మహాభారతం · అధ్యాయం 7.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.184.1
कर्णदुर्योधनादीनां शकुनेः सौबलस्य च ।
अपनीतं महत्तात तव चैव विशेषतः ॥ ७.१८४.१ ॥
కర్ణ, దుర్యోధన మొదలైన వారి, శకుని, సుబలుని కుమారుడి మహా నష్టాన్ని, ప్రియ సంజయా, నీవు ప్రత్యేకంగా తెలుసుకున్నావు.
7.184.2
यदि जानीथ तां शक्तिमेकघ्नीं सततं रणे ।
अनिवार्यामसह्यां च देवैरपि सवासवैः ॥ ७.१८४.२ ॥
యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ఒక్కరినే చంపే, ఎదిరించలేని, భరించలేని ఆ శక్తిని నీవు తెలిసి ఉంటే, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలకు కూడా.
7.184.3
सा किमर्थं तु कर्णेन प्रवृत्ते समरे पुरा ।
न देवकीसुते मुक्ता फल्गुने वाऽपि सञ्जय ॥ ७.१८४.३ ॥
సంజయా, యుద్ధం మొదలైనప్పుడు ఆ శక్తిని కర్ణుడు దేవకీ కుమారుడి మీదో ఫల్గునుడి మీదో ఎందుకు ప్రయోగించలేదు?
7.184.4
सङ्ग्रामाद्विनिवृत्तानां सर्वेषां नो विशाम्पते ।
रात्रौ कुरुकुलश्रेष्ठ मन्त्रोऽयं समजायत ॥ ७.१८४.४ ॥
ప్రజాపతీ, కురుకుల శ్రేష్ఠుడా, యుద్ధం నుండి తిరిగివచ్చిన మనందరికీ రాత్రివేళ ఈ మంత్రాంగం పుట్టింది.
7.184.5
प्रभातमात्रे श्वोभूते केशवायार्जुनाय वा ।
शक्तिरेषा हि मोक्तव्या कर्णकर्णेनि नित्यशः ॥ ७.१८४.५ ॥
రేపు ఉదయమే కేశవునిపైనో అర్జునునిపైనో ఈ శక్తిని ప్రయోగించాలి; దానిని కర్ణకర్ణిగా నిత్యం ప్రయోగించాలి.
7.184.6
ततः प्रभातसमये राजन्कर्णस्य दैवतैः ।
अन्येषां चैव योधानां सा बुद्धिर्नाश्यते पुनः ॥ ७.१८४.६ ॥
అప్పుడు రాజా, ప్రభాత సమయంలో దైవాల వలన కర్ణుని, ఇతర యోధుల బుద్ధి మళ్ళీ నశించిపోతుంది.
7.184.7
दैवमेव परं मन्ये यत्कर्णो हस्तसंस्थया ।
न जघान रणे पार्थं कृष्णं वा देवकीसुतम् ॥ ७.१८४.७ ॥
దైవమే అత్యున్నతమని నేను భావిస్తున్నాను; చేతి స్థితి వల్ల కర్ణుడు యుద్ధంలో పార్థుడినీ దేవకీ కుమారుడు కృష్ణుడినీ చంపలేదు.
7.184.8
तस्य हस्तस्थिता शक्तिः कालरात्रिरिवोद्यता ।
दैवोपहतबुद्धित्वान्न तां कर्णो विमुक्तवान् ॥ ७.१८४.८ ॥
అతని చేతిలో ఉన్న శక్తి కాలరాత్రిలా ఎత్తబడి ఉంది; కాని దైవంచే హతమైన బుద్ధి వల్ల కర్ణుడు దాన్ని వదలలేదు.
7.184.9
कृष्णे वा देवकीपुत्रे मोहितो देवमायया ।
पार्थे वा शक्रकल्पे वै वधार्थं वासवीं प्रभो ॥ ७.१८४.९ ॥
ఓ ప్రభూ, దేవకీ పుత్రుడైన కృష్ణునిపైనో ఇంద్రుని వంటి పార్థునిపైనో దైవమాయచే మోహితుడై వాసవి శక్తిని వధార్థం ప్రయోగించలేదు.
