Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.184

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.184.1

कर्णदुर्योधनादीनां शकुनेः सौबलस्य च ।
अपनीतं महत्तात तव चैव विशेषतः ॥ ७.१८४.१ ॥

କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି ଏବଂ ଶକୁନି ଓ ସୁବଳପୁତ୍ରଙ୍କର ମହା କ୍ଷତି, ହେ ତାତ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ବିଶେଷଭାବେ ଜାଣ।

7.184.2

यदि जानीथ तां शक्तिमेकघ्नीं सततं रणे ।
अनिवार्यामसह्यां च देवैरपि सवासवैः ॥ ७.१८४.२ ॥

ଯଦି ତୁମେ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ଏକକୁ ହିଁ ବଧ କରେ, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସହ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

7.184.3

सा किमर्थं तु कर्णेन प्रवृत्ते समरे पुरा ।
न देवकीसुते मुक्ता फल्गुने वाऽपि सञ्जय ॥ ७.१८४.३ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ କର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଦେବକୀପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଉପରେ କାହିଁକି ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ?

7.184.4

सङ्ग्रामाद्विनिवृत्तानां सर्वेषां नो विशाम्पते ।
रात्रौ कुरुकुलश्रेष्ठ मन्त्रोऽयं समजायत ॥ ७.१८४.४ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ହେ କୁରୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଥିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାତ୍ରିରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣା ଉପୁଜିଲା।

7.184.5

प्रभातमात्रे श्वोभूते केशवायार्जुनाय वा ।
शक्तिरेषा हि मोक्तव्या कर्णकर्णेनि नित्यशः ॥ ७.१८४.५ ॥

ଆସନ୍ତା କାଲି ପ୍ରଭାତ ହେବାମାତ୍ରେ କେଶବ କିମ୍ବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ କର୍ଣ୍ଣକର୍ଣ୍ଣୀ ରୂପେ ସଦା ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

7.184.6

ततः प्रभातसमये राजन्कर्णस्य दैवतैः ।
अन्येषां चैव योधानां सा बुद्धिर्नाश्यते पुनः ॥ ७.१८४.६ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ସେ ବୁଦ୍ଧି ପୁଣି ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

7.184.7

दैवमेव परं मन्ये यत्कर्णो हस्तसंस्थया ।
न जघान रणे पार्थं कृष्णं वा देवकीसुतम् ॥ ७.१८४.७ ॥

ମୁଁ ମନେ କରେ ଦୈବ ହିଁ ପରମ; ହାତର ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ କିମ୍ବା ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିନଥିଲେ।

7.184.8

तस्य हस्तस्थिता शक्तिः कालरात्रिरिवोद्यता ।
दैवोपहतबुद्धित्वान्न तां कर्णो विमुक्तवान् ॥ ७.१८४.८ ॥

ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଶକ୍ତି କାଳରାତ୍ରି ପରି ଉଠାଯାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଦୈବରେ ହତ ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ କର୍ଣ୍ଣ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।

7.184.9

कृष्णे वा देवकीपुत्रे मोहितो देवमायया ।
पार्थे वा शक्रकल्पे वै वधार्थं वासवीं प्रभो ॥ ७.१८४.९ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ଦୈବମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ସେ ବଧ ପାଇଁ ବାସବୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରିନଥିଲେ।

7.184.10

दैवेनोपहता यूयं स्वबुद्ध्या केशवस्य च ।
गता हि वासवी हत्वा तृणभूतं घटोत्कचम् ॥ ७.१८४.१० ॥

ଦୈବରେ ହତ ତୁମେମାନେ; ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ, ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ତୃଣ ପରି ମାରି ବାସବୀ ଶକ୍ତି ଚାଲିଗଲା।

7.184.11

कर्णश्च मम पुत्राश्च सर्वे चान्ये च पार्थिवाः ।
तेन वै दुष्प्रणीतेन गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८४.११ ॥

କର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜା ସେହି ଦୁଷ୍ପ୍ରଣୀତ (ଭୁଲ ପରିଚାଳନା) ଯୋଗୁଁ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ କ୍ଷୟକୁ ଗଲେ।

7.184.12

भूय एव तु मे शंस यथा युद्धमवर्तत ।
कृरूणां पाण्डवानां च हैडिम्बौ निहते तदा ॥ ७.१८४.१२ ॥

ପୁଣି ମୋତେ କୁହ: ସେତେବେଳେ ହୈଡିମ୍ବ (ଘଟୋତ୍କଚ) ନିହତ ହେବାରୁ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା।

7.184.13

ये च तेऽभ्यद्रवन्द्रोणं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
सृञ्जयाः सह पाञ्चालैस्तेऽप्यकुर्वन्कथं रणम् ॥ ७.१८४.१३ ॥

ବ୍ୟୂହ ରଚି ପ୍ରହାର କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?

