મહાભારત · અધ્યાય 7.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.113.1
प्रयाते तव सैन्यं तु युयुधाने युयुत्सया ।
धर्मराजो महाराज स्वेनानीकेन संवृतः।
प्रायाद्द्रोणरथं प्रेप्सुर्युयुधानस्य पृष्ठतः ॥ ७.११३.१ ॥
મહારાજ, તમારું સૈન્ય યુયુધાન સાથે લડવાની ઇચ્છાથી આગળ વધ્યું. ધર્મરાજ પોતાની સેનાથી ઘેરાયેલા, યુયુધાનની પાછળથી દ્રોણના રથ સુધી પહોંચવા ઇચ્છતા આગળ વધ્યા.
7.113.2
ततः पाञ्चालराजस्य पुत्रः समरदुर्मदः ।
प्रयाते माधवे राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.२ ॥
ત્યારે પાંચાલ રાજાનો પુત્ર, યુદ્ધના મદમાં ચૂર, માધવ જતાં, હે રાજન્, આ વચન બોલ્યો.
7.113.3
प्राक्रोशत्पाण्डवानीके वसुदानश्च पार्थिवः ।
आगच्छत प्रहरत द्रुतं विपरिधावत ॥ ७.११३.३ ॥
પાંડવ સેનામાં રાજા વસુદાન મોટેથી પોકાર્યો: આવો, પ્રહાર કરો, ઝડપથી દોડો, ચારેબાજુ ધસી જાઓ.
7.113.4
यथा सुखेन गच्छेत सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
महारथा हि बहवो यतिष्यन्तेऽस्य निर्जये ॥ ७.११३.४ ॥
યુદ્ધના મદમાં ચૂર સાત્યકિ સુખેથી જઈ શકે — કારણ કે તેને જીતવા ઘણા મહારથીઓ પ્રયત્ન કરશે.
7.113.5
सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवेयाः समन्ततः ।
अभ्युद्ययुर्महाराज तव सैन्यं समन्ततः ॥ ७.११३.५ ॥
સેનાપતિનાં વચન સાંભળીને પાંડવો, મહારાજ, તમારા સૈન્ય તરફ ચારેબાજુથી ધસી ગયા.
7.113.6
जहि प्रहर गृह्णीहि विध्य विद्रव चाद्रव ।
इति ब्रुवन्तौ वेगेन निपेतुस्ते महारथाः ॥ ७.११३.६ ॥
મારો, પ્રહાર કરો, પકડો, વીંધો, ભગાડો, ધસી જાઓ — એમ કહેતા તે મહારથીઓ વેગથી તૂટી પડ્યા.
7.113.7
वयं प्रतिजिगीषन्तस्तत्र तान्समभिद्रुताः ।
बाणशङ्खरवान्कृत्वा विमिश्रान्वाद्यनिस्वनैः ॥ ७.११३.७ ॥
અમે તેમને જીતવાની ઇચ્છાથી ત્યાં તેમના પર ધસી ગયા; બાણ અને શંખોનો અવાજ વાદ્યોના નાદ સાથે ભળી ગયો.
7.113.8
युयुधानरथं दृष्ट्वा तावका अभिदुद्रुवुः ।
ततः शब्दो महानासीद्युयुधानरथं प्रति ॥ ७.११३.८ ॥
યુયુધાનનો રથ જોઈને તમારા યોદ્ધાઓ તેના પર ધસી ગયા; ત્યારે યુયુધાનના રથ તરફ મોટો કોલાહલ ઊઠ્યો.
7.113.9
आकीर्यमाणा धावन्ती तव पुत्रस्य वाहिनी ।
सात्वतेन महाराज शतधाऽभिव्यशीर्यत ॥ ७.११३.९ ॥
હે મહારાજ, તમારા પુત્રની સેના વિખરાઈને દોડતી હતી ત્યારે સાત્વત (સાત્યકિ) દ્વારા સો પ્રકારે છિન્નભિન્ન થઈ ગઈ.
7.113.10
तस्यां विदीर्यमाणायां शिनेः पुत्रो महारथः ।
सप्तवीरान्महेष्वासानग्रानीकेष्वपोथयत् ॥ ७.११३.१० ॥
તે સેના વિખરાતી હતી ત્યારે શિનિનો પુત્ર તે મહારથી આગલી હરોળમાં સાત મહાન ધનુર્ધર વીરોને કચડી નાખ્યા.
