महाभारत · अध्याय 7.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.108.1
द्रौपदेयान्महेष्वासान्सौमदत्तिर्महायशाः ।
एकैकं पञ्चभिर्विद्व्वा पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१०८.१ ॥
महायशस्वी सोमदत्ताच्या पुत्राने द्रौपदीच्या महाधनुर्धर पुत्रांपैकी प्रत्येकाला पाच बाणांनी विद्ध केले, आणि पुन्हा सात बाणांनी विद्ध केले.
7.108.2
ते पीडिता भृशं तेन रौद्रेण सहसा विभो ।
प्रमूढा नैव विविदुर्मृधे कृत्यं स्म किंचन ॥ ७.१०८.२ ॥
हे प्रभो, त्या क्रूर वीराने अचानक अत्यंत पीडित होऊन ते गोंधळून गेले; युद्धात काय करावे हे त्यांना काहीच सुचले नाही.
7.108.3
नाकुलिश्च शतानीकः सौमदत्तिं नरर्षभम् ।
द्वाभ्यां विद्व्वाऽनदद्वृष्टः शराभ्यां शत्रुकर्शनः ॥ ७.१०८.३ ॥
नकुलाचा पुत्र शतानीक, शत्रूंना पीडा देणारा, नरश्रेष्ठ सोमदत्ताच्या पुत्राला दोन बाणांनी विद्ध करून गर्जना केली.
7.108.4
तथेतरे रणे यत्तास्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
विव्यधुः समरे तूर्णं सौमदत्तिममर्षणम् ॥ ७.१०८.४ ॥
त्याचप्रमाणे रणात सज्ज असलेल्या इतरांनी सरळ जाणाऱ्या बाणांनी प्रत्येकी तीन-तीन बाण मारून सोमदत्ताच्या असहिष्णू पुत्राला रणात तात्काळ विद्ध केले.
7.108.5
स तान्प्रति महाराज पञ्च चिक्षेप सायकान् ।
एकैकं हृदि चाजघ्ने एकैकेन महायशाः ॥ ७.१०८.५ ॥
हे महाराजा, त्याने त्यांच्यावर पाच बाण सोडले; महायशस्वीने प्रत्येकाच्या हृदयावर एक-एक बाणाने प्रहार केला.
7.108.6
ततस्ते भ्रातरः पञ्च शरैर्विद्धा महात्मना ।
परिवार्य रणे वीरं विव्यधुः सायकैर्भृशम् ॥ ७.१०८.६ ॥
मग महात्म्याच्या बाणांनी विद्ध झालेल्या त्या पाच भावांनी रणात त्या वीराला वेढून बाणांनी अत्यंत विद्ध केले.
7.108.7
अर्जुनिस्तु हयांस्तस्य चतुर्भिर्निशितैः शरैः ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१०८.७ ॥
अर्जुनाने संतप्त होऊन चार तीक्ष्ण बाणांनी त्याचे घोडे यमाच्या सदनाकडे पाठवले.
7.108.8
भैमसेनिर्धनुश्छित्त्वा सौमदत्तेर्महात्मनः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ७.१०८.८ ॥
भीमसेनाच्या पुत्राने सौमदत्तीच्या महात्म्याचे धनुष्य तोडले, जोरदार गर्जना केली आणि तीक्ष्ण बाणांनी त्याला विद्ध केले.
7.108.9
यौधिष्ठिरिर्ध्वजं तस्य च्छित्त्वा भूमावपातयत् ।
नाकुलिश्चाथ यन्तारं रथनीडादपाहरत् ॥ ७.१०८.९ ॥
युधिष्ठिराच्या पुत्राने त्याचा ध्वज तोडून जमिनीवर पाडला; मग नकुलाच्या पुत्राने सारथ्याला रथाच्या बैठकीवरून उचलून नेले.
7.108.10
साहदेविस्तु तं ज्ञात्वा भ्रातृभिर्विमुखीकृतम् ।
क्षुरप्रेण शिरो राजन्निचकर्त महात्मनः ॥ ७.१०८.१० ॥
सहदेवाच्या पुत्राने त्याला बांधवांनी विमुख केलेले जाणून, हे राजा, क्षुरप्र बाणाने त्या महात्म्याचे मस्तक छाटले.
7.108.11
तच्छिरो न्यपतद्भूतौ तपनीयविभूषितम् ।
अभासयद्रुणोद्देशं बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०८.११ ॥
सोन्याने सजवलेले ते मस्तक जमिनीवर पडले; उगवत्या सूर्यासारख्या तेजाने त्याने रणभूमी उजळून टाकली.