7.184.14

सौमदत्तेर्वधाद्द्रोणमायान्तं सैन्धवस्य च ।
अमर्षाज्जीवितं त्यक्त्वा गाहमानं वरूथिनीम् ॥ ७.१८४.१४ ॥

ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କ ଓ ସୈନ୍ଧବଙ୍କ ବଧ ହେତୁ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଆସୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ —

7.184.15

जृम्भमाणमिव व्याघ्रं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
कथं प्रत्युद्ययुर्द्रोणमस्यन्तं पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१८४.१५ ॥

ହାଉଁଶ ଦେଉଥିବା ବାଘ ଭଳି, ମୁଖ ଖୋଲା ଯମ ଭଳି ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ କିପରି ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ?

7.184.16

आचार्यं ये च तेऽरक्षन्दुर्योधनपुरोगमाः ।
द्रौणिकर्णकृपास्तात ते वाऽकुर्वन्किमाहवे ॥ ७.१८४.१६ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଦ୍ରୌଣି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃପ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ କଲେ?

7.184.17

भारद्वाजं जिघांसन्तौ सव्यसाचिवृकीदरौ ।
समार्च्छन्मामका युद्धे कथं सञ्जय शंस मे ॥ ७.१८४.१७ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଭାରଦ୍ବାଜଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଆସିଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀ ଓ ବୃକୋଦରଙ୍କ ସହ ମୋ ପକ୍ଷର ଲୋକେ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ମୁକାବିଲା କଲେ? ମୋତେ କୁହ।

7.184.18

सिन्धुराजवधेनेमे घटोत्कचवधेन ते ।
अमर्पिताः सुसङ्क्रुद्धा रणं चक्रुः कथं निशि ॥ ७.१८४.१८ ॥

ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ବଧ ଓ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ବଧରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଓ ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏମାନେ ରାତିରେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?

7.184.19

हते घटोत्कचे राजन्कर्णेन निशि राक्षसे ।
प्रणदत्सु च हृष्टेषु तावकेषु युयुत्सुषु ॥ ७.१८४.१९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରାତ୍ରିରେ ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୁଅନ୍ତେ, ହର୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ।

7.184.20

आपतत्सु च वेगेन वध्यमाने बलेऽपि च ।
विगाढायां रजन्यां च राजा दैन्यं परं गतः ॥ ७.१८४.२० ॥

ସେନା ବେଗରେ ଆଗକୁ ଧାଇଁ ହତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଓ ରାତ୍ରି ଗଭୀର ହେବାରେ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୈନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

7.184.21

अब्रवीच्च महाबाहुर्भीमसेनमिदं वचः ।
आवारय महाबाहो धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम् ॥ ७.१८४.२१ ॥

ମହାବାହୁ (କୃଷ୍ଣ) ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ରୋକ।"

7.184.22

हैडिम्बेश्चैव घातेन मोहो मामाविशन्महान् ।
एवं भीमं समादिश्य स्वरथे समुपाविशत् ॥ ७.१८४.२२ ॥

ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଘଟୋତ୍କଚ) ବଧ ଯୋଗୁଁ ମୋ ଉପରେ ମହାନ ମୋହ ଆସିଲା। ଏହିପରି ଭୀମଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ ସେ ନିଜ ରଥରେ ବସିଲେ।

7.184.23

अश्रुपूर्णमुखो राजा निःश्वसंश्च पुनःपुनः ।
कश्मलं प्राविशद्धोरं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ॥ ७.१८४.२३ ॥