7.113.11
अथान्यानपि राजेन्द्र नानाजनपदेश्वरान् ।
शरैरनलसङ्काशैर्निन्ये वीरान्यमक्षयम् ॥ ७.११३.११ ॥
પછી, હે રાજેન્દ્ર, અગ્નિ જેવા બાણોથી તેણે બીજા વિવિધ જનપદોના સ્વામી વીરોને યમલોકમાં મોકલી દીધા.
7.113.12
शतमेकेन विव्याध शतेनैकं च पत्रिणाम् ।
द्विपारोहान्द्विपांश्चैव हयारोहान्हयांस्तथा।
रथिनः साश्वसूतांश्च जघानेशः पशूनिव ॥ ७.११३.१२ ॥
એકને સો બાણથી અને સોને એક બાણથી તેણે વીંધ્યા. હાથીસવારો અને હાથીઓ, ઘોડેસવારો અને ઘોડાઓ, તેમ જ ઘોડા અને સારથિ સહિત રથીઓને તે સ્વામીએ પશુઓની જેમ મારી નાખ્યા.
7.113.13
तं तथाऽद्भुतकर्माणं शरसम्पातवर्षिणम् ।
न केचनाभ्यधावन्वै सात्यकिं तव सैनिकाः ॥ ७.११३.१३ ॥
અદ્ભુત કર્મ કરનાર, બાણોની વર્ષા કરનાર તેને આપના સૈનિકોમાંથી કોઈએ સાત્યકિ તરફ દોડીને સામનો કર્યો નહીં.
7.113.14
ते भीता मृद्यमानाश्च प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ।
आयोधनं जहुर्वीरा दृष्टा तमतिमानिनम् ॥ ७.११३.१४ ॥
ભયભીત, કચડાઈ રહેલા અને દીર્ઘબાહુ દ્વારા હણાયેલા તે વીરો, તે અતિ અભિમાની યોદ્ધાને જોઈને રણભૂમિ છોડી ગયા.
7.113.15
तमेकं बहुधा पश्यन्मोहितास्तस्य तेजसा ॥ ७.११३.१५ ॥
એક હોવા છતાં તેને અનેક પ્રકારે જોઈ, તેના તેજથી મોહિત થઈ (તેઓ ગૂંચવાયા).
7.113.16
रथैर्विमथितैश्चैव भग्ननीडैश्च मारिष ।
चक्रैर्विमथितैश्छत्रैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.११३.१६ ॥
હે માનનીય, કચડાયેલા રથોથી, તૂટેલી બેઠકોવાળા રથોથી, કચડાયેલા પૈડાંથી, છત્રોથી અને પડેલા ધ્વજોથી (રણભૂમિ ભરાઈ ગઈ).
7.113.17
अनुकर्षैः पताकाभिः शिरस्त्राणैः सकाञ्चनैः ।
बाहुभिश्चन्दनादिग्धैः साङ्गदैश्च विशाम्पते ॥ ७.११३.१७ ॥
કવચ-પટ્ટાઓ, પતાકાઓ, સોનાના શિરસ્ત્રાણો, ચંદન-લેપિત ભુજાઓ અને બાજુબંધો સહિત (રણભૂમિ ભરાઈ), હે પ્રજાપતિ.
7.113.18
हस्तिहस्तोपमैश्चापि भुजङ्गाभोगसन्निभैः ।
ऊरुभिः पृथिवी च्छन्ना मनुजानां नराधिप ॥ ७.११३.१८ ॥
હાથીની સૂંઢ જેવી અને સાપના વીંટા જેવી જાંઘોથી (માનવોની ભૂમિ ઢંકાઈ ગઈ), હે નરાધિપ.
7.113.19
शशाङ्कुसन्निभैश्चैव वदनैश्चारुकुण्डलैः ।
पतितैर्ऋषभाक्षाणां बभौ भारत मेदिनी ॥ ७.११३.१९ ॥
ચંદ્ર સમાન મુખ અને સુંદર કુંડળ ધરાવતા, વૃષભાક્ષ વીરોના પડેલા દેહોથી, હે ભારત, પૃથ્વી શોભી રહી હતી.
