મહાભારત · અધ્યાય 7.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.108.1
द्रौपदेयान्महेष्वासान्सौमदत्तिर्महायशाः ।
एकैकं पञ्चभिर्विद्व्वा पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१०८.१ ॥
મહાયશસ્વી સોમદત્તના પુત્રે દ્રૌપદીના મહાધનુર્ધર પુત્રોમાંના દરેકને પાંચ બાણો વડે વીંધ્યા, અને પછી સાત બાણો વડે ફરી વીંધ્યા.
7.108.2
ते पीडिता भृशं तेन रौद्रेण सहसा विभो ।
प्रमूढा नैव विविदुर्मृधे कृत्यं स्म किंचन ॥ ७.१०८.२ ॥
હે પ્રભુ, એ ક્રૂર વીર વડે અચાનક અત્યંત પીડિત થઈને તેઓ મૂંઝાઈ ગયા; યુદ્ધમાં શું કરવું તે તેમને કંઈ સમજાયું નહીં.
7.108.3
नाकुलिश्च शतानीकः सौमदत्तिं नरर्षभम् ।
द्वाभ्यां विद्व्वाऽनदद्वृष्टः शराभ्यां शत्रुकर्शनः ॥ ७.१०८.३ ॥
નકુલનો પુત્ર શતાનીક, શત્રુઓને પીડનાર, નરશ્રેષ્ઠ સોમદત્તના પુત્રને બે બાણો વડે વીંધી ગર્જ્યો.
7.108.4
तथेतरे रणे यत्तास्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
विव्यधुः समरे तूर्णं सौमदत्तिममर्षणम् ॥ ७.१०८.४ ॥
એ જ રીતે યુદ્ધમાં તત્પર બીજાઓએ સીધા જતા બાણો વડે દરેકે ત્રણ-ત્રણ બાણ મારી, અસહિષ્ણુ સોમદત્તના પુત્રને યુદ્ધમાં તરત વીંધ્યો.
7.108.5
स तान्प्रति महाराज पञ्च चिक्षेप सायकान् ।
एकैकं हृदि चाजघ्ने एकैकेन महायशाः ॥ ७.१०८.५ ॥
હે મહારાજ, તેણે તેમના પર પાંચ બાણો છોડ્યા; મહાયશસ્વીએ દરેકના હૃદય પર એક-એક બાણ વડે પ્રહાર કર્યો.
7.108.6
ततस्ते भ्रातरः पञ्च शरैर्विद्धा महात्मना ।
परिवार्य रणे वीरं विव्यधुः सायकैर्भृशम् ॥ ७.१०८.६ ॥
પછી મહાત્માના બાણોથી વીંધાયેલા એ પાંચ ભાઈઓએ યુદ્ધમાં એ વીરને ઘેરી લઈ બાણો વડે ખૂબ વીંધ્યો.
7.108.7
अर्जुनिस्तु हयांस्तस्य चतुर्भिर्निशितैः शरैः ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१०८.७ ॥
અર્જુને ક્રોધે ભરાઈને ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના ઘોડાઓને યમલોક તરફ મોકલી દીધા.
7.108.8
भैमसेनिर्धनुश्छित्त्वा सौमदत्तेर्महात्मनः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ७.१०८.८ ॥
ભીમસેનના પુત્રે સૌમદત્તિ મહાત્માનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું, બળપૂર્વક ગર્જના કરી અને તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને વીંધી નાખ્યો.
7.108.9
यौधिष्ठिरिर्ध्वजं तस्य च्छित्त्वा भूमावपातयत् ।
नाकुलिश्चाथ यन्तारं रथनीडादपाहरत् ॥ ७.१०८.९ ॥
યુધિષ્ઠિરના પુત્રે તેની ધ્વજા કાપીને ભૂમિ પર પાડી દીધી; પછી નકુલના પુત્રે સારથિને રથની બેઠકમાંથી ઉઠાવી લીધો.
7.108.10
साहदेविस्तु तं ज्ञात्वा भ्रातृभिर्विमुखीकृतम् ।
क्षुरप्रेण शिरो राजन्निचकर्त महात्मनः ॥ ७.१०८.१० ॥
સહદેવના પુત્રે તેને ભાઈઓ દ્વારા વિમુખ કરાયેલો જાણીને, હે રાજન, ક્ષુરપ્ર બાણથી તે મહાત્માનું મસ્તક કાપી નાખ્યું.
7.108.11
तच्छिरो न्यपतद्भूतौ तपनीयविभूषितम् ।
अभासयद्रुणोद्देशं बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०८.११ ॥
સોનાથી શણગારેલું એ મસ્તક ભૂમિ પર પડી ગયું; ઉગતા સૂર્ય જેવી પ્રભાથી તેણે રણભૂમિને ઝળહળાવી દીધી.
