Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.113

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

7.113.1

प्रयाते तव सैन्यं तु युयुधाने युयुत्सया ।
धर्मराजो महाराज स्वेनानीकेन संवृतः।
प्रायाद्द्रोणरथं प्रेप्सुर्युयुधानस्य पृष्ठतः ॥ ७.११३.१ ॥

മഹാരാജാവേ, നിന്റെ സൈന്യം യുയുധാനനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ടുനീങ്ങി. ധർമ്മരാജൻ തന്റെ സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, യുയുധാനന്റെ പിന്നിൽ നിന്ന് ദ്രോണരുടെ രഥത്തിലെത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു മുന്നോട്ടുപോയി.

7.113.2

ततः पाञ्चालराजस्य पुत्रः समरदुर्मदः ।
प्रयाते माधवे राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.२ ॥

അപ്പോൾ പാഞ്ചാല രാജാവിന്റെ പുത്രൻ, യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തനായി, മാധവൻ പോയപ്പോൾ, രാജാവേ, ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

7.113.3

प्राक्रोशत्पाण्डवानीके वसुदानश्च पार्थिवः ।
आगच्छत प्रहरत द्रुतं विपरिधावत ॥ ७.११३.३ ॥

പാണ്ഡവസേനയിൽ വസുദാനൻ എന്ന രാജാവ് ഉറക്കെ വിളിച്ചു: വരൂ, പ്രഹരിക്കൂ, വേഗം ഓടൂ, ചുറ്റും പാഞ്ഞടുക്കൂ.

7.113.4

यथा सुखेन गच्छेत सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
महारथा हि बहवो यतिष्यन्तेऽस्य निर्जये ॥ ७.११३.४ ॥

യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തനായ സാത്യകി സുഖമായി മുന്നേറുന്നതിന് — കാരണം അവനെ ജയിക്കാൻ പല മഹാരഥന്മാരും ശ്രമിക്കും.

7.113.5

सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवेयाः समन्ततः ।
अभ्युद्ययुर्महाराज तव सैन्यं समन्ततः ॥ ७.११३.५ ॥

സേനാപതിയുടെ വാക്ക് കേട്ട പാണ്ഡവർ, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ സൈന്യത്തിനു നേരെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഇരച്ചുകയറി.

7.113.6

जहि प्रहर गृह्णीहि विध्य विद्रव चाद्रव ।
इति ब्रुवन्तौ वेगेन निपेतुस्ते महारथाः ॥ ७.११३.६ ॥

കൊല്ലൂ, അടിക്കൂ, പിടിക്കൂ, തുളയ്ക്കൂ, ഓടിക്കൂ, പാഞ്ഞടുക്കൂ — എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാരഥന്മാർ വേഗത്തിൽ വീണു.

7.113.7

वयं प्रतिजिगीषन्तस्तत्र तान्समभिद्रुताः ।
बाणशङ्खरवान्कृत्वा विमिश्रान्वाद्यनिस्वनैः ॥ ७.११३.७ ॥

ഞങ്ങൾ അവരെ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവിടെ അവരുടെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു; അമ്പുകളുടെയും ശംഖുകളുടെയും ഒച്ച വാദ്യങ്ങളുടെ നാദവുമായി കലർന്നു.

7.113.8

युयुधानरथं दृष्ट्वा तावका अभिदुद्रुवुः ।
ततः शब्दो महानासीद्युयुधानरथं प्रति ॥ ७.११३.८ ॥

യുയുധാനന്റെ രഥം കണ്ട് നിങ്ങളുടെ സൈനികർ അതിനുനേരെ പാഞ്ഞു; അപ്പോൾ യുയുധാനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ വലിയ ആരവം ഉയർന്നു.

7.113.9

आकीर्यमाणा धावन्ती तव पुत्रस्य वाहिनी ।
सात्वतेन महाराज शतधाऽभिव्यशीर्यत ॥ ७.११३.९ ॥

മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ സൈന്യം ചിതറി ഓടുമ്പോൾ സാത്വതൻ (സാത്യകി) നൂറു വഴികളിൽ അതിനെ ചിതറിച്ചു.

7.113.10

तस्यां विदीर्यमाणायां शिनेः पुत्रो महारथः ।
सप्तवीरान्महेष्वासानग्रानीकेष्वपोथयत् ॥ ७.११३.१० ॥

ആ സൈന്യം ചിതറുമ്പോൾ ശിനിയുടെ പുത്രനായ ആ മഹാരഥൻ മുൻനിരയിലെ ഏഴ് മഹാധനുർധാരികളായ വീരന്മാരെ ചതച്ചരച്ചു.

