ), മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മഹാബലശാലികളായ പുത്രന്മാർക്കെതിരെ തിരിച്ചുചെന്നു.
6.78.15
दृष्ट्वा रथस्थांस्ताञ्शूरान्सूर्याग्निसमतेजसः ।
सर्वानेव महेष्वासान्भ्राजमानाञ्श्रिया वृतान् ॥ ६.७८.१५ ॥
സൂര്യനും അഗ്നിക്കും തുല്യതേജസ്സുള്ള, രഥങ്ങളിൽ നിന്ന ആ വീരന്മാരെ, ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു ശോഭിച്ച ആ മഹാധനുർധരന്മാരെ എല്ലാവരെയും കണ്ടിട്ട്.
6.78.16
महाहवे दीष्यमानान्सुवर्णमकुटोञ्ज्वलान् ।
तत्यजुः समरे भीमं तव पुत्रा महाबलाः ॥ ६.७८.१६ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നവരും സ്വർണ്ണകിരീടങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്നവരുമായ അവരെ കണ്ട്, നിങ്ങളുടെ മഹാബലശാലികളായ പുത്രന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
6.78.17
तान्नामृष्यत कौन्तेयो जीवमाना गता इति ।
अन्वीय च पुनः सर्वांस्तव पुत्रानपीडयत् ॥ ६.७८.१७ ॥
'ഇവർ ജീവനോടെ പോയല്ലോ' എന്ന് കുന്തീപുത്രന് സഹിക്കാനായില്ല; പിന്തുടർന്ന് നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെയെല്ലാം വീണ്ടും ഉപദ്രവിച്ചു.
6.78.18
अथाभिमन्युः समरे भीमसेनेन संगतः ।
पार्षतेन च ते सर्वे कैकया द्रौपदीसुताः ॥ ६.७८.१८ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനനോടു ചേർന്ന അഭിമന്യുവും, പൃഷതന്റെ പുത്രനും, ആ കൈകേയന്മാരെല്ലാവരും, ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും (മുന്നോട്ടു നീങ്ങി).
6.78.19
तादृष्ट्वा समरे क्रुद्धांस्तव सैन्ये महारथाः ।
दुर्योधनप्रभृतयः प्रगृहीतशरासनाः।
भृशमर्श्वैः प्रजवितैः प्रययुर्यत्र ते रथाः ॥ ६.७८.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചവരെ കണ്ട് നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ മഹാരഥന്മാർ, ദുര്യോധനൻ മുൻനിരയിൽ, വില്ലുകൾ ഉയർത്തി, വേഗത്തിൽ പായുന്ന കുതിരകളോടെ തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളുള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
6.78.20
अपराह्णे महाराज प्रावर्तत महारणः ।
तावकानां च बलिनां परेषां चैव भारत ॥ ६.७८.२० ॥
മഹാരാജാവേ, ഭരതവംശജാ, അപരാഹ്ണത്തിൽ നിന്റെ ബലവാന്മാരായ യോദ്ധാക്കൾക്കും ശത്രുക്കൾക്കും ഇടയിൽ ആ മഹായുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
6.78.21
अभिमन्युर्विकर्णस्य हयान्हत्वा महाहवे ।
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ६.७८.२१ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ അഭിമന്യു വികർണന്റെ കുതിരകളെ കൊന്നു; പിന്നെ ക്ഷുദ്രകരിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചു പേരുമായി അവനെ എതിർത്തു.
6.78.22
हताश्वं रथमुत्सृज्य विकर्णस्तु महारथः ।
आरुरोह रथं राजंश्चित्रसेनस्य भारत ।
योधयामास समरे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७८.२२ ॥
കുതിരകൾ ചത്ത രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹാരഥൻ വികർണൻ രാജാവേ, ഭരതവംശജാ, ചിത്രസേനന്റെ രഥത്തിൽ കയറി യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതി; അത് അത്ഭുതം പോലെയായി.
6.78.23
स्थितावेकरथे तौ तु भ्रातरौ कुलवर्धनौ ।
आर्जिनिः शरजालेन च्छादयामास भारत ॥ ६.७८.२३ ॥
ഒരേ രഥത്തിൽ നിന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ, കുലം വർധിപ്പിക്കുന്നവർ; ഭരതവംശജാ, അർജുനപുത്രൻ അമ്പുകളുടെ വലകൊണ്ട് അവരെ മൂടി.
6.78.24
चित्रसेनो विकर्णश्च कार्ष्णिं पञ्चभिरायसैः ।
विव्यधाते न चाकम्पत्कार्ष्णिर्मेरुरिव स्थितः ॥ ६.७८.२४ ॥
ചിത്രസേനനും വികർണനും അഞ്ച് ഇരുമ്പമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ കൃഷ്ണപുത്രനെ തുളച്ചു; എന്നാൽ മേരുപർവതംപോലെ നിന്ന കൃഷ്ണപുത്രൻ കുലുങ്ങിയില്ല.