7.108.12
सौमदत्तेः शिरो दृष्ट्वा निपतत्तन्महात्मनः ।
वित्रस्तास्तावका राजन्प्रदुद्रुवुरनेकधा ॥ ७.१०८.१२ ॥
सौमदत्तीच्या महात्म्याचे मस्तक पडलेले पाहून, हे राजा, तुमचे सैनिक भयभीत होऊन अनेक दिशांना पळाले.
7.108.13
अलम्बुसस्तु समरे भीमसेनं महाबलम् ।
योधयामस सङ्क्रुद्धो लक्ष्मणं रावणिर्यथा ॥ ७.१०८.१३ ॥
युद्धात संतप्त अलंबुसाने महाबली भीमसेनाशी लढा दिला, जसा रावणपुत्राने लक्ष्मणाशी लढा दिला होता.
7.108.14
सम्प्रयुद्धौ रमे दृष्ट्वा तावुभौ नरराक्षसौ ।
विस्मयः सर्वभूतानां भयं चासीत्सुदारुणम् ॥ ७.१०८.१४ ॥
युद्ध करणाऱ्या त्या दोन नर-राक्षसांना पाहून सर्व प्राण्यांना आश्चर्य वाटले आणि अत्यंत भयंकर भय उत्पन्न झाले.
7.108.15
आर्श्यशृङ्गिं ततो भीमो नवभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध प्रहसन्राजन्राक्षसेन्द्रममर्षणम् ॥ ७.१०८.१५ ॥
हे राजा, मग भीमाने हसत हसत नऊ तीक्ष्ण बाणांनी असहिष्णू राक्षसराज आर्श्यशृङ्गीला विंधले.
7.108.16
तद्रक्षः समरे विद्धं कृत्वा नादं भयावहम् ।
अभ्यद्रवत्ततो भीमं ये च तस्य पदानुगाः ॥ ७.१०८.१६ ॥
युद्धात विद्ध झालेल्या त्या राक्षसाने भयंकर गर्जना केली आणि मग भीमावर धाव घेतली; त्याचे अनुयायीही तसेच धावले.
7.108.17
स भीमं पञ्छभिर्विद्व्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
भैमान्परिजघानाशु रथांस्त्रिशतमाहवे।
पुनश्चतुःशतान्हत्वा भीमं विव्याध पत्रिणा ॥ ७.१०८.१७ ॥
त्याने पाच बाणांनी भीमाला विंधले आणि युद्धात भीमाचे तीनशे रथ लवकरच नष्ट केले. पुन्हा चारशे रथांचा वध करून एका बाणाने भीमाला पुन्हा विंधले.
7.108.18
सोऽतिविद्धस्तथा भीमो राक्षसेन महाबलः ।
निषसाद रथोपस्थे मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ॥ ७.१०८.१८ ॥
राक्षसाने अशा प्रकारे अतिशय विद्ध झालेला महाबली भीम मूर्च्छेने व्यापला जाऊन रथाच्या आसनावर बसला.
7.108.19
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां मारुतिः क्रोधमूर्च्छितः ।
विकृष्य कार्मुकं घोरं भारसाधनमुत्तमम्।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैरर्दयामास सर्वतः ॥ ७.१०८.१९ ॥
नंतर शुद्धीवर आलेला मारुती, क्रोधाने मूर्च्छित होऊन, ते भयंकर, उत्तम धनुष्य ओढून तीक्ष्ण बाणांनी अलम्बुषाला सर्व बाजूंनी पीडित केले.
7.108.20
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्नीलाञ्जनचयोपमः ।
शुशुभे सर्वतो राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ७.१०८.२० ॥
अनेक बाणांनी विद्ध झालेला तो निळ्या अंजनाच्या राशीसारखा दिसत होता; हे राजन्, तो सर्व बाजूंनी फुललेल्या पळस वृक्षासारखा शोभला.
7.108.21
स वध्यमानः समरे भीमचापच्युतैः शरैः ।
स्मरन्भ्रातृवधं चैव पाण्डवेन महात्मना।
घोरं रूपमथो कृत्वा भीमसेनमभाषत ॥ ७.१०८.२१ ॥
युद्धात भीमाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांनी पीडित होऊन, महात्मा पाण्डवाने आपल्या भावाचा वध केला हे आठवून, भयंकर रूप धारण करून तो भीमसेनाला म्हणाला.
