มหาภารตะ · อัธยายะ 7.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.184.1
कर्णदुर्योधनादीनां शकुनेः सौबलस्य च ।
अपनीतं महत्तात तव चैव विशेषतः ॥ ७.१८४.१ ॥
สัญชัย ความพ่ายแพ้อันยิ่งใหญ่ของกรรณะ ทุรโยธน์ และผู้อื่น และของท้าวศกุนิกับบุตรแห่งสุพละ ท่านทราบดีที่สุดโดยเฉพาะ
7.184.2
यदि जानीथ तां शक्तिमेकघ्नीं सततं रणे ।
अनिवार्यामसह्यां च देवैरपि सवासवैः ॥ ७.१८४.२ ॥
หากท่านรู้จักพลังนั้นซึ่งสังหารได้เพียงหนึ่งเดียวในการรบอยู่เสมอ ไม่อาจต้านทานได้และทนไม่ได้ แม้แต่เทวดาทั้งหลายพร้อมด้วยวาสวะก็ยังทำไม่ได้
7.184.3
सा किमर्थं तु कर्णेन प्रवृत्ते समरे पुरा ।
न देवकीसुते मुक्ता फल्गुने वाऽपि सञ्जय ॥ ७.१८४.३ ॥
สัญชัย เหตุใดพลังนั้นจึงไม่ถูกปล่อยออกไปโดยกรรณะในการรบตั้งแต่เริ่มต้น ไม่ว่าจะต่อบุตรแห่งเทวกีหรือต่อผู้เป็นพาลคุนะ
7.184.4
सङ्ग्रामाद्विनिवृत्तानां सर्वेषां नो विशाम्पते ।
रात्रौ कुरुकुलश्रेष्ठ मन्त्रोऽयं समजायत ॥ ७.१८४.४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์กุรุ ในหมู่พวกเราทั้งหมดที่กลับมาจากสนามรบ คำปรึกษานี้ได้เกิดขึ้นในเวลากลางคืน
7.184.5
प्रभातमात्रे श्वोभूते केशवायार्जुनाय वा ।
शक्तिरेषा हि मोक्तव्या कर्णकर्णेनि नित्यशः ॥ ७.१८४.५ ॥
ทันทีที่รุ่งอรุณของวันพรุ่งนี้ พลังนี้ต้องถูกปล่อยออกไปต่อเกศวะหรืออรชุน เพราะต้องใช้อยู่เสมอในนามว่า กรรณกรรณี
7.184.6
ततः प्रभातसमये राजन्कर्णस्य दैवतैः ।
अन्येषां चैव योधानां सा बुद्धिर्नाश्यते पुनः ॥ ७.१८४.६ ॥
ครั้นถึงเวลาใกล้รุ่ง ข้าแต่พระราชา ความคิดนั้นของกรรณะและของนักรบอื่น ๆ ก็ถูกทำลายอีกครั้งโดยพลังของเหล่าเทวดา
7.184.7
दैवमेव परं मन्ये यत्कर्णो हस्तसंस्थया ।
न जघान रणे पार्थं कृष्णं वा देवकीसुतम् ॥ ७.१८४.७ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าโชคชะตาเป็นใหญ่ยิ่ง เพราะด้วยท่าทางของมือ กรรณะจึงมิได้สังหารปารถะหรือพระกฤษณะ บุตรแห่งเทวกีในการรบ
7.184.8
तस्य हस्तस्थिता शक्तिः कालरात्रिरिवोद्यता ।
दैवोपहतबुद्धित्वान्न तां कर्णो विमुक्तवान् ॥ ७.१८४.८ ॥
หอกที่อยู่ในมือของเขาถูกยกขึ้นดุจราตรีแห่งความวินาศ แต่เพราะปัญญาของเขาถูกโชคชะตาทำลาย กรรณะจึงมิได้ปล่อยมันออกไป
7.184.9
कृष्णे वा देवकीपुत्रे मोहितो देवमायया ।
पार्थे वा शक्रकल्पे वै वधार्थं वासवीं प्रभो ॥ ७.१८४.९ ॥