7.113.11

अथान्यानपि राजेन्द्र नानाजनपदेश्वरान् ।
शरैरनलसङ्काशैर्निन्ये वीरान्यमक्षयम् ॥ ७.११३.११ ॥

പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, അഗ്നിതുല്യമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ വിവിധ ജനപദങ്ങളുടെ ഈശ്വരന്മാരായ മറ്റു വീരന്മാരെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

7.113.12

शतमेकेन विव्याध शतेनैकं च पत्रिणाम् ।
द्विपारोहान्द्विपांश्चैव हयारोहान्हयांस्तथा।
रथिनः साश्वसूतांश्च जघानेशः पशूनिव ॥ ७.११३.१२ ॥

ഒരാളെ നൂറ് അമ്പുകൾകൊണ്ടും നൂറുപേരെ ഒരമ്പുകൊണ്ടും അവൻ തുളച്ചു. ആനപ്പാപ്പാന്മാരെയും ആനകളെയും കുതിരപ്പടയാളികളെയും കുതിരകളെയും അതുപോലെ രഥികളെയും കുതിരകളും സാരഥികളുമായി ആ അധിപതി മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ വെട്ടിവീഴ്ത്തി.

7.113.13

तं तथाऽद्भुतकर्माणं शरसम्पातवर्षिणम् ।
न केचनाभ्यधावन्वै सात्यकिं तव सैनिकाः ॥ ७.११३.१३ ॥

അത്ഭുതകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും അമ്പുമഴ പൊഴിക്കുന്നവനുമായ അവനെ, നിങ്ങളുടെ സൈനികരിൽ ആരും സാത്യകിക്കുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തില്ല.

7.113.14

ते भीता मृद्यमानाश्च प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ।
आयोधनं जहुर्वीरा दृष्टा तमतिमानिनम् ॥ ७.११३.१४ ॥

ഭയന്നും ചതഞ്ഞരഞ്ഞും, നീണ്ട ബാഹുവിനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ആ വീരന്മാർ, അഹങ്കാരിയായ അവനെ കണ്ട് യുദ്ധഭൂമി ഉപേക്ഷിച്ചു.

7.113.15

तमेकं बहुधा पश्यन्मोहितास्तस्य तेजसा ॥ ७.११३.१५ ॥

ഒരാളായിരുന്നിട്ടും അവനെ പല വിധത്തിൽ കണ്ട്, അവന്റെ തേജസ്സിനാൽ മോഹിതരായി (അവർ വിഭ്രമിച്ചു).

7.113.16

रथैर्विमथितैश्चैव भग्ननीडैश्च मारिष ।
चक्रैर्विमथितैश्छत्रैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.११३.१६ ॥

ഹേ മാന്യാ, തകർന്ന രഥങ്ങളാലും, ഒടിഞ്ഞ ഇരിപ്പിടങ്ങളുള്ള രഥങ്ങളാലും, ചതഞ്ഞ ചക്രങ്ങളാലും, കുടകളാലും, വീഴ്ത്തപ്പെട്ട കൊടികളാലും (യുദ്ധഭൂമി നിറഞ്ഞു).

7.113.17

अनुकर्षैः पताकाभिः शिरस्त्राणैः सकाञ्चनैः ।
बाहुभिश्चन्दनादिग्धैः साङ्गदैश्च विशाम्पते ॥ ७.११३.१७ ॥

ബന്ധനവാറുകളും കൊടികളും സ്വർണ്ണശിരോകവചങ്ങളും ചന്ദനം പൂശിയ ഭുജങ്ങളും തോൾവളകളുമായി (യുദ്ധഭൂമി നിറഞ്ഞു), ഹേ പ്രജാപതേ.

7.113.18

हस्तिहस्तोपमैश्चापि भुजङ्गाभोगसन्निभैः ।
ऊरुभिः पृथिवी च्छन्ना मनुजानां नराधिप ॥ ७.११३.१८ ॥

ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലെയും പാമ്പിന്റെ ചുരുളുകൾ പോലെയുമുള്ള തുടകളാൽ (മനുഷ്യരുടെ ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു), ഹേ നരാധിപാ.

7.113.19

शशाङ्कुसन्निभैश्चैव वदनैश्चारुकुण्डलैः ।
पतितैर्ऋषभाक्षाणां बभौ भारत मेदिनी ॥ ७.११३.१९ ॥

ചന്ദ്രസമാനമായ മുഖങ്ങളും മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള, ഋഷഭാക്ഷന്മാരുടെ വീണ ശരീരങ്ങളാൽ, ഹേ ഭാരതാ, ഭൂമി ശോഭിച്ചു.