7.113.20
गजैश्च बहुधा छिन्नैः शयानैः पर्वतोपमैः ।
रराजातिभृशं भूमिर्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ७.११३.२० ॥
અનેક રીતે કપાયેલા, પર્વતો સમાન પડેલા હાથીઓથી, વિખરાયેલા પર્વતો જેવી પૃથ્વી અત્યંત શોભતી હતી.
7.113.21
तपनीयमयैर्योक्त्रैर्मुक्ताजालविभूषितैः ।
उरश्छदैर्विचित्रैश्च व्यशोभन्त तुरङ्गमाः।
गतसत्वा महीं प्राप्य प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ॥ ७.११३.२१ ॥
સોનાના લગામો, મોતીની જાળીઓથી શણગારેલા, વિચિત્ર છાતીના કવચવાળા ઘોડા શોભતા હતા; પ્રાણ વિનાના થઈ, દીર્ઘબાહુએ પાડેલા તેઓ ભૂમિ પર પડ્યા હતા.
7.113.22
नानाविधानि सैन्यानि तव हत्वा तु सात्वतः ।
प्रविष्टस्तावकं सैन्यं द्रावयित्वा चमूं भृशम् ॥ ७.११३.२२ ॥
તમારી વિવિધ પ્રકારની સેનાઓને મારીને, સાત્વત (સાત્યકિ) તમારી સેનામાં પ્રવેશ્યો અને તે સેનાને પૂરેપૂરી ભગાડી દીધી.
7.113.23
ततस्तेनैव मार्गेण येन यातो धनञ्जयः ।
इयेष सात्यकिर्गन्तुं ततो द्रोणेन वारितः ॥ ७.११३.२३ ॥
પછી, ધનંજય જે માર્ગે ગયો હતો તે જ માર્ગે જવાની સાત્યકિએ ઈચ્છા કરી; ત્યારે દ્રોણે તેને રોક્યો.
7.113.24
भारद्वाजं समासाद्य युयुधानश्च सात्यकिः ।
न न्यवर्तत सङ्क्रुद्धो वेलामिव जलाशयः ॥ ७.११३.२४ ॥
ભારદ્વાજ (દ્રોણ)ની પાસે પહોંચીને, યુયુધાન સાત્યકિ ક્રોધે ભરાઈ પાછો ન ફર્યો, જેમ જળાશય પોતાના કિનારેથી પાછું ફરતું નથી.
7.113.25
निवार्य तु रणे द्रोणो युयुधानं महारथम् ।
विव्याध निशितैर्बाणैः पञ्चभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.११३.२५ ॥
યુદ્ધમાં મહારથી યુયુધાનને રોકીને દ્રોણે મર્મસ્થાનોને વીંધતા તીક્ષ્ણ પાંચ બાણોથી તેને વીંધ્યો.
7.113.26
सात्यकिस्तु रणे द्रोणं राजन्विव्याध सप्तभिः ।
हेमपुङ्घैः शिलाधौतैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.११३.२६ ॥
હે રાજન્! યુદ્ધમાં સાત્યકીએ દ્રોણને સાત બાણોથી વીંધ્યો; તે બાણોની પાંખો સોનાની હતી, શિલા પર ઘસાયેલા હતા અને કંક તથા મોરનાં પીંછાથી શણગારેલા હતા.
7.113.27
षं षड्भिः सायकैर्द्रोणः साश्वयन्तारमार्दयत् ।
स तं न ममृषे द्रोणं युयुधानो महारथः ॥ ७.११३.२७ ॥
…છ બાણોથી દ્રોણે ઘોડાઓ સહિત સારથિને પીડિત કર્યો. તે મહારથી યુયુધાનથી સહન ન થયું.
7.113.28
सिंहनादं ततः कृत्वा द्रोणं विव्याध सात्यकिः ।
दशभिः सायकैश्चान्यैः षड्भिरष्टाभिरेव च ॥ ७.११३.२८ ॥
પછી સિંહનાદ કરીને સાત્યકીએ દ્રોણને દસ બાણોથી અને બીજા છ તથા આઠ બાણોથી વીંધ્યો.
