ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.113.1
प्रयाते तव सैन्यं तु युयुधाने युयुत्सया ।
धर्मराजो महाराज स्वेनानीकेन संवृतः।
प्रायाद्द्रोणरथं प्रेप्सुर्युयुधानस्य पृष्ठतः ॥ ७.११३.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਧਰਮਰਾਜ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.113.2
ततः पाञ्चालराजस्य पुत्रः समरदुर्मदः ।
प्रयाते माधवे राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.२ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
7.113.3
प्राक्रोशत्पाण्डवानीके वसुदानश्च पार्थिवः ।
आगच्छत प्रहरत द्रुतं विपरिधावत ॥ ७.११३.३ ॥
ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਵਸੁਦਾਨ ਨੇ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰਿਆ: ਆਓ, ਵਾਰ ਕਰੋ, ਜਲਦੀ ਦੌੜੋ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲੋ।
7.113.4
यथा सुखेन गच्छेत सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
महारथा हि बहवो यतिष्यन्तेऽस्य निर्जये ॥ ७.११३.४ ॥
ਜੰਗ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਾਤਯਕੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕੇ — ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ।
7.113.5
सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवेयाः समन्ततः ।
अभ्युद्ययुर्महाराज तव सैन्यं समन्ततः ॥ ७.११३.५ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.113.6
जहि प्रहर गृह्णीहि विध्य विद्रव चाद्रव ।
इति ब्रुवन्तौ वेगेन निपेतुस्ते महारथाः ॥ ७.११३.६ ॥
ਮਾਰੋ, ਵਾਰ ਕਰੋ, ਫੜੋ, ਵਿੰਨ੍ਹੋ, ਭਜਾਓ, ਧਾਵਾ ਬੋਲੋ — ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.113.7
वयं प्रतिजिगीषन्तस्तत्र तान्समभिद्रुताः ।
बाणशङ्खरवान्कृत्वा विमिश्रान्वाद्यनिस्वनैः ॥ ७.११३.७ ॥
ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
7.113.8
युयुधानरथं दृष्ट्वा तावका अभिदुद्रुवुः ।
ततः शब्दो महानासीद्युयुधानरथं प्रति ॥ ७.११३.८ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਦਾ ਰਥ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਤਦ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਉੱਠਿਆ।
7.113.9
आकीर्यमाणा धावन्ती तव पुत्रस्य वाहिनी ।
सात्वतेन महाराज शतधाऽभिव्यशीर्यत ॥ ७.११३.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਖਿੰਡ ਕੇ ਦੌੜਦੀ ਹੋਈ ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸੌ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈ।
7.113.10
तस्यां विदीर्यमाणायां शिनेः पुत्रो महारथः ।
सप्तवीरान्महेष्वासानग्रानीकेष्वपोथयत् ॥ ७.११३.१० ॥
ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਖਿੰਡਦਿਆਂ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਅਗਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ।
7.113.11
अथान्यानपि राजेन्द्र नानाजनपदेश्वरान् ।
शरैरनलसङ्काशैर्निन्ये वीरान्यमक्षयम् ॥ ७.११३.११ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.113.12
शतमेकेन विव्याध शतेनैकं च पत्रिणाम् ।
द्विपारोहान्द्विपांश्चैव हयारोहान्हयांस्तथा।
रथिनः साश्वसूतांश्च जघानेशः पशूनिव ॥ ७.११३.१२ ॥
ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੌ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਹਾਥੀ ਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਵੀਰ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.113.13
तं तथाऽद्भुतकर्माणं शरसम्पातवर्षिणम् ।
न केचनाभ्यधावन्वै सात्यकिं तव सैनिकाः ॥ ७.११३.१३ ॥
ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਤਯਕੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
7.113.14
ते भीता मृद्यमानाश्च प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ।
आयोधनं जहुर्वीरा दृष्टा तमतिमानिनम् ॥ ७.११३.१४ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ, ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਦੁਆਰਾ ਡੇਗੇ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਵੀਰ, ਉਸ ਅਤਿ ਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਣਭੂਮੀ ਛੱਡ ਗਏ।
7.113.15
तमेकं बहुधा पश्यन्मोहितास्तस्य तेजसा ॥ ७.११३.१५ ॥
ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਉਹ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ)।
7.113.16
रथैर्विमथितैश्चैव भग्ननीडैश्च मारिष ।
