મહાભારત · અધ્યાય 7.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.61.1
दिलीपं चापि राजेन्द्र मृतां सृञ्जय शुश्रुम ।
यस्य यज्ञशतेष्वासन्प्रयुतायुतशो द्विजाः ॥ ७.६१.१ ॥
હે રાજેન્દ્ર સંજય, મૃત રાજા દિલીપના સેંકડો યજ્ઞોમાં લાખો-કરોડો દ્વિજો હાજર રહેતા એમ અમે સાંભળ્યું છે.
7.61.2
तन्त्रज्ञानार्थसम्पन्ना यज्वानः पुत्रपौत्रिणः ।
स्वच्छन्दाः पुण्यगन्धाश्च सुभक्षा हेममालिनः।
यस्य कर्माणि भूरिणि कथयन्ति मनीषिणः ॥ ७.६१.२ ॥
તંત્રજ્ઞાન અને અર્થથી સંપન્ન, યજ્ઞ કરનારા, પુત્ર-પૌત્રવાળા, સ્વચ્છંદી, પુણ્યગંધવાળા, સારું ભોજન કરનારા, સુવર્ણમાળા ધારણ કરનારા; તેનાં અનેક કર્મો મનીષીઓ કહે છે.
7.61.3
य इमां वसुसम्पूर्णां वसुधां वसुधाधिपः ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ॥ ७.६१.३ ॥
ધનથી ભરેલી આ પૃથ્વીના અધિપતિએ વિશાળ યજ્ઞમાં યજન કરતાં આ પૃથ્વી બ્રાહ્મણોને આપી દીધી એમ માન્યું.
7.61.4
राजानो वितते यज्ञे उपहारानुपाहरन् ।
दिलीपस्य तु यज्ञेषु कृतः पन्था हिरण्मयः।
तं धर्म इव कुर्वाणाः सेन्द्रा देवाः समागमन् ॥ ७.६१.४ ॥
વિશાળ યજ્ઞમાં રાજાઓ ભેટો લાવતા; દિલીપના યજ્ઞોમાં સુવર્ણમય માર્ગ બનાવાયો હતો. એ માર્ગને જાણે ધર્મ જ રચી રહ્યો હોય તેમ ઇન્દ્ર સહિત દેવો એકત્ર થયા.
7.61.5
सहस्रं यत्र मातङ्गा अगच्छन्पर्वतोपमाः ।
सौवर्णं चाभवत्सर्वं सदः परमभास्वरम् ॥ ७.६१.५ ॥
પર્વતો જેવા હજારો હાથીઓ ત્યાં આવ્યા; યજ્ઞસભા આખી સુવર્ણમય થઈ અત્યંત તેજસ્વી બની.
7.61.6
रसानां चाभवन्कुल्या भक्ष्याणां चापि पर्वताः ।
सहस्रव्यामा नृपते यूपाश्चासन्हिरण्मयाः ॥ ७.६१.६ ॥
રસોની નદીઓ હતી, ભક્ષ્યોના પર્વતો હતા; હે નૃપ, હજાર વ્યામ પહોળા યૂપ સુવર્ણના હતા.
7.61.7
चषालप्रचषालौ च यस्य यूपे हिरण्मयौ ।
नृत्यन्त्यप्सरसो यत्र षट्सहस्राणि सप्त च ॥ ७.६१.७ ॥
જે યજ્ઞયૂપ પર ચષાલ અને પ્રચષાલ નામના બે સોનાના પાત્રો છે, ત્યાં છ હજાર સાત અપ્સરાઓ નૃત્ય કરે છે.
7.61.8
यत्र वीणां वादयति प्रीत्या विश्वावसुः स्वयम् ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त मम वादयतीति तम् ॥ ७.६१.८ ॥
જ્યાં વિશ્વાવસુ પોતે આનંદથી વીણા વગાડે છે, અને સર્વ પ્રાણીઓ માને છે કે તે મારા માટે વગાડે છે.
7.61.9
रागखाण्डवभोज्यैश्च मत्ताः पतिषु शेरते ॥ ७.६१.९ ॥
રાગખાંડવ વગેરે ભોજ્યોથી મત્ત થયેલા લોકો શય્યાઓ પર સૂઈ રહે છે.
7.61.10
तदेतदद्भुतं मन्ये अन्यैर्न सदृशं नृपैः ।
यदप्सु युध्यमानस्य चक्रे न परिपेततुः ॥ ७.६१.१० ॥
હું આને અદ્ભુત માનું છું; અન્ય રાજાઓને એ સમાન નથી — પાણીમાં યુદ્ધ કરતાં તેના ચક્રો પડ્યાં નહીં.
7.61.11
राजानं दृढधन्वानं दिलीपं सत्यवादिनम् ।
येऽपश्यन्भूरिदक्षिण्यं तेऽपि स्वर्गजितो नराः ॥ ७.६१.११ ॥
દૃઢધન્વા, સત્યવાદી, ઘણી દક્ષિણા આપનાર રાજા દિલીપને જેમણે જોયો, તે મનુષ્યો પણ સ્વર્ગજયી છે.
7.61.12
पञ्च शब्दा न जीर्यन्ति दिलीपस्य निवेशने ।
स्वाध्यायघोषो ज्याघोषः पिबताश्नीत खादत ॥ ७.६१.१२ ॥
દિલીપના નિવાસમાં પાંચ શબ્દો કદી ક્ષીણ થતા નથી — સ્વાધ્યાયનો ઘોષ, ધનુષની ટંકાર, 'પીઓ, ખાઓ, ચાવો'.
7.61.13
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६१.१३ ॥
હે સૃંજય, જો તે મૃત્યુ પામ્યો હોય, તો તારા પુત્ર કરતાં ચારગણો ભાગ્યશાળી અને પુણ્યવાન તે તારા માટે છે; તે પુત્ર માટે શોક ન કર. જેણે યજ્ઞ ન કર્યો અને દક્ષિણા ન આપી, તેના વિષે એમ જ કહેવાયું છે.