7.113.29
युयुधानः पुनर्द्रोणं विव्याध दशभिः शरैः ।
एकेन सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान्।
ध्वजमेकेन बाणेन विव्याध युधि मारिष ॥ ७.११३.२९ ॥
યુયુધાને ફરીથી દ્રોણને દસ બાણોથી વીંધ્યો; એકથી તેના સારથિને, ચારથી ચાર ઘોડાઓને, અને એકથી ધ્વજને વીંધ્યો — હે મારિષ, યુદ્ધમાં તેણે આમ કર્યું.
7.113.30
तं द्रोणः साश्वयन्तारं सरथध्वजमाशुगैः ।
त्वरन्प्राच्छादयद्बाणैः शलभानामिव व्रजैः ॥ ७.११३.३० ॥
દ્રોણે તે સારથિને, ઘોડાઓ અને રથધ્વજને શીઘ્રગામી બાણોથી ઝડપથી ઢાંકી દીધો, તીડના ઝુંડની જેમ.
7.113.31
तथैव युयुधानोऽपि द्रोणं बहुभिराशुगैः ।
प्राच्छादयदसम्भ्रान्तस्त्वरमाणो महारथः ॥ ७.११३.३१ ॥
એ જ રીતે યુયુધાને પણ દ્રોણને અનેક વેગવાન બાણોથી ઢાંકી દીધા; તે મહારથી અવિચલિત અને ઉતાવળથી આગળ વધ્યો.
7.113.32
द्रोणस्तु परमक्रुद्धः सात्यकिं परवीरहा ।
अवाक्रिच्छितैर्बाणैर्वासुदेवपराक्रमम् ॥ ७.११३.३२ ॥
અત્યંત ક્રોધે ભરાયેલા શત્રુવીરોના સંહારક દ્રોણે વાસુદેવના પરાક્રમી સાત્યકિ પર વિચિત્ર બાણોની વર્ષા કરી.
7.113.33
तं तथा शरजालेन प्रच्छाद्य महता पुनः ।
द्रोणः प्रहस्य शैनेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.३३ ॥
તેને ફરીથી બાણોની જાળથી ભારે રીતે ઢાંકીને દ્રોણે હસીને શૈનેય સાત્યકિને આ વચન કહ્યું.
7.113.34
तवाचार्यो रणं हित्वा गतः कापुरुषो यथा ।
युध्यमानं च मां हित्वा प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.११३.३४ ॥
તારા આચાર્ય યુદ્ધ છોડીને કાયરની જેમ ચાલ્યા ગયા; લડતા એવા મને છોડીને તેઓ પ્રદક્ષિણા કરીને પાછા વળ્યા.
7.113.35
त्वं हि मे युध्यतो नाद्य जीवन्यास्यसि माधव ।
यदि मां त्वं रणे हित्वा न यास्याचार्यवद्द्रुतम् ॥ ७.११३.३५ ॥
હે માધવ! લડતા એવા મને છોડીને આચાર્યની જેમ જો તું ઝડપથી નહીં ચાલ્યો જાય, તો આજે તું જીવતો પાછો નહીં જાય.
7.113.36
धनञ्जयस्य पदवीं धर्मराजस्य शासनात् ।
गच्छामि स्वस्ति ते ब्रह्मन्न मे कालात्ययो भवेत् ॥ ७.११३.३६ ॥
ધર્મરાજની આજ્ઞાથી હું ધનંજયના માર્ગે જાઉં છું. હે બ્રાહ્મણ, તારું કલ્યાણ થાઓ; મારો સમય વ્યર્થ ન જાય.
7.113.37
आचार्यानुगतो मार्गः शिष्यैरन्वास्यते सदा ।
तस्मादेव व्रजाम्याशु यथा मे स गुरुर्गतः ॥ ७.११३.३७ ॥
આચાર્ય જે માર્ગે ગયા તે માર્ગને શિષ્યો હંમેશાં અનુસરે છે. તેથી મારા ગુરુ જ્યાં ગયા ત્યાં હું ઝડપથી જાઉં છું.
