ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 7.56

7.56.1

सुहोत्रं नाम राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
एकवीरमशक्यं तममरैरभिवीक्षितुम् ॥ ७.५६.१ ॥

ಸೃಂಜಯ, ಸುಹೋತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅವನು ಏಕವೀರನು; ದೇವತೆಗಳೂ ಅವನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಾರದವನು.

यः प्राप्य राज्यं धर्मेण ऋत्विङ्मन्त्रिपुरोहितान् ।
सम्मान्य चात्मनः श्रेयः पृष्ट्वा तेषां मते स्थितः ॥ ७.५६.२ ॥

ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಋತ್ವಿಜರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ತನ್ನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ನಡೆದವನು.

प्रजानां पालनं धर्मो दानमिज्या द्विषज्जयः ।
एतत्सुहोत्रो विज्ञाय धर्म्यमैच्छद्धनागमम् ॥ ७.५६.३ ॥

ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲನೆ, ದಾನ, ಯಜ್ಞ, ಶತ್ರುಜಯ — ಇದೇ ಧರ್ಮ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಸುಹೋತ್ರನು ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾದ ಧನಾಗಮವನ್ನು ಬಯಸಿದನು.

धर्मेणाराधयन्देवान्बाणैः शत्रूञ्जयंस्तथा ।
सर्वाण्यपि च भूतानि स्वगुणैरन्वरञ्जयत् ॥ ७.५६.४ ॥

ಧರ್ಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.

यो भुक्त्वेमां वसुमतीं म्लेच्छाटविकवर्जिताम् ।
यस्मै ववर्ष पर्जन्यो हिरण्यं परिवत्सरान् ॥ ७.५६.५ ॥

ಮ್ಲೇಚ್ಛರು ಮತ್ತು ಕಾಡುಜನರಿಲ್ಲದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವನು; ಅವನಿಗಾಗಿ ಪರ್ಜನ್ಯನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.

हैरण्यास्तत्र वाहिन्यः स्वैरिण्यो व्यवहन्पुरा ।
ग्राहान्कर्कटकांश्चैव मत्स्यांश्च विविधान्बहून् ॥ ७.५६.६ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಚಿನ್ನದ ನದಿಗಳು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಏಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳು ಇದ್ದವು.

कामान्वर्षति पर्जन्यो रूप्याणि विविधानि च ।
सौवर्णान्यप्रमेयाणि वाप्यश्च क्रोशसम्मिताः ॥ ७.५६.७ ॥

ಮೇಘವು ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿತು; ಅಪರಿಮಿತ ಚಿನ್ನದ, ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ವಿಸ್ತಾರದ ಕೊಳಗಳೂ ಇದ್ದವು.

सहस्रं वामनान्कुब्जान्नक्रान्मकरकच्छपान् ।
सौवर्णान्विहितान्दृष्ट्वा ततोऽस्मयत वै तदा ॥ ७.५६.८ ॥

ಸಾವಿರ ಕುಬ್ಜರು, ಕೂನರು, ಮೊಸಳೆಗಳು, ಮಕರಗಳು, ಆಮೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆಗ ಅವನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು.

तत्सुवर्णमपर्यन्तं राजर्षिः कुरुजाङ्गले ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ॥ ७.५६.९ ॥

ಕುರುಜಾಂಗಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಆ ಅಪರಿಮಿತ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
पुण्यैः क्षत्रिययज्ञैश्च प्रभूतवरदक्षिणैः ॥ ७.५६.१० ॥

ಅವನು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧಗಳಿಂದ, ನೂರು ರಾಜಸೂಯಗಳಿಂದ, ಪುಣ್ಯದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ಹೇರಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜಿಸಿದನು.

काम्यनैमित्तिकाजस्रैरिष्ट्वेष्टां गतिमाप्तवान् ।
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ॥ ७.५६.११ ॥

ಕಾಮ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ, ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನು ಬಯಸಿದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ, ನೀನು ಹೇಳಿದುದಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಶುಭಕರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ತನು.

पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५६.१२ ॥

ನಿನಗೆ ಮಗನಿಗಿಂತ ಪುಣ್ಯವಂತನು ಇದ್ದಾನೆ; ಮಗನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವನೂ ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡದವನೂ ನಾಯಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಲಿ ಎಂದು (ವಿದ್ವಾಂಸರು) ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.