7.184.10
दैवेनोपहता यूयं स्वबुद्ध्या केशवस्य च ।
गता हि वासवी हत्वा तृणभूतं घटोत्कचम् ॥ ७.१८४.१० ॥
దైవంచే హతులైన మీరు; మీ బుద్ధివల్ల, కేశవుని బుద్ధివల్ల, తృణంలా ఘటోత్కచుని చంపి వాసవి శక్తి వెళ్లిపోయింది.
7.184.11
कर्णश्च मम पुत्राश्च सर्वे चान्ये च पार्थिवाः ।
तेन वै दुष्प्रणीतेन गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८४.११ ॥
కర్ణుడు, నా కుమారులు, ఇతర రాజులందరూ ఆ దుష్ప్రణీత (తప్పుడు) కార్యం వల్ల యమలోకానికి వెళ్లిపోయారు.
7.184.12
भूय एव तु मे शंस यथा युद्धमवर्तत ।
कृरूणां पाण्डवानां च हैडिम्बौ निहते तदा ॥ ७.१८४.१२ ॥
మళ్లీ నాకు చెప్పండి: అప్పుడు హైడింబుడు (ఘటోత్కచుడు) నిహతుడైనప్పుడు కురువులకూ పాండవులకూ మధ్య యుద్ధం ఎలా జరిగిందో.
7.184.13
ये च तेऽभ्यद्रवन्द्रोणं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
सृञ्जयाः सह पाञ्चालैस्तेऽप्यकुर्वन्कथं रणम् ॥ ७.१८४.१३ ॥
వ్యూహాలు పన్ని ప్రహరిస్తూ ద్రోణునిపై దాడి చేసిన సృంజయులు, పాంచాలురు ఎలా యుద్ధం చేశారు?
7.184.14
सौमदत्तेर्वधाद्द्रोणमायान्तं सैन्धवस्य च ।
अमर्षाज्जीवितं त्यक्त्वा गाहमानं वरूथिनीम् ॥ ७.१८४.१४ ॥
సౌమదత్తి వధ, సైంధవుని వధ కారణంగా కోపంతో ప్రాణాలను లెక్కచేయక సేనలోకి చొచ్చుకువస్తున్న ద్రోణుని —
7.184.15
जृम्भमाणमिव व्याघ्रं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
कथं प्रत्युद्ययुर्द्रोणमस्यन्तं पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१८४.१५ ॥
ఆవులించే పులిలాగా, తెరచిన నోటి యముడిలాగా బాణాలు వేస్తున్న ద్రోణుని పాండవులు, సృంజయులు ఎలా ఎదుర్కొన్నారు?
7.184.16
आचार्यं ये च तेऽरक्षन्दुर्योधनपुरोगमाः ।
द्रौणिकर्णकृपास्तात ते वाऽकुर्वन्किमाहवे ॥ ७.१८४.१६ ॥
ప్రియ పుత్రా, దుర్యోధనుని ముందు నడిపిస్తూ ఆచార్యుని రక్షించిన ద్రౌణి, కర్ణుడు, కృపుడు — వారు యుద్ధంలో ఏమి చేశారు?
7.184.17
भारद्वाजं जिघांसन्तौ सव्यसाचिवृकीदरौ ।
समार्च्छन्मामका युद्धे कथं सञ्जय शंस मे ॥ ७.१८४.१७ ॥
సంజయా, భారద్వాజుణ్ణి చంపాలనే కోరికతో వచ్చిన సవ్యసాచిని, వృకోదరుణ్ణి నా వారు యుద్ధంలో ఎలా ఎదుర్కొన్నారు? నాకు చెప్పు.
7.184.18
सिन्धुराजवधेनेमे घटोत्कचवधेन ते ।
अमर्पिताः सुसङ्क्रुद्धा रणं चक्रुः कथं निशि ॥ ७.१८४.१८ ॥
సింధురాజు వధ, ఘటోత్కచుని వధ కారణంగా అసహనంతో, మిక్కిలి కోపంతో వీరు రాత్రిపూట ఎలా యుద్ధం చేశారు?
7.184.19
हते घटोत्कचे राजन्कर्णेन निशि राक्षसे ।
प्रणदत्सु च हृष्टेषु तावकेषु युयुत्सुषु ॥ ७.१८४.१९ ॥
రాజా, రాత్రివేళ రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు కర్ణునిచే చంపబడగా, నీ యోధులు సంతోషంతో గర్జిస్తూ యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
7.184.20
आपतत्सु च वेगेन वध्यमाने बलेऽपि च ।
विगाढायां रजन्यां च राजा दैन्यं परं गतः ॥ ७.१८४.२० ॥
సైన్యం వేగంగా ముందుకు దూకుతూ నాశనమవుతుండగా, రాత్రి లోతుగా పడినప్పుడు రాజు అత్యంత దైన్యస్థితికి చేరాడు.