7.113.38
एतावदुक्त्वा शैनेय आचार्यं परिवर्जयन् ।
प्रयातः सहसा राजन्सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ ७.११३.३८ ॥
આટલું કહીને શૈનેય આચાર્યને છોડી અચાનક ચાલ્યા ગયા; હે રાજન, તેમણે પોતાના સારથિને આ કહ્યું.
7.113.39
द्रोणः करिष्यते यत्नं सर्वथा मम वारणे ।
यत्तो याहि रणे सूत शृणु चेदं वचः परम् ॥ ७.११३.३९ ॥
દ્રોણ મને રોકવા સર્વ પ્રકારે પ્રયત્ન કરશે. હે સૂત, સાવધાનીથી રણમાં જા; આ પરમ વચન સાંભળ.
7.113.40
एतदालोक्यते सैन्यमावन्त्यानां महाप्रभम् ।
अस्यानन्तरतस्त्वेतद्दाक्षिणात्यं महद्बलम् ॥ ७.११३.४० ॥
આ આવંત્યોનું મહાતેજસ્વી સૈન્ય દેખાય છે. આની પછી તરત આ દક્ષિણનું મહાબળ છે.
7.113.41
तदनन्तरमेतच्च बाह्लिकानां महद्बलम् ।
बाह्लिकाभ्याशतो युक्तं कर्णस्य च महद्बलम् ॥ ७.११३.४१ ॥
તે પછી આ બાહ્લિકોનું મહાબળ છે, અને બાહ્લિકોની નજીક જોડાયેલું કર્ણનું મહાબળ પણ છે.
7.113.42
अन्योन्येन हि सैन्यानि भिन्नान्येतानि सारथे ।
अन्योन्यं समुपाश्रित्य न त्यक्ष्यन्ति रणाजिरम् ॥ ७.११३.४२ ॥
હે સારથિ, આ સૈન્યો એકબીજાથી જુદાં દેખાય છે; પણ એકબીજાનો આધાર લઈ તેઓ રણભૂમિ છોડશે નહીં.
7.113.43
एतदन्तरमासाद्य चोदयाश्वान्प्रहृष्टवत् ।
मध्यमं जवमास्थाय वह मामत्र सारथे ॥ ७.११३.४३ ॥
આ અંતરે પહોંચીને, હર્ષિત હોય તેમ ઘોડાઓને હાંક. મધ્યમ ગતિ અપનાવીને, હે સારથિ, મને અહીં લઈ જા.
7.113.44
बाह्लिका यत्र दृश्यन्ते नानाप्रहरणोद्यताः ।
दाक्षिणात्याश्च बहवः सूतपुत्रपुरोगमाः ॥ ७.११३.४४ ॥
જ્યાં બાહ્લિકો વિવિધ શસ્ત્રો ઉગામેલા દેખાય છે, અને ઘણા દક્ષિણના યોદ્ધાઓ, જેમની આગળ સૂતપુત્ર (કર્ણ) છે.
7.113.45
हस्त्यश्वरथसम्बाधं यच्चानीकं विलोक्यते ।
नानादेशसमुत्थैश्च पदातिभिरधिष्ठितम् ॥ ७.११३.४५ ॥
હાથી, ઘોડા, રથોથી ભરેલી, અને વિવિધ દેશોમાંથી આવેલા પાયદળથી અધિષ્ઠિત જે સેના દેખાય છે.
7.113.46
ततः शक्यो महाव्यूहो भेत्तुं स सहसा रणे ।
तं देशं त्वरिता यामो मृद्ग्रन्तो युधि शात्रवान् ॥ ७.११३.४६ ॥
ત્યારે તે મહાવ્યૂહને યુદ્ધમાં અચાનક ભેદવો શક્ય છે. તે સ્થાન તરફ ઝડપથી જઈએ, યુદ્ધમાં શત્રુઓને કચડતા.
7.113.47
तत्रैते सम्प्रहृष्टत्वान्नास्मान्प्रति युयुत्सवः ॥ ७.११३.४७ ॥
ત્યાં આ લોકો અત્યંત હર્ષિત હોવાથી આપણી સામે લડવા ઇચ્છતા નથી.