ରାଜାଙ୍କ ମୁଖ ଲୁହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେ ବାରମ୍ବାର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବିକ୍ରମ ଦେଖି ଘୋର ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ପଡ଼ିଲେ।

7.184.24

तं तथा व्यथितं दृष्ट्वा कृष्णो वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२४ ॥

ତାଙ୍କୁ ଏପରି ବ୍ୟଥିତ ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

7.184.25

मा व्यथां कुरु कौन्तेय नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
वैक्लव्यं भरतश्रेष्ठ यथा प्राकृतपूरुषे ॥ ७.१८४.२५ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଦୁଃଖ କର ନାହିଁ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ବିହ୍ବଳତା ସାଧାରଣ ମଣିଷରେ ଥାଏ।

7.184.26

उत्तिष्ठ राजन्युध्वस्व वह गुर्वीं धुरं विभो ।
त्वयि वैक्लव्यमापन्ने संशयो विजये भवेत् ॥ ७.१८४.२६ ॥

ଉଠ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧ କର। ହେ ବିଭୁ, ଏହି ଗୁରୁଭାର ବହନ କର। ତୁମେ ବିହ୍ବଳ ହେଲେ ବିଜୟରେ ସନ୍ଦେହ ହେବ।

7.184.27

श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां कृष्णं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२७ ॥

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହାତରେ ଆଖି ପୋଛି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

7.184.28

विदिता मे महाबाहो धर्माणां परमा गतिः ।
ब्रह्महत्याफलं तस्य यः कृतं नावबुध्यते ॥ ७.१८४.२८ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଧର୍ମର ପରମ ଗତି ମୁଁ ଜାଣେ। ଯେ ନିଜ କୃତ କର୍ମ ବୁଝେ ନାହିଁ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଫଳ ମିଳେ।

7.184.29

अस्माकं हि वनस्थानां हैडिम्बेन महात्सना ।
बालेनापि सता तेन कृतं साह्यं जनार्दन ॥ ७.१८४.२९ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ବନରେ ଥିବା ଆମ ପାଇଁ ସେହି ମହାତ୍ମା ହିଡ଼ିମ୍ବ ପୁଅ ବାଳକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା କଲା।

7.184.30

अस्त्रहेतोर्गतं ज्ञात्वा पाण्डवं स्वेतवाहनम् ।
असौ कृष्ण महेष्वासः काम्यके मामुपस्थितः ॥ ७.१८४.३० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବ ଶ୍ୱେତବାହନଙ୍କ ବିଷୟ ଜାଣି ସେହି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର କାମ୍ୟକ ବନରେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

7.184.31

उषितश्च सहास्माभिर्यावन्नासीद्धनञ्जयः ।
गन्धमादनयात्रायां दुर्गेभ्यश्च स्म तारिताः।
पाञ्चाली च परिश्रान्ता पृष्ठेनोढा महात्मना ॥ ७.१८४.३१ ॥

ଧନଞ୍ଜୟ ଆମ ସହିତ ନ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଗନ୍ଧମାଦନ ଯାତ୍ରାରେ ଥିଲୁ; ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରୁ ସେ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। କ୍ଳାନ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ସେ ମହାତ୍ମା ନିଜ ପିଠିରେ ବହିଥିଲେ।

7.184.32

आरम्भांश्चैव युद्धानां यदेष कृतवान्प्रभो ।
मदर्थे दुष्करं कर्म कृतं तेन महाहवे ॥ ७.१८४.३२ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ସେ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ସେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି।

7.184.33

स्वभावाद्या च मे प्रीतिः सहदेवे जनार्दन ।
सैव मे द्विगुणा प्रीती राक्षसेन्द्रे घटोत्कचे ॥ ७.१८४.३३ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସ୍ୱଭାବତଃ ସହଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଯେଉଁ ସ୍ନେହ, ତାହା ହିଁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୋଇ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଛି।

7.184.34

भक्तश्च मेहाबाहुः प्रियोऽस्याहं प्रियश्च मे ।
तेन विन्दामि वार्ष्णेय कश्मलं शोकतापिताः ॥ ७.१८४.३४ ॥

ସେ ମୋର ଭକ୍ତ, ମହାବାହୁ; ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସେ ମୋର ପ୍ରିୟ। ତେଣୁ, ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ମୂର୍ଚ୍ଛା ପରି ବ୍ୟାକୁଳତା ଅନୁଭବ କରୁଛି।