7.184.21
अब्रवीच्च महाबाहुर्भीमसेनमिदं वचः ।
आवारय महाबाहो धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम् ॥ ७.१८४.२१ ॥
మహాబాహుడు (కృష్ణుడు) భీమసేనునితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ మహాబాహో, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల సేనను అడ్డుకో."
7.184.22
हैडिम्बेश्चैव घातेन मोहो मामाविशन्महान् ।
एवं भीमं समादिश्य स्वरथे समुपाविशत् ॥ ७.१८४.२२ ॥
హిడింబ కుమారుని (ఘటోత్కచుని) వధతో నాకు గొప్ప మోహం కలిగింది. ఈ విధంగా భీముడికి ఆదేశించి అతడు తన రథంలో కూర్చున్నాడు.
7.184.23
अश्रुपूर्णमुखो राजा निःश्वसंश्च पुनःपुनः ।
कश्मलं प्राविशद्धोरं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ॥ ७.१८४.२३ ॥
రాజు ముఖం కన్నీళ్లతో నిండిపోయింది; అతడు పదే పదే నిట్టూర్చుతూ కర్ణుని భయంకరమైన పరాక్రమాన్ని చూసి ఘోర మూర్ఛలో పడ్డాడు.
7.184.24
तं तथा व्यथितं दृष्ट्वा कृष्णो वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२४ ॥
అతడు ఇలా వ్యథతో ఉండటం చూసి కృష్ణుడు ఈ మాటలు అన్నాడు.
7.184.25
मा व्यथां कुरु कौन्तेय नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
वैक्लव्यं भरतश्रेष्ठ यथा प्राकृतपूरुषे ॥ ७.१८४.२५ ॥
కౌంతేయా, వ్యథ చెందకు. ఇది నీకు తగదు. భరతశ్రేష్ఠా, ఈ వైక్లవ్యం సామాన్య మనిషిలోనే ఉంటుంది.
7.184.26
उत्तिष्ठ राजन्युध्वस्व वह गुर्वीं धुरं विभो ।
त्वयि वैक्लव्यमापन्ने संशयो विजये भवेत् ॥ ७.१८४.२६ ॥
లెమ్ము రాజా, యుద్ధం చెయ్యి. విభూ, ఈ గురుతరమైన భారాన్ని మోయి. నువ్వు వైక్లవ్యంలో పడితే విజయం సందేహాస్పదమవుతుంది.
7.184.27
श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां कृष्णं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२७ ॥
కృష్ణుని మాటలు విని ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు తన చేతులతో కన్నులు తుడుచుకొని కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
7.184.28
विदिता मे महाबाहो धर्माणां परमा गतिः ।
ब्रह्महत्याफलं तस्य यः कृतं नावबुध्यते ॥ ७.१८४.२८ ॥
మహాబాహూ, ధర్మాల పరమ గతి నాకు తెలుసు. తాను చేసిన దాన్ని గ్రహించనివాడికి బ్రాహ్మణహత్య ఫలం లభిస్తుంది.
7.184.29
अस्माकं हि वनस्थानां हैडिम्बेन महात्सना ।
बालेनापि सता तेन कृतं साह्यं जनार्दन ॥ ७.१८४.२९ ॥
జనార్దనా, అడవిలో ఉన్న మాకు ఆ మహాత్ముడైన హైడింబుడు, బాలుడైనప్పటికీ సహాయం చేశాడు.
7.184.30
अस्त्रहेतोर्गतं ज्ञात्वा पाण्डवं स्वेतवाहनम् ।
असौ कृष्ण महेष्वासः काम्यके मामुपस्थितः ॥ ७.१८४.३० ॥
కృష్ణా, అస్త్రాల కోసం వెళ్లిన పాండవుడు శ్వేతవాహనుడిని తెలుసుకొని, ఆ మహాధనుర్ధారి కామ్యక వనంలో నా దగ్గరకు వచ్చాడు.
