મહાભારત · અધ્યાય 7.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.107.1
बृहत्क्षत्रमथायान्तं केकयं दृढविक्रमम् ।
क्षेमधूर्तिर्महाराज विव्याधोरसि मार्गणैः ॥ ७.१०७.१ ॥
ત્યારે દૃઢ પરાક્રમી કેકય બૃહત્ક્ષત્રને આવતો જોઈ, હે મહારાજ, ક્ષેમધૂર્તિએ બાણોથી તેની છાતી વીંધી.
7.107.2
बृहत्क्षत्रस्तु तं राजा नवत्या नतपर्वणाम् ।
आजघ्ने त्वरितो राजन्द्रोणानीकबिभित्सया ॥ ७.१०७.२ ॥
ત્યારે રાજા બૃહત્ક્ષત્રે દ્રોણની સેના ભેદવાની ઇચ્છાથી ઝડપથી તેના પર વળેલા ગાંઠવાળા નેવું બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.107.3
क्षेमधूर्तिस्तु सङ्क्रुद्धः केकयस्य महात्मनः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन ह ॥ ७.१०७.३ ॥
પરંતુ ક્રોધે ભરાયેલા ક્ષેમધૂર્તિએ તે મહાત્મા કેકયનું ધનુષ્ય પીળા અને તીક્ષ્ણ ભલ્લ બાણથી કાપી નાખ્યું.
7.107.4
अथैनं छिन्नधन्वानं शरेणानतपर्वणा ।
विव्याध समरे तूर्णं प्रवरं सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१०७.४ ॥
પછી ધનુષ્ય કપાઈ ગયેલા તેને, યુદ્ધમાં વળેલા ગાંઠવાળા બાણથી તરત વીંધી નાખ્યો; તે સર્વ ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
7.107.5
अथान्यद्धनुरादाय बृहत्क्षत्रो हसन्निव ।
व्यश्वसूतरथं चक्रे क्षमदूर्तिं महारथम् ॥ ७.१०७.५ ॥
પછી બૃહત્ક્ષત્રે બીજું ધનુષ્ય ઉપાડીને, જાણે હસતા હોય તેમ, મહારથી ક્ષેમધૂર્તિના રથને ઘોડા અને સારથી વિનાનો કરી દીધો.
7.107.6
ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
जहार नृपतेः कायाच्छिरोऽज्वलितकुण्डलम् ॥ ७.१०७.६ ॥
પછી બીજા પીળા અને તીક્ષ્ણ ભલ્લ બાણથી રાજાના દેહથી ચમકતા કુંડળવાળું મસ્તક કાપી લીધું.
7.107.7
तच्छिन्नं सहसा तस्य शिरः कुञ्चितमूर्धजम् ।
सकिरीटं महीं प्राप्य बभौ ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.१०७.७ ॥
તેનું કપાયેલું માથું, વાંકડિયા વાળ અને મુગટ સહિત, અચાનક જમીન પર પડીને આકાશમાંથી પડેલા તેજની જેમ ચમક્યું.
7.107.8
तं निहत्य रणे हृष्टो बृहत्क्षत्रो महारथः ।
सहसाऽभ्यपतत्सैन्यं तावकं पार्थकारणात् ॥ ७.१०७.८ ॥
તેને યુદ્ધમાં મારીને હર્ષિત થયેલો મહારથી બૃહત્ક્ષત્ર પાર્થના કારણે અચાનક તમારી સેના પર ધસી ગયો.
7.107.9
धृष्टकेतुं तथाऽऽयान्तं द्रोणहेतोः पराक्रमी ।
वीरधन्वा महेष्वासो वारयामास भारत ॥ ७.१०७.९ ॥
દ્રોણ માટે આવી રહેલા ધૃષ્ટકેતુને પણ પરાક્રમી મહાધનુર્ધર વીરધન્વાએ રોકી લીધો, હે ભરતવંશી.