ข้าแต่พระองค์ เพราะถูกมายาของเทวดาลวงหลง เขามิได้ขว้างหอกของวาสวะไปยังพระกฤษณะ บุตรแห่งเทวกี หรือยังปารถะผู้เสมอด้วยศักระ เพื่อหวังจะสังหาร
7.184.10
दैवेनोपहता यूयं स्वबुद्ध्या केशवस्य च ।
गता हि वासवी हत्वा तृणभूतं घटोत्कचम् ॥ ७.१८४.१० ॥
พวกท่านถูกโชคชะตาทำลาย ด้วยปัญญาของตนเองและของเกศวะ หอกของวาสวะได้สังหารฆฏอุตกจะผู้ประดุจหญ้าแห้งแล้วจากไป
7.184.11
कर्णश्च मम पुत्राश्च सर्वे चान्ये च पार्थिवाः ।
तेन वै दुष्प्रणीतेन गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८४.११ ॥
กรรณะ บุตรของข้า และกษัตริย์อื่นทั้งหมด ได้ไปสู่อาณาจักรของไววัสวตะ เพราะการกระทำอันชั่วร้ายนั้น
7.184.12
भूय एव तु मे शंस यथा युद्धमवर्तत ।
कृरूणां पाण्डवानां च हैडिम्बौ निहते तदा ॥ ७.१८४.१२ ॥
จงเล่าให้ข้าฟังอีกครั้งว่าการรบเป็นไปอย่างไรระหว่างพวกกุรุกับปาณฑพ เมื่อบุตรแห่งหิฑิมพายังถูกสังหารอยู่ในขณะนั้น
7.184.13
ये च तेऽभ्यद्रवन्द्रोणं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
सृञ्जयाः सह पाञ्चालैस्तेऽप्यकुर्वन्कथं रणम् ॥ ७.१८४.१३ ॥
เหล่าสฤญชยะและปาญจาละผู้ถาโถมเข้าใส่โทรณะด้วยกองทัพที่จัดรูปขบวนและการโจมตี พวกเขาทำการรบกันอย่างไร
7.184.14
सौमदत्तेर्वधाद्द्रोणमायान्तं सैन्धवस्य च ।
अमर्षाज्जीवितं त्यक्त्वा गाहमानं वरूथिनीम् ॥ ७.१८४.१४ ॥
โทรณะ ผู้มาด้วยความโกรธเพราะการสังหารโสมทัตติ และเพราะการสังหารกษัตริย์แห่งสินธุ ทิ้งชีวิตของตนแล้วพุ่งเข้าไปในกองทัพ
7.184.15
जृम्भमाणमिव व्याघ्रं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
कथं प्रत्युद्ययुर्द्रोणमस्यन्तं पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१८४.१५ ॥
ปาณฑพและสฤญชยะเข้าเผชิญหน้าโทรณะอย่างไร เมื่อเขาดุจเสือกำลังอ้าปาก และยิงลูกศรดุจความตายที่อ้าปากกว้าง
7.184.16
आचार्यं ये च तेऽरक्षन्दुर्योधनपुरोगमाः ।
द्रौणिकर्णकृपास्तात ते वाऽकुर्वन्किमाहवे ॥ ७.१८४.१६ ॥
ลูกรัก บรรดาผู้ที่คุ้มครองอาจารย์โดยมีทุรโยธน์นำหน้า คือเผ่าทราอุณี กรรณะ และกฤปะ พวกเขาทำอะไรในการรบ
7.184.17
भारद्वाजं जिघांसन्तौ सव्यसाचिवृकीदरौ ।
समार्च्छन्मामका युद्धे कथं सञ्जय शंस मे ॥ ७.१८४.१७ ॥
สัญชัย จงบอกข้าว่าฝ่ายของข้าได้ประจันหน้ากับสวยสาจินและวฤโกทระอย่างไร ที่มาด้วยความปรารถนาจะฆ่าภารทวาชะในการรบ
7.184.18
सिन्धुराजवधेनेमे घटोत्कचवधेन ते ।
अमर्पिताः सुसङ्क्रुद्धा रणं चक्रुः कथं निशि ॥ ७.१८४.१८ ॥