7.113.20

गजैश्च बहुधा छिन्नैः शयानैः पर्वतोपमैः ।
रराजातिभृशं भूमिर्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ७.११३.२० ॥

പലവിധത്തിൽ വെട്ടിമുറിക്കപ്പെട്ട്, പർവതങ്ങൾ പോലെ കിടക്കുന്ന ആനകളാൽ, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ ഭൂമി അത്യധികം ശോഭിച്ചു.

7.113.21

तपनीयमयैर्योक्त्रैर्मुक्ताजालविभूषितैः ।
उरश्छदैर्विचित्रैश्च व्यशोभन्त तुरङ्गमाः।
गतसत्वा महीं प्राप्य प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ॥ ७.११३.२१ ॥

സ്വർണ്ണനിർമ്മിത കടിഞ്ഞാണുകളും മുത്തുവലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും വിചിത്രമായ മാറുകവചങ്ങളുമുള്ള കുതിരകൾ ശോഭിച്ചു; ജീവൻ പോയി, ദീർഘബാഹു വീഴ്ത്തിയ അവ ഭൂമിയിൽ വീണു.

7.113.22

नानाविधानि सैन्यानि तव हत्वा तु सात्वतः ।
प्रविष्टस्तावकं सैन्यं द्रावयित्वा चमूं भृशम् ॥ ७.११३.२२ ॥

നിന്റെ പലവിധ സൈന്യങ്ങളെ കൊന്ന്, സാത്വതൻ (സാത്യകി) നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ആ സേനയെ പൂർണ്ണമായി ചിതറിച്ചു.

7.113.23

ततस्तेनैव मार्गेण येन यातो धनञ्जयः ।
इयेष सात्यकिर्गन्तुं ततो द्रोणेन वारितः ॥ ७.११३.२३ ॥

പിന്നെ, ധനഞ്ജയൻ പോയ അതേ വഴിയിലൂടെ പോകാൻ സാത്യകി ആഗ്രഹിച്ചു; അപ്പോൾ ദ്രോണൻ അവനെ തടഞ്ഞു.

7.113.24

भारद्वाजं समासाद्य युयुधानश्च सात्यकिः ।
न न्यवर्तत सङ्क्रुद्धो वेलामिव जलाशयः ॥ ७.११३.२४ ॥

ഭാരദ്വാജനെ (ദ്രോണനെ) സമീപിച്ച യുയുധാനനായ സാത്യകി, കോപത്താൽ ജ്വലിച്ച്, ജലാശയം തീരത്തുനിന്ന് പിന്മാറാത്തതുപോലെ പിന്മാറിയില്ല.

7.113.25

निवार्य तु रणे द्रोणो युयुधानं महारथम् ।
विव्याध निशितैर्बाणैः पञ्चभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.११३.२५ ॥

യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥനായ യുയുധാനനെ തടഞ്ഞ്, ദ്രോണൻ മർമ്മങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അഞ്ച് ബാണങ്ങളാൽ അവനെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.

7.113.26

सात्यकिस्तु रणे द्रोणं राजन्विव्याध सप्तभिः ।
हेमपुङ्घैः शिलाधौतैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.११३.२६ ॥

രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകി ദ്രോണനെ ഏഴ് ബാണങ്ങളാൽ വിദ്ധനാക്കി; അവയ്ക്ക് സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളും കല്ലിൽ മിനുക്കിയതും കങ്കപ്പക്ഷിയുടെയും മയിലിന്റെയും തൂവലുകളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.

7.113.27

षं षड्भिः सायकैर्द्रोणः साश्वयन्तारमार्दयत् ।
स तं न ममृषे द्रोणं युयुधानो महारथः ॥ ७.११३.२७ ॥

…ആറ് ബാണങ്ങളാൽ ദ്രോണൻ കുതിരകളോടൊപ്പം സാരഥിയെ പീഡിപ്പിച്ചു. ആ മഹാരഥനായ യുയുധാനൻ അത് സഹിച്ചില്ല.

7.113.28

सिंहनादं ततः कृत्वा द्रोणं विव्याध सात्यकिः ।
दशभिः सायकैश्चान्यैः षड्भिरष्टाभिरेव च ॥ ७.११३.२८ ॥

പിന്നെ സിംഹനാദം മുഴക്കി സാത്യകി ദ്രോണനെ പത്ത് ബാണങ്ങളാലും മറ്റ് ആറും എട്ടും ബാണങ്ങളാലും വിദ്ധനാക്കി.