7.113.48
अयुध्यमानो बहुभिरेकं प्राप्य सुदुर्बलम् ।
बलं प्रमथ्य गच्छामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.११३.४८ ॥
ઘણાની સાથે લડ્યા વિના, અત્યંત દુર્બળ એક સુધી પહોંચીને, બધા ધનુર્ધારીઓ જોતા હોય ત્યારે તે સેનાને મથીને હું આગળ જાઉં છું.
7.113.49
मध्यतो याहि यत्रोग्रं कर्णस्य सुमहद्बलम् ।
यत्रैते परमक्रुद्धा दाक्षिणात्या महारथाः।
एतान्विजित्य सङ्ग्रामे ततो यामो धनञ्जयम् ॥ ७.११३.४९ ॥
મધ્યમાંથી જાઓ, જ્યાં કર્ણનું અત્યંત ઉગ્ર અને વિશાળ સૈન્ય છે, જ્યાં આ પરમ ક્રુદ્ધ દક્ષિણના મહારથીઓ છે. તેમને યુદ્ધમાં જીતીને પછી આપણે ધનંજય પાસે જઈશું.
7.113.50
युयुधानवचः श्रुत्वा युयुधानस्य सारथिः ।
यथोक्तमगमद्राजन्वर्जयन्द्रोणमाहवे ॥ ७.११३.५० ॥
યુયુધાનના વચન સાંભળીને યુયુધાનનો સારથિ, હે રાજન, જેમ કહ્યું હતું તેમ ગયો; યુદ્ધમાં દ્રોણને ટાળતો.
7.113.51
तं द्रोणोऽनुययौ क्रुद्धो विकिरन्विशिखान्बहून् ।
युयुधानं महाभागं गच्छन्तमनिवर्तिनम् ॥ ७.११३.५१ ॥
તેનો પીછો દ્રોણે ક્રોધથી કર્યો, ઘણાં બાણ વરસાવતા; મહાભાગ યુયુધાન આગળ જતો હતો, પાછો ફરતો ન હતો.
7.113.52
स च सैन्यं महद्भित्त्वा दाक्षिणात्यबलं च तत् ।
कर्णस्य सैन्यं सुमहदभिहत्य शितैः शरैः ॥ ७.११३.५२ ॥
તે મોટા સૈન્યને ભેદીને, દક્ષિણના બળને પણ, અને કર્ણના અતિ વિશાળ સૈન્યને તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કરીને તે આગળ ગયો.
7.113.53
प्राविशद्भारतीं सेनामपर्यन्तां स सात्यकिः ।
सात्यको हि ततः सैन्यं द्रावयन्स समन्ततः ॥ ७.११३.५३ ॥
સાત્યકિ ભારતીય અપાર સૈન્યમાં પ્રવેશ્યો; પછી સાત્યકિ ચારે બાજુ સૈન્યને ભગાડતો આગળ વધ્યો.
7.113.54
प्रविष्टे युयुधाने तु सैनिकेषु द्रुतेषु च ।
अमर्षी कृतवर्मा तु सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.११३.५४ ॥
યુયુધાન પ્રવેશતાં અને સૈનિકો ભાગી જતાં, પરંતુ અમર્ષી કૃતવર્માએ સાત્યકિને ઘેરી લીધો.
7.113.55
तमापतन्तं विशिखैः षड्भिराहत्य सात्यकिः ।
चतुर्भिश्चतुरोऽस्याश्वानाजघानाशु वीर्यवान् ॥ ७.११३.५५ ॥
તે આક્રમણ કરતો આવ્યો ત્યારે છ બાણોથી તેને પ્રહાર કરીને પરાક્રમી સાત્યકિએ ચાર બાણોથી તેના ચાર ઘોડાઓને તરત જ મારી નાખ્યા.
7.113.56
ततः पुनः षोडशभिर्नतपर्वभिराशुगैः ।
सात्यकिः कृतवर्माणं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.११३.५६ ॥
પછી સાત્યકિએ વાંકા ગાંઠવાળા સોળ વેગવાન બાણોથી કૃતવર્મન્ને તેની છાતીની વચ્ચે વીંધ્યો.