เหล่านี้โกรธจัดและทนไม่ได้ต่อการสังหารท้าวสินธุราชและฆฏอุตกจะ พวกเขาทำการรบกันในเวลากลางคืนอย่างไร
7.184.19
हते घटोत्कचे राजन्कर्णेन निशि राक्षसे ।
प्रणदत्सु च हृष्टेषु तावकेषु युयुत्सुषु ॥ ७.१८४.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อฆฏอุตกจะผู้เป็นรากษสถูกกรรณะสังหารในยามค่ำคืน ไพร่พลของท่านผู้ปีติยินดีและกระหายการรบก็คำรามลั่น
7.184.20
आपतत्सु च वेगेन वध्यमाने बलेऽपि च ।
विगाढायां रजन्यां च राजा दैन्यं परं गतः ॥ ७.१८४.२० ॥
ขณะที่กองทัพถูกโจมตีด้วยพลังและกำลังถูกฆ่าฟัน และราตรีก็ลึกล้ำ พระราชาก็ตกอยู่ในความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
7.184.21
अब्रवीच्च महाबाहुर्भीमसेनमिदं वचः ।
आवारय महाबाहो धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम् ॥ ७.१८४.२१ ॥
ท่านผู้มีแขนทรงพลังจึงตรัสถ้อยคำนี้แก่ภีมเสน ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง จงกั้นกองทัพของธารตราษฏร์ไว้
7.184.22
हैडिम्बेश्चैव घातेन मोहो मामाविशन्महान् ।
एवं भीमं समादिश्य स्वरथे समुपाविशत् ॥ ७.१८४.२२ ॥
เพราะการสังหารโอรสของหิฑิมพา ความหลงอันยิ่งใหญ่จึงเข้าครอบงำข้า ครั้นสั่งภีมดังนี้แล้ว ท่านก็ประทับลงบนรถศึกของตนเอง
7.184.23
अश्रुपूर्णमुखो राजा निःश्वसंश्च पुनःपुनः ।
कश्मलं प्राविशद्धोरं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ॥ ७.१८४.२३ ॥
พระราชาทรงมีพระพักตร์นองด้วยน้ำพระเนตร ถอนพระทัยซ้ำแล้วซ้ำเล่า เมื่อทอดพระเนตรเห็นความกล้าหาญอันน่าสะพรึงของกรรณะ ก็ตกอยู่ในความหมดสติอันน่ากลัว
7.184.24
तं तथा व्यथितं दृष्ट्वा कृष्णो वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२४ ॥
เมื่อเห็นพระองค์ทรงทุกข์ร้อนเช่นนั้น พระกฤษณะจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
7.184.25
मा व्यथां कुरु कौन्तेय नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
वैक्लव्यं भरतश्रेष्ठ यथा प्राकृतपूरुषे ॥ ७.१८४.२५ ॥
ข้าแต่โอรสของกุนตี อย่าทรงโศกเศร้าเลย สิ่งนี้ไม่ควรเกิดขึ้นกับพระองค์ ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์ ความท้อแท้เช่นนี้เหมาะเพียงแก่บุรุษสามัญเท่านั้น
7.184.26
उत्तिष्ठ राजन्युध्वस्व वह गुर्वीं धुरं विभो ।
त्वयि वैक्लव्यमापन्ने संशयो विजये भवेत् ॥ ७.१८४.२६ ॥