7.113.29

युयुधानः पुनर्द्रोणं विव्याध दशभिः शरैः ।
एकेन सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान्।
ध्वजमेकेन बाणेन विव्याध युधि मारिष ॥ ७.११३.२९ ॥

യുയുധാനൻ വീണ്ടും ദ്രോണനെ പത്ത് ബാണങ്ങളാൽ വിദ്ധനാക്കി; ഒന്നിനാൽ സാരഥിയെയും, നാലിനാൽ നാല് കുതിരകളെയും, ഒന്നിനാൽ കൊടിയെയും വിദ്ധനാക്കി — ഹേ മാരിഷ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്തു.

7.113.30

तं द्रोणः साश्वयन्तारं सरथध्वजमाशुगैः ।
त्वरन्प्राच्छादयद्बाणैः शलभानामिव व्रजैः ॥ ७.११३.३० ॥

ദ്രോണൻ ആ സാരഥിയെയും, കുതിരകളെയും, രഥധ്വജത്തെയും വേഗത്തിൽ ശീഘ്രബാണങ്ങളാൽ മൂടി; വെട്ടുക്കിളിക്കൂട്ടം മൂടുന്നതുപോലെ.

7.113.31

तथैव युयुधानोऽपि द्रोणं बहुभिराशुगैः ।
प्राच्छादयदसम्भ्रान्तस्त्वरमाणो महारथः ॥ ७.११३.३१ ॥

അതുപോലെ യുയുധാനനും ദ്രോണനെ അനേകം വേഗമേറിയ അമ്പുകളാൽ മറച്ചു; ആ മഹാരഥൻ കലങ്ങാതെ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി.

7.113.32

द्रोणस्तु परमक्रुद्धः सात्यकिं परवीरहा ।
अवाक्रिच्छितैर्बाणैर्वासुदेवपराक्रमम् ॥ ७.११३.३२ ॥

അത്യന്തം കോപിതനായ ശത്രുവീരഹന്താവായ ദ്രോണൻ വാസുദേവന്റെ പരാക്രമമുള്ള സാത്യകിയുടെ മേൽ ചിത്രബാണങ്ങൾ വർഷിച്ചു.

7.113.33

तं तथा शरजालेन प्रच्छाद्य महता पुनः ।
द्रोणः प्रहस्य शैनेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.३३ ॥

അവനെ ശരജാലത്താൽ വീണ്ടും വലുതായി മറച്ച ശേഷം, ദ്രോണൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ശൈനേയനായ സാത്യകിയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

7.113.34

तवाचार्यो रणं हित्वा गतः कापुरुषो यथा ।
युध्यमानं च मां हित्वा प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.११३.३४ ॥

നിന്റെ ആചാര്യൻ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭീരുവിനെപ്പോലെ പോയി; യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന എന്നെയും ഉപേക്ഷിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രദക്ഷിണമായി തിരിഞ്ഞു.

7.113.35

त्वं हि मे युध्यतो नाद्य जीवन्यास्यसि माधव ।
यदि मां त्वं रणे हित्वा न यास्याचार्यवद्द्रुतम् ॥ ७.११३.३५ ॥

മാധവാ! യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് ആചാര്യനെപ്പോലെ നീ വേഗം പോകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇന്ന് നീ ജീവനോടെ പോകില്ല.

7.113.36

धनञ्जयस्य पदवीं धर्मराजस्य शासनात् ।
गच्छामि स्वस्ति ते ब्रह्मन्न मे कालात्ययो भवेत् ॥ ७.११३.३६ ॥

ധർമ്മരാജന്റെ കല്പനപ്രകാരം ധനഞ്ജയന്റെ പാതയിലേക്ക് ഞാൻ പോകുന്നു. ബ്രാഹ്മണാ, നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ; എനിക്ക് കാലതാമസം ഉണ്ടാകരുത്.

7.113.37

आचार्यानुगतो मार्गः शिष्यैरन्वास्यते सदा ।
तस्मादेव व्रजाम्याशु यथा मे स गुरुर्गतः ॥ ७.११३.३७ ॥

ആചാര്യൻ പോയ വഴിയെ ശിഷ്യന്മാർ എപ്പോഴും പിന്തുടരുന്നു. അതിനാൽ എന്റെ ഗുരു പോയ വഴിയിൽ ഞാൻ വേഗം പോകുന്നു.