7.184.31
उषितश्च सहास्माभिर्यावन्नासीद्धनञ्जयः ।
गन्धमादनयात्रायां दुर्गेभ्यश्च स्म तारिताः।
पाञ्चाली च परिश्रान्ता पृष्ठेनोढा महात्मना ॥ ७.१८४.३१ ॥
ధనంజయుడు మాతో లేనంత వరకు మేము గంధమాదన యాత్రలో ఉన్నాము; కఠిన స్థలాల నుండి అతడే మమ్మల్ని రక్షించాడు. అలసిపోయిన పాంచాలిని ఆ మహాత్ముడు తన వీపుపై మోశాడు.
7.184.32
आरम्भांश्चैव युद्धानां यदेष कृतवान्प्रभो ।
मदर्थे दुष्करं कर्म कृतं तेन महाहवे ॥ ७.१८४.३२ ॥
ప్రభూ, అతడు ప్రారంభించిన యుద్ధాల ఆరంభాలను, నా కోసం ఆ మహాయుద్ధంలో అతడు చేసిన దుష్కర కార్యాన్ని.
7.184.33
स्वभावाद्या च मे प्रीतिः सहदेवे जनार्दन ।
सैव मे द्विगुणा प्रीती राक्षसेन्द्रे घटोत्कचे ॥ ७.१८४.३३ ॥
జనార్దనా, స్వభావంగానే సహదేవునిపై నాకున్న ప్రేమ — అదే రెట్టింపుగా రాక్షసేంద్రుడు ఘటోత్కచునిపై ఉంది.
7.184.34
भक्तश्च मेहाबाहुः प्रियोऽस्याहं प्रियश्च मे ।
तेन विन्दामि वार्ष्णेय कश्मलं शोकतापिताः ॥ ७.१८४.३४ ॥
అతడు నాకు భక్తుడు, మహాబాహువు; నేను అతనికి ప్రియుడను, అతడు నాకు ప్రియుడు. అందుచేత, వార్ష్ణేయా, శోకంతో తపించి నేను మూర్ఛను అనుభవిస్తున్నాను.
7.184.35
पश्य सैन्यानि वार्ष्णेय द्राव्यमाणानि कौरवैः ।
द्रोणकर्णौ तु संयत्तौ पश्य युद्धे महारथौ ॥ ७.१८४.३५ ॥
వార్ష్ణేయా, కౌరవులచే తరిమివేయబడుతున్న సైన్యాలను చూడు. యుద్ధంలో సిద్ధంగా ఉన్న ఇద్దరు మహారథులు ద్రోణుడు, కర్ణుడు — వారిని చూడు.
7.184.36
निशीथे पाण्डवं सैन्यमाभ्यां माधव मर्दितम् ।
गजाभ्यामिव मत्ताभ्यां यथा नलवनं महत् ॥ ७.१८४.३६ ॥
మాధవా, అర్ధరాత్రి ఈ ఇద్దరు పాండవ సైన్యాన్ని నలిపివేశారు — మదించిన రెండు ఏనుగులు పెద్ద రెల్లు వనాన్ని తొక్కినట్లు.
7.184.37
अनादृत्य बलं बाह्वोर्भीमसेनस्य माधव ।
चित्रास्त्रतां च पार्थस्य विक्रमन्ते च कौरवाः ॥ ७.१८४.३७ ॥
ఓ మాధవా, భీమసేనుని బాహుబలాన్ని లెక్కచేయక, పార్థుని అద్భుత అస్త్రనైపుణ్యాన్ని కూడా పట్టించుకోక కౌరవులు పరాక్రమం చూపుతున్నారు.
7.184.38
एष द्रोणश्च कर्णश्च राजा चैव सुयोधनः ।
निहत्य राक्षसं युद्धे हृष्टा नर्दन्ति संयुगे ॥ ७.१८४.३८ ॥
ఇదిగో ద్రోణుడు, కర్ణుడు, రాజు సుయోధనుడు! యుద్ధంలో రాక్షసుని చంపి సంతోషంగా రణరంగంలో గర్జిస్తున్నారు.
7.184.39
कथं वाऽसमासु जीवत्सु त्वयि चैव जनार्दन ।
हैडिम्बिः प्राप्तवान्मृत्यं सूतपुत्रेण सङ्गतः ॥ ७.१८४.३९ ॥
ఓ జనార్దనా, మీరూ మేమూ బ్రతికి ఉండగా, హిడింబ కుమారుడు సూతపుత్రుడు కర్ణునితో తలపడి ఎలా మృత్యువును పొందాడు?