ข้าแต่พระราชา จงลุกขึ้นและต่อสู้ ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ จงแบกรับภาระอันหนักนี้ หากพระองค์ตกอยู่ในความท้อแท้ ชัยชนะก็จะกลายเป็นสิ่งที่น่าสงสัย
7.184.27
श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां कृष्णं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८४.२७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระกฤษณะ พระยุธิษฐิระ ผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ก็เช็ดพระเนตรด้วยพระหัตถ์ทั้งสองแล้วตรัสถ้อยคำนี้แก่พระกฤษณะ
7.184.28
विदिता मे महाबाहो धर्माणां परमा गतिः ।
ब्रह्महत्याफलं तस्य यः कृतं नावबुध्यते ॥ ७.१८४.२८ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ข้าพเจ้ารู้จักหนทางสูงสุดแห่งธรรมทั้งหลาย ผลแห่งการฆ่าพราหมณ์ย่อมตกแก่ผู้ที่ไม่เข้าใจในสิ่งที่ตนได้กระทำ
7.184.29
अस्माकं हि वनस्थानां हैडिम्बेन महात्सना ।
बालेनापि सता तेन कृतं साह्यं जनार्दन ॥ ७.१८४.२९ ॥
ข้าแต่ชนารทนะ สำหรับพวกเราซึ่งอาศัยอยู่ในป่า โอรสของหิฑิมพาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ให้ความช่วยเหลือ แม้ตอนนั้นเขาจะยังเป็นเด็กอยู่ก็ตาม
7.184.30
अस्त्रहेतोर्गतं ज्ञात्वा पाण्डवं स्वेतवाहनम् ।
असौ कृष्ण महेष्वासः काम्यके मामुपस्थितः ॥ ७.१८४.३० ॥
ข้าแต่พระกฤษณะ เมื่อทราบว่าปาณฑพผู้มีม้าสีขาวไปแสวงหาอาวุธ วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นก็มาหาข้าพเจ้าที่ป่ากาไมยกะ
7.184.31
उषितश्च सहास्माभिर्यावन्नासीद्धनञ्जयः ।
गन्धमादनयात्रायां दुर्गेभ्यश्च स्म तारिताः।
पाञ्चाली च परिश्रान्ता पृष्ठेनोढा महात्मना ॥ ७.१८४.३१ ॥
ขณะที่ธนัญชัยไม่อยู่กับพวกเรา เราพักอยู่ระหว่างการเดินทางแสวงบุญสู่คันธมาทนะ และท่านนี่เองที่ช่วยพวกเราให้พ้นจากสถานที่ลำบาก เทราปทีผู้อ่อนล้าก็ถูกท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่แบกไว้บนหลัง
7.184.32
आरम्भांश्चैव युद्धानां यदेष कृतवान्प्रभो ।
मदर्थे दुष्करं कर्म कृतं तेन महाहवे ॥ ७.१८४.३२ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า การเริ่มต้นสงครามที่ท่านได้ลงมือทำ และการกระทำอันยากยิ่งที่ท่านได้แสดงเพื่อข้าพเจ้าในมหาสงครามนั้น
7.184.33
स्वभावाद्या च मे प्रीतिः सहदेवे जनार्दन ।
सैव मे द्विगुणा प्रीती राक्षसेन्द्रे घटोत्कचे ॥ ७.१८४.३३ ॥
ข้าแต่ชนารทนะ ความรักที่ข้าพเจ้ามีต่อสหเทพโดยธรรมชาติ ก็เป็นเช่นนั้นเหมือนกัน แต่ทวีคูณ ต่อท้าวโฆฏตกจะ ผู้เป็นจอมรากษสนั้น