7.113.38

एतावदुक्त्वा शैनेय आचार्यं परिवर्जयन् ।
प्रयातः सहसा राजन्सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ ७.११३.३८ ॥

ഇത്രയും പറഞ്ഞ്, ആചാര്യനെ ഒഴിവാക്കി ശൈനേയൻ പെട്ടെന്ന് പുറപ്പെട്ടു; രാജാവേ, അവൻ തന്റെ സാരഥിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

7.113.39

द्रोणः करिष्यते यत्नं सर्वथा मम वारणे ।
यत्तो याहि रणे सूत शृणु चेदं वचः परम् ॥ ७.११३.३९ ॥

ദ്രോണർ എന്നെ തടയാൻ എല്ലാവിധത്തിലും ശ്രമിക്കും. ഹേ സൂതാ, ജാഗ്രതയോടെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകൂ; ഈ പരമവചനം കേൾക്കൂ.

7.113.40

एतदालोक्यते सैन्यमावन्त्यानां महाप्रभम् ।
अस्यानन्तरतस्त्वेतद्दाक्षिणात्यं महद्बलम् ॥ ७.११३.४० ॥

ഇതാ ആവന്ത്യരുടെ മഹാപ്രഭയുള്ള സൈന്യം കാണുന്നു. ഇതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഇതാ ദക്ഷിണദേശത്തെ മഹാസേന.

7.113.41

तदनन्तरमेतच्च बाह्लिकानां महद्बलम् ।
बाह्लिकाभ्याशतो युक्तं कर्णस्य च महद्बलम् ॥ ७.११३.४१ ॥

അതിനുശേഷം ഇതാ ബാഹ്ലീകരുടെ മഹാസേന; ബാഹ്ലീകർക്കരികിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്ന കർണ്ണന്റെ മഹാസേനയും ഉണ്ട്.

7.113.42

अन्योन्येन हि सैन्यानि भिन्नान्येतानि सारथे ।
अन्योन्यं समुपाश्रित्य न त्यक्ष्यन्ति रणाजिरम् ॥ ७.११३.४२ ॥

ഹേ സാരഥീ, ഈ സേനകൾ തമ്മിൽ വേർപെട്ടതായി കാണുന്നു; എന്നാൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് അവ യുദ്ധഭൂമി ഉപേക്ഷിക്കില്ല.

7.113.43

एतदन्तरमासाद्य चोदयाश्वान्प्रहृष्टवत् ।
मध्यमं जवमास्थाय वह मामत्र सारथे ॥ ७.११३.४३ ॥

ഈ അന്തരത്തിലെത്തി, സന്തോഷിച്ചവനെപ്പോലെ കുതിരകളെ തെളിക്കൂ. മധ്യമവേഗം സ്വീകരിച്ച്, ഹേ സാരഥീ, എന്നെ ഇവിടേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.

7.113.44

बाह्लिका यत्र दृश्यन्ते नानाप्रहरणोद्यताः ।
दाक्षिणात्याश्च बहवः सूतपुत्रपुरोगमाः ॥ ७.११३.४४ ॥

ബാഹ്ലീകർ വിവിധ ആയുധങ്ങളുമേന്തി കാണപ്പെടുന്നിടത്ത്, തെക്കുനിന്നുള്ള അനേകരും, സൂതപുത്രനെ (കർണ്ണനെ) മുൻനിർത്തിയവരും ഉണ്ട്.

7.113.45

हस्त्यश्वरथसम्बाधं यच्चानीकं विलोक्यते ।
नानादेशसमुत्थैश्च पदातिभिरधिष्ठितम् ॥ ७.११३.४५ ॥

ആന, കുതിര, രഥങ്ങൾ എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞതും വിവിധ ദേശങ്ങളിൽനിന്ന് വന്ന കാലാളുകളാൽ കാക്കപ്പെട്ടതുമായ സേന കാണപ്പെടുന്നു.

7.113.46

ततः शक्यो महाव्यूहो भेत्तुं स सहसा रणे ।
तं देशं त्वरिता यामो मृद्ग्रन्तो युधि शात्रवान् ॥ ७.११३.४६ ॥

അപ്പോൾ ആ മഹാവ്യൂഹത്തെ യുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഭേദിക്കാൻ സാധിക്കും. ആ ദേശത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോകാം, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ചതച്ചുകൊണ്ട്.

