മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.92.1
ततस्तद्बाणवर्षं तु दुःसहं दानवैरपि ।
दधार युधि राजेन्द्रो यथा वर्षं महाद्विपः ॥ ६.९२.१ ॥
ദാനവർക്കുപോലും താങ്ങാനാകാത്ത ആ ശരവർഷത്തെ രാജേന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ, മഹാഗജം മഴയെ എന്നപോലെ, സഹിച്ചുനിന്നു.
6.92.2
ततः क्रोधसमाविष्टो निःश्वसन्निव पन्नगः ।
संशयं परमं प्राप्तः पुत्रस्ते भरतर्षभ ॥ ६.९२.२ ॥
അപ്പോൾ കോപം നിറഞ്ഞ നിന്റെ പുത്രൻ, സർപ്പത്തെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട്, അതിവലിയ സംശയത്തിൽ അകപ്പെട്ടു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
6.92.3
मुमोच निशितांस्तीक्ष्णान्नाराचान्पञ्चविंशतिम् ।
तेऽपतन्सहसा राजंस्तस्मिन्राक्षसपुङ्गवे ॥ ६.९२.३ ॥
അവൻ മൂർച്ചയേറിയ, തീക്ഷ്ണമായ ഇരുപത്തഞ്ചു നാരാചങ്ങൾ തൊടുത്തു. രാജാവേ, അവ പെട്ടെന്ന് ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠന്റെമേൽ വീണു.
6.92.4
आशीविषा इव क्रुद्धाः पर्वते गन्धमादने ।
स तैर्विद्धः स्रवन्रक्तं प्रभिन्न इव कुञ्जरः ॥ ६.९२.४ ॥
ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ കോപിച്ച വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ ആ ശരങ്ങളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട്, രക്തം ഒഴുക്കി, മദം പൊട്ടിയ ആനയെപ്പോലെ അവൻ കാണപ്പെട്ടു.
6.92.5
दध्रे मतिं विनाशाय राज्ञः स पिशिताशनः ।
जग्राह च महाशक्तिं गिरीणामपि दारिणीम् ॥ ६.९२.५ ॥
രാജാവിന്റെ നാശത്തിനായി ആ മാംസഭോജി ഉറച്ചു; പർവതങ്ങളെപ്പോലും പിളർക്കുന്ന മഹാശക്തി അവൻ കൈക്കൊണ്ടു.
6.92.6
संप्रदीप्तां महोल्काभामशनिं ज्वलितामिव ।
तमागच्छन्महाबाहुर्जिघांसुस्तनयं तव ॥ ६.९२.६ ॥
മഹോൽക്കപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും ജ്വലിക്കുന്ന ഇടിമിന്നൽ പോലെയുള്ളതുമായ ആ ശക്തിയോടെ, നിന്റെ പുത്രനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ആ മഹാബാഹു മുന്നോട്ടുവന്നു.
6.92.7
तामुद्यतामभिप्रेक्ष्य वङ्गानामधिपस्त्वरन् ।
कुञ्जरं गिरिसंकाशं राक्षसं प्रत्यचोदयत् ॥ ६.९२.७ ॥
അത് ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ട് വങ്കരുടെ അധിപതി വേഗത്തിൽ പർവതസദൃശമായ ആനയെ രാക്ഷസനുനേരെ തെളിച്ചു.
6.92.8
स नागप्रवरेणाजौ बलिना शीघ्रगामिना ।
यतो दुर्योधनरथस्तं मार्गं प्रत्यषेधयत् ॥ ६.९२.८ ॥
അവൻ ശ്രേഷ്ഠനും ബലവാനും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനുമായ ആനയോടുകൂടി യുദ്ധത്തിൽ, ദുര്യോധനന്റെ രഥമുള്ള ആ വഴി തടഞ്ഞു.
