Mahābhārata · Adhyāya 6.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.92.1
ततस्तद्बाणवर्षं तु दुःसहं दानवैरपि ।
दधार युधि राजेन्द्रो यथा वर्षं महाद्विपः ॥ ६.९२.१ ॥
Entonces el señor de los reyes soportó en batalla aquella lluvia de flechas, insoportable incluso para los dānavas, como un gran elefante soporta la lluvia.
6.92.2
ततः क्रोधसमाविष्टो निःश्वसन्निव पन्नगः ।
संशयं परमं प्राप्तः पुत्रस्ते भरतर्षभ ॥ ६.९२.२ ॥
Entonces tu hijo, lleno de ira y resoplando como una serpiente, cayó en el mayor peligro, oh toro de los Bharatas.
6.92.3
मुमोच निशितांस्तीक्ष्णान्नाराचान्पञ्चविंशतिम् ।
तेऽपतन्सहसा राजंस्तस्मिन्राक्षसपुङ्गवे ॥ ६.९२.३ ॥
Disparó veinticinco flechas afiladas y penetrantes de astil de hierro, y de repente cayeron sobre aquel mejor de los rākṣasas, oh rey.
6.92.4
आशीविषा इव क्रुद्धाः पर्वते गन्धमादने ।
स तैर्विद्धः स्रवन्रक्तं प्रभिन्न इव कुञ्जरः ॥ ६.९२.४ ॥
Atravesado por aquellas flechas, como serpientes venenosas furiosas en el monte Gandhamādana, manaba sangre y parecía un elefante en celo.
6.92.5
दध्रे मतिं विनाशाय राज्ञः स पिशिताशनः ।
जग्राह च महाशक्तिं गिरीणामपि दारिणीम् ॥ ६.९२.५ ॥
Aquel devorador de carne se propuso la destrucción del rey y tomó la gran lanza que hiende incluso las montañas.
6.92.6
संप्रदीप्तां महोल्काभामशनिं ज्वलितामिव ।
तमागच्छन्महाबाहुर्जिघांसुस्तनयं तव ॥ ६.९२.६ ॥
Con aquella lanza resplandeciente, semejante a un gran meteoro y a un rayo ardiente, el de brazos poderosos avanzó, deseando matar a tu hijo.
6.92.7
तामुद्यतामभिप्रेक्ष्य वङ्गानामधिपस्त्वरन् ।
कुञ्जरं गिरिसंकाशं राक्षसं प्रत्यचोदयत् ॥ ६.९२.७ ॥
Al ver que la había alzado, el señor de los Vaṅgas se apresuró e hizo avanzar contra el rākṣasa a su elefante, semejante a una montaña.
6.92.8
स नागप्रवरेणाजौ बलिना शीघ्रगामिना ।
यतो दुर्योधनरथस्तं मार्गं प्रत्यषेधयत् ॥ ६.९२.८ ॥
Con el mejor de los elefantes, poderoso y de marcha veloz, en la batalla bloqueó el camino hacia donde estaba el carro de Duryodhana.
6.92.9
पन्थानं वारयामास कुञ्जरेण सुतस्य ते ।
मार्गमावारितं दृष्ट्वा राज्ञा वङ्गेन धीमता ॥ ६.९२.९ ॥
Al ver el camino de tu hijo obstruido por el elefante, el sabio rey de los Vaṅgas cerró el paso.
6.92.10
घटोत्कचो महाराज क्रोधसंरक्तलोचनः ।
उद्यतां तां महाशक्तिकं तस्मिंश्चिक्षेप वारणे ॥ ६.९२.१० ॥
Gran rey, Ghaṭotkaca, con los ojos enrojecidos de ira, arrojó aquella gran lanza alzada contra el elefante.
6.92.11
स तयाऽभिहतो राजंस्तेन बाहुप्रमुक्तया ।
संजातरुधिरोत्पीडः पपात च ममार च ॥ ६.९२.११ ॥
Oh rey, herido por aquella lanza lanzada desde su brazo, el elefante, con la sangre brotando, cayó y murió.
6.92.12
पतत्यथ गजे चापि वङ्गानामीश्वरो बली ।
जवेन समभिद्रुत्य जगाम धरणीतलम् ॥ ६.९२.१२ ॥
Mientras el elefante caía, el poderoso señor de los Vaṅgas se lanzó con rapidez y bajó de un salto al suelo.
6.92.13
दुर्योधोऽपि संप्रेक्ष्य पतितं वरवारणम् ।
प्रभग्नं च बलं दृष्ट्वा जगाम परमां व्यथाम् ॥ ६.९२.१३ ॥
Duryodhana también, al ver caer al excelente elefante y al ejército destrozado, cayó en la más profunda aflicción.
6.92.14
अशक्तः प्रतियोद्धुं वै दृष्ट्वा तस्य पराक्रमम् ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य आत्मनश्चातिमानिताम्।
प्राप्तेऽपक्रनये राजा तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ६.९२.१४ ॥
Al ver su valor, incapaz de oponérsele, pero teniendo ante sí el deber del guerrero y recordando su propio orgullo, el rey permaneció firme como una montaña inmóvil cuando llegó el momento de retirarse.