7.107.10
तौ परस्परमासाद्य शरदंष्ट्रौ तरस्विनौ ।
शरैरनेकसाहस्रेरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१०७.१० ॥
બાણોને દાંત જેવા ધરાવતા તે બંને વેગવાન વીરો એકબીજાની સામે આવીને હજારો બાણોથી એકબીજાને પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
7.107.11
तावुभौ नरशार्दूलौ युयुधाते परस्परम् ।
महावने तीव्रमदौ वारणाविव यूथपौ ॥ ७.१०७.११ ॥
તે બંને નરશાર્દૂલો એકબીજા સાથે લડ્યા, જેમ કોઈ મોટા જંગલમાં મદમસ્ત બે હાથીઓના યૂથપતિઓ લડે.
7.107.12
गिरिगह्वरमासाद्य शार्दूलाविव रोषितौ ।
युयुधाते महावीर्यौ परस्परजिघांसया ॥ ७.१०७.१२ ॥
પર્વતની ગુફામાં પહોંચેલા બે ક્રોધિત વાઘની જેમ, મહાપરાક્રમી તે બંનેએ એકબીજાને મારી નાખવાની ઇચ્છાથી યુદ્ધ કર્યું.
7.107.13
तद्युद्धमासीत्तुमुलं प्रेक्षणीयं विशाम्पते ।
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयाद्भुतदर्शनम् ॥ ७.१०७.१३ ॥
હે પ્રજાપતિ, તે યુદ્ધ ભીષણ અને જોવા લાયક હતું; સિદ્ધો અને ચારણોના સમૂહ માટે તે વિસ્મય પમાડે એવું અદ્ભુત દૃશ્ય હતું.
7.107.14
वीरधन्वा ततः क्रुद्धो धृष्टकेतोः शरासनम् ।
द्विधा चिच्छेद भल्लेन प्रहसन्निव भारत ॥ ७.१०७.१४ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા વીરધન્વાએ ભલ્લ બાણથી ધૃષ્ટકેતુનું ધનુષ બે ટુકડા કરી કાપી નાખ્યું; હે ભારત, જાણે હસતાં હસતાં તેણે તેમ કર્યું.
7.107.15
तदुत्सृज्य धनुच्छिन्नं चेदिराजो महारथः ।
शक्तिं जग्राह विपुलां हेमदण्डामयस्मयीम् ॥ ७.१०७.१५ ॥
તૂટેલું ધનુષ ફેંકી દઈને મહારથી ચેદિરાજે સોનાના દંડવાળી અને લોખંડની બનેલી વિશાળ શક્તિ ઉપાડી લીધી.
7.107.16
तां तु शक्तिं महावीर्यां दोर्भ्यामायस्य भारत ।
चिक्षेप सहसा यत्तो वीरधन्वरथं प्रति ॥ ७.१०७.१६ ॥
હે ભારત, તે મહાશક્તિશાળી શક્તિને બંને હાથે ફેરવીને સાવધ ચેદિરાજે અચાનક વીરધન્વાના રથ તરફ ફેંકી.
7.107.17
तया तु वीरघातिन्या शक्त्या त्वभिहतो भृशम् ।
निर्भिन्नहृदयस्तूर्णं निपपात रथान्महीम् ॥ ७.१०७.१७ ॥
વીરોનો સંહાર કરનારી તે શક્તિથી ભારે ઘાયલ થઈને, હૃદય વીંધાઈ જતાં તેઓ તરત રથમાંથી ધરતી પર પડી ગયા.
7.107.18
तस्मिन्विनिहते वीरे त्रैगर्तानां महारथे ।
बलं तेऽभज्यत विभो पाण्डवेयैः समन्ततः ॥ ७.१०७.१८ ॥
ત્રિગર્તોના તે મહારથી વીર મરાયા ત્યારે, હે પ્રભુ, પાંડવોએ તમારી સેનાને ચારેય તરફથી ભાંગી નાખી.
7.107.19
सहदेवे ततः षष्टिं सायकान्दुर्मुखोऽक्षिपत् ।
ननाद च महानादं तर्जयन्पाण्डवं रणे ॥ ७.१०७.१९ ॥
પછી દુર્મુખે સહદેવ પર સાઠ બાણ છોડ્યાં; યુદ્ધમાં પાંડવને ધમકાવતાં તેણે મહાન ગર્જના કરી.