चक्रैर्विमथितैश्छत्रैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.११३.१६ ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਕੁਚਲੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਟੁੱਟੇ ਆਸਨਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਚਲੇ ਪਹੀਆਂ ਨਾਲ, ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਡਿੱਗੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ (ਰਣਭੂਮੀ ਭਰ ਗਈ)।
7.113.17
अनुकर्षैः पताकाभिः शिरस्त्राणैः सकाञ्चनैः ।
बाहुभिश्चन्दनादिग्धैः साङ्गदैश्च विशाम्पते ॥ ७.११३.१७ ॥
ਕਵਚ-ਪੱਟਿਆਂ, ਪਤਾਕਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿਰਸਤਰਾਣਾਂ, ਚੰਦਨ ਲਿਪਤ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ (ਰਣਭੂਮੀ ਭਰ ਗਈ), ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
7.113.18
हस्तिहस्तोपमैश्चापि भुजङ्गाभोगसन्निभैः ।
ऊरुभिः पृथिवी च्छन्ना मनुजानां नराधिप ॥ ७.११३.१८ ॥
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੇ ਵਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਢੱਕੀ ਗਈ), ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ।
7.113.19
शशाङ्कुसन्निभैश्चैव वदनैश्चारुकुण्डलैः ।
पतितैर्ऋषभाक्षाणां बभौ भारत मेदिनी ॥ ७.११३.१९ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਰਿਸ਼ਭਾਕ੍ਸ਼ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
7.113.20
गजैश्च बहुधा छिन्नैः शयानैः पर्वतोपमैः ।
रराजातिभृशं भूमिर्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ७.११३.२० ॥
ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਖਿੱਲਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
7.113.21
तपनीयमयैर्योक्त्रैर्मुक्ताजालविभूषितैः ।
उरश्छदैर्विचित्रैश्च व्यशोभन्त तुरङ्गमाः।
गतसत्वा महीं प्राप्य प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ॥ ७.११३.२१ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਛਾਤੀ-ਕਵਚਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਸਨ।
7.113.22
नानाविधानि सैन्यानि तव हत्वा तु सात्वतः ।
प्रविष्टस्तावकं सैन्यं द्रावयित्वा चमूं भृशम् ॥ ७.११३.२२ ॥
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਆਕੀ) ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
7.113.23
ततस्तेनैव मार्गेण येन यातो धनञ्जयः ।
इयेष सात्यकिर्गन्तुं ततो द्रोणेन वारितः ॥ ७.११३.२३ ॥
ਫਿਰ, ਧਨੰਜਯ ਜਿਸ ਰਾਹ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਹ ਜਾਣ ਦੀ ਸਾਤਿਆਕੀ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.113.24
भारद्वाजं समासाद्य युयुधानश्च सात्यकिः ।
न न्यवर्तत सङ्क्रुद्धो वेलामिव जलाशयः ॥ ७.११३.२४ ॥
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਸਾਤਿਆਕੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰਤਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਲਾਸ਼ਯ ਆਪਣੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ।
7.113.25
निवार्य तु रणे द्रोणो युयुधानं महारथम् ।
विव्याध निशितैर्बाणैः पञ्चभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.११३.२५ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.113.26
सात्यकिस्तु रणे द्रोणं राजन्विव्याध सप्तभिः ।
हेमपुङ्घैः शिलाधौतैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.११३.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਘਸਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੰਕ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ ਸਨ।
7.113.27
षं षड्भिः सायकैर्द्रोणः साश्वयन्तारमार्दयत् ।
स तं न ममृषे द्रोणं युयुधानो महारथः ॥ ७.११३.२७ ॥
…ਛੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਥੀ ਯੁਯੁਧਾਨ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
7.113.28
सिंहनादं ततः कृत्वा द्रोणं विव्याध सात्यकिः ।
दशभिः सायकैश्चान्यैः षड्भिरष्टाभिरेव च ॥ ७.११३.२८ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕਰਕੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੇ ਤੇ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.113.29
युयुधानः पुनर्द्रोणं विव्याध दशभिः शरैः ।
एकेन सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान्।
ध्वजमेकेन बाणेन विव्याध युधि मारिष ॥ ७.११३.२९ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਇੱਕ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ — ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
7.113.30
तं द्रोणः साश्वयन्तारं सरथध्वजमाशुगैः ।
त्वरन्प्राच्छादयद्बाणैः शलभानामिव व्रजैः ॥ ७.११३.३० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਥ-ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ।
7.113.31
तथैव युयुधानोऽपि द्रोणं बहुभिराशुगैः ।