6.92.9
पन्थानं वारयामास कुञ्जरेण सुतस्य ते ।
मार्गमावारितं दृष्ट्वा राज्ञा वङ्गेन धीमता ॥ ६.९२.९ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ വഴി ആനയാൽ തടയപ്പെട്ടത് കണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ വങ്കരാജാവ് വഴി അടച്ചു.
6.92.10
घटोत्कचो महाराज क्रोधसंरक्तलोचनः ।
उद्यतां तां महाशक्तिकं तस्मिंश्चिक्षेप वारणे ॥ ६.९२.१० ॥
മഹാരാജാവേ! കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ഘടോത്കചൻ ഉയർത്തിയ ആ മഹാശക്തിയെ ആ ആനയുടെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
6.92.11
स तयाऽभिहतो राजंस्तेन बाहुप्रमुक्तया ।
संजातरुधिरोत्पीडः पपात च ममार च ॥ ६.९२.११ ॥
രാജാവേ! ആ കൈയിൽ നിന്ന് എറിയപ്പെട്ട ശക്തിയാൽ അടിയേറ്റ്, രക്തം പൊട്ടിയൊഴുകിയ ആ ആന വീണു ചത്തു.
6.92.12
पतत्यथ गजे चापि वङ्गानामीश्वरो बली ।
जवेन समभिद्रुत्य जगाम धरणीतलम् ॥ ६.९२.१२ ॥
ആന വീഴുമ്പോൾതന്നെ വങ്കരുടെ ബലവാനായ അധിപതി വേഗത്തിൽ ചാടി ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.92.13
दुर्योधोऽपि संप्रेक्ष्य पतितं वरवारणम् ।
प्रभग्नं च बलं दृष्ट्वा जगाम परमां व्यथाम् ॥ ६.९२.१३ ॥
ദുര്യോധനനും ശ്രേഷ്ഠമായ ആന വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു, സൈന്യം ചിതറിപ്പോയത് കണ്ടു, അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.
6.92.14
अशक्तः प्रतियोद्धुं वै दृष्ट्वा तस्य पराक्रमम् ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य आत्मनश्चातिमानिताम्।
प्राप्तेऽपक्रनये राजा तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ६.९२.१४ ॥
അവന്റെ പരാക്രമം കണ്ട് എതിർക്കാൻ കഴിയാത്തവനായിരുന്നിട്ടും, ക്ഷത്രധർമ്മം മുന്നിൽ വെച്ചും സ്വന്തം അഭിമാനം ഓർത്തും, പിന്മാറേണ്ട സമയത്തും ആ രാജാവ് പർവതംപോലെ ഇളകാതെ നിന്നു.
6.92.15
राधान च शितं बाणं कालाग्निसमतेजसम् ।
सुयोच धरमक्रुद्धस्तस्मिन्घोरे निशाचरे ॥ ६.९२.१५ ॥
സുയോധനൻ ധർമ്മക്രോധത്തോടെ, കാലാഗ്നിതുല്യമായ തേജസ്സുള്ള മൂർച്ചയേറിയ ബാണം ആ ഭയങ്കര രാക്ഷസനുനേരെ അയച്ചു.
6.92.16
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वणिमिन्द्राशनिप्रभम् ।
लाघवान्मोचयामास महात्मा वै घटोत्कचः ॥ ६.९२.१६ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ബാണം തന്റെ നേരെ വരുന്നത് കണ്ട്, മഹാത്മാവായ ഘടോത്കചൻ ചടുലതയോടെ അതിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറി.
6.92.17
भूयश्च निननादोषं क्रोधसंरक्तलोचनः ।
त्रासयामास रौन्यानि युगन्ते जलदो यथा ॥ ६.९२.१७ ॥
ക്രോധത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചു; യുഗാന്തത്തിലെ മേഘംപോലെ കൗരവസേനയെ ഭയപ്പെടുത്തി.