7.184.34
भक्तश्च मेहाबाहुः प्रियोऽस्याहं प्रियश्च मे ।
तेन विन्दामि वार्ष्णेय कश्मलं शोकतापिताः ॥ ७.१८४.३४ ॥
เขาเป็นผู้ภักดีของข้าพเจ้า แขนทรงพลัง ข้าพเจ้าเป็นที่รักของเขา และเขาก็เป็นที่รักของข้าพเจ้า ด้วยเหตุนี้ ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี ข้าพเจ้าจึงรู้สึกหมดสติเพราะความทุกข์ร้อนจากโศกา
7.184.35
पश्य सैन्यानि वार्ष्णेय द्राव्यमाणानि कौरवैः ।
द्रोणकर्णौ तु संयत्तौ पश्य युद्धे महारथौ ॥ ७.१८४.३५ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี จงดูเถิด กองทัพกำลังถูกพวกเการพไล่ต้อนกระจัดกระจาย และจงดูเถิด โทรณะกับกรรณะ สองมหารถศึกผู้พร้อมรบอยู่ในสนามรบ
7.184.36
निशीथे पाण्डवं सैन्यमाभ्यां माधव मर्दितम् ।
गजाभ्यामिव मत्ताभ्यां यथा नलवनं महत् ॥ ७.१८४.३६ ॥
ข้าแต่มาธวะ ในเวลาเที่ยงคืน ทั้งสองได้บดขยี้กองทัพปาณฑพ เหมือนช้างตกมันสองเชือกที่เหยียบย่ำป่าอ้อใหญ่
7.184.37
अनादृत्य बलं बाह्वोर्भीमसेनस्य माधव ।
चित्रास्त्रतां च पार्थस्य विक्रमन्ते च कौरवाः ॥ ७.१८४.३७ ॥
ข้าแต่มาธวะ โดยไม่ไยดีต่อกำลังแขนของภีมเสน และความชำนาญในอาวุธทิพย์อันน่าอัศจรรย์ของปารถะ พวกเการพก็พยายามแสดงความกล้าหาญของตน
7.184.38
एष द्रोणश्च कर्णश्च राजा चैव सुयोधनः ।
निहत्य राक्षसं युद्धे हृष्टा नर्दन्ति संयुगे ॥ ७.१८४.३८ ॥
นี่คือโทรณะ กรรณะ และพระราชาสุโยธน์ พวกเขาได้สังหารรากษสในการรบแล้ว จึงคำรามด้วยความยินดีในการต่อสู้
7.184.39
कथं वाऽसमासु जीवत्सु त्वयि चैव जनार्दन ।
हैडिम्बिः प्राप्तवान्मृत्यं सूतपुत्रेण सङ्गतः ॥ ७.१८४.३९ ॥
ข้าแต่ชนารทนะ เมื่อท่านและพวกเรายังมีชีวิตอยู่ โอรสของหิฑิมพาจะตายได้อย่างไร ในเมื่อเขาได้ต่อสู้กับโอรสของสารถี
7.184.40
कदर्थीकृत्य नः सर्वान्पश्यतः सव्यसाचिनः ।
निहतो राक्षसः कृष्ण भैमसेनिर्महाबलः ॥ ७.१८४.४० ॥
ข้าแต่พระกฤษณะ โดยไม่ใส่ใจพวกเราทั้งหมด ขณะที่สวยสาจินอรชุนกำลังมองดูอยู่ โอรสผู้ทรงพลังของภีมเสนก็ถูกรากษสผู้นั้นสังหาร
7.184.41
यदाऽभिमन्युर्निहतो धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
नासीत्तत्र रणे कृष्ण सव्यसाची महारथः ॥ ७.१८४.४१ ॥
กฤษณะ เมื่ออภิมนยุถูกบรรดาบุตรของธฤตราษฎร์ผู้มีจิตชั่วฆ่าตาย ในสงครามนั้นไม่มีมหารถีสัวยสาจินอยู่ที่นั่น
7.184.42
निरुद्वाश्च वयं सर्वे सैन्धवेन दुरात्मना ।