7.108.12
सौमदत्तेः शिरो दृष्ट्वा निपतत्तन्महात्मनः ।
वित्रस्तास्तावका राजन्प्रदुद्रुवुरनेकधा ॥ ७.१०८.१२ ॥
સૌમદત્તિ મહાત્માનું મસ્તક પડતું જોઈને, હે રાજન, તમારા સૈનિકો ભયભીત થઈને અનેક દિશાઓમાં ભાગી ગયા.
7.108.13
अलम्बुसस्तु समरे भीमसेनं महाबलम् ।
योधयामस सङ्क्रुद्धो लक्ष्मणं रावणिर्यथा ॥ ७.१०८.१३ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા અલંબુસે મહાબલી ભીમસેન સાથે યુદ્ધ કર્યું, જેમ રાવણપુત્રે લક્ષ્મણ સાથે કર્યું હતું.
7.108.14
सम्प्रयुद्धौ रमे दृष्ट्वा तावुभौ नरराक्षसौ ।
विस्मयः सर्वभूतानां भयं चासीत्सुदारुणम् ॥ ७.१०८.१४ ॥
યુદ્ધ કરતા એ બે નર-રાક્ષસોને જોઈને સર્વ પ્રાણીઓ આશ્ચર્યચકિત થયાં; અત્યંત ભયંકર ભય પણ ઉત્પન્ન થયો.
7.108.15
आर्श्यशृङ्गिं ततो भीमो नवभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध प्रहसन्राजन्राक्षसेन्द्रममर्षणम् ॥ ७.१०८.१५ ॥
હે રાજન્, ત્યારે ભીમે હસતાં હસતાં નવ તીક્ષ્ણ બાણો વડે ક્રોધી રાક્ષસેન્દ્ર આર્શ્યશૃંગિને વીંધ્યો.
7.108.16
तद्रक्षः समरे विद्धं कृत्वा नादं भयावहम् ।
अभ्यद्रवत्ततो भीमं ये च तस्य पदानुगाः ॥ ७.१०८.१६ ॥
યુદ્ધમાં વીંધાયેલા એ રાક્ષસે ભયજનક ગર્જના કરી અને પછી ભીમ પર ધસી આવ્યો; તેના અનુચરો પણ એમ જ આવ્યા.
7.108.17
स भीमं पञ्छभिर्विद्व्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
भैमान्परिजघानाशु रथांस्त्रिशतमाहवे।
पुनश्चतुःशतान्हत्वा भीमं विव्याध पत्रिणा ॥ ७.१०८.१७ ॥
તેણે પાંચ બાણ વડે ભીમને વીંધ્યો અને યુદ્ધમાં ભીમના ત્રણસો રથોને તરત નષ્ટ કર્યા. ફરી ચારસો રથોનો વધ કરીને એક બાણ વડે ભીમને ફરી વીંધ્યો.
7.108.18
सोऽतिविद्धस्तथा भीमो राक्षसेन महाबलः ।
निषसाद रथोपस्थे मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ॥ ७.१०८.१८ ॥
રાક્ષસ વડે આ રીતે અત્યંત વીંધાયેલો મહાબલી ભીમ મૂર્છાથી ઘેરાઈને રથના આસન પર બેસી પડ્યો.
7.108.19
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां मारुतिः क्रोधमूर्च्छितः ।
विकृष्य कार्मुकं घोरं भारसाधनमुत्तमम्।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैरर्दयामास सर्वतः ॥ ७.१०८.१९ ॥
પછી ભાનમાં આવેલા મારુતિએ ક્રોધથી મૂર્છિત થઈને તે ભયંકર, ઉત્તમ ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને તીક્ષ્ણ બાણોથી અલંબુષને ચારે બાજુથી પીડિત કર્યો.
7.108.20
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्नीलाञ्जनचयोपमः ।
शुशुभे सर्वतो राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ७.१०८.२० ॥
ઘણાં બાણોથી વીંધાયેલો તે નીલાંજનના ઢગલા જેવો હતો; હે રાજન્, તે ચારે બાજુ ખીલેલા કિંશુક વૃક્ષ જેવો શોભી ઊઠ્યો.
7.108.21
स वध्यमानः समरे भीमचापच्युतैः शरैः ।
स्मरन्भ्रातृवधं चैव पाण्डवेन महात्मना।
घोरं रूपमथो कृत्वा भीमसेनमभाषत ॥ ७.१०८.२१ ॥
યુદ્ધમાં ભીમના ધનુષ્યથી છૂટેલા બાણોથી પીડિત થઈને, મહાત્મા પાંડવ દ્વારા પોતાના ભાઈના વધનું સ્મરણ કરી, ભયંકર રૂપ ધારણ કરીને તે ભીમસેનને બોલ્યો.