7.113.57
स ताड्यमानो विशिखैर्बहुभिस्तिग्मतेजनैः ।
सात्वतेन महाराज कृतवर्मा न चक्षमे ॥ ७.११३.५७ ॥
મહારાજ, સાત્વત સાત્યકિના તીક્ષ્ણ અનેક બાણોથી પ્રહાર પામેલો કૃતવર્મન્ તે સહન કરી શક્યો નહીં.
7.113.58
स वत्सन्दतं सन्धाय तिग्मांश्वनलसप्रभम् ।
आकृष्य राजन्नाकर्णाद्विव्याधोरसि सात्यकिम् ॥ ७.११३.५८ ॥
તેણે વત્સદંત બાણ ચડાવીને, અગ્નિ જેવું ચમકતું તીક્ષ્ણ બાણ કાન સુધી ખેંચીને, હે રાજન, સાત્યકિની છાતીમાં વીંધ્યું.
7.113.59
स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः ।
सपुङ्खपत्रः पृथिवीं विवेश रुधिरोक्षितः ॥ ७.११३.५९ ॥
તે બાણ તેનું દેહકવચ ભેદીને શરીરમાં પણ ઘૂસ્યું; પૂંખ અને પાંખો સહિત, લોહીથી લથપથ થઈને તે ધરતીમાં સમાઈ ગયું.
7.113.60
अथास्य बहुभिर्बाणैरच्छिनत्परमास्त्रवित् ।
स मार्गणगणं राजन्कृतवर्मा शरासनम् ॥ ७.११३.६० ॥
પછી પરમ અસ્ત્રોના જ્ઞાતા કૃતવર્મને ઘણાં બાણોથી તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું, હે રાજન.
7.113.61
विव्याध च रणे राजन्सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
दशभिर्विशिखैस्तीक्ष्णैरभिक्रुद्धः स्तनान्तरे ॥ ७.११३.६१ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં અતિ ક્રોધે ભરાઈ તેણે સત્યપરાક્રમી સાત્યકિને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી છાતીમાં વીંધ્યો.
7.113.62
ततः प्रशीर्णे धनुषि शक्त्या शक्तिमतां वरः ।
जघान दक्षिणं बहुं सात्यकिः कृतवर्मणः ॥ ७.११३.६२ ॥
પછી તેનું ધનુષ્ય તૂટી જતાં, શક્તિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ સાત્યકિએ શક્તિથી કૃતવર્માના જમણા બાહુ પર પ્રહાર કર્યો.
7.113.63
ततोऽन्यत्सुदृढं चापं पूर्णमायम्य सात्यकिः ।
व्यसृजद्विशिखांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.११३.६३ ॥
પછી સાત્યકિએ બીજું અતિ દૃઢ ધનુષ્ય પૂર્ણ ખેંચીને ઝડપથી સેંકડો અને હજારો બાણો છોડ્યાં.
7.113.64
सरथं कृतवर्माणं समन्तात्पर्यवारयत् ।
छादयित्वा रणे राजन्हार्दिक्यं स तु सात्यकिः।
अथास्य भल्लेन शिरः सारथेः समकृन्तत ॥ ७.११३.६४ ॥
તેણે કૃતવર્માને તેના રથ સહિત ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો. હે રાજન, યુદ્ધમાં બાણોથી ઢાંકી સાત્યકિએ હાર્દિક્યને રોક્યો; પછી ભલ્લથી તેના સારથીનું માથું સંપૂર્ણ કાપી નાખ્યું.
7.113.65
स पपात हतः सूतो हार्दिक्यस्य महारथात् ।
ततस्ते यन्तृरहिताः प्राद्रवंस्तुरगा भृशम् ॥ ७.११३.६५ ॥
હાર્દિક્યના તે મહારથમાંથી મરાયેલો સારથિ પડી ગયો. પછી સારથિ વિનાના તે ઘોડા અત્યંત વેગથી ભાગી ગયા.
7.113.66
अथ भोजस्तु सम्भ्रान्तो निगृह्य तुरगामन्स्वयम् ।
तस्थौ वीरो धनुष्पाणिस्तत्सैन्यान्यभ्यपूजयन् ॥ ७.११३.६६ ॥
પછી ભોજ ગભરાઈને, પોતે ઘોડાઓને રોકીને, હાથમાં ધનુષ્ય લઈ તે વીર ઊભો રહ્યો; તે સેનાઓએ તેની પ્રશંસા કરી.