6.78.25
दुःशासनस्तु समरे केकयान्पञ्च मारिप ।
योधयामास राजेन्द्र तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७८.२५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദുഃശാസനൻ അഞ്ച് കേകയന്മാരോട് പോരാടി. ഓ മാരിഷ, ഓ രാജേന്ദ്ര, അത് അദ്ഭുതം പോലെയായി.
6.78.26
द्रौपदेया रणे क्रुद्धा दुर्योधनमवारयन् ।
शरैराशीविषाकारैः पुत्रं तव विशांपते ॥ ६.७८.२६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ ദുര്യോധനനെ തടഞ്ഞു. ഓ വിശാംപതേ, വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലുള്ള അമ്പുകളാൽ അവർ നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ തടഞ്ഞു.
6.78.27
पुत्रोऽपि तव दुर्धर्षो द्रौपद्यास्तनयान्रणे ।
सायकैर्निशितै राजन्नाजघान पृथक्पृथक् ॥ ६.७८.२७ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രനും അജയ്യനായിരുന്നു. ഓ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരെ ഓരോരുത്തരായി പ്രഹരിച്ചു.
6.78.28
तैश्चापि विद्धः शुशुभे रुधिरेम समुक्षितः ।
गिरिः प्रस्रवणैर्यद्वद्गैरिकादिविमिश्रितैः ॥ ६.७८.२८ ॥
അവരാൽ മുറിവേറ്റ് രക്തത്തിൽ കുളിച്ച അവൻ, ഗൈരികം മുതലായവ കലർന്ന അരുവികളാൽ മല ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
6.78.29
भीष्मोऽपि समरे राजन्पाण्डवानामनीकिनीम् ।
कालयामास बलवान्पालः पशुगणानिव ॥ ६.७८.२९ ॥
ഓ രാജാവേ, ഭീഷ്മനും യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായി പാണ്ഡവരുടെ സേനയെ, ഇടയൻ കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തെ തെളിക്കുന്നതുപോലെ നശിപ്പിച്ചു.
6.78.30
ततो गाण्डीवनिर्घोषः प्रादुरासीद्विशांपते ।
दक्षिणेन वरूथिन्याः पार्थस्यरीन्विनिघ्नतः ॥ ६.७८.३० ॥
അപ്പോൾ, ഓ വിശാംപതേ, സേനയുടെ വലഭാഗത്തുനിന്ന് പാർത്ഥന്റെ (അർജുനന്റെ) ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ ഘോഷം ഉയർന്നു; അവൻ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
6.78.31
उत्तस्थुः समरे तत्र कबन्धानि समन्ततः ।
कुरूणां चैव सैन्येषु पाण्डवानां च भारत ॥ ६.७८.३१ ॥
ഭരതവംശജാ, ആ യുദ്ധത്തിൽ കൗരവ-പാണ്ഡവ സൈന്യങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും തലയില്ലാത്ത ഉടലുകൾ എഴുന്നേറ്റു നിന്നു.
6.78.32
शोणितोदं शरावर्तं गजद्वीपं हयोर्मिणम् ।
रथनौभिर्नरव्याघ्राः प्रतेरुः सैन्यसागरम् ॥ ६.७८.३२ ॥
രക്തപ്രവാഹവും അമ്പുകളുടെ ചുഴികളും ആനകളാകുന്ന ദ്വീപുകളും കുതിരത്തിരകളുമുള്ള ആ സൈന്യസാഗരം നരവ്യാഘ്രന്മാർ രഥങ്ങളെ കപ്പലുകളാക്കി കടന്നു.
6.78.33
छिन्नहस्ता विकवचा विदेहाश्च नरोत्तमाः ।
दृश्यन्ते पतितास्तत्र शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.७८.३३ ॥
അവിടെ കൈകൾ അറ്റ്, കവചമില്ലാതെ, ജീവനറ്റ നരോത്തമന്മാർ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വീണുകിടക്കുന്നതു കാണാം.
6.78.34
निहतैर्मत्तमातङ्गैः शोणितौघपरिप्लुतैः ।
भूर्भाति भरतश्रेष्ठ पर्वतैराचिता यथा ॥ ६.७८.३४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, കൊല്ലപ്പെട്ട മദയാനകളാലും രക്തപ്രവാഹത്തിൽ മുങ്ങിയവയാലും ഭൂമി പർവതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
6.78.35
तत्राद्भुतमपश्याम तव तेषां च भारत ।
न तत्रासीत्पुमान्कश्चिद्यो युद्धं नाभिकाङ्क्षति ॥ ६.७८.३५ ॥
ഭരതവംശജാ, അവിടെ നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തും അവരുടെ പക്ഷത്തും ഒരു അത്ഭുതം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഒരു പുരുഷനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
6.78.36
एवं युयुधिरे वीराः प्रार्थयाना महद्यशः ।
तावकाः पाण्डवैः सार्धमाकाङ्क्षन्तो जयं युधि ॥ ६.७८.३६ ॥
ഇങ്ങനെ വീരന്മാർ മഹായശസ്സ് ആഗ്രഹിച്ച് പോരാടി — നിങ്ങളുടെ പക്ഷക്കാർ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ വിജയം കാംക്ഷിച്ച് പൊരുതി.