7.108.22
तिष्ठेदानीं रणे पार्थ पश्य मेऽद्य पराक्रमम् ।
बाको नाम सुदुर्बुद्धे राक्षसप्रवरो बली। ॥ ७.१०८.२२ ॥
હે પાર્થ, હવે યુદ્ધમાં ઊભો રહે; આજે મારો પરાક્રમ જો. અરે દુર્બુદ્ધિ, હું બક નામે શ્રેષ્ઠ, બળવાન રાક્ષસ છું.
7.108.23
परोक्षं मम तद्वृत्तं यद्धाता मे हतस्त्वया ॥ ७.१०८.२३ ॥
મારા ભાઈને તેં જે માર્યો તે કૃત્ય મારી આંખ સામે બન્યું નહોતું.
7.108.24
एवमुक्त्वा ततो भीममन्तर्धानं गतस्तदा ।
महता शरवर्षेण भृशं तं समवाकिरत् ॥ ७.१०८.२४ ॥
આમ કહીને તે ત્યારે ભીમ સામેથી અંતર્ધાન થયો અને મોટી બાણવર્ષાથી તેને સંપૂર્ણ ઢાંકી દીધો.
7.108.25
भीमस्तु समरे राजन्नदृश्ये राक्षसे तदा ।
आकाशं पूरयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१०८.२५ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં ત્યારે ભીમે તે અદૃશ્ય રાક્ષસ પર નમેલી ગાંઠોવાળાં બાણોથી આકાશ ભરી દીધું.
7.108.26
स वध्यमानो भीमेन निमेषाद्रथमास्थितः ।
जगाम धरणीं चैव क्षुद्रः खं सहसाऽगमत् ॥ ७.१०८.२६ ॥
ભીમથી પ્રહાર પામેલો તે પળવારમાં રથ પર ચડી ભૂમિ તરફ ગયો; તે ક્ષુદ્ર રાક્ષસ અચાનક આકાશમાં ગયો.
7.108.27
उच्चावचानि रूपाणि चकार सुबहूनि च ।
अणुर्बृहत्पुनः स्थूलो नादान्मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ७.१०८.२७ ॥
તેણે અનેક રૂપો ધર્યાં—ક્યારેક નાનો, ક્યારેક વિશાળ, ફરી સ્થૂળ; ગર્જતા મેઘ જેવો.
7.108.28
निपेतुर्गगनाचत्चैव शरधाराः सहस्रशः ।
शक्तयः कणपाः प्रासाः शूलपट्टसतोमराः ॥ ७.१०८.२८ ॥
આકાશમાંથી હજારો બાણધારાઓ, શક્તિઓ, કણપો, પ્રાસો, શૂળો, પટ્ટિશો અને તોમરો પડવા લાગ્યા.
7.108.29
शतघ्न्यः परिघाश्चैव भिण्डिपालाः परश्वथाः ।
शिलाः खङ्घा गुडाश्चैव ऋष्टीर्वज्राणि चैव ह ॥ ७.१०८.२९ ॥
શતઘ્નીઓ, પરિઘો, ભિંડિપાલો, પરશુઓ, શિલાઓ, ખડ્ગો, ગુડો, ઋષ્ટિઓ અને વજ્રો પણ પડ્યા.
7.108.30
सा राक्षसविसृष्टा तु शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा ।
जघान पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान्रणमूर्धनि ॥ ७.१०८.३० ॥
રાક્ષસે વરસાવેલી તે અતિ ભયંકર શસ્ત્રવૃષ્ટિએ યુદ્ધના અગ્રભાગમાં પાંડુપુત્રના સૈનિકોને હણ્યા.
7.108.31
उच्चावचास्तथा वाचो व्याजहार समन्ततः ।
तेन पाण्डवसैन्यानां सूदिता युधि वारणाः ॥ ७.१०८.३१ ॥
તેણે ચારે બાજુ અનેક પ્રકારના શબ્દો ઉચ્ચાર્યા; તેનાથી યુદ્ધમાં પાંડવસેનાના હાથીઓ માર્યા ગયા.
7.108.32
हयाश्च बहवो राजन्पत्तयश्च तथा पुनः ।
रथेभ्यो रथिनः पेतुस्तस्य नुन्नाः स्म सायकैः ॥ ७.१०८.३२ ॥
હે રાજન! ઘણા ઘોડા અને પગદળના સૈનિકો, તથા રથોમાંથી રથીઓ પણ તેના બાણોથી ઘવાઈને પડી ગયા.