प्राच्छादयदसम्भ्रान्तस्त्वरमाणो महारथः ॥ ७.११३.३१ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੇ ਵੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.113.32
द्रोणस्तु परमक्रुद्धः सात्यकिं परवीरहा ।
अवाक्रिच्छितैर्बाणैर्वासुदेवपराक्रमम् ॥ ७.११३.३२ ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸਾਤਿਆਕੀ ਉੱਤੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.113.33
तं तथा शरजालेन प्रच्छाद्य महता पुनः ।
द्रोणः प्रहस्य शैनेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.११३.३३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਢਕ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਸ਼ੈਨੇਯ ਸਾਤਿਆਕੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.113.34
तवाचार्यो रणं हित्वा गतः कापुरुषो यथा ।
युध्यमानं च मां हित्वा प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.११३.३४ ॥
ਤੇਰਾ ਆਚਾਰੀਆ ਯੁੱਧ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਇਰ ਵਾਂਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਲੜ ਰਹੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਗਿਆ।
7.113.35
त्वं हि मे युध्यतो नाद्य जीवन्यास्यसि माधव ।
यदि मां त्वं रणे हित्वा न यास्याचार्यवद्द्रुतम् ॥ ७.११३.३५ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ! ਲੜਦੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।
7.113.36
धनञ्जयस्य पदवीं धर्मराजस्य शासनात् ।
गच्छामि स्वस्ति ते ब्रह्मन्न मे कालात्ययो भवेत् ॥ ७.११३.३६ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਹੋਵੇ।
7.113.37
आचार्यानुगतो मार्गः शिष्यैरन्वास्यते सदा ।
तस्मादेव व्रजाम्याशु यथा मे स गुरुर्गतः ॥ ७.११३.३७ ॥
ਆਚਾਰਿਆ ਜਿਸ ਰਾਹ ਗਏ ਹੋਣ, ਚੇਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਝਟਪਟ ਉਸੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਗਏ ਹਨ।
7.113.38
एतावदुक्त्वा शैनेय आचार्यं परिवर्जयन् ।
प्रयातः सहसा राजन्सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ ७.११३.३८ ॥
ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੈਨੇਯ ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
7.113.39
द्रोणः करिष्यते यत्नं सर्वथा मम वारणे ।
यत्तो याहि रणे सूत शृणु चेदं वचः परम् ॥ ७.११३.३९ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ। ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰਣ ਵੱਲ ਚੱਲ; ਇਹ ਪਰਮ ਬਚਨ ਸੁਣ।
7.113.40
एतदालोक्यते सैन्यमावन्त्यानां महाप्रभम् ।
अस्यानन्तरतस्त्वेतद्दाक्षिणात्यं महद्बलम् ॥ ७.११३.४० ॥
ਇਹ ਅਵੰਤੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਂ-ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਅੱਗੇ ਇਹ ਦੱਖਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਹੈ।
7.113.41
तदनन्तरमेतच्च बाह्लिकानां महद्बलम् ।
बाह्लिकाभ्याशतो युक्तं कर्णस्य च महद्बलम् ॥ ७.११३.४१ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੁੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਹੈ।
7.113.42
अन्योन्येन हि सैन्यानि भिन्नान्येतानि सारथे ।
अन्योन्यं समुपाश्रित्य न त्यक्ष्यन्ति रणाजिरम् ॥ ७.११३.४२ ॥
ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਇਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੀਆਂ।
7.113.43
एतदन्तरमासाद्य चोदयाश्वान्प्रहृष्टवत् ।
मध्यमं जवमास्थाय वह मामत्र सारथे ॥ ७.११३.४३ ॥
ਇਸ ਵਿੱਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕ। ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਚੱਲ।
7.113.44
बाह्लिका यत्र दृश्यन्ते नानाप्रहरणोद्यताः ।
दाक्षिणात्याश्च बहवः सूतपुत्रपुरोगमाः ॥ ७.११३.४४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਬਾਹਲੀਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਯੋਧੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਹੈ।
7.113.45
हस्त्यश्वरथसम्बाधं यच्चानीकं विलोक्यते ।
नानादेशसमुत्थैश्च पदातिभिरधिष्ठितम् ॥ ७.११३.४५ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਜੋ ਫ਼ੌਜ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
7.113.46
ततः शक्यो महाव्यूहो भेत्तुं स सहसा रणे ।
तं देशं त्वरिता यामो मृद्ग्रन्तो युधि शात्रवान् ॥ ७.११३.४६ ॥
ਤਦ ਉਸ ਮਹਾਵਿਊਹ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੋੜਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਛੇਤੀ ਚੱਲੀਏ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸਲਦੇ ਹੋਏ।
7.113.47
तत्रैते सम्प्रहृष्टत्वान्नास्मान्प्रति युयुत्सवः ॥ ७.११३.४७ ॥
ਉੱਥੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
7.113.48
अयुध्यमानो बहुभिरेकं प्राप्य सुदुर्बलम् ।
बलं प्रमथ्य गच्छामि मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.११३.४८ ॥
ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਲੜਦਿਆਂ, ਅਤਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇੱਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਧਨੁੱਖੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮਸਲ ਕੇ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
7.113.49
मध्यतो याहि यत्रोग्रं कर्णस्य सुमहद्बलम् ।
यत्रैते परमक्रुद्धा दाक्षिणात्या महारथाः।
एतान्विजित्य सङ्ग्रामे ततो यामो धनञ्जयम् ॥ ७.११३.४९ ॥
ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਕਰਨ ਦੀ ਅਤਿ ਉਗਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਰਮ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਧਨੰਜਯ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੇ।
7.113.50
युयुधानवचः श्रुत्वा युयुधानस्य सारथिः ।
यथोक्तमगमद्राजन्वर्जयन्द्रोणमाहवे ॥ ७.११३.५० ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦਾ ਸਾਰਥੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਗਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੋਇਆ।
7.113.51
तं द्रोणोऽनुययौ क्रुद्धो विकिरन्विशिखान्बहून् ।
युयुधानं महाभागं गच्छन्तमनिवर्तिनम् ॥ ७.११३.५१ ॥
ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਵਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ; ਮਹਾਭਾਗ ਯੁਯੁਧਾਨ ਅੱਗੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.113.52
स च सैन्यं महद्भित्त्वा दाक्षिणात्यबलं च तत् ।
कर्णस्य सैन्यं सुमहदभिहत्य शितैः शरैः ॥ ७.११३.५२ ॥
ਉਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਬਲ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਗਿਆ।
7.113.53
प्राविशद्भारतीं सेनामपर्यन्तां स सात्यकिः ।
सात्यको हि ततः सैन्यं द्रावयन्स समन्ततः ॥ ७.११३.५३ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਭਾਰਤੀ ਅਪਾਰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਸਾਤਯਕੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.113.54
प्रविष्टे युयुधाने तु सैनिकेषु द्रुतेषु च ।
अमर्षी कृतवर्मा तु सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.११३.५४ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਭੱਜਣ ਤੇ, ਪਰ ਅਮਰਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.113.55
तमापतन्तं विशिखैः षड्भिराहत्य सात्यकिः ।
चतुर्भिश्चतुरोऽस्याश्वानाजघानाशु वीर्यवान् ॥ ७.११३.५५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਛੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.113.56
ततः पुनः षोडशभिर्नतपर्वभिराशुगैः ।
सात्यकिः कृतवर्माणं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.११३.५६ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਸੋਲਾਂ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.113.57
स ताड्यमानो विशिखैर्बहुभिस्तिग्मतेजनैः ।
सात्वतेन महाराज कृतवर्मा न चक्षमे ॥ ७.११३.५७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਤਵਤ ਸਾਤਯਕੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
7.113.58
स वत्सन्दतं सन्धाय तिग्मांश्वनलसप्रभम् ।
आकृष्य राजन्नाकर्णाद्विव्याधोरसि सात्यकिम् ॥ ७.११३.५८ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵਤਸਦੰਤ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤਿੱਖਾ ਬਾਣ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਤਯਕੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.113.59
स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः ।
सपुङ्खपत्रः पृथिवीं विवेश रुधिरोक्षितः ॥ ७.११३.५९ ॥
ਉਹ ਬਾਣ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਵਚ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਵੜਿਆ; ਪੁੰਖ ਤੇ ਖੰਭਾਂ ਸਮੇਤ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜਿਆ ਉਹ ਬਾਣ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਧੱਸਿਆ।
7.113.60
अथास्य बहुभिर्बाणैरच्छिनत्परमास्त्रवित् ।
स मार्गणगणं राजन्कृतवर्मा शरासनम् ॥ ७.११३.६० ॥
ਫਿਰ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
7.113.61
विव्याध च रणे राजन्सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
दशभिर्विशिखैस्तीक्ष्णैरभिक्रुद्धः स्तनान्तरे ॥ ७.११३.६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਯਵਿਕ੍ਰਮ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਦਸ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.113.62