7.184.40
कदर्थीकृत्य नः सर्वान्पश्यतः सव्यसाचिनः ।
निहतो राक्षसः कृष्ण भैमसेनिर्महाबलः ॥ ७.१८४.४० ॥
ఓ కృష్ణా, మమ్మల్ని అందరినీ అల్పంగా చేసి, సవ్యసాచి అర్జునుడు చూస్తుండగా, భీమసేనుని మహాబల కుమారుడు ఆ రాక్షసునిచే చంపబడ్డాడు.
7.184.41
यदाऽभिमन्युर्निहतो धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
नासीत्तत्र रणे कृष्ण सव्यसाची महारथः ॥ ७.१८४.४१ ॥
ఓ కృష్ణా, దుష్టులైన ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు అభిమన్యుని చంపినప్పుడు, ఆ రణంలో మహారథుడైన సవ్యసాచి అక్కడ లేడు.
7.184.42
निरुद्वाश्च वयं सर्वे सैन्धवेन दुरात्मना ।
निमित्तमभवद्द्रोणः सपुत्रस्तत्र कर्मणि ॥ ७.१८४.४२ ॥
దుష్టుడైన సైంధవుడు (జయద్రథుడు) మమ్మల్ని అందరినీ అడ్డుకున్నాడు; ఆ కార్యానికి కొడుకుతో కూడిన ద్రోణుడే కారణమయ్యాడు.
7.184.43
उपदिष्टो वधोपायः कर्णस्य गुरुणा स्वयम् ।
व्यायच्छतश्च खङ्गेन द्विधा खङ्गं चकार ह ॥ ७.१८४.४३ ॥
గురువు స్వయంగా కర్ణునికి వధోపాయాన్ని ఉపదేశించాడు; అతడు ఖడ్గాన్ని ఎత్తినప్పుడు ఆ ఖడ్గాన్ని రెండుగా చీల్చాడు.
7.184.44
व्यसने वर्तमानस्य कृतवर्मा नृशंसवत् ।
अश्वाञ्जघान सहसा तथोभौ पार्ष्णिसारथी।
तथेतरे महेष्वासाः सौभद्रं युध्यपातयन् ॥ ७.१८४.४४ ॥
ఆపదలో చిక్కుకున్న అతనిపై కృతవర్మ క్రూరంగా వెంటనే గుర్రాలను చంపాడు; ఇద్దరు వెనుక సారథులనూ అలాగే చంపాడు. ఇతర మహావిల్లులూ యుద్ధంలో సౌభద్రుని పడగొట్టారు.
7.184.45
अल्पे च कारणे कृष्ण हतो गाण्डीवधन्वना ।
सैन्धवो यादवश्रेष्ठ तच्च नातिप्रियं मम ॥ ७.१८४.४५ ॥
కృష్ణా, చిన్న కారణంతోనే గాండీవధారి సైంధవుని చంపాడు. యాదవశ్రేష్ఠా, అది నాకు అంతగా ప్రియం కాదు.
7.184.46
यदि शत्रुवधो न्याय्यो भवेत्कर्तुं हि पाण्डवैः ।
कर्णद्रोणौ रणे पूर्वं हन्तव्याविति मे मतिः ॥ ७.१८४.४६ ॥
పాండవులు శత్రువును వధించడం న్యాయమైతే, యుద్ధంలో ముందుగా కర్ణుడిని, ద్రోణుడిని చంపాలి అని నా అభిప్రాయం.
7.184.47
एतौ हि मूलं दुःखानामस्माकं पुरुषर्षभ ।
एतौ रणे समासाद्य समाश्वस्तः सुयोधनः ॥ ७.१८४.४७ ॥
పురుషర్షభా, వీరిద్దరే మా దుఃఖాలకు మూలం. యుద్ధంలో వీరిని చేరి సుయోధనుడు ధైర్యం పొందాడు.
7.184.48
यत्र वध्यो भवेद्द्रोणः सूतपुत्रश्च सानुगः ।
तत्रावधीन्महाबाहुः सैन्धवं दूरवासिनम् ॥ ७.१८४.४८ ॥
ద్రోణుడు, సూతపుత్రుడు కర్ణుడు తన అనుచరులతో వధ్యులు కావలసిన చోట, ఆ మహాబాహుడు దూరంలో ఉన్న సైంధవుని చంపాడు.