6.92.15
राधान च शितं बाणं कालाग्निसमतेजसम् ।
सुयोच धरमक्रुद्धस्तस्मिन्घोरे निशाचरे ॥ ६.९२.१५ ॥
Suyodhana, lleno de cólera justa, disparó una flecha afilada, resplandeciente como el fuego de la muerte, contra aquel terrible morador de la noche.
6.92.16
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वणिमिन्द्राशनिप्रभम् ।
लाघवान्मोचयामास महात्मा वै घटोत्कचः ॥ ६.९२.१६ ॥
Al ver aquella flecha, resplandeciente como el rayo de Indra, lanzándose hacia él, el magnánimo Ghaṭotkaca se libró de ella con agilidad.
6.92.17
भूयश्च निननादोषं क्रोधसंरक्तलोचनः ।
त्रासयामास रौन्यानि युगन्ते जलदो यथा ॥ ६.९२.१७ ॥
Con los ojos enrojecidos de ira, rugió de nuevo y aterrorizó a las huestes kauravas como una nube al fin de una era.
6.92.18
तं श्रुत्वा निनिदं घोरं तस्व भीमस्य रक्षसः ।
आचार्यमुसंगम्य भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ६.९२.१८ ॥
Al oír aquel terrible rugido del temible rakshasa, Bhīṣma, hijo de Śantanu, se acercó al maestro y habló.
6.92.19
यथैव निनन्दो घोरः श्रूयते राक्षसेरितः ।
हैडिम्बो युध्यते नूनं राज्ञा दुर्योधनेन च ॥ ६.९२.१९ ॥
Como se oye el terrible rugido de Ninanda proferido por el rākṣasa, sin duda Haidimba está luchando con el rey Duryodhana.
6.92.20
नैष शक्यो हि संग्रामे जेतुं भूतेन केनचित् ।
तत्र गच्छत भद्रं वो राजानं परिरक्षितुम् ॥ ६.९२.२० ॥
No es posible vencerlo en batalla por ninguna criatura. Que os vaya bien; id allí y proteged al rey.
6.92.21
अभिद्रुत्य महाबाहुं राक्षसेन प्रपीडितम् ।
एतद्धि परमं कृत्यं सर्वेषां नः परंतपाः ॥ ६.९२.२१ ॥
Lanzarse sobre el de grandes brazos, atormentado por el rākṣasa, éste es en verdad el supremo deber de todos nosotros, oh abrasadores de enemigos.
6.92.22
पितामहवचः श्रुत्वा त्वरमाणा महारथाः ।
उत्तमं जवमास्थाय प्रययुर्यत्र कौरवः ॥ ६.९२.२२ ॥
Al oír las palabras del abuelo, los grandes guerreros de carro se apresuraron, tomaron la mayor velocidad y marcharon hacia donde estaba el Kaurava.
6.92.23
द्रोणश्च सोमदत्तश्च बाह्लीकोऽथ जयद्रथः ।
कृपो भिरिश्रवाः शल्य आवन्त्यः स बृहद्बलः ॥ ६.९२.२३ ॥
Droṇa, Somadatta, Bāhlīka, luego Jayadratha, Kṛpa, Bhūriśravas, Śalya, el Āvantya y aquel Bṛhadbala.
6.92.24
अश्वत्थामा विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
रथाश्चानेकसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ॥ ६.९२.२४ ॥
Aśvatthāman, Vikarṇa, Citrasena y Vivinśati, y los muchos miles de carros que los seguían.
6.92.25
अभिद्रुतं परीप्सन्तः पुत्रं दुर्योधनं तव ।
तदनीकमनाधृष्यं पालितं तु महारथैः ॥ ६.९२.२५ ॥
Al ver a tu hijo Duryodhana atacado, aquel ejército invencible, deseoso de protegerlo, estaba custodiado por los grandes guerreros de carro.
6.92.26
पाततायिनमायान्तं प्रेक्ष्य राक्षससत्तमः ।
…कम्पत महाबाहुर्मैनाक इव पर्वतःक ॥ ६.९२.२६ ॥
Al verlo lanzarse al ataque, el mejor de los rākṣasas, el de poderosos brazos… tembló como la montaña Maināka.
6.92.27
प्रगृह्य विपुलं चापं ज्ञातिभिः परिवारितः ।
शूलमुद्गरहस्तैश्च नानाप्रहरणैरपि ॥ ६.९२.२७ ॥
Tomando un gran arco, rodeado de sus parientes, con lanzas y mazas en las manos, y también con diversas armas.
6.92.28
ततः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
राक्षसानां च मुख्यस्य दुर्योधनबलस्य च ॥ ६.९२.२८ ॥
Entonces se desató un combate tumultuoso y espeluznante entre los rākṣasas y el jefe del ejército de Duryodhana.
6.92.29
धनुषां कूजतां शब्दः सर्वतस्तुमुलो रणे ।
अश्रूयत महाराज वंशानां दह्यतामिव ॥ ६.९२.२९ ॥
Oh gran rey, por todos lados en la batalla se oía el tumultuoso estruendo de los arcos resonando, como bambúes ardiendo.