7.113.47

तत्रैते सम्प्रहृष्टत्वान्नास्मान्प्रति युयुत्सवः ॥ ७.११३.४७ ॥

അവിടെ ഇവർ അതിയായി സന്തോഷിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ നമ്മോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

7.113.48

अयुध्यमानो बहुभिरेकं प्राप्य सुदुर्बलम् ।
बलं प्रमथ्य गच्छामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.११३.४८ ॥

പലരോടും യുദ്ധം ചെയ്യാതെ, അതിദുർബലനായ ഒരുവനെ പ്രാപിച്ച്, എല്ലാ വില്ലാളികളും നോക്കിനിൽക്കെ ആ സേനയെ മർദ്ദിച്ച് ഞാൻ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

7.113.49

मध्यतो याहि यत्रोग्रं कर्णस्य सुमहद्बलम् ।
यत्रैते परमक्रुद्धा दाक्षिणात्या महारथाः।
एतान्विजित्य सङ्ग्रामे ततो यामो धनञ्जयम् ॥ ७.११३.४९ ॥

മധ്യത്തിലൂടെ പോകുക, കർണന്റെ അത്യുഗ്രവും മഹത്തായതുമായ സേന എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക്; ഈ പരമക്രുദ്ധരായ ദക്ഷിണദേശ മഹാരഥന്മാർ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക്. ഇവരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച ശേഷം നമുക്ക് ധനഞ്ജയന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകാം.

7.113.50

युयुधानवचः श्रुत्वा युयुधानस्य सारथिः ।
यथोक्तमगमद्राजन्वर्जयन्द्रोणमाहवे ॥ ७.११३.५० ॥

യുയുധാനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, യുയുധാനന്റെ സാരഥി, രാജാവേ, പറഞ്ഞതുപോലെതന്നെ പോയി; യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട്.

7.113.51

तं द्रोणोऽनुययौ क्रुद्धो विकिरन्विशिखान्बहून् ।
युयुधानं महाभागं गच्छन्तमनिवर्तिनम् ॥ ७.११३.५१ ॥

അവനെ ദ്രോണൻ കോപത്തോടെ പിന്തുടർന്നു, അനേകം അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട്; മഹാഭാഗനായ യുയുധാനൻ മുന്നോട്ടു പോയിക്കൊണ്ടിരുന്നു, തിരിഞ്ഞുനോക്കാതെ.

7.113.52

स च सैन्यं महद्भित्त्वा दाक्षिणात्यबलं च तत् ।
कर्णस्य सैन्यं सुमहदभिहत्य शितैः शरैः ॥ ७.११३.५२ ॥

ആ മഹാസേനയെ ഭേദിച്ച്, ദക്ഷിണബലത്തെയും, കർണന്റെ അത്യധികമായ സേനയെയും മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ച് അവൻ കടന്നുപോയി.

7.113.53

प्राविशद्भारतीं सेनामपर्यन्तां स सात्यकिः ।
सात्यको हि ततः सैन्यं द्रावयन्स समन्ततः ॥ ७.११३.५३ ॥

സാത്യകി ഭാരതസേനയുടെ അതിരില്ലാത്ത ഭാഗത്തേക്ക് കടന്നു; അനന്തരം സാത്യകി എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും സേനയെ ഓടിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറി.

7.113.54

प्रविष्टे युयुधाने तु सैनिकेषु द्रुतेषु च ।
अमर्षी कृतवर्मा तु सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.११३.५४ ॥

യുയുധാനൻ പ്രവേശിച്ചപ്പോഴും സൈനികർ ഓടിപ്പോയപ്പോഴും, എന്നാൽ അസഹിഷ്ണുവായ കൃതവർമ്മാവ് സാത്യകിയെ വളഞ്ഞു.

7.113.55

तमापतन्तं विशिखैः षड्भिराहत्य सात्यकिः ।
चतुर्भिश्चतुरोऽस्याश्वानाजघानाशु वीर्यवान् ॥ ७.११३.५५ ॥

അവൻ ആക്രമിച്ചുവരുമ്പോൾ ആറ് അമ്പുകളാൽ അടിച്ച്, വീര്യവാനായ സാത്യകി നാല് അമ്പുകളാൽ അവന്റെ നാല് കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ വധിച്ചു.

7.113.56

ततः पुनः षोडशभिर्नतपर्वभिराशुगैः ।
सात्यकिः कृतवर्माणं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.११३.५६ ॥

പിന്നീട് സാത്യകി വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള പതിനാറ് വേഗമേറിയ അമ്പുകളാൽ കൃതവർമ്മാവിന്റെ മാറിടത്തിന് നടുവിൽ എയ്തു.