7.108.22
तिष्ठेदानीं रणे पार्थ पश्य मेऽद्य पराक्रमम् ।
बाको नाम सुदुर्बुद्धे राक्षसप्रवरो बली। ॥ ७.१०८.२२ ॥
हे पार्था, आता युद्धात उभा राहा; आज माझा पराक्रम पाहा. अरे दुर्बुद्धे, मी बक नावाचा श्रेष्ठ, बलवान राक्षस आहे.
7.108.23
परोक्षं मम तद्वृत्तं यद्धाता मे हतस्त्वया ॥ ७.१०८.२३ ॥
माझ्या भावाला तू जो मारलास ते कृत्य माझ्या डोळ्यासमोर घडले नाही.
7.108.24
एवमुक्त्वा ततो भीममन्तर्धानं गतस्तदा ।
महता शरवर्षेण भृशं तं समवाकिरत् ॥ ७.१०८.२४ ॥
असे बोलून तो तेव्हा भीमासमोरून अंतर्धान पावला आणि प्रचंड बाणवर्षावाने त्याला पूर्णपणे झाकून टाकले.
7.108.25
भीमस्तु समरे राजन्नदृश्ये राक्षसे तदा ।
आकाशं पूरयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१०८.२५ ॥
राजा, युद्धात तेव्हा भीमाने त्या अदृश्य राक्षसावर वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी आकाश भरून टाकले.
7.108.26
स वध्यमानो भीमेन निमेषाद्रथमास्थितः ।
जगाम धरणीं चैव क्षुद्रः खं सहसाऽगमत् ॥ ७.१०८.२६ ॥
भीमाने प्रहार केलेला तो क्षणात रथावर बसून भूमीकडे गेला; तो क्षुद्र राक्षस अचानक आकाशात गेला.
7.108.27
उच्चावचानि रूपाणि चकार सुबहूनि च ।
अणुर्बृहत्पुनः स्थूलो नादान्मुञ्चन्निवाम्बुदः ॥ ७.१०८.२७ ॥
त्याने अनेक रूपे धारण केली—कधी लहान, कधी मोठा, मग स्थूल; गर्जणाऱ्या मेघासारखा.
7.108.28
निपेतुर्गगनाचत्चैव शरधाराः सहस्रशः ।
शक्तयः कणपाः प्रासाः शूलपट्टसतोमराः ॥ ७.१०८.२८ ॥
आकाशातून हजारो बाणांच्या धारा, शक्ती, कणप, प्रास, शूल, पट्टिश आणि तोमर कोसळू लागले.
7.108.29
शतघ्न्यः परिघाश्चैव भिण्डिपालाः परश्वथाः ।
शिलाः खङ्घा गुडाश्चैव ऋष्टीर्वज्राणि चैव ह ॥ ७.१०८.२९ ॥
शतघ्नी, परिघ, भिंडिपाल, परशू, शिळा, खड्ग, गुड, ऋष्टी आणि वज्रे हीसुद्धा कोसळली.
7.108.30
सा राक्षसविसृष्टा तु शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा ।
जघान पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान्रणमूर्धनि ॥ ७.१०८.३० ॥
राक्षसाने सोडलेल्या त्या अति भयंकर शस्त्रवर्षावाने युद्धाच्या अग्रभागी पांडुपुत्राच्या सैनिकांना ठार मारले.
7.108.31
उच्चावचास्तथा वाचो व्याजहार समन्ततः ।
तेन पाण्डवसैन्यानां सूदिता युधि वारणाः ॥ ७.१०८.३१ ॥
त्याने चोहीकडे नाना प्रकारचे आवाज काढले; त्यामुळे युद्धात पांडवसैन्यातील हत्ती मारले गेले.
7.108.32
हयाश्च बहवो राजन्पत्तयश्च तथा पुनः ।
रथेभ्यो रथिनः पेतुस्तस्य नुन्नाः स्म सायकैः ॥ ७.१०८.३२ ॥
हे राजा! अनेक घोडे व पायदळ सैनिक, तसेच रथांवरून रथी त्याच्या बाणांनी घायाळ होऊन पडले.