7.113.67
स मुहूर्तमिवाश्वास्य सदश्वान्समनोदयत् ।
व्यपेत भीरमित्राणामावहत्सुमहद्भयम् ॥ ७.११३.६७ ॥
તે ક્ષણભર વિશ્રામ લઈને ઉત્તમ ઘોડાઓને હાંકવા લાગ્યો; ડરપોક મિત્રોમાં તેણે મોટો ભય ફેલાવ્યો.
7.113.68
सात्यकिश्चात्यगात्तस्मात्स तु भीममुपाद्रवत् ॥ ७.११३.६८ ॥
સાત્યકિ એ સ્થાનથી આગળ વધ્યો; તે ભીમ તરફ દોડી ગયો.
7.113.69
युयुधानोऽपि राजेन्द्र भोजानीकाद्विनिःसृतः ।
प्रययौ त्वरितस्तूर्णं काम्भोजानां महाचमूम् ॥ ७.११३.६९ ॥
હે રાજેન્દ્ર, યુયુધાન પણ ભોજ સેનામાંથી નીકળીને ઝડપથી કાંબોજોની મહાસેના તરફ ગયો.
7.113.70
स तत्र बहुभिः शूरैः सन्निरुद्धो महारथैः ।
न चचाल तदा राजन्सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११३.७० ॥
હે રાજન, ત્યાં અનેક શૂર મહારથીઓથી ઘેરાયા છતાં સત્યપરાક્રમી સાત્યકિ ત્યારે ડગ્યો નહીં.
7.113.71
सन्धाय च चमूं द्रोणो भोजे भारं निवेश्य च ।
अभ्यधावद्रणे यत्तो युयुधानं युयुत्सया ॥ ७.११३.७१ ॥
દ્રોણે સેનાને ગોઠવીને ભોજો પર ભાર મૂક્યો, અને યુદ્ધ માટે તત્પર થઈ યુયુધાન તરફ યુદ્ધની ઇચ્છાથી દોડ્યો.
7.113.72
तथा तमनुधावन्तं युयुधानस्य पृष्ठतः ।
न्यवारयन्त संहृष्टाः पाण्डुसैन्ये ब्रृहत्तमाः।
समासाद्य तु हार्दिक्यं रथानां प्रवरं रथम् ॥ ७.११३.७२ ॥
એ રીતે યુયુધાનની પાછળ દોડતા તેને પાંડવ સેનાના હર્ષિત મહારથીઓએ રોક્યો નહીં. પછી તેઓ રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ હાર્દિક્યના રથ પાસે પહોંચ્યા.
7.113.73
पाञ्चाला विगतोत्साहा भीमसेनपुरोगमाः ।
विक्रम्य वारिता राजन्वीरेण कृतवर्मणा ॥ ७.११३.७३ ॥
હે રાજન, ભીમસેનની આગેવાનીમાં પાંચાલો ઉત્સાહ ગુમાવીને વીર કૃતવર્માએ રોક્યા.
7.113.74
यतमानांश्च तान्सर्वानीषद्विगतचेतसः ।
अभितस्ताञ्शरौघेण क्लान्तवाहानकारयत् ॥ ७.११३.७४ ॥
પ્રયત્ન કરતા તે બધાને, જેમનું ચિત્ત થોડું વિચલિત હતું, ચારે બાજુથી બાણોના પ્રવાહથી થાકેલા ઘોડાવાળા બનાવ્યા.
7.113.75
निगृहीतास्तु भोजेन भोजानीकेप्सवो रणे ।
अतिष्ठन्नार्यवद्वीराः प्रार्थयन्तो महद्यशः।
हार्दिक्यं समरे यत्ता न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.११३.७५ ॥
ભોજ દ્વારા રોકાયેલા, ભોજ સેના સુધી પહોંચવા ઇચ્છતા તે વીરો યુદ્ધમાં આર્યોની જેમ ઊભા રહ્યા; મહાન યશની આકાંક્ષા રાખીને, યુદ્ધમાં પ્રયત્ન કરવા છતાં હાર્દિક્યને સામે જોઈ શક્યા નહીં.