निमित्तमभवद्द्रोणः सपुत्रस्तत्र कर्मणि ॥ ७.१८४.४२ ॥
สินธพ (ชยัทรถ) ผู้มีจิตชั่วได้กักพวกเราไว้ทั้งหมด และโทรณะพร้อมด้วยบุตรของตนได้กลายเป็นต้นเหตุของการกระทำนั้น
7.184.43
उपदिष्टो वधोपायः कर्णस्य गुरुणा स्वयम् ।
व्यायच्छतश्च खङ्गेन द्विधा खङ्गं चकार ह ॥ ७.१८४.४३ ॥
อาจารย์ของกรรณะได้สอนวิธีสังหารอภิมนยุให้เขาเอง ขณะที่กรรณะพยายามยกดาบขึ้น โทรณะก็ฟันดาบนั้นขาดเป็นสองท่อน
7.184.44
व्यसने वर्तमानस्य कृतवर्मा नृशंसवत् ।
अश्वाञ्जघान सहसा तथोभौ पार्ष्णिसारथी।
तथेतरे महेष्वासाः सौभद्रं युध्यपातयन् ॥ ७.१८४.४४ ॥
กฤตวรมันซึ่งกำลังตกอยู่ในความทุกข์ยาก ได้โจมตีม้าและสารถีทั้งสองข้างของเขาอย่างโหดร้ายและฉับพลัน ส่วนมหาธนูอื่นๆ ก็ได้ทำให้บุตรของสุภัทราล้มลงในการรบ
7.184.45
अल्पे च कारणे कृष्ण हतो गाण्डीवधन्वना ।
सैन्धवो यादवश्रेष्ठ तच्च नातिप्रियं मम ॥ ७.१८४.४५ ॥
กฤษณะ เพราะเหตุเล็กน้อย ผู้ถือคานฑีวะได้สังหารสินธพ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งยาทพ เรื่องนั้นไม่เป็นที่รักของข้านัก
7.184.46
यदि शत्रुवधो न्याय्यो भवेत्कर्तुं हि पाण्डवैः ।
कर्णद्रोणौ रणे पूर्वं हन्तव्याविति मे मतिः ॥ ७.१८४.४६ ॥
หากการสังหารศัตรูเป็นสิ่งชอบธรรมที่ปาณฑพจะกระทำได้ ตามความเห็นของข้า กรรณะและโทรณะก็ควรถูกสังหารในสงครามก่อนเป็นอันดับแรก
7.184.47
एतौ हि मूलं दुःखानामस्माकं पुरुषर्षभ ।
एतौ रणे समासाद्य समाश्वस्तः सुयोधनः ॥ ७.१८४.४७ ॥
โอ้วีรบุรุษผู้เป็นเลิศในหมู่มนุษย์ ทั้งสองคนนี้เป็นรากเหง้าของความทุกข์ของพวกเรา เมื่อสุยอธนะได้พบทั้งสองในสงคราม เขาก็รู้สึกมั่นใจขึ้น
7.184.48
यत्र वध्यो भवेद्द्रोणः सूतपुत्रश्च सानुगः ।
तत्रावधीन्महाबाहुः सैन्धवं दूरवासिनम् ॥ ७.१८४.४८ ॥
ที่ซึ่งโทรณะและบุตรของสารถี คือกรรณะพร้อมบริวาร ควรจะถูกสังหาร ที่นั่นผู้มีแขนทรงพลังกลับสังหารสินธพซึ่งอาศัยอยู่ห่างไกลแทน
7.184.49
अवश्यं तु मया कार्यः सूतपुत्रस्य निग्रहः ।
ततो यास्याम्यहं वीर स्वयं कर्णजिघांसया ॥ ७.१८४.४९ ॥
ข้าจะต้องปราบบุตรของสารถีให้ได้อย่างแน่นอน ดังนั้น โอ้วีรบุรุษ ข้าเองจะออกไป โดยปรารถนาจะสังหารกรรณะ
7.184.50
भीमसेनो महाबाहुर्द्रोणानीकेन सङ्गतः ॥ ७.१८४.५० ॥
ภีมเสนผู้มีแขนทรงพลังได้เข้าปะทะกับกองทัพของโทรณะ
7.184.51
एवमुक्त्वा ययौ तूर्णं त्वरमाणो युधिष्ठिरः ।