7.113.57

स ताड्यमानो विशिखैर्बहुभिस्तिग्मतेजनैः ।
सात्वतेन महाराज कृतवर्मा न चक्षमे ॥ ७.११३.५७ ॥

മഹാരാജാവേ, സാത്വതനായ സാത്യകിയുടെ മൂർച്ചയേറിയ പല അമ്പുകളാൽ അടിക്കപ്പെട്ട കൃതവർമ്മാവ് അത് സഹിച്ചില്ല.

7.113.58

स वत्सन्दतं सन्धाय तिग्मांश्वनलसप्रभम् ।
आकृष्य राजन्नाकर्णाद्विव्याधोरसि सात्यकिम् ॥ ७.११३.५८ ॥

അവൻ വത്സദന്തം എന്ന അമ്പ് തൊടുത്ത്, തീപോലെ തിളങ്ങുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പ് കാത് വരെ വലിച്ച്, രാജാവേ, സാത്യകിയുടെ മാറിൽ എയ്തു.

7.113.59

स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः ।
सपुङ्खपत्रः पृथिवीं विवेश रुधिरोक्षितः ॥ ७.११३.५९ ॥

ആ അമ്പ് അവന്റെ ദേഹകവചം തുളച്ച് ശരീരത്തിലും കടന്നു; ചിറകുകളും അമ്പിൻതലയും സഹിതം, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് അത് ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.

7.113.60

अथास्य बहुभिर्बाणैरच्छिनत्परमास्त्रवित् ।
स मार्गणगणं राजन्कृतवर्मा शरासनम् ॥ ७.११३.६० ॥

അപ്പോൾ പരമാസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള കൃതവർമ്മാവ് പല അമ്പുകളാൽ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു, രാജാവേ.

7.113.61

विव्याध च रणे राजन्सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
दशभिर्विशिखैस्तीक्ष्णैरभिक्रुद्धः स्तनान्तरे ॥ ७.११३.६१ ॥

രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം കുപിതനായി അവൻ സത്യവിക്രമനായ സാത്യകിയെ പത്ത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് മാറിൽ എയ്തു.

7.113.62

ततः प्रशीर्णे धनुषि शक्त्या शक्तिमतां वरः ।
जघान दक्षिणं बहुं सात्यकिः कृतवर्मणः ॥ ७.११३.६२ ॥

പിന്നീട് അവന്റെ വില്ല് ഒടിഞ്ഞപ്പോൾ, ശക്തിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സാത്യകി ശക്തികൊണ്ട് കൃതവർമ്മാവിന്റെ വലംതോളിൽ പ്രഹരിച്ചു.

7.113.63

ततोऽन्यत्सुदृढं चापं पूर्णमायम्य सात्यकिः ।
व्यसृजद्विशिखांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.११३.६३ ॥

പിന്നീട് സാത്യകി മറ്റൊരു അതിദൃഢമായ വില്ല് പൂർണ്ണമായി വലിച്ച്, വേഗത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.

7.113.64

सरथं कृतवर्माणं समन्तात्पर्यवारयत् ।
छादयित्वा रणे राजन्हार्दिक्यं स तु सात्यकिः।
अथास्य भल्लेन शिरः सारथेः समकृन्तत ॥ ७.११३.६४ ॥

അവൻ കൃതവർമ്മാവിനെ തേരോടുകൂടി എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു. രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളാൽ മറച്ച് സാത്യകി ഹാർദിക്യനെ തടഞ്ഞു; പിന്നീട് ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയുടെ തല പൂർണ്ണമായി അറുത്തു.

7.113.65

स पपात हतः सूतो हार्दिक्यस्य महारथात् ।
ततस्ते यन्तृरहिताः प्राद्रवंस्तुरगा भृशम् ॥ ७.११३.६५ ॥

ഹാർദിക്യന്റെ ആ മഹാരഥത്തിൽനിന്ന് കൊല്ലപ്പെട്ട സാരഥി വീണു. പിന്നീട് സാരഥിയില്ലാത്ത ആ കുതിരകൾ അതിവേഗം ഓടിപ്പോയി.

7.113.66

अथ भोजस्तु सम्भ्रान्तो निगृह्य तुरगामन्स्वयम् ।
तस्थौ वीरो धनुष्पाणिस्तत्सैन्यान्यभ्यपूजयन् ॥ ७.११३.६६ ॥

പിന്നീട് ഭോജൻ പരിഭ്രാന്തനായി, സ്വയം കുതിരകളെ നിയന്ത്രിച്ച്, കയ്യിൽ വില്ലുമായി ആ വീരൻ നിന്നു; ആ സേനകൾ അവനെ പ്രശംസിച്ചു.

