మహాభారతం · అధ్యాయం 7.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.181.1
तस्मिन्हते महामाये महातेजसि राक्षसे ।
अमर्षिताः पाण्डवेयाः किमकुर्वन्महारणे ॥ ७.१८१.१ ॥
ఆ మహామాయావి, మహాతేజస్వి అయిన రాక్షసుడు హతమైనప్పుడు, కోపోద్రిక్తులైన పాండవులు ఆ మహాయుద్ధంలో ఏమి చేశారు?
7.181.2
मर्दिताश्च भृशं युद्धे किमकुर्वन्त सञ्जय ॥ ७.१८१.२ ॥
సంజయా, యుద్ధంలో తీవ్రంగా నలిగిపోయినప్పుడు వారు ఏమి చేశారు?
7.181.3
ये च तेऽभ्यद्रवन्द्रोणं व्यूढानीकं प्रहारिणः ।
सृञ्जयाः सह पाञ्चालैस्तेऽरुर्वन्किं महारणे ॥ ७.१८१.३ ॥
వ్యూహంలో నిలిచిన సేనగల ద్రోణుడిపై పాంచాలులతో కలిసి దాడి చేయడానికి పరుగెత్తిన సృంజయులు ఆ మహాయుద్ధంలో ఏమి చేశారు?
7.181.4
सौमदत्तिवधाद्द्रोणमायत्तं सैन्धवस्य च ।
अमर्षाज्जीवितं त्यक्त्वा गाहमानं वरूथिनीम् ॥ ७.१८१.४ ॥
సౌమదత్తి వధ, సైంధవుని (జయద్రథుని) వధ కారణంగా ద్రోణునిపై దృఢంగా దాడి చేయడానికి, కోపంతో ప్రాణాలను త్యజించి సేనలోకి దూకినవారు—
7.181.5
जृम्भमाणमिव व्याघ्रं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
कथं प्रत्युद्ययुर्द्रोणमजय्यं कुरुसृञ्जयाः ॥ ७.१८१.५ ॥
ఆవులించే పులిలాగా, తెరచిన నోరుగల యముడిలాగా ఉన్న అజేయుడైన ద్రోణుని కురువులు, సృంజయులు ఎలా ఎదుర్కొన్నారు?
7.181.6
आचार्यं ये च रक्षन्ति दुर्योधनपुरोगमाः ।
द्रौणिकर्णकृपास्तात ते ह्यकुर्वन्किमाहवे ॥ ७.१८१.६ ॥
నాయనా, దుర్యోధనుని ముందుంచుకొని ఆచార్యుడైన ద్రోణుని రక్షించిన ద్రౌణి, కర్ణుడు, కృపుడు యుద్ధంలో ఏమి చేశారు?
7.181.7
भारद्वाजं जिघांसन्तौ सव्यसाचिवृकोदरौ ।
आर्च्छतां मामकान्युद्धे कथं सञ्जय शंस मे ॥ ७.१८१.७ ॥
భారద్వాజుడిని (ద్రోణుడిని) చంపాలనే కోరికతో సవ్యసాచి, వృకోదరులు యుద్ధంలో నా వారిపై ఎలా దాడి చేశారు? సంజయా, నాకు చెప్పు.
7.181.8
सिन्धुराजवधेनेमे घटोत्कचवधेन ते ।
अमर्षिताश्च सङ्क्रुद्धा रणं चक्रुः कथं युधि ॥ ७.१८१.८ ॥
సింధురాజు (జయద్రథుడు) వధ, ఘటోత్కచుడి వధ వల్ల మీరు రోషంతో, కోపంతో యుద్ధంలో ఎలా పోరాడారు?
7.181.9
हैडिम्बिं निहतं दृष्ट्वा विशीर्णमिव पर्वतम् ।
बभूवुः पाण्डवाः सर्वे शोकबाष्पाकुलेक्षणाः ॥ ७.१८१.९ ॥
హిడింబ కొడుకు (ఘటోత్కచుడు) విరిగిన పర్వతంలా చంపబడటం చూసి, పాండవులందరూ శోకం, కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లు గలవారయ్యారు.