6.92.30
शस्त्राणां पात्यमानानां कवचेषु शरीरिणाम् ।
शब्दः समभवद्राजन्गिरीणामिव भिद्यताम् ॥ ६.९२.३० ॥
El sonido de las armas cayendo sobre las armaduras de los guerreros se elevó, oh rey, como el de montañas que se resquebrajan.
6.92.31
वीरबाहुविसृष्टानां तोमराणां विशांपते ।
रूपमासीद्वियत्स्थानां सर्पाणामिव सर्पताम् ॥ ६.९२.३१ ॥
Oh señor de los hombres, las lanzas arrojadas por los brazos de los héroes parecían, en el cielo, serpientes deslizándose por el aire.
6.92.32
ततः परमसंक्रुद्धो विष्फार्य सुमहद्धनुः ।
राक्षसन्द्रो महाबाहुर्विनदन्भैरव रवम् ॥ ६.९२.३२ ॥
Entonces, el señor de los rākṣasas, de brazos poderosos y gran furia, tensó su enorme arco y lanzó un rugido terrible.
6.92.33
आचार्यस्यार्धचन्द्रेण क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् ।
सोमदत्तस्य भल्लेन ध्वजं चोन्मथ्य चानदत् ॥ ६.९२.३३ ॥
Enfurecido, cortó el arco del maestro (Droṇa) con una flecha de punta de media luna, derribó el estandarte de Somadatta con una flecha de punta ancha y rugió.
6.92.34
बाह्लीकं च त्रिभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
कृपमेकेन विव्याध चित्रसेनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.९२.३४ ॥
Atravesó a Bāhlīka en medio del pecho con tres flechas, hirió a Kṛpa con una y traspasó a Citrasena con tres saetas.
6.92.35
पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च ।
जत्रुदेशे समासाद्य विकर्णं समताडयत् ॥ ६.९२.३५ ॥
Con una flecha disparada desde un arco completamente tensado y bien apuntada, se acercó a Vikarṇa y lo golpeó en la clavícula.
6.92.36
न्यषीदत्स्वरथोपस्थे शोणितेन परिप्लुतः ।
ततः पुनरमेयात्मा नाराचान्दश पञ्च च ॥ ६.९२.३६ ॥
Empapado en sangre, se dejó caer en el suelo de su carro. Entonces el de espíritu inmensurable disparó de nuevo quince flechas de hierro.
6.92.37
भूरिश्रवसि संक्रुद्धः प्राहिणोद्भरतर्षभ ।
ते वर्म भित्त्वा तस्याशु विविशुर्धरणीतलम् ॥ ६.९२.३७ ॥
Furioso contra Bhūriśravas, oh toro de los Bharatas, lanzó flechas; atravesando su armadura, entraron velozmente en la superficie de la tierra.
6.92.38
विविंशतेश्च द्रौणेश्च यन्तारौ समताडयत् ।
तौ पेततू रथोपस्थे रश्मीनुत्सृज्य वाजिनाम् ॥ ६.९२.३८ ॥
Abatió a los aurigas de Viviṃśati y del hijo de Droṇa; soltando las riendas de los caballos, ambos cayeron sobre el suelo del carro.
6.92.39
सिन्धुराज्ञोऽर्धचन्द्रेण वाराहं स्वर्णभूषितम् ।
उन्ममाथ महाराज द्वितीयेनाच्छिनद्धनुः ॥ ६.९२.३९ ॥
Oh gran rey, con una flecha de media luna derribó el estandarte del jabalí adornado en oro del rey de los Sindhus, y con una segunda flecha cortó su arco.
6.92.40
चतुर्भिरथ नाराचैरावन्त्यस्य महात्मनः ।
जघान चतुरो वाहान्क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ६.९२.४० ॥
Entonces, con los ojos enrojecidos de cólera, con cuatro flechas de hierro mató a los cuatro corceles del magnánimo Āvantya.
6.92.41
पूर्णायतविसृष्टेन पीतेन निशितेन च ।
निर्बिभेद महाराज राजपुत्रं बृहद्बलम् ॥ ६.९२.४१ ॥
Oh gran rey, con una flecha afilada de punta dorada lanzada desde un arco completamente tensado, atravesó al príncipe Bṛhadbala.
6.92.42
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
भृशं क्रोधेन चाविष्टो रथस्थो राक्षसाधिपः ॥ ६.९२.४२ ॥
Profundamente herido y adolorido, se sentó en el suelo del carro; y el señor de los rākṣasas, poseído en gran medida por la ira, permaneció de pie en su carro.
6.92.43
चिक्षेप निशितांस्तीक्ष्णाञ्छरानाशीविषोपमान् ।
बिभिदुस्ते महाराज शल्यं युद्धविशारदम् ॥ ६.९२.४३ ॥
Lanzó flechas afiladas y penetrantes, semejantes a serpientes venenosas; oh gran rey, perforaron a Śalya, diestro en la batalla.