6.92.18
तं श्रुत्वा निनिदं घोरं तस्व भीमस्य रक्षसः ।
आचार्यमुसंगम्य भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ६.९२.१८ ॥
ആ ഭീമരാക്ഷസന്റെ ഘോരമായ ഗർജ്ജനം കേട്ട്, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ ആചാര്യനരികിൽ ചെന്നു പറഞ്ഞു.
6.92.19
यथैव निनन्दो घोरः श्रूयते राक्षसेरितः ।
हैडिम्बो युध्यते नूनं राज्ञा दुर्योधनेन च ॥ ६.९२.१९ ॥
ഘോരനായ നിനാദന്റെ ഗർജ്ജനം രാക്ഷസനാൽ ഉയർത്തപ്പെടുന്നതായി കേൾക്കുന്നു; തീർച്ചയായും ഹൈഡിംബൻ രാജാവായ ദുര്യോധനനോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു.
6.92.20
नैष शक्यो हि संग्रामे जेतुं भूतेन केनचित् ।
तत्र गच्छत भद्रं वो राजानं परिरक्षितुम् ॥ ६.९२.२० ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ഒരു ജീവിയ്ക്കും ജയിക്കാനാവില്ല. നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം; അവിടെ പോയി രാജാവിനെ സംരക്ഷിക്കുക.
6.92.21
अभिद्रुत्य महाबाहुं राक्षसेन प्रपीडितम् ।
एतद्धि परमं कृत्यं सर्वेषां नः परंतपाः ॥ ६.९२.२१ ॥
രാക്ഷസനാൽ പീഡിതനായ മഹാബാഹുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് കുതിച്ചുചെല്ലുക തന്നെയാണ് നമ്മുടെ എല്ലാവരുടെയും പരമകർത്തവ്യം, ശത്രുതാപികളേ.
6.92.22
पितामहवचः श्रुत्वा त्वरमाणा महारथाः ।
उत्तमं जवमास्थाय प्रययुर्यत्र कौरवः ॥ ६.९२.२२ ॥
പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ധൃതിപ്പെട്ട മഹാരഥന്മാർ ഉത്തമവേഗത്തോടെ കൗരവനിരുന്നിടത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
6.92.23
द्रोणश्च सोमदत्तश्च बाह्लीकोऽथ जयद्रथः ।
कृपो भिरिश्रवाः शल्य आवन्त्यः स बृहद्बलः ॥ ६.९२.२३ ॥
ദ്രോണൻ, സോമദത്തൻ, ബാഹ്ലീകൻ, പിന്നെ ജയദ്രഥൻ, കൃപൻ, ഭൂരിശ്രവസ്, ശല്യൻ, ആവന്ത്യൻ, ആ ബൃഹദ്ബലൻ.
6.92.24
अश्वत्थामा विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ।
रथाश्चानेकसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ॥ ६.९२.२४ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ്, വികർണ്ണൻ, ചിത്രസേനൻ, വിവിംശതി, അവരെ അനുഗമിച്ച അനേകം സഹസ്രം രഥങ്ങളും.
6.92.25
अभिद्रुतं परीप्सन्तः पुत्रं दुर्योधनं तव ।
तदनीकमनाधृष्यं पालितं तु महारथैः ॥ ६.९२.२५ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട്, അവനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ അജയ്യമായ സേന മഹാരഥന്മാരാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.92.26
पाततायिनमायान्तं प्रेक्ष्य राक्षससत्तमः ।
…कम्पत महाबाहुर्मैनाक इव पर्वतःक ॥ ६.९२.२६ ॥
പാഞ്ഞടുത്ത് വരുന്ന അവനെ കണ്ട രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനായ മഹാബാഹു… മൈനാക പർവതം പോലെ വിറച്ചു.
6.92.27
प्रगृह्य विपुलं चापं ज्ञातिभिः परिवारितः ।
शूलमुद्गरहस्तैश्च नानाप्रहरणैरपि ॥ ६.९२.२७ ॥
വലിയ വില്ലെടുത്ത്, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശൂലവും ഗദയും കൈകളിൽ പിടിച്ച്, പലതരം ആയുധങ്ങളോടെയും.