7.184.49
अवश्यं तु मया कार्यः सूतपुत्रस्य निग्रहः ।
ततो यास्याम्यहं वीर स्वयं कर्णजिघांसया ॥ ७.१८४.४९ ॥
నేను తప్పకుండా సూతపుత్రుడిని అణచాలి. కాబట్టి ఓ వీరుడా, కర్ణుడిని చంపాలనే కోరికతో నేనే వెళ్తాను.
7.184.50
भीमसेनो महाबाहुर्द्रोणानीकेन सङ्गतः ॥ ७.१८४.५० ॥
మహాబాహువు భీమసేనుడు ద్రోణుడి సైన్యంతో తలపడ్డాడు.
7.184.51
एवमुक्त्वा ययौ तूर्णं त्वरमाणो युधिष्ठिरः ।
स विष्फार्य महच्चापं शङ्खं प्रध्माप्य भैरवम् ॥ ७.१८४.५१ ॥
ఇలా చెప్పి యుధిష్ఠిరుడు త్వరగా వెళ్ళాడు. అతడు గొప్ప విల్లును లాగి భయంకరమైన శంఖాన్ని ఊదాడు.
7.184.52
ततो रथसहस्रेण गजानां च शतैस्त्रिभिः ।
वाजिभिः पञ्चसाहस्रैः पाञ्चालैः सप्रभद्रकैः।
वृतः शिखण्डी तवरितो राजानं पृष्ठतोऽन्वयात् ॥ ७.१८४.५२ ॥
అప్పుడు వెయ్యి రథాలు, మూడు వందల ఏనుగులు, ఐదు వేల గుర్రాలతో, పాంచాలులు మరియు ప్రభద్రకులతో చుట్టుముట్టబడిన శిఖండి వేగంగా రాజు వెనుక వెళ్ళాడు.
7.184.53
ततो भेरीः समाजघ्नुः पणवानकगोमुखान् ।
शह्खशब्दरवांश्चैव पाणिशब्दांश्च दंशिताः।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ७.१८४.५३ ॥
అప్పుడు కవచధారులైన పాంచాలులు మరియు పాండవులు యుధిష్ఠిరుడిని ముందు ఉంచి భేరులు, పణవాలు, ఆనకాలు, గోముఖాలు మోగించారు; శంఖధ్వనులు, చప్పట్ల శబ్దాలు కూడా వినిపించాయి.
7.184.54
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्वासुदेवो धनञ्जयम् ॥ ७.१८४.५४ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన వాసుదేవుడు ధనంజయునితో ఇలా అన్నాడు.
7.184.55
एष प्रयाति त्वरितः क्रोधाविष्टो युधिष्ठिरः ।
जिघांसुः सूतपुत्रस्य तस्योपेक्षा न युज्यते ॥ ७.१८४.५५ ॥
కోపంతో నిండిన యుధిష్ఠిరుడు వేగంగా వెళ్తున్నాడు; సూతపుత్రుడిని చంపాలనే కోరికతో. అతని ఉపేక్ష తగదు.
7.184.56
एवमुक्त्वा हृषीकेशः शीघ्रमश्वानचोदयत् ।
दूरं प्रयान्तं राजानमन्वगच्छज्जनार्दनः ॥ ७.१८४.५६ ॥
ఇలా చెప్పి హృషీకేశుడు గుర్రాలను వేగంగా నడిపాడు; దూరంగా వెళ్తున్న రాజును జనార్దనుడు అనుసరించాడు.
7.184.57
तं दृष्ट्वा सहसा यान्तं भूतपुत्रजिघांसया ।
शोकोपहतसङ्कल्पं दह्यमानमिवाग्निना।
अभिगम्याब्रवीद्व्यासो धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१८४.५७ ॥
సూతపుత్రుడిని చంపాలనే కోరికతో అకస్మాత్తుగా వెళ్తున్న అతడిని చూసి, దుఃఖంతో దెబ్బతిన్న సంకల్పంతో, అగ్నిలో కాలుతున్నట్లున్న అతని వద్దకు వెళ్లి వ్యాసుడు ధర్మపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడితో చెప్పాడు.