7.107.20
माद्रेयस्तु ततः क्रुद्धो दुर्मुखं च शितैः शरैः ।
भ्राता भ्रातरमायत्तो विव्याध प्रहसन्निव ॥ ७.१०७.२० ॥
પછી ક્રોધિત માદ્રીપુત્રે દુર્મુખ પર તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો; ભાઈએ ભાઈ પર આક્રમણ કરતાં જાણે હસતાં હસતાં તેને વીંધી નાખ્યો.
7.107.21
तं रणे रभसं दृष्ट्वा सहदेवं महाबलम् ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैस्ताडयामास भारत ॥ ७.१०७.२१ ॥
હે ભારત, યુદ્ધમાં આવેશપૂર્વક ઊભેલા મહાબલી સહદેવને જોઈને દુર્મુખે નવ બાણોથી તેને પ્રહાર કર્યો.
7.107.22
दुर्मुखस्य तु भल्लेन च्छित्त्वा केतुं महाबलः ।
जघान चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१०७.२२ ॥
પરંતુ મહાબલીએ ભલ્લથી દુર્મુખનો ધ્વજ છેદી નાખ્યો અને ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના ચારેય ઘોડાને મારી નાખ્યા.
7.107.23
अथापरेण भल्लेन पीतेन निशितेन ह ।
चिच्छेद सारथेः कायाच्छिरो ज्वलितकुण्डलम् ॥ ७.१०७.२३ ॥
પછી બીજા પીળા તીક્ષ્ણ ભલ્લથી સારથિના દેહમાંથી ઝળહળતાં કુંડળવાળું મસ્તક છેદી નાખ્યું.
7.107.24
क्षुरप्रेण च तीक्ष्णेन कौरव्यस्य महद्धनुः ।
सहदेवो रणे छित्त्वा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ७.१०७.२४ ॥
તીક્ષ્ણ ક્ષુરપ્રથી સહદેવે રણમાં કૌરવનું મહાન ધનુષ્ય છેદી નાખ્યું અને તેને પાંચ બાણોથી વીંધ્યો.
7.107.25
हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा दुर्मुखो विमनास्तदा ।
आरुरोह रथं राजन्निरमित्रस्य भारत ॥ ७.१०७.२५ ॥
ઘોડા મરાયા પછી પોતાનો રથ છોડીને દુર્મુખ ત્યારે ઉદાસ મનથી, હે રાજન્, હે ભારત, નિરમિત્રના રથ પર ચડ્યો.
7.107.26
सहदेवस्ततः क्रुद्धो निरमित्रं महाहवे ।
जघान पृथुधारेण भल्लेन परवीरहा ॥ ७.१०७.२६ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા સહદેવે તે મહાયુદ્ધમાં પહોળી ધારવાળા ભલ્લ બાણથી નિરમિત્રને હણ્યો, શત્રુવીરોનો સંહારક તે.
7.107.27
स पपात रथोपस्थान्निरमित्रो जनेश्वरः ।
त्रिगर्तराजस्य सुतो व्यथयंस्तव वाहिनीम् ॥ ७.१०७.२७ ॥
ત્રિગર્તરાજનો પુત્ર, જનેશ્વર નિરમિત્ર, તમારા સૈન્યને પીડા આપતો રથના આસનથી પડ્યો.
7.107.28
तं तु हत्वा महाबाहुः सहदेवो व्यरोचत ।
यथा दाशरथी रामः खरं हत्वा महाबलम् ॥ ७.१०७.२८ ॥
તેને હણીને મહાબાહુ સહદેવ એવો શોભ્યો, જેમ દશરથપુત્ર રામ મહાબળવાન ખરને હણીને શોભ્યા હતા.
7.107.29
हाहाकारो महानासीत्त्रिगर्तानां जनेश्वर ।
राजपुत्रं हतं दृष्ट्वा निरमित्रं महारथम् ॥ ७.१०७.२९ ॥
હે જનેશ્વર, ત્રિગર્તોમાં મોટો હાહાકાર ઊઠ્યો; રાજપુત્ર મહારથી નિરમિત્રને હણાયેલો જોઈને.
7.107.30
नकुलस्ते सुतं राजन्विकर्णं पृथुलोचनम् ।
मुहूर्ताज्जितवाँल्लोके तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१०७.३० ॥
હે રાજન્, નકુલે તમારા પુત્ર વિકર્ણને, વિશાળ નેત્રવાળાને, ક્ષણમાં જીતી લીધો; તે જગતમાં અદ્ભુત જેવું થયું.