7.184.35

पश्य सैन्यानि वार्ष्णेय द्राव्यमाणानि कौरवैः ।
द्रोणकर्णौ तु संयत्तौ पश्य युद्धे महारथौ ॥ ७.१८४.३५ ॥

ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଳାଯାଉଥିବା ସେନା ଦେଖ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖ।

7.184.36

निशीथे पाण्डवं सैन्यमाभ्यां माधव मर्दितम् ।
गजाभ्यामिव मत्ताभ्यां यथा नलवनं महत् ॥ ७.१८४.३६ ॥

ହେ ମାଧବ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ପିଷି ଦେଇଛନ୍ତି — ଯେପରି ଦୁଇଟି ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ବଡ଼ ନଳବନକୁ ଦଳନ କରନ୍ତି।

7.184.37

अनादृत्य बलं बाह्वोर्भीमसेनस्य माधव ।
चित्रास्त्रतां च पार्थस्य विक्रमन्ते च कौरवाः ॥ ७.१८४.३७ ॥

ହେ ମାଧବ, ଭୀମସେନଙ୍କ ବାହୁବଳକୁ ଅବହେଳା କରି ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ରକୌଶଳକୁ ମଧ୍ୟ ଗଣନା ନ କରି କୌରବମାନେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଉଛନ୍ତି।

7.184.38

एष द्रोणश्च कर्णश्च राजा चैव सुयोधनः ।
निहत्य राक्षसं युद्धे हृष्टा नर्दन्ति संयुगे ॥ ७.१८४.३८ ॥

ଏହି ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ରାଜା ସୁଯୋଧନ! ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି ହର୍ଷରେ ସଂଗ୍ରାମରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।

7.184.39

कथं वाऽसमासु जीवत्सु त्वयि चैव जनार्दन ।
हैडिम्बिः प्राप्तवान्मृत्यं सूतपुत्रेण सङ्गतः ॥ ७.१८४.३९ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଆପଣ ଓ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜୀବିତ ଥିବା ବେଳେ ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ର ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ସଂଘାତରେ କିପରି ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ?

7.184.40

कदर्थीकृत्य नः सर्वान्पश्यतः सव्यसाचिनः ।
निहतो राक्षसः कृष्ण भैमसेनिर्महाबलः ॥ ७.१८४.४० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ କରି, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଭୀମସେନଙ୍କ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ସେହି ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲା।

7.184.41

यदाऽभिमन्युर्निहतो धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
नासीत्तत्र रणे कृष्ण सव्यसाची महारथः ॥ ७.१८४.४१ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦୁରାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ବେଳେ, ସେହି ରଣରେ ମହାରଥୀ ସବ୍ୟସାଚୀ ସେଠାରେ ନ ଥିଲେ।

7.184.42

निरुद्वाश्च वयं सर्वे सैन्धवेन दुरात्मना ।
निमित्तमभवद्द्रोणः सपुत्रस्तत्र कर्मणि ॥ ७.१८४.४२ ॥

ଦୁରାତ୍ମା ସୈନ୍ଧବ (ଜୟଦ୍ରଥ) ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୋକିଲା; ସେହି କର୍ମରେ ପୁତ୍ର ସହିତ ଦ୍ରୋଣ ହିଁ କାରଣ ହେଲେ।

7.184.43

उपदिष्टो वधोपायः कर्णस्य गुरुणा स्वयम् ।
व्यायच्छतश्च खङ्गेन द्विधा खङ्गं चकार ह ॥ ७.१८४.४३ ॥

ଗୁରୁ ନିଜେ କର୍ଣ୍ଣକୁ ବଧର ଉପାୟ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଉଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଖଡ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି ଦେଲେ।

7.184.44

व्यसने वर्तमानस्य कृतवर्मा नृशंसवत् ।
अश्वाञ्जघान सहसा तथोभौ पार्ष्णिसारथी।
तथेतरे महेष्वासाः सौभद्रं युध्यपातयन् ॥ ७.१८४.४४ ॥

ବିପଦରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ କୃତବର୍ମା ନିଷ୍ଠୁରଭାବେ ହଠାତ୍ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ବଧ କଲେ; ଦୁଇ ପାର୍ଷ୍ଣି-ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମିତି। ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ପାତିତ କଲେ।

7.184.45

अल्पे च कारणे कृष्ण हतो गाण्डीवधन्वना ।
सैन्धवो यादवश्रेष्ठ तच्च नातिप्रियं मम ॥ ७.१८४.४५ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ସାମାନ୍ୟ କାରଣରୁ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ସୈନ୍ଧବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ହେ ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ।

7.184.46

यदि शत्रुवधो न्याय्यो भवेत्कर्तुं हि पाण्डवैः ।
कर्णद्रोणौ रणे पूर्वं हन्तव्याविति मे मतिः ॥ ७.१८४.४६ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ବଧ ନ୍ୟାୟ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ରଣରେ ପ୍ରଥମେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରାଯିବା ଉଚିତ ଥିଲା ବୋଲି ମୋର ମତ।

7.184.47

एतौ हि मूलं दुःखानामस्माकं पुरुषर्षभ ।
एतौ रणे समासाद्य समाश्वस्तः सुयोधनः ॥ ७.१८४.४७ ॥

ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ହିଁ ଆମ ଦୁଃଖର ମୂଳ। ରଣରେ ଏମାନଙ୍କୁ ପାଇ ସୁଯୋଧନ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

7.184.48

यत्र वध्यो भवेद्द्रोणः सूतपुत्रश्च सानुगः ।
तत्रावधीन्महाबाहुः सैन्धवं दूरवासिनम् ॥ ७.१८४.४८ ॥

ଯେଉଁଠି ଦ୍ରୋଣ ଓ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ବଧ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ଥିଲା, ସେଠି ସେହି ମହାବାହୁ ଦୂରରେ ରହୁଥିବା ସୈନ୍ଧବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.184.49

अवश्यं तु मया कार्यः सूतपुत्रस्य निग्रहः ।
ततो यास्याम्यहं वीर स्वयं कर्णजिघांसया ॥ ७.१८४.४९ ॥

ମୋତେ ଅବଶ୍ୟ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ ହେବ। ତେଣୁ ହେ ବୀର, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ନିଜେ ଯିବି।

7.184.50

भीमसेनो महाबाहुर्द्रोणानीकेन सङ्गतः ॥ ७.१८४.५० ॥

ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ସହିତ ସଂଗ୍ରାମ କଲେ।

7.184.51

एवमुक्त्वा ययौ तूर्णं त्वरमाणो युधिष्ठिरः ।
स विष्फार्य महच्चापं शङ्खं प्रध्माप्य भैरवम् ॥ ७.१८४.५१ ॥

ଏହା କହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୀଘ୍ର ଗଲେ। ସେ ବଡ଼ ଧନୁ ଟାଣି ଭୟଙ୍କର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

7.184.52

ततो रथसहस्रेण गजानां च शतैस्त्रिभिः ।
वाजिभिः पञ्चसाहस्रैः पाञ्चालैः सप्रभद्रकैः।
वृतः शिखण्डी तवरितो राजानं पृष्ठतोऽन्वयात् ॥ ७.१८४.५२ ॥

ତା'ପରେ ହଜାର ରଥ, ତିନି ଶହ ହାତୀ ଓ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

7.184.53

ततो भेरीः समाजघ्नुः पणवानकगोमुखान् ।
शह्खशब्दरवांश्चैव पाणिशब्दांश्च दंशिताः।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ७.१८४.५३ ॥

ତା'ପରେ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅଗ୍ରରେ ରଖି ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ ଓ ଗୋମୁଖ ବଜାଇଲେ; ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଓ କରତାଳିର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା।

7.184.54

ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्वासुदेवो धनञ्जयम् ॥ ७.१८४.५४ ॥

ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ବାସୁଦେବ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.184.55

एष प्रयाति त्वरितः क्रोधाविष्टो युधिष्ठिरः ।
जिघांसुः सूतपुत्रस्य तस्योपेक्षा न युज्यते ॥ ७.१८४.५५ ॥

କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛନ୍ତି, ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ। ତାଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