7.108.33
शोणितोदां रथावर्तां हस्तिग्राहसमाकुलाम् ।
छत्रहंसां कर्दमिनीं बाहुपन्नगसङ्कुलाम् ॥ ७.१०८.३३ ॥
લોહીનો પ્રવાહ ધરાવતી, રથરૂપી ભમરાવાળી, હાથીરૂપી મગરોથી ભરેલી, છત્રરૂપી હંસોવાળી, કાદવવાળી, ભુજારૂપી સાપોથી વ્યાપ્ત.
7.108.34
नदीं प्रवर्तयामास रक्षोगणसमाकुलाम् ।
वहन्तीं बहुधा राजंश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ॥ ७.१०८.३४ ॥
તેણે રાક્ષસસમૂહોથી ભરેલી એક નદી વહાવી; હે રાજન! તે ચેદિ, પાંચાલ અને સૃંજયોને અનેક રીતે તાણી જતી હતી.
7.108.35
तं तथा समरे राजन्विचरन्तमभीतवत् ।
पाण्डवा भृशसंविग्नाः प्रापश्यंस्तस्य विक्रमम् ॥ ७.१०८.३५ ॥
હે રાજન! યુદ્ધમાં તેને નિર્ભયની જેમ વિચરતો જોઈને પાંડવો અત્યંત વ્યગ્ર થઈ ગયા અને તેનો પરાક્રમ જોયો.
7.108.36
तावकानां तु सैन्यानां प्रहर्षः समजायत ।
वादित्रनिनदश्चोग्रः सुमहान्रोमहर्षणः ॥ ७.१०८.३६ ॥
તમારી સેનાઓમાં હર્ષ ઉત્પન્ન થયો; વાદ્યોનો અતિ મોટો, ઉગ્ર અને રોમાંચકારી ધ્વનિ ગુંજ્યો.
7.108.37
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तव सैन्यस्य पाण्डवः ।
नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं समीरितम् ॥ ७.१०८.३७ ॥
તમારી સેનાના એ ભયંકર ગર્જનને સાંભળીને પાંડવ તેને સહન ન કરી શક્યો, જેમ હાથી તાળીના અવાજને સહન ન કરી શકે.
7.108.38
ततः क्रोधाभिताम्राक्षो निर्दहन्निव पावकः ।
सन्दधे त्वाष्ट्रमस्त्रं स स्वयं त्वष्टेव मारुतिः ॥ ७.१०८.३८ ॥
ત્યારે ક્રોધથી લાલ આંખોવાળો તે, બાળતા અગ્નિ જેવો, ત્વષ્ટાનું અસ્ત્ર ધનુષ પર ચડાવવા લાગ્યો; તે પોતે ત્વષ્ટા અને વાયુપુત્ર જેવો હતો.
7.108.39
ततः शरसहस्राणि प्रादुरासन्समन्ततः ।
तैः शरैस्तव सैन्यस्य विद्रवः सुमहानभूत् ॥ ७.१०८.३९ ॥
ત્યારે ચારે બાજુથી હજારો બાણ પ્રગટ્યાં; તે બાણોથી તમારી સેનામાં મોટો ભાગદોડ થયો.
7.108.40
तदस्त्रं प्रेरितं तेन भीमसेनेन संयुगे ।
राक्षसस्य महामायां हत्वा राक्षसमार्दयत् ॥ ७.१०८.४० ॥
યુદ્ધમાં ભીમસેને છોડેલું તે અસ્ત્ર રાક્ષસની મહામાયાનો નાશ કરીને તે રાક્ષસને પીડવા લાગ્યું.
7.108.41
स वध्यमानो बहुधा भीमसेनेन राक्षसः ।
सन्त्यज्य समरे भीमं द्रोणानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.१०८.४१ ॥
ભીમસેન દ્વારા અનેક રીતે મરાતો તે રાક્ષસ યુદ્ધમાં ભીમને છોડીને દ્રોણની સેના તરફ ભાગ્યો.
7.108.42
तस्मिंस्तु निर्जिते राजन्राक्षसेन्द्रे महात्मना ।
अनादयन्सिंहनादैः पाण्डवाः सर्वतो दिशम् ॥ ७.१०८.४२ ॥
હે રાજન્! મહાત્માએ તે રાક્ષસરાજને જીતી લીધો ત્યારે પાંડવોએ સિંહનાદોથી બધી દિશાઓ ગજાવી દીધી.
7.108.43
अपूजयन्मारुतिं च संहृष्टास्ते महाबलम् ।
प्रहादमिव दैतेया यथा शक्रं मरुद्गणाः ॥ ७.१०८.४३ ॥
હર્ષિત થઈને તેમણે તે મહાબલી મારુતિ (ભીમ)નું પણ સન્માન કર્યું, જેમ દૈત્યો પ્રહ્લાદનું અને મરુદ્ગણો ઇન્દ્રનું કરે છે.