7.107.31
सात्यकिं व्याघ्रदत्तस्तु शरैः सन्नतपर्वभिः ।
चक्रेऽदृश्यं साश्वसूतं सध्वजं पृतनान्तरे ॥ ७.१०७.३१ ॥
વ્યાઘ્રદત્તે વળેલા સાંધાવાળા બાણોથી સાત્યકિને ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ સહિત સેનાની વચ્ચે અદૃશ્ય કરી દીધા.
7.107.32
तान्निवार्य शराञ्शूरः शैनेयः कृतहस्तवत् ।
साश्वसूतध्वजं बाणैर्व्याघ्रदत्तमपातयत् ॥ ७.१०७.३२ ॥
તે બાણોને રોકીને શૂર શૈનેય (સાત્યકિ) એ કુશળ હાથે વ્યાઘ્રદત્તને ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ સહિત બાણોથી પાડી દીધો.
7.107.33
कुमारे निहते तस्मिन्मागधस्य सुते प्रभो ।
मागधाः सर्वतो यत्ता युयुधानमुपाद्रवन् ॥ ७.१०७.३३ ॥
હે પ્રભુ, મગધ રાજાના તે પુત્ર કુમારના મૃત્યુ પછી મગધ યોદ્ધાઓ ચારે બાજુથી તૈયાર થઈ યુયુધાન (સાત્યકિ) પર ધસી આવ્યા.
7.107.34
विसृजन्तः शरांश्चैव तोमरांश्च सहस्रशः ।
मिण्डिपालांस्तथा प्रासान्मुद्रान्मुसलानपि
अयोधयन्रणे शूराः सात्वतं युद्धदुर्मदम् ॥ ७.१०७.३४ ॥
રણમાં વીરોએ હજારો બાણ, તોમર, મિંડિપાલ, પ્રાસ, મુદ્ગર અને મુસળ ફેંકીને યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત સાત્વત (સાત્યકિ) સામે લડ્યા.
7.107.35
तांस्तु सर्वान्स बलवान्सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
नातिकृच्छ्राद्धसन्नेव विजिग्ये पुरुषर्षभः ॥ ७.१०७.३५ ॥
યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત બળવાન સાત્યકિ, પુરુષશ્રેષ્ઠ, તે બધાને અતિ કષ્ટ વિના, થોડા થાક છતાં જીતી ગયો.
7.107.36
मागधान्द्रवतो दृष्ट्वा हतशेषान्समन्ततः ।
बलं तेऽभज्यत विभो युयुधानशरार्दितम् ॥ ७.१०७.३६ ॥
હે વિભુ, ચારે બાજુ હણાયા વિના બચેલા મગધોને ભાગતા જોઈ તમારી સેના યુયુધાન (સાત્યકિ)ના બાણોથી પીડાઈને તૂટી પડી.
7.107.37
नाशयित्वा रणे सैन्यं त्वदीयं तु समन्ततः ।
विधुन्वानो धनुःश्रेष्ठं व्यभ्राजत महायशाः ॥ ७.१०७.३७ ॥
રણમેદાનમાં ચારે બાજુ તમારા સૈન્યનો નાશ કરીને, શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય હલાવતો તે મહાયશસ્વી ઝળહળી ઊઠ્યો.
7.107.38
भज्यमानं बलं राजन्सात्वतेन महात्मना ।
नाभ्यवर्तत युद्धाय त्रासितं दीर्घबाहुना ॥ ७.१०७.३८ ॥
હે રાજન્, મહાત્મા સાત્વતથી ભાંગી પડેલું તે સૈન્ય, દીર્ઘબાહુથી ત્રાસ પામીને યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યું નહીં.
7.107.39
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धः सहसोद्वृत्य चक्षुषी ।
सात्यकिं सत्यकर्माणं स्वयमेवाभिदुद्रुवे ॥ ७.१०७.३९ ॥
ત્યારે દ્રોણ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ, અચાનક આંખો ફેરવીને સત્યકર્મા સાત્યકિ પર પોતે જ દોડી ગયા.