7.184.56

एवमुक्त्वा हृषीकेशः शीघ्रमश्वानचोदयत् ।
दूरं प्रयान्तं राजानमन्वगच्छज्जनार्दनः ॥ ७.१८४.५६ ॥

ଏହା କହି ହୃଷୀକେଶ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲେ; ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅନୁସରଣ କଲେ।

7.184.57

तं दृष्ट्वा सहसा यान्तं भूतपुत्रजिघांसया ।
शोकोपहतसङ्कल्पं दह्यमानमिवाग्निना।
अभिगम्याब्रवीद्व्यासो धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१८४.५७ ॥

ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ହଠାତ୍ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶୋକରେ ଆହତ ସଙ୍କଳ୍ପ ଥିବା, ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବ୍ୟାସ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.184.58

कर्णमासाद्य सङ्ग्रामे दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ॥ ७.१८४.५८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଫାଲ୍ଗୁନ ଏବେ ବି ଜୀବିତ।

7.184.59

सव्यसाचिवधाकाङ्क्षी शक्तिं रक्षितवान्हि सः ।
न चागाद्द्वैरथं जिष्णुर्दिष्ट्या तेन महारणे ॥ ७.१८४.५९ ॥

ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ବିଜୟୀ ଜିଷ୍ଣୁ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିଲେ — ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ।

7.184.60

सृजेतां स्पर्धिनावेतौ दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः ।
वध्मानेषु चास्त्रेषु पीडितः सूतनन्दनः ॥ ७.१८४.६० ॥

ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତୁ; ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରତିହତ ହେଉଥିବାବେଳେ ସୂତନନ୍ଦନ ପୀଡିତ ହେଲେ।

7.184.61

वासवीं समरे शक्तिं ध्रुवं मुञ्चेद्युधिष्ठिर ।
ततो भवेत्ते व्यसनं घोरं भरतसत्तम ॥ ७.१८४.६१ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସବୀ ଶକ୍ତିକୁ ଯଦି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତ କର, ତେବେ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଉପରେ ଘୋର ବିପଦ ଆସିବ।

7.184.62

दिष्ट्या रक्षो हतं युद्धे सूतपुत्रेण मानद ।
वासवीं कारणं कृत्वा कालेनोपहतो ह्यसौ ॥ ७.१८४.६२ ॥

ହେ ମାନଦ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ର ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ। ବାସବୀ ଶକ୍ତିକୁ କାରଣ କରି, କାଳଦ୍ୱାରା ସେ ଆହତ ହେଲା।

7.184.63

तवैव कारणाद्रक्षो निहतं तात संयुगे ।
मा क्रुधो भरतश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ॥ ७.१८४.६३ ॥

ହେ ତାତ, ତୁମ କାରଣରୁ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲା। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧ କର ନାହିଁ ଓ ମନକୁ ଶୋକରେ ରଖ ନାହିଁ।

7.184.64

प्राणिनामिह सर्वेषामेषा निष्ठा युधिष्ठिर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पार्थिवैश्च महात्मभिः ॥ ७.१८४.६४ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏ ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏହା ହିଁ ଅନ୍ତିମ ଗତି। ଭାଇ ଓ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ହିଁ ନିଷ୍ଠା।

7.184.65

कौरवान्समरे राजन्प्रतियुध्यस्व भारत ।
पञ्चमे दिवसे तात पृथिवी ते भविष्यति ॥ ७.१८४.६५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର। ହେ ତାତ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ତୁମର ପୃଥିବୀ (ରାଜ୍ୟ) ହେବ।

7.184.66

नित्यं च पुरुषव्याघ्र धर्ममेवानुचिन्तय ।
आनृशंस्यं तपो दानं क्षमां सत्यं च पाण्डव ॥ ७.१८४.६६ ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସର୍ବଦା ଧର୍ମକୁ ହିଁ ଚିନ୍ତା କର। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଅହିଂସା, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, କ୍ଷମା ଓ ସତ୍ୟକୁ ହିଁ ମନନ କର।

7.184.67

सेवेथाः परमप्रीतो यतो धर्मस्ततो जयः ।
इत्युक्त्वा पाण्डवं व्यासस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.१८४.६७ ॥

ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ତାହାକୁ ସେବା କର; ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ, ସେଠାରେ ଜୟ। ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଏହା କହି ବ୍ୟାସ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।