7.181.10
वासुदेवस्तु हर्षेण महताऽभिपरिप्लुतः ।
ननाद सिंहवन्नादं व्यथयन्निव भारत ॥ ७.१८१.१० ॥
కానీ వాసుదేవుడు (కృష్ణుడు) గొప్ప ఆనందంతో నిండిపోయి, సింహంలా గర్జించాడు; అది భయపెట్టినట్టుగా ఉంది, ఓ భారతా.
7.181.11
हतं घटोत्कचं ज्ञात्वा वासुदेवः प्रतापवान् ।
विनद्य च महानादं पर्यष्वजत फल्गुनम् ॥ ७.१८१.११ ॥
ఘటోత్కచుడు చంపబడ్డాడని తెలుసుకొని, ప్రతాపవంతుడైన వాసుదేవుడు (కృష్ణుడు) గొప్పగా గర్జించి ఫల్గుణుడిని (అర్జునుడిని) కౌగిలించుకున్నాడు.
7.181.12
स विनद्य महानादमभीशून्सन्नियम्य च ।
ननर्त हर्षसंवीतो वातोद्धूत इव द्रुमः ॥ ७.१८१.१२ ॥
అతడు గొప్పగా గర్జించి, కళ్లాలను బిగించి పట్టుకొని, ఆనందంతో నిండి గాలికి ఊగే చెట్టులా నాట్యం చేశాడు.
7.181.13
ततः परिष्वज्य पुनः पार्थमास्फोट्य चासकृत् ।
रथोपस्थगतो धीमान्प्राणदत्पुनरच्युतः ॥ ७.१८१.१३ ॥
అప్పుడు ఆయన పార్థుని మళ్లీ కౌగిలించుకుని పదేపదే చప్పట్లు కొట్టాడు. రథంపై కూర్చున్న ధీమంతుడైన అచ్యుతుడు మళ్లీ గర్జించాడు.
7.181.14
प्रहृष्टमनसं ज्ञात्वा वासुदेवं महाबलः ।
अर्जुनोऽथाब्रवीद्राजन्नातिहृष्टमना इव ॥ ७.१८१.१४ ॥
ఓ రాజా, మహాబలుడైన అర్జునుడు వాసుదేవుని మనసు సంతోషంగా ఉందని తెలుసుకుని, తాను అంతగా సంతోషించనట్లు మాట్లాడాడు.
7.181.15
अतिहर्षोऽयमस्थाने तवाद्य मधुसूदन ।
शोकस्थाने तु सम्प्राप्ते हैडिम्बस्य वधेन तु ॥ ७.१८१.१५ ॥
ఓ మధుసూదనా, ఈ రోజు నీ అతి సంతోషం అసందర్భంగా ఉంది; హైడింబుని కుమారుడి వధ వలన దుఃఖించవలసిన సమయం వచ్చింది.
7.181.16
विमुखानीह सैन्यानि हतं दृष्ट्वा घटोत्कचम् ।
वयं च भृशमुद्विग्ना हेडिम्बेस्तु निपातनात् ॥ ७.१८१.१६ ॥
ఇక్కడ ఘటోత్కచుడు చంపబడటం చూసి సేనలు వెనుతిరిగాయి; హైడింబుని కుమారుడు పడిపోవడంతో మేమూ ఎంతో కలత చెందాము.
7.181.17
नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति जनार्दन ।
तदद्य शंस मे पृष्टः सत्यं सत्यवतां वर ॥ ७.१८१.१७ ॥
ఓ జనార్దనా, ఇది చిన్న కారణం కాదు. కాబట్టి నేను అడుగుతున్నాను, ఈ రోజు నాకు చెప్పు; సత్యవంతులలో శ్రేష్ఠుడా.
7.181.18
यद्येतन्न रहस्यं ते वक्तुमर्हस्यरिन्दम ।
धैर्यस्य विकृतिं ब्रूहि त्वमद्य मधुसूदन ॥ ७.१८१.१८ ॥
ఓ శత్రుదమనా, ఇది నీకు రహస్యం కాకపోతే చెప్పడం తగును. ఓ మధుసూదనా, ఈ రోజు నీ ధైర్యంలో వచ్చిన మార్పును చెప్పు.