स विष्फार्य महच्चापं शङ्खं प्रध्माप्य भैरवम् ॥ ७.१८४.५१ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ยุธิษฐิระก็รีบออกไปอย่างรวดเร็ว เขาดึงคันธนูอันยิ่งใหญ่และเป่าสังข์ที่น่าสะพรึงกลัว
7.184.52
ततो रथसहस्रेण गजानां च शतैस्त्रिभिः ।
वाजिभिः पञ्चसाहस्रैः पाञ्चालैः सप्रभद्रकैः।
वृतः शिखण्डी तवरितो राजानं पृष्ठतोऽन्वयात् ॥ ७.१८४.५२ ॥
จากนั้น ศิขัณฑินซึ่งถูกล้อมด้วยรถศึกหนึ่งพันคัน ช้างสามร้อยเชือก ม้าห้าพันตัว พร้อมด้วยปัญจาลและประภัทรกะ รีบเร่งติดตามกษัตริย์มาจากข้างหลัง
7.184.53
ततो भेरीः समाजघ्नुः पणवानकगोमुखान् ।
शह्खशब्दरवांश्चैव पाणिशब्दांश्च दंशिताः।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ७.१८४.५३ ॥
จากนั้น พวกปัญจาลและปาณฑพผู้สวมเกราะ มียุธิษฐิระเป็นผู้นำ ได้ตีกลองใหญ่ ปณวะ อานกะ และโคมุข และเสียงสังข์กับเสียงปรบมือก็ดังขึ้นด้วยเช่นกัน
7.184.54
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्वासुदेवो धनञ्जयम् ॥ ७.१८४.५४ ॥
จากนั้น วาสุเทพผู้มีแขนทรงพลังได้กล่าวกับธนัญชัย
7.184.55
एष प्रयाति त्वरितः क्रोधाविष्टो युधिष्ठिरः ।
जिघांसुः सूतपुत्रस्य तस्योपेक्षा न युज्यते ॥ ७.१८४.५५ ॥
ยุธิษฐิระกำลังรีบเร่งไปข้างหน้า ถูกความโกรธครอบงำ ปรารถนาจะสังหารบุตรของสารถี การปล่อยให้เขาไปโดยไม่สนใจนั้นไม่เหมาะสม
7.184.56
एवमुक्त्वा हृषीकेशः शीघ्रमश्वानचोदयत् ।
दूरं प्रयान्तं राजानमन्वगच्छज्जनार्दनः ॥ ७.१८४.५६ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว หฤษีเกศก็เร่งม้าให้วิ่งเร็วขึ้น และชนารทนะก็ตามกษัตริย์ที่กำลังไปไกลออกไป
7.184.57
तं दृष्ट्वा सहसा यान्तं भूतपुत्रजिघांसया ।
शोकोपहतसङ्कल्पं दह्यमानमिवाग्निना।
अभिगम्याब्रवीद्व्यासो धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१८४.५७ ॥
เห็นท่านกำลังรีบไปโดยปรารถนาจะสังหารบุตรของสารถี มีความตั้งใจถูกความโศกเศร้าบดขยี้ ลุกโชนดุจถูกไฟเผา วยาสจึงเข้ามาใกล้และกล่าวกับยุธิษฐิระ บุตรของธรรม
7.184.58
कर्णमासाद्य सङ्ग्रामे दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ॥ ७.१८४.५८ ॥
ฟัลคุนะ (อรชุน) ได้เผชิญหน้ากับกรรณะในสงคราม และด้วยโชคดีจึงยังมีชีวิตอยู่
7.184.59
सव्यसाचिवधाकाङ्क्षी शक्तिं रक्षितवान्हि सः ।
न चागाद्द्वैरथं जिष्णुर्दिष्ट्या तेन महारणे ॥ ७.१८४.५९ ॥
ด้วยปรารถนาจะให้สัวยสาจิน (อรชุน) ตาย เขาได้เก็บรักษาศักติไว้ และผู้ชนะอย่างชิษณุก็มิได้เข้าต่อสู้ตัวต่อตัวกับเขาในมหาสงครามนั้น ด้วยโชคดี