7.184.58
कर्णमासाद्य सङ्ग्रामे दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ॥ ७.१८४.५८ ॥
యుద్ధంలో కర్ణుడిని ఎదుర్కొని, అదృష్టవశాత్తు ఫల్గుణుడు ఇంకా బతికే ఉన్నాడు.
7.184.59
सव्यसाचिवधाकाङ्क्षी शक्तिं रक्षितवान्हि सः ।
न चागाद्द्वैरथं जिष्णुर्दिष्ट्या तेन महारणे ॥ ७.१८४.५९ ॥
సవ్యసాచి వధను కోరినవాడు శక్తిని రక్షించుకున్నాడు; జయశీలుడు జిష్ణువు ఆ మహాయుద్ధంలో అతనితో ద్వంద్వ యుద్ధం చేయలేదు — అదృష్టవశాత్తు.
7.184.60
सृजेतां स्पर्धिनावेतौ दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः ।
वध्मानेषु चास्त्रेषु पीडितः सूतनन्दनः ॥ ७.१८४.६० ॥
ఈ ఇద్దరు ప్రత్యర్థులు అన్ని విధాలుగా దివ్య అస్త్రాలను ప్రయోగించనీ; అస్త్రాలు నాశనమవుతుండగా సూతనందనుడు బాధపడ్డాడు.
7.184.61
वासवीं समरे शक्तिं ध्रुवं मुञ्चेद्युधिष्ठिर ।
ततो भवेत्ते व्यसनं घोरं भरतसत्तम ॥ ७.१८४.६१ ॥
యుధిష్ఠిరా, యుద్ధంలో వాసవి శక్తిని నిశ్చయంగా ప్రయోగిస్తే, భరతశ్రేష్ఠా, నీకు భయంకరమైన కష్టం కలుగుతుంది.
7.184.62
दिष्ट्या रक्षो हतं युद्धे सूतपुत्रेण मानद ।
वासवीं कारणं कृत्वा कालेनोपहतो ह्यसौ ॥ ७.१८४.६२ ॥
మానదా, అదృష్టవశాత్తు యుద్ధంలో సూతపుత్రుడు ఆ రాక్షసుడిని చంపాడు. వాసవి శక్తిని కారణంగా చేసి, కాలవశాత్తు అతడు నాశనమయ్యాడు.
7.184.63
तवैव कारणाद्रक्षो निहतं तात संयुगे ।
मा क्रुधो भरतश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ॥ ७.१८४.६३ ॥
తాతా, నీ కారణంగానే ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. భరతశ్రేష్ఠా, కోపించకు; దుఃఖంలో మనసును ఉంచకు.
7.184.64
प्राणिनामिह सर्वेषामेषा निष्ठा युधिष्ठिर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पार्थिवैश्च महात्मभिः ॥ ७.१८४.६४ ॥
యుధిష్ఠిరా, ఈ లోకంలో సర్వ ప్రాణులకూ ఇదే అంతిమ గతి. సోదరులతో, మహాత్ముల రాజులతో కలిసి ఉన్నా కూడా ఇదే నిశ్చయం.
7.184.65
कौरवान्समरे राजन्प्रतियुध्यस्व भारत ।
पञ्चमे दिवसे तात पृथिवी ते भविष्यति ॥ ७.१८४.६५ ॥
రాజా, భరతా, యుద్ధంలో కౌరవులతో పోరాడు. తాతా, ఐదవ రోజున నీకు భూమి (రాజ్యం) లభిస్తుంది.
7.184.66
नित्यं च पुरुषव्याघ्र धर्ममेवानुचिन्तय ।
आनृशंस्यं तपो दानं क्षमां सत्यं च पाण्डव ॥ ७.१८४.६६ ॥
పురుషవ్యాఘ్రా, ఎల్లప్పుడూ ధర్మాన్నే ఆలోచించు. పాండవా, దయ, తపస్సు, దానం, క్షమ, సత్యం గురించే ఆలోచించు.
7.184.67
सेवेथाः परमप्रीतो यतो धर्मस्ततो जयः ।
इत्युक्त्वा पाण्डवं व्यासस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.१८४.६७ ॥
అత్యంత ఆనందంతో దానిని సేవించు; ఎక్కడ ధర్మం ఉంటుందో అక్కడ విజయం ఉంటుంది. పాండవునితో ఇలా చెప్పి వ్యాసుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.