7.181.19
समुद्रस्येव संशोषं मेरोरिव विसर्पणम् ।
तथैतदद्य मन्येऽहं तव कर्म जनार्दन ॥ ७.१८१.१९ ॥
సముద్రం ఎండిపోవడం లేదా మేరు కదలడం వలె, ఓ జనార్దనా, నేను నీ ఈ కర్మను ఇప్పుడు అలాగే భావిస్తున్నాను.
7.181.20
अतिहर्षमिमं प्राप्तं शृणु मे त्वं धनञ्जय ।
अतीव मनसः सद्यः प्रसादकरमुत्तमम् ॥ ७.१८१.२० ॥
ఓ ధనంజయా, ఇప్పుడు లభించిన ఈ అత్యధిక ఆనందాన్ని నా నుండి విను. ఇది మనసును వెంటనే ఎంతో సంతోషపెట్టే ఉత్తమమైనది.
7.181.21
शक्तिं घटोत्कचेनेमां व्यंसयित्वा महाद्युते ।
कर्णं निहतमेवाजौ विद्धि सद्यो धनञ्जय ॥ ७.१८१.२१ ॥
ఓ మహాతేజస్వీ ధనంజయా, ఘటోత్కచుని ద్వారా ఈ శక్తిని వ్యర్థం చేయించినందున, యుద్ధంలో కర్ణుడు ఇప్పుడే హతుడయ్యాడని తెలుసుకో.
7.181.22
शक्तिहस्तं पुनः कर्णं को लोकेऽस्ति पुमानिह ।
य एनमभितस्तिष्ठेत्कार्तिकेयमिवाहवे ॥ ७.१८१.२२ ॥
యుద్ధంలో కార్తికేయునిలా శక్తిని చేతబట్టిన కర్ణుని ఎదుట నిలబడగల పురుషుడు ఈ లోకంలో ఎవరున్నాడు?
7.181.23
दिष्ट्याऽपनीतकवचो दिष्ट्याऽपहृतकुण्डलः ।
दिष्ट्या सा व्यंसिता शक्तिरमोघाऽस्य घटोत्कचे ॥ ७.१८१.२३ ॥
అదృష్టవశాత్తు అతని కవచం తొలగించబడింది, అదృష్టవశాత్తు అతని కుండలాలు అపహరించబడ్డాయి, అదృష్టవశాత్తు అతని అమోఘమైన శక్తి ఘటోత్కచునిపై వ్యర్థమైంది.
7.181.24
यदि हि स्यात्सकवचस्तथैव स्यात्सकुण्डलः ।
सामरानपि लोकांस्त्रीनेकः कर्णो जयेद्रणे ॥ ७.१८१.२४ ॥
కర్ణుడు కవచంతో, కుండలాలతో ఉండి ఉంటే, ఒక్కడే యుద్ధంలో దేవతలతో సహా మూడు లోకాలను జయించి ఉండేవాడు.
7.181.25
वासवो वा कुबेरो वा वरुणो वा जलेश्वरः ।
यमो वा नोत्सहेत्कर्णं रणे प्रतिसमासितुम् ॥ ७.१८१.२५ ॥
ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, వరుణుడు, జలేశ్వరుడు లేదా యముడు కూడా యుద్ధంలో కర్ణుడిని ఎదుర్కోవడానికి సాహసించరు.
7.181.26
गाण्डीवमुद्यम्य भवांश्चक्रं चाहं सुदर्शनम् ।
न शक्तौ स्वो रणे जेतुं तथायुक्तं नरर्षभम् ॥ ७.१८१.२६ ॥
గాండీవాన్ని ఎత్తిన నీవూ, సుదర్శన చక్రాన్ని ధరించిన నేనూ, నరశ్రేష్ఠుడా, యుద్ధంలో అతడిని జయించలేము.
7.181.27
त्वद्धितार्थं तु शक्रेण मायापहृतकुण्डलः ।
विहीनकवचश्चायं कृतः परपुरञ्जयः ॥ ७.१८१.२७ ॥
నీ మేలు కోసమే ఇంద్రుడు మాయతో అతని కుండలాలను అపహరించాడు; కవచం లేనివాడై, శత్రునగరాలను జయించేవాడిగా ఇతడు చేయబడ్డాడు.