7.184.60
सृजेतां स्पर्धिनावेतौ दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः ।
वध्मानेषु चास्त्रेषु पीडितः सूतनन्दनः ॥ ७.१८४.६० ॥
ให้ทั้งสองผู้เป็นคู่แข่งกันปล่อยอาวุธทิพย์ออกมาทุกทางเถิด ขณะที่อาวุธกำลังถูกต้านทาน บุตรของสารถี (กรรณะ) ก็ได้รับความทุกข์ทรมาน
7.184.61
वासवीं समरे शक्तिं ध्रुवं मुञ्चेद्युधिष्ठिर ।
ततो भवेत्ते व्यसनं घोरं भरतसत्तम ॥ ७.१८४.६१ ॥
ยุธิษฐิระ หากท่านปล่อยหอกวาสวีในสงครามอย่างแน่นอนแล้ว โอ ผู้เลิศแห่งภรตะ ความวิบัติอันน่ากลัวจะบังเกิดแก่ท่าน
7.184.62
दिष्ट्या रक्षो हतं युद्धे सूतपुत्रेण मानद ।
वासवीं कारणं कृत्वा कालेनोपहतो ह्यसौ ॥ ७.१८४.६२ ॥
โชคดีที่รากษสถูกสังหารในการรบโดยบุตรของสารถี โอ ผู้ให้เกียรติ โดยมีหอกวาสวีเป็นเหตุ มันจึงถูกกาลเวลาโจมตีล้มลง
7.184.63
तवैव कारणाद्रक्षो निहतं तात संयुगे ।
मा क्रुधो भरतश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ॥ ७.१८४.६३ ॥
ลูกรัก เพราะท่านนั่นแหละ รากษสตนนั้นจึงถูกสังหารในการรบ โอ ผู้เลิศแห่งภรตะ อย่าโกรธเลย และอย่าปล่อยใจให้จมอยู่กับความโศกเลย
7.184.64
प्राणिनामिह सर्वेषामेषा निष्ठा युधिष्ठिर ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पार्थिवैश्च महात्मभिः ॥ ७.१८४.६४ ॥
ยุธิษฐิระ นี่คือจุดจบสุดท้ายของสัตว์ทั้งปวงในโลกนี้ แม้สำหรับผู้ที่มีพี่น้องและกษัตริย์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทั้งหมดอยู่เคียงข้าง
7.184.65
कौरवान्समरे राजन्प्रतियुध्यस्व भारत ।
पञ्चमे दिवसे तात पृथिवी ते भविष्यति ॥ ७.१८४.६५ ॥
โอ พระราชา โอ ภารตะ จงต่อสู้กับเการพในสงคราม ลูกรัก ในวันที่ห้า แผ่นดินจะเป็นของท่าน
7.184.66
नित्यं च पुरुषव्याघ्र धर्ममेवानुचिन्तय ।
आनृशंस्यं तपो दानं क्षमां सत्यं च पाण्डव ॥ ७.१८४.६६ ॥
โอ ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ จงระลึกถึงธรรมอยู่เสมอ โอ บุตรของปาณฑุ จงระลึกถึงความไม่เบียดเบียน การบำเพ็ญตบะ การให้ทาน ความอดทนอดกลั้น และความจริง
7.184.67
सेवेथाः परमप्रीतो यतो धर्मस्ततो जयः ।
इत्युक्त्वा पाण्डवं व्यासस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.१८४.६७ ॥
จงดำเนินตามด้วยความยินดียิ่ง เพราะที่ใดมีธรรม ที่นั่นมีชัยชนะ ฤๅษีวยาสกล่าวกับปาณฑพดังนี้แล้ว ก็อันตรธานหายไปตรงนั้นเอง