7.108.33
शोणितोदां रथावर्तां हस्तिग्राहसमाकुलाम् ।
छत्रहंसां कर्दमिनीं बाहुपन्नगसङ्कुलाम् ॥ ७.१०८.३३ ॥
रक्ताचा प्रवाह असलेली, रथरूपी भोवऱ्यांनी युक्त, हत्तीरूपी मगरींनी भरलेली, छत्ररूपी हंसांची, चिखलाने भरलेली, बाहुरूपी सर्पांनी व्याप्त.
7.108.34
नदीं प्रवर्तयामास रक्षोगणसमाकुलाम् ।
वहन्तीं बहुधा राजंश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान् ॥ ७.१०८.३४ ॥
त्याने राक्षसांच्या समूहांनी भरलेली एक नदी वाहवली; हे राजा! ती चेदी, पांचाल व सृंजयांना अनेक प्रकारे वाहून नेत होती.
7.108.35
तं तथा समरे राजन्विचरन्तमभीतवत् ।
पाण्डवा भृशसंविग्नाः प्रापश्यंस्तस्य विक्रमम् ॥ ७.१०८.३५ ॥
हे राजा! युद्धात त्याला निर्भयासारखा संचार करताना पाहून पांडव अत्यंत व्याकूळ झाले आणि त्यांनी त्याचा पराक्रम पाहिला.
7.108.36
तावकानां तु सैन्यानां प्रहर्षः समजायत ।
वादित्रनिनदश्चोग्रः सुमहान्रोमहर्षणः ॥ ७.१०८.३६ ॥
तुमच्या सैन्यांत हर्ष उत्पन्न झाला; वाद्यांचा प्रचंड, उग्र व रोमांचकारी ध्वनी उमटला.
7.108.37
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तव सैन्यस्य पाण्डवः ।
नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं समीरितम् ॥ ७.१०८.३७ ॥
तुमच्या सैन्याचा तो भयंकर गर्जनाध्वनी ऐकून पांडुपुत्राला तो सहन झाला नाही, जसा हत्ती टाळ्यांचा आवाज सहन करत नाही.
7.108.38
ततः क्रोधाभिताम्राक्षो निर्दहन्निव पावकः ।
सन्दधे त्वाष्ट्रमस्त्रं स स्वयं त्वष्टेव मारुतिः ॥ ७.१०८.३८ ॥
तेव्हा क्रोधाने लालबुंद नेत्र झालेला तो, जळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे, त्वष्ट्याचे अस्त्र धनुष्यावर चढवू लागला; तो स्वतः त्वष्टा व मारुतीप्रमाणे होता.
7.108.39
ततः शरसहस्राणि प्रादुरासन्समन्ततः ।
तैः शरैस्तव सैन्यस्य विद्रवः सुमहानभूत् ॥ ७.१०८.३९ ॥
तेव्हा सर्व बाजूंनी हजारो बाण प्रकट झाले; त्या बाणांनी तुमच्या सैन्यात मोठा विद्रव (पळापळ) झाला.
7.108.40
तदस्त्रं प्रेरितं तेन भीमसेनेन संयुगे ।
राक्षसस्य महामायां हत्वा राक्षसमार्दयत् ॥ ७.१०८.४० ॥
युद्धात भीमसेनाने सोडलेल्या त्या अस्त्राने राक्षसाची महामाया नष्ट करून त्या राक्षसाला पीडा दिली.
7.108.41
स वध्यमानो बहुधा भीमसेनेन राक्षसः ।
सन्त्यज्य समरे भीमं द्रोणानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.१०८.४१ ॥
भीमसेनाने अनेक प्रकारे मारला जात असलेला तो राक्षस युद्धात भीमाला सोडून द्रोणाच्या सैन्याकडे पळाला.
7.108.42
तस्मिंस्तु निर्जिते राजन्राक्षसेन्द्रे महात्मना ।
अनादयन्सिंहनादैः पाण्डवाः सर्वतो दिशम् ॥ ७.१०८.४२ ॥
हे राजा! महात्म्याने त्या राक्षसराजाला जिंकल्यावर पांडवांनी सिंहनादांनी सर्व दिशा दुमदुमून सोडल्या.
7.108.43
अपूजयन्मारुतिं च संहृष्टास्ते महाबलम् ।
प्रहादमिव दैतेया यथा शक्रं मरुद्गणाः ॥ ७.१०८.४३ ॥
आनंदित झालेल्या त्यांनी त्या महाबली मारुतीचा (भीमाचा) सन्मान केला, जसे दैत्य प्रह्लादाचा आणि मरुद्गण इंद्राचा करतात.