7.181.28
उत्कृत्य कवचं यस्मात्कुण्डले विमले च ते ।
प्रादाच्छक्राय वै कर्णस्तस्माद्वैकर्तनः स्मृतः ॥ ७.१८१.२८ ॥
కర్ణుడు తన కవచాన్ని కోసి, నిర్మలమైన కుండలాలను ఇంద్రునికి ఇచ్చాడు; కాబట్టి అతడు వైకర్తనుడని స్మరించబడ్డాడు.
7.181.29
आशिविष इव क्रुद्वः स्तम्भितो मन्त्रतेजसा ।
तथाऽद्य भाति कर्णो मे शान्तज्वाल इवानलः ॥ ७.१८१.२९ ॥
మంత్ర తేజస్సుతో స్తంభించిన, కోపించిన సర్పంలా, ఈరోజు నాకు కర్ణుడు శాంతించిన జ్వాల కలిగిన అగ్నిలా కనిపిస్తున్నాడు.
7.181.30
यदाप्रभृति कर्णाय शक्तिर्दत्ता महात्मना ।
वासवेन महाबाहो क्षिप्ता याऽसौ घटत्कचे ॥ ७.१८१.३० ॥
మహాబాహూ, మహాత్ముడైన ఇంద్రుడు కర్ణునికి ఇచ్చిన శక్తి, అతడు ఘటోత్కచునిపై ప్రయోగించినది.
7.181.31
कुण्डलाभ्यां निमायाथ दिव्येन कवचेन च ।
तां प्राप्यामन्यत वृषा सततं त्वां हतं रणे ॥ ७.१८१.३१ ॥
కుండలాలు, దివ్య కవచం కోల్పోయిన తర్వాత, ఆ శక్తిని పొందిన వృషుడు (కర్ణుడు) యుద్ధంలో నీవు హతుడయ్యావని ఎల్లప్పుడూ భావించాడు.
7.181.32
एवं गतोऽपि शक्योऽयं हतुं नान्येन केनचित् ।
ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र शपे सत्येन चानघ ॥ ७.१८१.३२ ॥
ఈ స్థితిలో కూడా ఇతనిని నీవు తప్ప మరెవరూ చంపలేరు, పురుషవ్యాఘ్రా. పాపరహితుడా, సత్యంపై ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
7.181.33
ब्रह्मण्यः सत्यवादी च सपस्वी नियतव्रतः ।
रिपुष्वपि दयावांश्च तस्मात्कर्णो वृषा स्मृतः ॥ ७.१८१.३३ ॥
బ్రాహ్మణులపట్ల భక్తి కలవాడు, సత్యవాది, తపస్వి, నియమిత వ్రతుడు; శత్రువుల పట్ల కూడా దయగలవాడు. అందువల్ల కర్ణుడు 'వృషుడు' అని స్మరించబడ్డాడు.
7.181.34
युद्धशौण्डो महाबाहुर्नित्योद्यतशरासनः ।
केसरीव वने नर्दन्मत्तमातङ्गयूथपान्।
विमर्दन्रथशार्दूलान्राजते रणमूर्धनि… ॥ ७.१८१.३४ ॥
యుద్ధంలో నేర్పరి, మహాబాహువు, ఎల్లప్పుడూ విల్లు ఎత్తినవాడు; అడవిలో గర్జించే సింహంలా, మదించిన ఏనుగుల గుంపులను, రథ-వ్యాఘ్రులను అణిచివేస్తూ రణభూమి ముందు ప్రకాశిస్తాడు…
7.181.35
मध्यंगत इवादित्यो यो न शक्यो निरीक्षितुम् ।
त्वदीयैः पुरुषव्याघ्र योधमुख्यैर्महात्सभिः ॥ ७.१८१.३५ ॥
మధ్యాహ్న సూర్యునిలా ఉన్నవాడు, నీ ప్రధాన యోధులకైనా చూడలేనివాడు, పురుషవ్యాఘ్రా — ఆ మహాసభల మధ్య.