7.113.67

स मुहूर्तमिवाश्वास्य सदश्वान्समनोदयत् ।
व्यपेत भीरमित्राणामावहत्सुमहद्भयम् ॥ ७.११३.६७ ॥

അവൻ ഒരു നിമിഷം ആശ്വസിച്ച ശേഷം നല്ല കുതിരകളെ തെളിച്ചു; ഭീരുക്കളായ മിത്രങ്ങളിൽ വലിയ ഭയം ഉണ്ടാക്കി.

7.113.68

सात्यकिश्चात्यगात्तस्मात्स तु भीममुपाद्रवत् ॥ ७.११३.६८ ॥

സാത്യകി ആ സ്ഥലം വിട്ട് കടന്നുപോയി; അവൻ ഭീമന്റെ നേരെ കുതിച്ചു.

7.113.69

युयुधानोऽपि राजेन्द्र भोजानीकाद्विनिःसृतः ।
प्रययौ त्वरितस्तूर्णं काम्भोजानां महाचमूम् ॥ ७.११३.६९ ॥

രാജേന്ദ്രാ, യുയുധാനനും ഭോജസേനയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് വേഗത്തിൽ കാംബോജരുടെ മഹാസേനയിലേക്ക് പോയി.

7.113.70

स तत्र बहुभिः शूरैः सन्निरुद्धो महारथैः ।
न चचाल तदा राजन्सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११३.७० ॥

രാജാവേ, അവിടെ അനേകം ശൂര മഹാരഥന്മാർ ചുറ്റിവളഞ്ഞിട്ടും സത്യപരാക്രമനായ സാത്യകി അന്ന് കുലുങ്ങിയില്ല.

7.113.71

सन्धाय च चमूं द्रोणो भोजे भारं निवेश्य च ।
अभ्यधावद्रणे यत्तो युयुधानं युयुत्सया ॥ ७.११३.७१ ॥

ദ്രോണൻ സേനയെ അണിനിരത്തി, ഭോജരുടെ മേൽ ചുമതല ഏൽപ്പിച്ച്, യുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങി യുയുധാനനെ യുദ്ധമോഹത്തോടെ പിന്തുടർന്നു.

7.113.72

तथा तमनुधावन्तं युयुधानस्य पृष्ठतः ।
न्यवारयन्त संहृष्टाः पाण्डुसैन्ये ब्रृहत्तमाः।
समासाद्य तु हार्दिक्यं रथानां प्रवरं रथम् ॥ ७.११३.७२ ॥

അങ്ങനെ യുയുധാനന്റെ പിന്നാലെ കുതിച്ചവനെ പാണ്ഡവസേനയിലെ സന്തുഷ്ടരായ മഹാരഥന്മാർ തടഞ്ഞില്ല. പിന്നീട് രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹാർദിക്യന്റെ രഥത്തെ സമീപിച്ചു.

7.113.73

पाञ्चाला विगतोत्साहा भीमसेनपुरोगमाः ।
विक्रम्य वारिता राजन्वीरेण कृतवर्मणा ॥ ७.११३.७३ ॥

രാജാവേ, ഭീമസേനനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ പാഞ്ചാലന്മാർ ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, വീരനായ കൃതവർമ്മാവ് തടഞ്ഞു.

7.113.74

यतमानांश्च तान्सर्वानीषद्विगतचेतसः ।
अभितस्ताञ्शरौघेण क्लान्तवाहानकारयत् ॥ ७.११३.७४ ॥

പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവരെല്ലാവരെയും, ചെറുതായി ചിത്തം കലങ്ങിയവരെയും, ചുറ്റും ശരപ്രവാഹത്താൽ ക്ഷീണിച്ച കുതിരകളുള്ളവരാക്കി.

7.113.75

निगृहीतास्तु भोजेन भोजानीकेप्सवो रणे ।
अतिष्ठन्नार्यवद्वीराः प्रार्थयन्तो महद्यशः।
हार्दिक्यं समरे यत्ता न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.११३.७५ ॥

ഭോജനാൽ തടയപ്പെട്ട്, ഭോജസൈന്യത്തിൽ എത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ വീരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ആര്യന്മാരെപ്പോലെ നിന്നു; മഹായശസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും, യുദ്ധത്തിൽ യത്നിച്ചിട്ടും ഹാർദിക്യനെ തിരിച്ചു നോക്കാൻ അവർക്കായില്ല.