6.92.28
ततः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
राक्षसानां च मुख्यस्य दुर्योधनबलस्य च ॥ ६.९२.२८ ॥
അപ്പോൾ രാക്ഷസന്മാരും ദുര്യോധനസേനയുടെ മുഖ്യനും തമ്മിൽ രോമാഞ്ചം ജനിപ്പിക്കുന്ന ഘോരയുദ്ധം നടന്നു.
6.92.29
धनुषां कूजतां शब्दः सर्वतस्तुमुलो रणे ।
अश्रूयत महाराज वंशानां दह्यतामिव ॥ ६.९२.२९ ॥
മഹാരാജാവേ, രണഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും വില്ലുകളുടെ ഞാണൊലിയുടെ ഘോരശബ്ദം കത്തുന്ന മുളങ്കാടുകൾ പൊട്ടുന്നതുപോലെ കേൾക്കപ്പെട്ടു.
6.92.30
शस्त्राणां पात्यमानानां कवचेषु शरीरिणाम् ।
शब्दः समभवद्राजन्गिरीणामिव भिद्यताम् ॥ ६.९२.३० ॥
രാജാവേ, കവചങ്ങളിൽ വീഴുന്ന ആയുധങ്ങളുടെ ശബ്ദം പിളരുന്ന പർവതങ്ങളുടെ ശബ്ദം പോലെ ഉയർന്നു.
6.92.31
वीरबाहुविसृष्टानां तोमराणां विशांपते ।
रूपमासीद्वियत्स्थानां सर्पाणामिव सर्पताम् ॥ ६.९२.३१ ॥
ഹേ രാജാവേ, വീരന്മാരുടെ ബാഹുക്കളാൽ എയ്യപ്പെട്ട തോമരങ്ങളുടെ രൂപം ആകാശത്തിൽ ഇഴയുന്ന സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
6.92.32
ततः परमसंक्रुद्धो विष्फार्य सुमहद्धनुः ।
राक्षसन्द्रो महाबाहुर्विनदन्भैरव रवम् ॥ ६.९२.३२ ॥
അപ്പോൾ അത്യന്തം കുപിതനായ മഹാബാഹുവായ രാക്ഷസരാജൻ തന്റെ വലിയ വില്ല് വലിച്ചുതുറന്ന് ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം മുഴക്കി.
6.92.33
आचार्यस्यार्धचन्द्रेण क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् ।
सोमदत्तस्य भल्लेन ध्वजं चोन्मथ्य चानदत् ॥ ६.९२.३३ ॥
കോപിച്ച് അവൻ ആചാര്യന്റെ (ദ്രോണരുടെ) വില്ല് അർധചന്ദ്രബാണംകൊണ്ട് മുറിച്ചു; സോമദത്തന്റെ കൊടി ഭല്ലംകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി ഗർജ്ജിച്ചു.
6.92.34
बाह्लीकं च त्रिभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
कृपमेकेन विव्याध चित्रसेनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.९२.३४ ॥
ബാഹ്ലീകനെ മൂന്ന് ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് നെഞ്ചിന്റെ മധ്യത്തിൽ തിരിച്ചടിച്ചു; കൃപനെ ഒരു ബാണംകൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിച്ചു; ചിത്രസേനനെ മൂന്ന് ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.92.35
पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च ।
जत्रुदेशे समासाद्य विकर्णं समताडयत् ॥ ६.९२.३५ ॥
പൂർണമായി വലിച്ച് ശരിയായി ലക്ഷ്യംവെച്ച് വിട്ട ബാണത്താൽ വികർണന്റെ അടുത്തെത്തി കോളർബോണിന്റെ ഭാഗത്ത് അടിച്ചു.