ततः प्रशीर्णे धनुषि शक्त्या शक्तिमतां वरः ।
जघान दक्षिणं बहुं सात्यकिः कृतवर्मणः ॥ ७.११३.६२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁੱਖ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਤੇ, ਸ਼ਕਤੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.113.63
ततोऽन्यत्सुदृढं चापं पूर्णमायम्य सात्यकिः ।
व्यसृजद्विशिखांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.११३.६३ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁੱਖ ਪੂਰਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.113.64
सरथं कृतवर्माणं समन्तात्पर्यवारयत् ।
छादयित्वा रणे राजन्हार्दिक्यं स तु सात्यकिः।
अथास्य भल्लेन शिरः सारथेः समकृन्तत ॥ ७.११३.६४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਹਾਰਦਿਕਯ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਫਿਰ ਭੱਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.113.65
स पपात हतः सूतो हार्दिक्यस्य महारथात् ।
ततस्ते यन्तृरहिताः प्राद्रवंस्तुरगा भृशम् ॥ ७.११३.६५ ॥
ਹਾਰਦਿਕਯ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਾਰਥੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਉੱਠੇ।
7.113.66
अथ भोजस्तु सम्भ्रान्तो निगृह्य तुरगामन्स्वयम् ।
तस्थौ वीरो धनुष्पाणिस्तत्सैन्यान्यभ्यपूजयन् ॥ ७.११३.६६ ॥
ਫਿਰ ਭੋਜ ਘਬਰਾ ਕੇ, ਆਪ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਵੀਰ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ।
7.113.67
स मुहूर्तमिवाश्वास्य सदश्वान्समनोदयत् ।
व्यपेत भीरमित्राणामावहत्सुमहद्भयम् ॥ ७.११३.६७ ॥
ਉਹ ਪਲ ਭਰ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕਣ ਲੱਗਾ; ਡਰਪੋਕ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੱਡਾ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.113.68
सात्यकिश्चात्यगात्तस्मात्स तु भीममुपाद्रवत् ॥ ७.११३.६८ ॥
ਸਾਤਿਅਕੀ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਉਹ ਭੀਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
7.113.69
युयुधानोऽपि राजेन्द्र भोजानीकाद्विनिःसृतः ।
प्रययौ त्वरितस्तूर्णं काम्भोजानां महाचमूम् ॥ ७.११३.६९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਵੀ ਭੋਜ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਬੋਜਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.113.70
स तत्र बहुभिः शूरैः सन्निरुद्धो महारथैः ।
न चचाल तदा राजन्सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११३.७० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਅਨੇਕ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਪਰ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ।
7.113.71
सन्धाय च चमूं द्रोणो भोजे भारं निवेश्य च ।
अभ्यधावद्रणे यत्तो युयुधानं युयुत्सया ॥ ७.११३.७१ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਉਂਤ ਕੇ ਭੋਜਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯੁਯੁਧਾਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
7.113.72
तथा तमनुधावन्तं युयुधानस्य पृष्ठतः ।
न्यवारयन्त संहृष्टाः पाण्डुसैन्ये ब्रृहत्तमाः।
समासाद्य तु हार्दिक्यं रथानां प्रवरं रथम् ॥ ७.११३.७२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਰਦਿਕਯ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
7.113.73
पाञ्चाला विगतोत्साहा भीमसेनपुरोगमाः ।
विक्रम्य वारिता राजन्वीरेण कृतवर्मणा ॥ ७.११३.७३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪਾਂਚਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਵੀਰ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.113.74
यतमानांश्च तान्सर्वानीषद्विगतचेतसः ।
अभितस्ताञ्शरौघेण क्लान्तवाहानकारयत् ॥ ७.११३.७४ ॥
ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕੁਝ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਸੀ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
7.113.75
निगृहीतास्तु भोजेन भोजानीकेप्सवो रणे ।
अतिष्ठन्नार्यवद्वीराः प्रार्थयन्तो महद्यशः।
हार्दिक्यं समरे यत्ता न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.११३.७५ ॥
ਭੋਜ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਗਏ, ਭੋਜ ਸੈਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵੀਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ; ਵੱਡੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਹਾਰਦਿਕਯ ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖ ਨਾ ਸਕੇ।