7.181.36
शरजालसहस्रांशुः शरदीव दि… ॥ ७.१८१.३६ ॥
శరదృతువులో వేయి కిరణాల సూర్యునిలా — వేల బాణజాల కిరణాలు కలవాడు, శరదృతువులో…
7.181.37
तपान्ते जलदो यद्वच्छरधाराः क्षरन्मुहुः ।
दिव्यास्त्रजलदः कर्णः पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ७.१८१.३७ ॥
వేసవి ముగింపులో మేఘం మళ్లీ మళ్లీ నీటి ధారలు కురిపించినట్లు, దివ్యాస్త్రాల మేఘమైన కర్ణుడు వర్షించే పర్జన్యునిలా బాణధారలు కురిపిస్తున్నాడు.
7.181.38
त्रिदशैरपि चास्यद्भिः शरवर्षं समन्ततः ।
अशक्यस्तदयं जेतुं स्रवद्भिर्मांसशोणितम् ॥ ७.१८१.३८ ॥
దేవతలు కూడా చుట్టూ బాణవర్షం కురిపించినా ఇతడిని జయించడం అసాధ్యం; ఇది మాంసరక్తాలు స్రవించే యుద్ధం.
7.181.39
कवचेन विहीनश्च कुण्डलाभ्यां च पाण्डव ।
सोऽद्य मानुषतां प्राप्तो विमुक्तः शक्रदत्तया ॥ ७.१८१.३९ ॥
ఓ పాండవా, కవచం, కుండలాలు కోల్పోయి, ఇప్పుడు అతడు మానవస్థితికి చేరాడు; ఇంద్రుడిచ్చిన (శక్తి) నుండి విముక్తుడై.
7.181.40
एको हि योगोऽस्य भवेद्वधाय ।
च्छिद्रे ह्येनं स्वप्रमत्तः प्रमत्तम्।
कृच्छ्रं प्राप्तं रथचक्रे विमग्ने ।
हन्याः पूर्वं त्वं तु संज्ञां विचार्य ॥ ७.१८१.४० ॥
అతడిని చంపడానికి ఒకే ఉపాయం ఉంది: అతడు అజాగ్రత్తగా, ఒక అవకాశంలో ఉన్నప్పుడు, రథచక్రం కూరుకుపోయి కష్టంలో ఉన్నప్పుడు. ముందుగా అతని స్పృహను పరిశీలించి, తరువాతే అతడిని చంపు.
7.181.41
न ह्युद्यतास्त्रं युधि हन्यादजय्य… ।
मप्येकवीरो बलभित्सवज्रः ॥ ७.१८१.४१ ॥
యుద్ధంలో ఆయుధం ఎత్తిన వాడిని ఎవరూ చంపరు; అతడు అజేయుడు — ఏకవీరుడైన బలభిత్ ఇంద్రుడు వజ్రంతో ఉన్నా కూడా.
7.181.42
जरासन्धश्चेदिराजो महात्मा ।
महाबाहुश्चैकलव्यो निषादः।
एकैकशो निहताः सर्व एते ।
योगैस्तैस्तैस्त्वद्धितार्थं मयैव ॥ ७.१८१.४२ ॥
జరాసంధుడు, చేదిరాజు మహాత్ముడు, మహాబాహువు, నిషాదుడు ఏకలవ్యుడు — వీరందరూ ఒక్కొక్కరుగా చంపబడ్డారు. నీ మేలు కోసం, ఆయా ఉపాయాలతో నేనే వారిని చంపాను.
7.181.43
अथापरे निहता राक्षसेन्द्रा ।
हिडिम्बकिर्मीरबकप्रधानाः।
अलायुधः परचक्रावमर्दी ।
घटोत्कचश्चोग्रकर्मा तरस्वी ॥ ७.१८१.४३ ॥
తరువాత ఇతర రాక్షస ప్రభువులు కూడా హతులయ్యారు — హిడింబుడు, కిర్మీరుడు, ప్రధానుడైన బకుడు, శత్రుసేనలను అణచే అలాయుధుడు, ఉగ్రకర్ముడు తేజస్వి ఘటోత్కచుడు.