6.92.36
न्यषीदत्स्वरथोपस्थे शोणितेन परिप्लुतः ।
ततः पुनरमेयात्मा नाराचान्दश पञ्च च ॥ ६.९२.३६ ॥
രക്തത്തിൽ കുളിച്ച് അവൻ തന്റെ രഥത്തിന്റെ തട്ടിൽ ഇരുന്നുപോയി. പിന്നീട് അളവറ്റ ആത്മബലമുള്ളവൻ വീണ്ടും പതിനഞ്ച് നാരാചബാണങ്ങൾ അയച്ചു.
6.92.37
भूरिश्रवसि संक्रुद्धः प्राहिणोद्भरतर्षभ ।
ते वर्म भित्त्वा तस्याशु विविशुर्धरणीतलम् ॥ ६.९२.३७ ॥
ഭൂരിശ്രവസ്സിനെതിരെ അതിക്രോധത്തോടെ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ അമ്പുകൾ അയച്ചു. അവ അവന്റെ കവചം തുളച്ച് ഉടൻ ഭൂമിയിലേക്ക് കടന്നു.
6.92.38
विविंशतेश्च द्रौणेश्च यन्तारौ समताडयत् ।
तौ पेततू रथोपस्थे रश्मीनुत्सृज्य वाजिनाम् ॥ ६.९२.३८ ॥
വിവിംശതിയുടെയും ദ്രോണപുത്രന്റെയും സാരഥികളെ അവൻ അടിച്ചുവീഴ്ത്തി. കുതിരകളുടെ കടിഞ്ഞാൺ വിട്ട് ഇരുവരും രഥത്തട്ടിൽ വീണു.
6.92.39
सिन्धुराज्ञोऽर्धचन्द्रेण वाराहं स्वर्णभूषितम् ।
उन्ममाथ महाराज द्वितीयेनाच्छिनद्धनुः ॥ ६.९२.३९ ॥
മഹാരാജാവേ, സിന്ധുരാജാവിന്റെ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ വരാഹധ്വജം അർദ്ധചന്ദ്രബാണത്താൽ അവൻ പിഴുതെറിഞ്ഞു; രണ്ടാമത്തെ ബാണത്താൽ വില്ല് മുറിച്ചു.
6.92.40
चतुर्भिरथ नाराचैरावन्त्यस्य महात्मनः ।
जघान चतुरो वाहान्क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ६.९२.४० ॥
പിന്നീട് ക്രോധത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ നാല് നാരാച ബാണങ്ങളാൽ മഹാത്മാവായ ആവന്ത്യന്റെ നാല് കുതിരകളെ കൊന്നു.
6.92.41
पूर्णायतविसृष्टेन पीतेन निशितेन च ।
निर्बिभेद महाराज राजपुत्रं बृहद्बलम् ॥ ६.९२.४१ ॥
മഹാരാജാവേ, പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിൽനിന്ന് തൊടുത്ത മഞ്ഞനിറവും മൂർച്ചയുമുള്ള ബാണത്താൽ അവൻ രാജപുത്രനായ ബൃഹദ്ബലനെ തുളച്ചു.
6.92.42
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
भृशं क्रोधेन चाविष्टो रथस्थो राक्षसाधिपः ॥ ६.९२.४२ ॥
ആഴത്തിൽ മുറിവേറ്റ് വേദനിച്ച് അവൻ രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നു. ക്രോധത്താൽ നിറഞ്ഞ ആ രാക്ഷസാധിപൻ രഥത്തിൽത്തന്നെ നിന്നു.
6.92.43
चिक्षेप निशितांस्तीक्ष्णाञ्छरानाशीविषोपमान् ।
बिभिदुस्ते महाराज शल्यं युद्धविशारदम् ॥ ६.९२.४३ ॥
അവൻ മൂർച്ചയുള്ള, കൂർത്ത അമ്പുകൾ എയ്തു; അവ വിഷസർപ്പങ്ങൾക്കു തുല്യമായിരുന്നു. ഹേ മഹാരാജാവേ, അവ യുദ്ധവിദഗ്ധനായ ശല്യനെ തുളച്ചു.